I FZ 294/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. sp. z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Po 492/14 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 31 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. i grudzień 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 20 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Po 492/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek P. sp. z o.o. w T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 31 marca 2014 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. i grudzień 2008 r. Uzasadniając wyrok, WSA wskazał, iż postanowieniem z 21 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 492/14 odmówiono skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku, gdyż wniosek został złożony po terminie. Postanowieniem z 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FZ 149/15, Naczelny Sądu Administracyjnego oddalił zażalenie. Pismem z 13 lutego 2015 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku z 30 października 2014 r., argumentując, że Prezes Zarządu spółki nie ze swojej winy dowiedział się o wyroku WSA dopiero 15 stycznia 2015 r. podczas przeglądania akt sprawy, nie będąc w ogóle świadomym tego, iż 30 października 2014 roku miała miejsce rozprawa przed Sądem, na której to został ogłoszony wyrok. Zaznaczono przy tym, że skarżącą po powzięciu tej informacji, natychmiast, to jest pismem z 16 stycznia 2015 r. podjęła działania polegające na złożeniu wniosku o doręczenie jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Nadmieniono przy tym, że w tym okresie skarżąca działała bez ustanowionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W dalszej części wniosku spółka stwierdziła, że w okresie, w którym nie odebrano awizo z zawiadomieniem o terminie rozprawy spółka funkcjonowała normalnie, w godzinach jej otwarcia (od 9:00 do 15:00), a więc możliwe było dostarczenie jej przesyłek wprost do siedziby, a nie do skrzynki pocztowej, dołączając zdjęcie skrzynki pocztowej. Uzasadniając swój wniosek skarżąca zaznaczyła również, że w okresie, w którym wysłane zostało zawiadomienie o terminie rozprawy, pracownik operatora pocztowego zazwyczaj dostarczający przesyłki w rejonie, w którym znajduje się siedziba skarżącej przebywał na zwolnieniu lekarskim, co spowodowało konieczność doręczania przesyłek przez innych pracowników operatora pocztowego i w tym okresie bardzo często zdarzały się przypadki błędnego doręczenia i awizowania przesyłek na niewłaściwy adres lub do niewłaściwej skrzynki pocztowej. W tym okresie dochodziło również do sytuacji, w których awiza pozostawiano w ogrodzeniu lub furtce posesji. Wskazano także, że położenie siedziby spółki sprzyja popełnianiu błędów w zakresie dostarczania przesyłek albowiem jest ona usytuowana narożnikowo, a skrzynka pocztowa znajduje się w pewnej odległości od furtki. W konsekwencji, pracownicy operatora pocztowego doręczali awizo pism zaadresowanych do spółki poprzez włożenie ich w płot okalający sąsiednią posesję. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zdjęcie skrzynki pocztowej oraz oświadczenie pracownika zazwyczaj doręczającego korespondencję w rejonie w którym znajduje się siedziba skarżącej, oświadczenie kierownika placówki pocztowej –, a także oświadczenie Prezesa Zarządu skarżącej. Skarżąca zaznaczyła, że w niniejszej sprawie zachowany został ustawowy termin 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu. W kontekście powyższego twierdzenia zaznaczono, że skarżąca działająca poprzez Prezesa Zarządu dowiedziała się o możliwości złożenia takiego wniosku 9 lutego 2015 r. w siedzibie kancelarii. Pismem z 6 maja 2015 r. spółka uzupełniła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W piśmie tym, powołano się na wyżej wskazane postanowienie NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r. w którym Sąd ten stwierdził, iż - podnoszone przez spółkę okoliczności mogą wskazywać na brak winy strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie spółki w oczywiste jest, że w sprawie zachodzą przesłanki, które dają podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 87 § 1 i § 2, art. 87 i art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) i uznał, że przyczyna uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ustała najpóźniej w dniu, w którym organ skarżącej, dowiedział się o istnieniu wyroku Sądu z 30 października 2014 r. tj. w dniu zapoznania się z aktami sprawy, do którego to jak twierdzi zresztą sama spółka doszło 15 stycznia 2015 r. Od tego też dnia, rozpoczął swój bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku. Termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 22 stycznia 2015 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu został nadany w placówce pocztowej operatora pocztowego w dniu 13 lutego 2015 r. (k. 100 akt sądowych). Odnosząc się do wywodów spółki Sąd wskazał, że przytoczona przez pełnomocnika argumentacja nie możne wywrzeć zamierzonego rezultatu, dla oceny zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu istotne jest ustalenie czy wniosek został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, bez znaczenia pozostaje przy tym data w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. Za niezasadne uznał Sąd pierwszej instancji stanowisko spółki, że termin przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. należy liczyć od daty konsultacji w kancelarii, gdyż wówczas skarżąca dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W zażaleniu spółka zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. rażące naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że ustanie przyczyny uchybienia terminu nie mogło powstać w momencie, w którym strona dowiedziała się o przysługującym jej środku prawnym w postaci wniosku o przywróceniu terminu, podczas gdy przepis nie precyzuje okoliczności mogących stanowić ustalenie przyczyny uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 powoływanej ustawy postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie. W przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez sąd. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest złożenie wniosku w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy wskazać, że wprawdzie Sąd pierwszej instancji dokonując oceny terminowości złożenia przez pełnomocnika spółki wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku dokonał błędnej oceny daty (dnia) ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednakże zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji w rezultacie odpowiada prawu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuję się, że w przypadku odrzucenia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny jako wniesionej z uchybieniem terminu, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi, bowiem od tej chwili skarżący dowiaduje się o uchybieniu terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 44/12; z dnia 11 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 468/09; z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/10, z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I GZ 123/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie wyrażony został także pogląd, że w sytuacji gdy skarga strony została odrzucona z uwagi na uchybienie terminowi do uzupełnienia jej braków formalnych, to i w tym przypadku przyjąć należy, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. W tym bowiem dniu skarżący dowiaduje się, że nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt II FZ 1425/14, z 17 marca 2015 r., sygn. akt I FZ 500/14). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wskazane wyżej. W sprawie tej spółka o uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia WSA z 21 stycznia 2015 r., sygn., akt I SA/Po 492/14, odmawiającego sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA i od tego dnia powinien być liczony siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jak wynika z akt sprawy spółka otrzymała postanowienie WSA z 21 stycznia 2015 r. 3 lutego 2015 r. (k. 69), w związku z czym termin upływał w dniu 10 lutego 2015 ., natomiast wniosek o przywrócenie terminu został złożony 13 lutego 2015 r. (k. 100), czyli po upływie siedmio dniowego terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Skoro wniosek o przywrócenie terminu wniesiono dopiero 13 lutego 2015 r., to jako spóźniony podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.