I FZ 126/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 11/25 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 11/25 w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 25 września 2024 r. znak SKO.PL.4117.360.2345.2023 w przedmiocie odmowy przyjęcia zabezpieczenia wykonania decyzji w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 27 maja 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 11/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie R. D. (dalej skarżąca) na postanowienie tego Sądu z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 11/25 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego tego Sądu z 12 marca 2025 r. odmawiające zmiany postanowienia referendarza sądowego z 10 września 2024 r. sygn. VIII SPP/Wa 105/24 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata dla skarżącej. 2. Sąd pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie prawnej z art. 194 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wskazując, że w świetle tych przepisów, postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest niezaskarżalne, a co za tym idzie – jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. 3. Na powyższe rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji z 27 maja 2025 r. skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca nie wskazała w zażaleniu konkretnych przepisów, których naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4.2. W obecnym stanie prawnym tryb zaskarżania rozstrzygnięć wydawanych przez sąd administracyjny w przedmiocie prawa pomocy reguluje art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. poz. 658), wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponadto, w myśl art. 260 § 2 zdanie drugie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawach, o których mowa wyżej, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Treść przywołanej regulacji przesądza zatem o tym, że od postanowień wydanych w tych sprawach nie przysługują środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprzeciw od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w sprawach z zakresu prawa pomocy jest bowiem środkiem odwoławczym zbliżonym do instytucji zażalenia. 4.3. Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 194 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia expressis verbis wymienione w pkt 1-10 cytowanego przepisu. W tym kontekście podkreślić należy, że postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu (zażalenia) od postanowienia w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nie zostały ujęte w katalogu podanym w powołanym wyżej przepisie. 4.4. Naczelny Sąd Administracyjnego stwierdza, że nie naruszało przepisów postępowania przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że wniesione przez skarżącą zażalenie na postanowienie z 27 maja 2025 r. (będące postanowieniem wydanym przez ten Sąd w drugiej instancji w sprawie z wniosku o prawo pomocy) było niedopuszczalne i w związku z tym podlegało odrzuceniu. Należy również podkreślić, że stanowisko o niedopuszczalności zażalenia w ww. sprawach jest obecnie ugruntowane zarówno w doktrynie (zob. np.: komentarz do art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el 2021; M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, C. H. Beck, s. 1066), jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 20 maja 2020 r., sygn. akt I GZ 91/20; z 24 maja 2018 r., sygn. akt I FZ 87/18 i I FZ 88/18; z 19 września 2017 r., sygn. akt II OZ 1104/17; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Podkreślenia wymaga także, że w żadnym ze wskazanych orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny nie wyraził wątpliwości co do konstytucyjności omawianej regulacji. 4.5. W świetle powyższego zażalenie należało uznać za niezasadne. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji. ----------------------- 3