Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I FSK 1449/21

Wyrok NSA z 17 września 2025 r., I FSK 1449/21 – podatek od towarów i usług

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
17 września 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Mariusz Golecki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Elżbieta Olechniewicz, Protokolant Bartłomiej Deptuła, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz A. sp. j. w Ż. (obecnie A. Spółka Komandytowa w Ż.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 31/21 w sprawie ze skargi A. sp. j. w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2020 r., nr 1801-IOV-2.4103.68.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz A. Spółka Komandytowa w Ż. kwotę 25.210 (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy dwieście dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Wyrokiem z 30 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 31/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi A. sp.j. z siedzibą w Ż. (dalej: "Spółka", "Strona") i Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: "Rzecznik") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: "DIAS", "Organ podatkowy") z 13 listopada 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. 2. Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji DIAS, po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z 13 listopada 2020 r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: "NUCS", Organ pierwszej instancji") z 19 czerwca 2020 r., w przedmiocie w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług transportowych oraz sprzedaży paliw, w swojej ewidencji nabyć odnotowała między następujące faktury: ← jedną fakturę wystawioną przesz F.S. sp. z o.o. (dalej zwaną F.S.), wystawioną 10 września 2013 r., dokumentującą zakup od tego podmiotu paliwa, za cenę w kwocie 132 878,71 zł (podatek VAT od tej transakcji wyniósł 30 562 zł), ← 33 faktury wystawione przez D.E. sp. z o.o. (zwaną dalej D. E.), w okresie od stycznia do lipca 2013 r., na łączną kwotę netto 3 487 307,62 zł (podatek VAT od tych transakcji wyniósł 30 562 zł), ← 105 faktur wystawionych przez A. S., prowadzącego działalność pod firmą E. O. , wystawionych w styczniu 2013 r. oraz okresie od kwietnia do grudnia 2013 r., na łączną kwotę 8 439 804,50 zł (podatek VAT wyniósł od tych transakcji wyniósł 1 941 155,04 zł). Rozstrzygające niniejszą sprawę organy podatkowe stanęły na stanowisko, że przedmiotowe faktury były nierzetelne, a zrealizowane na rzecz skarżącego dostawy paliw płynnych i oleju napędowego były częścią oszukańczego schematu transakcji, w którym licznie występowały podmioty o statusie znikającego podatnika lub bufora. Wykreowany przez tego typu kategorie podmiotów podatek umożliwił nienależne jego odliczanie przez kolejne ogniwa - podmioty w łańcuchu dostaw, w efekcie czego skarżąca pomniejszyła swój podatek należny o podatek naliczony, wynikający z faktur wystawionych przez D. E., F.S. i A. S., który to podatek nie został uiszczony na wcześniejszych etapach obrotu. Organy podatkowe podkreśliły jednak, że nie kwestionują samego istnienia towaru, jak i tego, że został on dostarczony do Skarżącej. Podobnie nie twierdzą, iż udział Strony w opisanym wyżej procederze był świadomy. Nie zachowała ona jednak, w ich ocenie, należytej staranności, w zakresie transakcji z tymi podmiotami, dlatego też brak jest podstaw do zidentyfikowania jej jako ogniwa transakcji, przy uwzględnieniu art. 7 ust. 8 oraz art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 z późn. zm., dalej: "ustawa o VAT"). W zakresie faktur wskazanych przez wszystkich trzech dostawców skarżącej, organy podatkowe stwierdziły nierzetelność jego ewidencji nabyć, w rozumieniu art. 193 § 4 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., dalej: "O.p."). Organ podatkowy na wstępie swoich rozważań zaznaczył, że zobowiązania podatkowe Skarżącej, których dotyczy zaskarżona decyzja, nie uległy przedawnieniu. Ustawowy, pięcioletni termin biegu przedawnienia tych zobowiązań (art. 70 § 1 O.p.) upływał wprawdzie 31 grudnia 2018 r., jeżeli chodzi o zobowiązania za okres od stycznia do listopada, a 31 grudnia 2019 r., w przypadku zobowiązania za grudzień 2013 r., jednakże jego bieg uległ zawieszeniu, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 c O.p., w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, w sytuacji w której podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiązało się z niewykonaniem jego zobowiązań. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Dębicy, pismem z 13 lipca 2018 r., doręczonym Spółce 17 lipca 2018 r., a jej pełnomocnikowi 20 lipca 2018 r., poinformował ją o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia jej zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r., albowiem postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Rzeszowie z 20 czerwca 2018 r. wszczęte zostało śledztwo w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 76 § 1 w zw. z art. 62 § 2, w zw. z art. 6 § 2 w zw. z art. 9 § 3, w zw., w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 19 z późn. zm., dalej: "K.k.s."), ujawnione w trakcie kontroli spółki, a polegające na wprowadzeniu w błąd Naczelnika Urzędu Skarbowego w Dębicy i narażeniu go na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej wielkiej wartości, w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. O zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych spółki, jej pełnomocnika poinformował również NUCS, zawiadomieniami z 13 lipca 2018 r., doręczonymi w dniach 16 i 17 lipca tego roku. W związku z powyższym, w ocenie DIAS nie może budzić wątpliwości to, że spółka miała wiedzę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia jej zobowiązań podatkowych. Postanowieniem Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie z 28 maja 2020 r., prowadzone w sprawie skarżącej spółki śledztwo zostało umorzone. Z tym też dniem postanowienie w tym przedmiocie stało się prawomocne. Jak wynika z informacji uzyskanej od prokuratury, podstawą umorzenia śledztwa było art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k. (ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 30 z późn. zm.), art. 17 § 1 pkt 6 K.p.k. w zw. z art. 113 § 1 K.k.s. Prowadzący je organ stwierdził, że czyn opisany w pkt 1 postanowienia o umorzeniu nie zawiera znamion czynu zabronionego, natomiast karalność czyny wskazanego w pkt 2 postanowienia uległa przedawnieniu. Oprócz tego w toku przygotowawczego postępowania karnego nie zgromadzono dowodów wskazujący na świadomy udział spółki w oszustwie podatkowym oraz na to, że powinna była ona podejrzewać istnienie nieprawidłowości po stronie swoich kontrahentów. Zdaniem DIAS, mając na względzie art. 70 § 7 pkt 1 O.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącej, ponownie rozpoczął bieg z dniem 29 maja 2020 r. W przypadku zobowiązań za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2020 r., okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia, liczony od dnia zawieszenia biegu terminu do dnia upływu ustawowego terminu przedawnienia wynosił więc 194 dni. Ten czasokres, liczony od ponownego rozpoczęcia biegu przedmiotowego terminu, tj. od 29 maja 2020 r. upływał więc 8 grudnia 2020 r., przed którym to terminem wprowadzona do obrotu prawnego została ostateczna decyzja określająca skarżącej wysokość jej zobowiązań podatkowych, kwot różnicy podatku, a także kwot podatku do rozliczenia w następnych okresach rozliczeniowych. Jeżeli chodzi o zobowiązanie za grudzień 2013 r., to w tym wypadku okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia wynosił 559 dni i po jego ponownym rozpoczęciu upłynie 8 grudnia 2021 r. Organy obu instancji, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie siedmiu sędziów z 29 czerwca 2009 r., sygn.. akt I FPS 9/08, stwierdziły, że art. 70 § 1 O.p. ma zastosowanie do należności z tytułu nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług. Tak więc wskazanie w zawiadomieniach o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, nie stoi na przeszkodzie przyjęciu, że skutki zawiadomienia winny znaleźć zastosowanie również jeżeli chodzi o określenie wysokości różnicy podatku i zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. DIAS stanął na stanowisku, że prawo podatnika do pomniejszenia jego podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur dokumentujących zakup przez niego towarów i usług, służących do realizowania czynności opodatkowanych, jest jego podstawowym prawem, niemniej jednak każda faktura służąca do odliczenia musi być poprawna nie tylko z formalnego punktu widzenia. Winna bowiem ona również odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzeń gospodarczych. Faktura nieodzwierciedlająca rzeczywiście dokonanej operacji, nie daje odbiorcy prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku naliczonego. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Spółka pomniejszyła swój podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez: A. S., F.S., D. E., w świetle czego była uczestnikiem łańcuchów transakcji dokonywanych w ramach oszustwa podatkowego (karuzeli podatkowej). W jego ramach licznie występowały podmioty spełniające kryteria, od których uzależnione jest przypisanie im statusu bufora, czy też znikającego podatnika. Paliwo trafiało bowiem od dostawców z krajów Unii Europejskiej do szeregu podmiotów takich jak: P. L. H. sp. z o.o., K. sp. z o.o., A. sp. z o.o., H. T. sp. z o.o., K. sp. z o.o., I. T. O. sp. z o.o., S. O. sp. z o.o., O. sp. z o.o., H. O. sp. z o.o., N. T. sp. z o.o., T. O. sp. z o.o., A. sp. z o.o., A. sp. z o.o., C. M. sp. z o.o., które obracając nimi między sobą, dostarczały go bezpośrednim dostawcom skarżącej. Zdaniem organów podatkowych Skarżąca, dokonując zakupów paliwa od A. S., F.S., D.E. nie dochowała należytej staranności. W tym zakresie wskazano na takie okoliczności jak brak jakiejkolwiek refleksji z jej strony, co do rzetelności jej dostawców, pomimo powszechnej świadomości co do mających miejsce licznych nadużyć w obrocie paliwem, zwłaszcza mając na względzie atrakcyjność i oferowanych jej rabatów i upustów. Oprócz tego to wskazani wyżej dostawcy sami zwrócili się do spółki z propozycją nawiązania współpracy. Wszystko to działo się warunkach, w których spółka miała duże doświadczenie (S. W. działał na rynku od 29 lat), realizując usługi transportowe na terenie całej Europy, wiedzę o pochodzeniu paliwa z państw UE, w których ceny paliw są wyższe od krajowych. Poza tym z ofertą hurtowej sprzedaży paliwa zgłaszały się do niej podmioty nieposiadające majątku, historii w handlu paliwami, ani koniecznej do tego infrastruktury. Poza tym Spółka nie regulowała warunków swojej współpracy z kontrahentami w formie pisemnej, tolerowała ignorowanie przez jej dostawców warunków, określonych w wydanych im koncesjach, a także posługiwanie się przez niektórych z nich certyfikatami badania próbek paliwa, pobieranego w niejasnych okolicznościach. Spółka nie sprawdzała swoich kontrahentów, jej przedstawiciele nie byli w miejscach wskazanych jako siedziby tych podmiotów. Strona złożyła skargę na niniejszą decyzję. Skargę na decyzję DIAS z 13 listopada 2020 r. wniósł również Rzecznik. Organ podatkowy w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoja argumentację w sprawie. 3. Sąd pierwszej instancji oddalił skargi. Sąd pierwszej instancji wskazał, że rację przyznać należy organom podatkowym, gdyż wykazały one, w ramach poczynionych w sprawie ustaleń, w sposób wiarygodny i przekonujący, że w zakresie obrotu towarem, w postaci paliwa, które ostatecznie trafiło do skarżącej, występowały liczne nieprawidłowości, składające się na elementy oszustwa podatkowego, mającego postać tzw. "karuzeli podatkowej", natomiast Skarżąca nie podjęła odpowiednich działań, zmierzających do zabezpieczenia się przed negatywnymi dla niej skutkami, uczestniczenia w tego typu transakcjach. W niniejszej sprawie organy odrzuciły w sposób jednoznaczny koncepcję świadomego udziału skarżącej w oszukańczym procederze stwierdzając jednakże, że nie dopełniła ona aktów staranności, nawiązując relacje ze swoimi kontrahentami i nabywając od nich paliwo, w następstwie których mogłaby uniknąć negatywnych dla niej konsekwencji nieprawidłowości występujących po ich stronie. Odnosząc się do tak sformułowanego stanowiska organów stwierdzić należy, że brak jest podstaw do jego zakwestionowania, choć nie wszystkie przywołane przez organy argumenty, na poparcie jej twierdzeń, można uznać za trafne i przekonujące. I tak, w ocenie WSA organy zasadnie stwierdziły, że Skarżąca, której główny udziałowiec działał na rynku od wielu lat, także zawierając transakcje dotyczące obrotu paliwem, musiała mieć świadomość zarówno odnośnie postaci, jak i zakresu mających miejsce w tym zakresie nieprawidłowości. Potwierdza to zresztą treść składanych przez S. W. (głównego udziałowca spółki) zeznań, który wprost stwierdził, że oferowano mu sprzedaż paliwa, bez wystawienia faktury. Poza tym, w czasie, do którego odnosi się zaskarżona decyzja, tego rodzaju nieprawidłowości były nagłaśniane w mediach, zgłaszane były w związku z tym liczne inicjatywy ustawodawcze, co nie mogło w pełni ujść uwadze osób reprezentujących podmiot, dokonujący zakupów jednak znacznych ilości paliwa, do których zaliczała się także skarżąca. W związku z powyższym, nawiązując relacje handlowe z dostawcami paliw, każdy podatnik zobligowany był do dopełnienia aktów staranności, mających na celu efektywne sprawdzenie przyszłego dostawcy, pod kątem jego rzetelności, celem wyeliminowania zagrożenia obciążenia go negatywnymi konsekwencjami podatkowymi, nieprawidłowości po stronie jego partnerów handlowych czy też jego dostawców i usługodawców. W zakresie wskazanych wyżej aktów staranności nie istniał jednak jeden, generalny i powszechnie obowiązujący ich katalog, wiążący wszystkich podatników, gdyż w tym zakresie, celem wskazania niezbędnych do podjęcia działań, należało uwzględnić specyfikę każdej branży, a także indywidualne właściwości poszczególnych podmiotów – stron transakcji. Niemniej jednak można wskazać pewne działania, podjęcie których znajdowało uzasadnienie w każdym wypadku, bądź w znacznej ich większości. W ramach takich działań wskazać należy przede wszystkim rzeczywiste sprawdzenie kontrahentów, nieograniczające się jedynie do ich formalnej weryfikacji w publicznych rejestrach, a także dokumentowanie dokonywania zawieranych z nimi czynności prawnych, określających warunki współpracy, w formie pisemnej umowy. Skarżąca nie dokonała sprawdzenia swoich kontrahentów, pod kontem rzetelności, mając na względzie to, że były to podmioty rozpoczynające dopiero działalność w branży paliwowej, nieposiadające w tym zakresie ani doświadczenia, ani też odpowiedniej renomy czy też ugruntowanej opinii o rzetelności. Mając to na względzie Skarżąca nie podjęła działań zmierzających do zweryfikowania sposobu funkcjonowania swoich bezpośrednich dostawców, tj. ich zaplecza logistycznego, źródła pochodzenia oferowanych towarów czy też ich wiarygodności. W tym zakresie ograniczyła się bowiem jedynie do sprawdzenia formalnych aspektów ich funkcjonowania, co uznać należy za dalece niewystarczające. Oprócz tego Spółka nie zawierała nawet ze swoimi dostawcami pisemnych umów, co praktykowała wcześniej, nabywając paliwo od renomowanego i rozpoznawalnego na rynku dostawcy, a jej relacje z trzema kwestionowanymi przez organy dostawcami paliwa sprowadzały się w zasadzie do kontaktów telefonicznych i mailowych. Taki sposób postępowania nie znajduje zaś racjonalnego uzasadnienia, zwłaszcza że Skarżąca, w znacznym zakresie, nie zabezpieczała się także w jakikolwiek inny sposób przed nieprawidłowościami, mogącymi mieć miejsce z ich strony, tj. chociażby na wypadek nieotrzymania zamawianego towaru. Za niewystarczające uznać należy również działania na które Skarżąca się powołuje, zmierzające do weryfikacji realizowania przez jej dostawców, ich obowiązków, na gruncie przepisów o podatku akcyzowym, gdyż zakres tych obowiązków oraz konstrukcja przedmiotowego podatku, diametralnie odmienna od tej jaka wiąże się z podatkiem od towarów i usług sprawia, że z działań tego rodzaju nie można wywodzić wniosków dotyczących wiarygodności kontrahentów, a także ich rzetelności, w stosunku do obowiązków w tym zakresie, jakie wynikają z przepisów o podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji uznał ponadto, że twierdzenia zarówno Skarżącej, jak i Rzecznika, odnośnie do kwestii instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego, skutkującego przedłużeniem terminów przedawnienia, podnoszone w wywiedzionych przez nich skargach, nie znajdują uzasadnienia, gdyż umarzając postępowanie karne prokurator powołał się na dwie przesłanki podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia procesowego, tj. zarówno niestwierdzenie znamion czynu zabronionego, jak i przedawnienie karalności czynu. Takiej treści informacja wprost wynika z treści udzielonej na zapytanie DIAS odpowiedzi, wobec czego nie sposób jest stwierdzić, że wszczęcie w sprawie postępowania karnego, od początku i w całości było pozbawione jakichkolwiek podstaw. Wobec tego w ocenie WSA w Rzeszowie stwierdzić należało, że bieg terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącej został skutecznie zawieszony, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. a ponownie zaczął biec po umorzeniu postępowania, w myśl art. 70 § 7 pkt 1 O.p. DIAS wydał zaś zaskarżoną decyzję przed jego upływem, tj. w odniesieniu do zobowiązań za styczeń-listopad 2013 r., które upływały najwcześniej, 194 dnia od dnia rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia. 4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji wywiodła Strona zaskarżając go w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów podatkowych obydwu instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Ponadto Strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. 4. 1. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja") oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, będące skutkiem błędnego uznania, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych będących przedmiotem zaskarżonej decyzji, a to wskutek przyjęcia, że powołanie się przez organy podatkowe na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie nastąpiło w warunkach nadużycia prawa przez te organy, a także wskutek przyjęcia, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w oparciu o art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nastąpiło pomimo umorzenia postępowania karnego skarbowego; 2) art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art 70 § 1 i art. 70c O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przewidziany w nim skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje również pomimo umorzenia postępowania karnego skarbowego z uwagi na brak znamion czynu zabronionego oraz/lub z uwagi na przedawnienie karalności czynu; 3) art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 685 z późn. zm.) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, będące konsekwencją przyjęcia, iż Skarżąca nie była uprawniona do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz zwrotu różnicy podatku, na skutek błędnego przyjęcia, że w związku z transakcjami realizowanymi z F.S. Sp. z c.o., E. O. A. S. oraz D.E. Sp. z o.o. w zakresie zakupu paliwa Skarżąca nie dochowała należytej staranności, co skutkowało odmową przyznania Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawianych przez te podmioty, pomimo iż nie było podstaw do kwestionowania prawa Skarżącej do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z ww. faktur. 4.2. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych, a to wobec nie dostrzeżenia mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe art. 70 § 1 O.p. i nadużycia instytucji z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., co skutkowało oddaleniem skargi Skarżącej, pomimo zaistnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych będących przedmiotem tych decyzji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych, a to wobec niedostrzeżenia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe reguł sporządzania uzasadnienia decyzji, polegającego na braku wskazania okoliczności faktycznych i przesłanek koniecznych dla dokonania oceny, czy w sprawie nie doszło do nadużycia zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p., podczas gdy bez brakujących elementów uzasadnienia nie było możliwości przeprowadzenia przez Sąd prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 188, w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych, a to wobec niedostrzeżenia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania, 1j. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 O.p., polegającego na nie dołączeniu do akt postępowania podatkowego postanowienia prokuratora o umorzeniu postępowania karnego skarbowego z uzasadnieniem oraz pozostałych dowodów zgromadzonych w toku tego postępowania i oddalenie wniosku Skarżącej w tym zakresie, podczas gdy te braki w materiale dowodowym skutkowały brakiem możliwości dokonania właściwych ustaleń i ocen w zakresie prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe art. 70 § 6 pkt 1 O.p.; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 86 ust 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych, a to wobec niedostrzeżenia mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, co skutkowało oddaleniem skargi Skarżącej, pomimo podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania w sprawie; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 , art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a , poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych, a to wobec niedostrzeżenia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. i przyjęcie, że organy podatkowe dokonały pełnych i prawidłowych ustaleń faktycznych oraz prawidłowej oceny materiału dowodowego, stwierdzając, że w związku z transakcjami realizowanymi z F.S. Sp. z o.o., E. O. A. S. oraz D.E. Sp. z o.o. w zakresie zakupu paliwa Skarżąca nie dochowała należytej staranności, co skutkowało zakwestionowaniem prawa Skarżącej do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez ww. podmioty, pomimo istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania w sprawie; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych, a to wobec niedostrzeżenia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p., poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków będących dostawcami Skarżącej, opierając się w tym zakresie wyłącznie na protokołach przesłuchań tych świadków sporządzonych w innych postępowaniach, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem, że przed rozpoczęciem współpracy z F.S. Sp. z o.o., E. O. A. S. oraz D.E. Sp. z o.o. w zakresie zakupu paliwa Skarżąca nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, podczas gdy tak uzupełniony materiał dowodowy pozwalałby na dokładne wyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności w zakresie dołożenia przez Skarżącą należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, a ponadto nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez Skarżącą prowadziło do naruszenia jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu; 7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych, a to wobec niedostrzeżenia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz przyjęcia, że organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego i dokonały prawidłowego ustalenia, że obrót paliwem nabytym przez Skarżącą odbywał się w ramach schematu karuzeli podatkowej, które to ustalenie w istotnym stopniu zdeterminowało niekorzystną dla Skarżącej ocenę materiału dowodowego w zakresie dochowania przez Skarżącą należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów; 8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a, poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych, a to wobec niedostrzeżenia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe art. 121 § 1 O.p. polegającego na dokonaniu w mniejszej sprawie ocen faktycznych i prawnych rażąco odmiennych od ocen wyrażonych w odniesieniu do analogicznego stanu faktycznego przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w odniesieniu do innego podatnika, który również był odbiorcą paliwa od E. O. A. S. oraz zignorowaniu ocen faktycznych i prawnych dokonanych przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie w śledztwie prowadzonym pod sygn. PO II Ds. 52.2018.S, zakończonym wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania karnego skarbowego. 5. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Rzeszowie złożył również Rzecznik, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a., ewentualnie, w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wnoszę o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a. a w konsekwencji tego o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1) a i c oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. Ponadto Rzecznik wniósł, o przeprowadzenie rozprawy. 5.1. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podst. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., oraz w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2002 r.,Nr 153, poz. 1271, dalej: "p.u.s.a.": w zw. z art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r., Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162, dalej: "P.p."), w zw. z art. 121 § 1 i art. 125 § 1 O.p. w zw. z art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p.; A. poprzez oddalenie skarg w wyniku błędnego uznania, że ocena wszczęcia postępowania karnego skarbowego z punktu widzenia wywołania wyłącznie skutku w postaci wydłużenia postępowania podatkowego poprzedzającego wydanie decyzji podatkowej i w celu nierozpoczęcia albo zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 70 § 6 pkt 1 oraz art. 70c O.p., nie mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji, B. poprzez oddalenie skarg w wyniku błędnego uznania, że zaskarżona decyzja nie została wydana w warunkach przedawnienia zobowiązania podatkowego którego dotyczy, z pominięciem dokonania przez Sąd mającej istotny wpływ na wynik sprawy: kontroli decyzji w zakresie oceny czy decyzja ta została wydana w postępowaniu prowadzonym z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych oraz szybkości postępowania, w wyniku instrumentalnego zastosowania przepisów o wszczęciu postępowania karnego skarbowego bez związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa karnego skarbowego ani z zamiarem wykrycia sprawcy i ukarania go, a w celu zyskania dodatkowego czasu na prowadzenie postępowania podatkowego i wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym po dniu 31 grudnia 2018 r., a w stosunku do zobowiązania za grudzień 2013 - po 31 grudnia 2019 r.; C. poprzez oddalenie skarg w wyniku przeprowadzenia sądowej kontroli decyzji z pominięciem - mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie - dokonania oceny: czy decyzja ta została wydana w postępowaniu prowadzonym z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych oraz szybkości postępowania w wyniku wydania jej po upływie terminu przedawnienia zobowiązania, w związku z bezskutecznym zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. 6. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargi kasacyjne wniósł o ich oddalenie, podtrzymując przy tym swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. 7.1. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 7.2. Najdalej idącym zarzutem podniesionym w obydwu skargach kasacyjnych, zarówno przez Skarżącego kasacyjnie jak i przez Rzecznika, jest wywiedziony na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., oraz w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a w zw. z art. 12 P.p., w zw. z art. 121 § 1 i art. 125 § 1 O.p. w zw. z art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji oraz w zw. z art 134 § 1 p.p.s.a. Zarzuty te odnoszą się do tego, że w przekonaniu Autorów obydwu skarg kasacyjnych Sąd pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy dokonał kontroli decyzji organów podatkowych w zakresie naruszenia przez Organy podatkowe w rozpatrywanej sprawie art. 70 § 1 O.p. i nadużycia instytucji z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Podnoszone przez Rzecznika i Stronę wątpliwości odnośnie do zawieszenia terminu przedawnienia sprowadzają się do tego, że ich zdaniem w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której przed wydaniem ostatecznej decyzji właściwy organ prawomocnie umorzył postępowanie karne, którego zainicjowanie DIAS wskazał jako przyczynę zawieszenia biegu terminu przedawnienia, przy czym Organ podatkowy, w momencie wydawania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, posiadał w istocie rzeczy wiedzę odnośnie do braku podstaw nie tylko do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej konkretnych osób, ale również co do braku podstaw do wszczęcia i prowadzenia samego postępowania w tym przedmiocie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie było potrzeby odrębnego badania tego rodzaju okoliczności. Stanowisko to jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieprawidłowe. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 kwietnia 2025 r., wydanym w składzie siedmiu sędziów w sprawie o sygn. akt I FSK 1078/24: "Punkt wyjścia dla rozstrzygnięcia zarzutu, związanego jednocześnie z okolicznością przejęcia sprawy do rozpoznania w trybie art. 187 § 3 p.p.s.a., stanowi uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2021 r., wydana w sprawie o sygn. I FPS 1/21. Wyraziła ona istotny dla praktyki sądowoadministracyjnej pogląd prawny o dopuszczalności i zasadności podejmowania przez sąd administracyjny oceny przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70c o.p. przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej uznając, że mieści się ona w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji. Mając na względzie przedmiot sprawy oraz wyłożone w uzasadnieniu powołanej uchwały warunki i przesłanki niezbędne dla wyrażenia przez sąd administracyjny oceny w przedmiocie instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego, ukierunkowanego wyłącznie na ziszczenie się skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. (nadużycie prawa przez organ podatkowy), zasadny stał się następujący pogląd prawny: Umorzenie postępowania karnego skarbowego z powodu stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego, może stanowić przesłankę bezskuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w związku z art. 70c o.p., ze skutkiem ex tunc, jako konsekwencja instrumentalnego wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o ile przesłanka ta oceniana jest w świetle całokształtu relewantnych w tym zakresie okoliczności danej sprawy". Tym samym stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie nie było potrzeby zbadania okoliczności towarzyszących umorzeniu postępowania, gdyż "organ podatkowy, w momencie wydawania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, miał wiedzę odnośnie braku podstaw nie tylko do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej konkretnych osób, ale również co do braku podstaw do wszczęcia i prowadzenia samego postępowania w tym przedmiocie" nie jest prawidłowe. Co prawda Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie przyjmuje, że "Umorzenie postępowania karnego przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie nie może jednak w każdym przypadku automatycznie przesądzać o możliwości pominięcia skutków jego wszczęcia, na gruncie podatkowym. Aby bowiem skutecznie zarzucić organom podatkowym podejmowanie jednoznacznie instrumentalnych działań, sprzecznych z zasadą demokratycznego państwa prawnego, godzących zarazem w prawa podatnika, niezbędnym jest oparcie tego rodzaju twierdzeń na okolicznościach konkretnej sprawy, w której ich działania, z uwagi na sposób i czas ich podjęcia, w jednoznacznie wskazują na to, że intencją organów było wyłącznie doprowadzenie do wydłużenia terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych.", to jednak nie przeprowadza zasadniczo oceny przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. przez Organy podatkowe w rozpatrywanej sprawie, poprzestając na dwuznacznym stwierdzeniu, zgodnie z którym, umarzając postępowanie karne prokurator powołał się na dwie przesłanki podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia procesowego, czyli niestwierdzenie znamion czynu zabronionego oraz przedawnienie karalności czynu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji tym samym nie sposób było stwierdzić, że wszczęcie w sprawie postępowania karnego, od początku i w całości było pozbawione jakichkolwiek podstaw. Stanowisko takie nie jest prawidłowe, gdyż w świetle przytoczonego wcześniej orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, umorzenie postępowania ze względu niestwierdzeniem znamion czynu zabronionego powinno w istocie rzeczy stanowić przedmiot oceny całokształtu okoliczności związanych z wszczęciem tego postępowania, od czego jednak w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji odstąpił, pozostawiając kwestię przyczyn umorzenia postępowania karnego poza zakresem dokonanej przez siebie kontroli sądowoadministracyjnej. Tymczasem, jak zauważa w tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wcześniej wydanym w składzie siedmiu sędziów wyroku z 14 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1078/24, ocena taka powinna być dokonana w świetle całokształtu okoliczności sprawy. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyroku wskazuje także na konsekwencje uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 24 maja 2021 r., sygn. I FPS 1/21, stwierdzając w szczególności, że: "Celem wyrażenia przez sąd administracyjny prawidłowej w tym względzie oceny, konieczne jest zatem oparcie jej o całokształt wszystkich przedmiotowo istotnych dla tej sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, w której argument o umorzeniu postępowania w sprawie karnej skarbowej na skutek stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego, może okazać się argumentem istotnym dla uznania wszczęcia tego postępowania jako formy nadużycia prawa przez organ podatkowy z uwagi na instrumentalny charakter jego wszczęcia, a więc ukierunkowany wyłącznie na osiągnięcie celu zawieszenia biegu terminu danego zobowiązania podatkowego, nie zaś na realizację celów postępowania karnego skarbowego. Tak jednak stać się nie musi, zwłaszcza wziąwszy pod uwagę – wiążące organ podatkowy – zasady legalizmu i pogłębiania zaufania podatników do organów podatkowych". W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to konieczność wzięcia pod uwagę w szczególności tej okoliczności, że z jednej strony Organy podatkowe nie kwestionują samego istnienia towaru, jak i tego, iż został on dostarczony do Skarżącej spółki, w szczególności nie twierdzą, iż udział Skarżącej w opisanym procederze był świadomy, jednocześnie stawiając jednak zarzut z art. 76 § 1 w zw. z art. 62 § 2, w zw. z art. 6 § 2 w zw. z art. 9 § 3, w zw., w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 K.k.s., twierdząc, że przestępstwo to zostało ujawnione w trakcie kontroli Spółki, a polegało na wprowadzeniu w błąd Naczelnika Urzędu Skarbowego w Dębicy i narażeniu go na nienależny zwrot. Ocena działania Skarżącej, przeprowadzona przez Organy podatkowe uwidacznia zatem sprzeczność, która zasadza się na tym, że w przedmiotowej sprawie od samego początku Organy mogły mieć świadomość odnośnie do braku znamion czynu zabronionego. Nie jest zatem trafne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska, zgodnie z którym "o ile umorzenie podyktowane wyłącznie niestwierdzeniem znamion czynu zabronionego uprawniałoby do przyjęcia założenia o instrumentalnym wszczęciu postępowania, to wyłączenie karalności z uwagi na upływ terminu przedawnienia, nie pozwalało by już na tak kategoryczne stwierdzenie". Zauważyć przede wszystkim należy, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie z 28 maja 2020 r., prowadzone w sprawie Skarżącej śledztwo zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 6 K.p.k. w zw. z art. 113 § 1 K.k.s. Tym samym prowadzący je Organ stwierdził, że czyn opisany w pkt 1 postanowienia o umorzeniu nie zawiera znamion czynu zabronionego, wskazując ponadto, że w toku przygotowawczego postępowania karnego nie zgromadzono dowodów wskazujący na świadomy udział Spółki w oszustwie podatkowym oraz na to, że powinna była ona podejrzewać istnienie nieprawidłowości po stronie swoich kontrahentów. 7.3. Tym samym Sąd pierwszej instancji zobowiązany był do przeanalizowania konsekwencji umorzenia postępowania i ich wpływu na zawieszenia terminu przedawnienia, co jest konieczne przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, przy uwzględnieniu wspomnianych powyżej wytycznych wynikających z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności wyrażonych w wyroku NSA z 14.04.2025 r., o sygn. akt I FSK 1078/24. 7.4 W tym stanie rzeczy odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej uznać należy na obecnym etapie procedowania, za bezprzedmiotowe. 8. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. 9. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. E. Olechniewicz R. Pęk M. Golecki (spr.) Sędzia del. WSA Sędzia NSA Sędzia NSA

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 lipca 2021
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Elżbieta Olechniewicz Mariusz Golecki /sprawozdawca/ Ryszard Pęk /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny