I FSK 757/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 262/22 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 grudnia 2021 r. nr 2401-IOV3.4103.417.2021.HSO UNP: 2401-21-255169 w przedmiocie podatku od towarów i usług za wybrane okresy 2016 i 2017 r. postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wyrokiem z 7 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 262/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca) uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 16 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2016 i 2017 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Na podstawie treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS) Naczelny Sąd Administracyjny powziął informację, że z dniem z 17 października 2025 r. (data prawomocności 15 listopada 2025 r.) skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z rejestru KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postępowanie kasacyjne należało w tej sprawie umorzyć. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Utrata zdolności sądowej przez te podmioty w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że nie mogą już występować w charakterze strony, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych (vide art. 26 § 1 i art. 28 § 1 powołanej wyżej ustawy). Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej) i pkt 2 (śmierć strony). Przepis ten, na mocy art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe wtedy, gdy w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana. Bezprzedmiotowość może wyniknąć z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie, z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 17 października 2025 r. (data prawomocności 15 listopada 2025 r.). Wykreślenie skarżącej spółki z Rejestru Przedsiębiorców oznaczało zakończenie jej bytu prawnego jako osoby prawnej, skutkujące następczą utratą zdolności sądowej, tj. zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W wypadku bowiem wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2026 r., I FSK 1351/23, CBOSA). W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA