I FSK 626/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi M. J. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2026 r. sygn. akt I FSK 2258/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 668/21 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 25 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

1. Postanowieniem z 23 kwietnia 2026 r., sygn. akt I FSK 2258/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek M. J. (dalej skarżący) o wyłączenie sędziego od rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 668/21 w sprawie ze skargi skarżącego od postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 25 marca 2021 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. 2. Pismem z 24 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powołanym wyżej prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2026 r., sygn. akt I FSK 2258/23 podlega odrzuceniu. 3.2. Zgodnie z treścią art. 280 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci. Badanie o jakim mowa w tym przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. 3.3. Stosownie do treści art. 276 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, że skargę o wznowienie postępowania może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny, zaś w sprawach podatkowych również doradca podatkowy, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy (art. 175 § 1 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Powyższych ograniczeń nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem oraz w przypadku prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka (art. 175 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). 3.4. Zasada przyjęta w art. 175 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, że do skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ma zastosowanie przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje jej odrzucenie bez uprzedniego wzywania do usunięcia braku formalnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i art. 276 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 3.4. W niniejszej sprawie skarżący nie spełnił wymagań o których stanowi art. 175 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sporządził osobiście. Brak ten będący uchybieniem nieusuwalnym, musi powodować jej odrzucenie (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt I GSK 359/05 opubl. ONSAiWSA 2005/5/98). 3.5. Wobec braku spełnienia wymogu adwokacko – radcowskiego do jej wniesienia, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 280 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 193 i art. 276 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.