I FZ 374/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 1089/15, oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 1089/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd pierwszej instancji ocenił, że złożony przez stronę wniosek w przedmiocie prawa pomocy nie zawierał dokładnych informacji o możliwościach płatniczych wnioskodawcy, w tym danych o dochodach skarżącej i jej małżonka. Stąd, do strony zostało skierowane wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) o złożenie dodatkowych wyjaśnień w zakresie niezbędnym do oceny wniosku (w tym m.in. o przedłożenie kopii zeznania podatkowego skarżącej i jej męża za 2014 r.). Wezwanie to zostało jednak bez odpowiedzi, albowiem skarżąca nie przedstawiła dowodów o jakie została wezwana. Wymaganych dokumentów i oświadczeń nie dołączyła także do sprzeciwu. Mając na uwadze bierną postawą strony w zakresie należytego udokumentowania okoliczności mających wpływ na ocenę złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy, a jednocześnie fakt, że materiał dowodowy jakim dysponował Sąd nie dawał podstaw do przyznania stronie prawa o jakie wnosiła, Sąd, odmówił przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. 2. Zażaleniem zaskarżono powyższe postanowienie. Wniesiono o uchylenie postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Żaląca stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych w zakresie opłaty i pokryć wynagrodzenia dla radcy prawnego do zastępowania w przedmiotowym postępowaniu. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Właściwie Sąd pierwszej instancji ocenił, że skarżąca nie wykazała, że sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przypomnieć należy, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 u.p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Sąd ma bowiem dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny skorzystał z możliwości określonej w art. 255 u.p.p.s.a., wzywając skarżącą o przedłożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Strona nie przedstawiła dokumentów o które była wzywana, powinna zatem liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Wymaganych dokumentów i oświadczeń nie dołączyła także do zażalenia, ograniczając się jedynie do samego tylko stwierdzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w zakresie opłaty i pokryć wynagrodzenia dla radcy prawnego. Tym samym, należało przyznać rację Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, że materiał dowodowy jakim dysponował Sąd nie dawał podstaw do przyznania stronie prawa o jakie wnosiła. Nie można więc było w sprawie odstąpić od reguły ustanowionej w art. 199 u.p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.