I SA/Wr 658/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi A S.A. w likwidacji z/s w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Skarżąca spółka, będąca w likwidacji, wniosła pismo zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem podpisania skargi kasacyjnej. Powyższe pismo zakwalifikowane zostało jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na urzędowym formularzu spółka jako zakres żądania zakreśliła zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że od 1 stycznia 2014 r. nie prowadzi żadnej działalności: produkcyjnej ani usługowej. Nie posiada w związku z tym żadnych środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału spółki wynosi 3.929.477,65 zł, wartość środków trwałych 273.819,07 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 673.884,62 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 404,57 zł, 23,64 euro i 543,67 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że na koniec 2013 r. kapitał własny spółki wynosił 4.603.362,27 zł, zobowiązania krótkoterminowe – 1.727.364,97 zł, zaś należności krótkoterminowe – 5.565.274,55 zł. Wartość środków na rachunkach i w kasie wynosiła 204.065,30 zł. Spółka za 2013 r. odnotowała przychody netto 2.652.666.97 zł i zysk – 92.859,47 zł. Do czerwca 2014 r. przychód netto wyniósł 6.878.214,38 zł, a strata 673.884,62 zł, przy czym wartości te nie wzrosły od marca 2014 r. Zgodnie z deklaracjami VAT-7, w miesiącach kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. spółka dokonała dostaw towarów i usług na kwoty odpowiednio 5.667 zł, 2.743.866 zł i 6.130 zł (eksport towarów). Na rachunkach bankowych prowadzonych w PLN za miesiące od kwietnia do czerwca 2014 r. odnotowane są wpłaty z tytułu zwrotu podatku VAT, wpłaty ze strony A sp. z o.o. oraz wpłaty i obciążenia związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Saldo na koniec czerwca wynosiło 404,57 zł i 92.303,16 zł. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wyznaczony został na kwotę 100 zł. Na obecnym etapie postępowania, to jest po wyroku oddalającym skargę, koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej, którego wartość jest równa połowie wpisu od skargi, jednak nie mniej niż 100 zł. Wyjaśnić też trzeba, że skargę kasacyjną – zgodnie z art. 175 p.p.s.a. – winien sporządzić (a nie podpisać) profesjonalny pełnomocnik. Wskazana regulacja stała się przyczyną zakwalifikowania skargi kasacyjnej sporządzonej przez stronę skarżącą wyłącznie jako wniosku o przyznanie prawa pomocy. Również z uwagi na ustanowiony przepisem art. 175 p.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski w zakresie sporządzenia powyższego środka zaskarżenia, referendarz sądowy uwzględnił zakres żądania wskazany w piśmie (nie na urzędowym formularzu, gdzie zakreślono wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych) – to jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym także ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika Podstawę prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z ich treścią prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. W świetle powyższej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. W ocenie referendarza sądowego, dane, które wynikają z dokumentów finansowych spółki, w żadnym razie nie wskazują na brak środków na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie, w tym wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika. Spółka zamknęła poprzedni rok z zyskiem w wysokości 92.859,47 zł, przy przychodzie w wysokości ponad 2.000.000 zł. Wysokość jej należności krótkoterminowych kilkakrotnie przewyższa wartość zobowiązań krótkoterminowych. Na rachunkach bankowych i w kasie na koniec 2013 r. spółka posiadała ponad 200.000 zł. Już zatem te dane wskazują, że strona miała możliwości pozyskać środki na opłacenie swego udziału w sprawie. Zdaniem referendarza, nie ma tutaj znaczenia odnotowanie straty w roku bieżącym i brak obrotów od marca do czerwca 2014 r., jak wynika z rachunków zysków i strat za te miesiące. Zauważyć bowiem trzeba, że w niniejszej sprawie skarga datowana jest na 17 kwietnia 2013 r., a właśnie najpóźniej od tego momentu strona winna spodziewać się ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie i poczynić na ten cel stosowne rezerwy. Poza tym, już saldo jednego z rachunków bankowych odnotwane na koniec czerwca 2014 r. (ponad 90.000 zł) wskazuje, że spółka miała możliwość takie rezerwy poczynić. Wobec powyższego stwierdzić należało, iż strona nie wykazała, że nie ma środków na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.