I FZ 402/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 472/14 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 472/14, odmówił L. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 stycznia 2014 r. Sąd I instancji wskazał, że z nadesłanych dokumentów wynika, że żona skarżącego w 2012 r. poniosła stratę w wysokości 67.553,88 zł, w 2013 r. osiągnęła dochód w wysokości 55.720,83 zł. Z zaświadczenia dołączonego do zeznań podatkowych wynika, że żona skarżącego uzyskuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości 3.555,19 zł netto i aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Strona nie złożyła zeznania podatkowego za 2013 r. i podniosła, że nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej. Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie: 1) art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) dalej: P.p.s.a. poprzez zarzucenie stronie, że nie wykazała zasadności własnego wniosku i nie przedłożyła szeregu dokumentów do przedłożenia, których nie była przez Sąd zobowiązana, 2) art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 199 P.p.s.a. poprzez wymaganie od strony, aby wskazywała składniki majątkowe nienależące do skarżącego, 3) art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że strona jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 37.871 zł bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Podkreślono, że skarżący nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie opłaty od skargi. Firma, którą strona prowadzi od wielu lat nie przynosi żadnych dochodów. Skarżący jest zatem zupełnie uzależniony od swojej małżonki oraz jej działań w celu utrzymania rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. post. NSA: z 9 września 2004 r., FZ 360/04, z 7 marca 2006 r., II OZ 211/06, niepubl.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu, gdyż Sąd ten trafnie przyjął, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że skarżący miał świadomość, że jego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach – zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy – nie były dla Sądu wystarczające do ustalenia jego rzeczywistych możliwości płatniczych, o czym poinformowano skarżącego w wezwaniu z dnia 18 kwietnia 2014r., wystosowanym do niego w trybie art. 255 P.p.s.a. i mimo tego strona nie przedłożyła zeznania podatkowego za 2013 r. Ponadto, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, opłacanie przez żonę skarżącego czynszu z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 3.500 zł, przy uzyskiwanych dochodach w wysokości 3.550 zł, znacząco przekracza możliwości finansowe żony strony. Tym bardziej w sytuacji, gdy skarżący dochodów nie uzyskuje. Zatem analiza przedstawionych przez skarżącego wydatków daje podstawy do stwierdzenia, że skarżący i jego rodzina wydatkują kwoty znacznie wyższe niż wskazane dochody. Powyższe powoduje, że oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach złożone przez skarżącego nie mogą być uznane przez Sąd za wiarygodne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji stwierdził, że nie zostały spełnione określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji