I FZ 124/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Ł. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 219/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Ł. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 stycznia 2025 r. znak: 1401-IOR.4002.23.2024.7.EK w przedmiocie umorzenia odmowy rejestracji dla celów podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.

1. Zaskarżonym postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 219/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd pierwszej instancji), odrzucił skargę Ł. O. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 stycznia 2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy rejestracji dla celów podatku od towarów i usług. 2. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 20 lutego 2025 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP skargę do Sądu pierwszej instancji. 3. Następnie pismem z 25 marca 2025 r. Sąd pierwszej instancji zobowiązał pełnomocnika wnoszącego skargę do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz nadesłania numeru PESEL skarżącego – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone 26 marca 2025 r. (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia k. 35 akt sądowych), Termin na uzupełnienie braków upłynął 2 kwietnia 2025 r., a do momentu wydania zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji wezwanie pozostało bez odpowiedzi. 4. Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 46 § 2 pkt 1 lit. b, art. 46 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdził, że skoro skarżący, mimo prawidłowego wezwania, nie uzupełnił braku formalnego skargi, to zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpis postanowienia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 18 kwietnia 2025 r. 5. Pismem z 25 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł za pośrednictwem e-PUAP (data nadania 25.04.2025 r.) w imieniu skarżącego zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 16 kwietnia 2025 r. Zażalenie nie zawierało podstaw prawnych, zarzutów, wniosków ani uzasadnienia. 6. Pełnomocnik skarżącego 16 maja 2025 r. złożył "uzupełnienie zażalenia na postanowienie Sądu z 16 kwietnia 2025 r.", w którym wskazano jako podstawę zażalenia art. 173 § 1 w związku z art. 194 § 1 pkt 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Na podstawie art. 194 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.: "art. 58 § 1 pkt 3, art. 46 § 2 pkt 1 lit. b i § 3 w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, mimo iż skarga nie zawierała braków formalnych, wskutek czego skarżący został pozbawiony prawa do sądu administracyjnego". 7. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 7.2. W zażaleniu podniesiono, że skarżący jest przedsiębiorcą i posiada numer NIP, który podał w skardze, wobec czego niezasadne było wzywanie go o przedłożenie numeru PESEL. Jednak zgodnie z treścią art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo strony będącej osobą fizyczną w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać numer PESEL. Oznacza to, że skarżący będący osobą fizyczną miał obowiązek podania w skardze będącej pierwszym pismem w sprawie numer PESEL. 7.3. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 (dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov. pl – dalej CBOSA), przyjął, że niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. 7.4. Zarzut zatem, że wniesiona skarga nie zawierała braków formalnych w postaci braku podania w niej numeru PESEL, był bezzasadny. Podkreślić trzeba, że z uwagi na treść art. 269 § 1 zd. pierwsze ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcia wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2044/22; dostępny w CBOSA). 7.5. W odniesieniu natomiast do zarzutów zażalenia dotyczących braku formalnego skargi w postaci nieprzedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, co następuje. W zażaleniu podniesiono, że pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego znajdowało się w aktach postępowania administracyjnego, wobec czego niezasadnym było wzywanie o przedłożenie takiego pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zarzut ten jest bezzasadny. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. "Aktami sprawy", o których mowa w powołanym wyżej przepisie są akta sprawy sądowoadministracyjnej. Przesądza o tym art. 12a § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym "Dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1, tworzy się akta". Akta sprawy sądowoadministracyjnej są aktami odrębnymi od akt postępowania administracyjnego, które organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje sądowi administracyjnemu wraz ze skargą (art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). 7.6. Istotne jest ponadto, że z art. 46 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wynika obowiązek dołączenia do pisma pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Wobec jednoznacznego brzmienia tego przepisu, od obowiązku dołączenia do akt sprawy sądowoadministracyjnej pełnomocnictwa przez pełnomocnika, który "w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem", nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym do akt administracyjnych. Złożenie pełnomocnictwa do akt administracyjnych, nawet gdy obejmuje ono umocowanie do działania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zwalnia bowiem pełnomocnika z obowiązku określonego w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2080/22 i przywołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo; dostępny w CBOSA). 7.7. Mając powyższe na uwadze, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawidłowe było wezwanie pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL skarżącego oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi a także pouczenie o rygorze odrzucenia skargi w przypadku niewykonania wezwania. Z art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że jeżeli we wniesionym przez stronę piśmie nie dochowano warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sankcję niezachowania wymogów w odniesieniu do skargi zawiera art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidujący rygor odrzucenia pisma 7.8. Wobec nieuzupełnienia w terminie braków, o których uzupełnienie Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że zaistniała podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił zażalenie.