I FSK 1767/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, , po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1067/23 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 maja 2023 r., nr 2401-IEW2.7010.25.2023.3 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług postanawia: 1. zawiesić postępowanie kasacyjne; 2. podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem syndyka masy upadłości P. S.

Wyrokiem z dnia 14 marca 2024 r., sygn. I SA/Gl 1067/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. S. (dalej: "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 maja 2023 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną. W toku zainicjowanego w ten sposób postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu powziął informację o ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy w Gliwicach XII Wydział Gospodarczy, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt GL1G/GU/23/2025, upadłości skarżącego, jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Na podstawie art. 193 P.p.s.a. przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed Naczelnym Sadem Administracyjnym. Jak z kolei wskazano w art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 794 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.u.", po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Przepis ten, na mocy art. 4912 ust. 1 p.u., stosuje się odpowiednio w przypadku upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Z przywołanych przepisów wynika, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym - upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym stosunkach procesowych dotyczących masy upadłości. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym stanowi art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a., ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Z powyższych względów, wobec ogłoszenia w dniu 23 stycznia 2025 r. upadłości skarżącego, jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne. Mając jednakże na uwadze, że równolegle z ogłoszeniem upadłości skarżącego wyznaczony został syndyk masy upadłości w osobie A. B., uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 P.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 i art. 128 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.