I FZ 458/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1854/14 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką oraz pozostałym członkiem zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1854/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z 7 kwietnia 2014 r., nr [...], wydanej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką oraz pozostałym członkiem zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2008 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że G.S. (dalej jako "skarżący") nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę, lub spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki. Podniósł jedynie, że wykonanie decyzji pozbawi go środków do życia. W ocenie Sądu stwierdzenie to nie zostało jednak poparte żadnymi uzasadniającymi je argumentami. Sąd podkreślił, że kwestia wysokości zobowiązania przeniesionego na skarżącego jako byłego członka zarządu zaskarżoną w sprawie decyzją nie może być sama w sobie przesłanką do wstrzymania zaskarżonego aktu. Wyegzekwowanie należności pieniężnej z samej swej istoty nie może być bowiem uznane za okoliczność powodującą trudne do odwrócenia skutki. W przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji wyegzekwowana należność zostanie bowiem zwrócona skarżącemu. Jednocześnie Sąd wskazał, że oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie może oceniać zasadności skargi. Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie skarżący, będąc zobowiązanym do solidarnej odpowiedzialności ze spółką C. S.A. z siedzibą w W. i drugim członkiem zarządu względem organów podatkowych, nie wykazał, w jaki sposób egzekucja wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł skarżący, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wyegzekwowanie należności pieniężnej z samej swojej istoty nie może być uznane za okoliczności powodujące trudne do odwrócenia skutki i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ponadto, argumentacja strony odnosząca się do zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). W świetle powyższego stwierdzić należy, że bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena tego, czy wyegzekwowanie zaległości podatkowej określonej w przedmiotowej sprawie rzeczywiście może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę. Sytuacja ta jednak nie tylko nie została przez skarżącego udokumentowana, ale nawet nie została opisana we wniosku o wstrzymanie decyzji. Skarżący ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że nie posiada majątku, który wystarczyłby na pokrycie nawet 1% rzekomych zobowiązań spółki wynikających z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. Wskazać również należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest też to, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania W rozpoznawanej sprawie ocena wystąpienia jednej z dwóch przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. była niemożliwa. Tym samym rozpoznając zażalenie strony Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie przychylić się do argumentacji w nim zawartej. Wobec powyższego przyjąć należało, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim na mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. obowiązku wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 kwietnia 2013 r., co prawidłowo ocenił Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. W związku z powyższym orzeczenie Sądu I instancji uznać należało za prawidłowe. Uwzględniając powyższą argumentację i oceniając prawidłowość rozważań Sądu I instancji w zakresie niewykazania przez skarżącego wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.