DIH-41/2019

Strona 1 z 12 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ Warszawa, 12 czerwca 2019 r. DIH - 1.709.44.2019 .BP DECYZJA DIH - 1/ 41 /2019 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1930 z późn. zm.), art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywc zych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2164 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Glosel Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Białymstoku, od decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Białymstoku nr 13 z dnia 17 kwietnia 2019 r. (nr akt sprawy: ŻG.8361.23.2019.MP), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono kar ę pieniężną w wysokości 1.500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych), z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego 5 partii artykuł ów rolno - spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej, tj : − 1 partii artykułu spożywczego z uwagi na niezamieszczenie na stronie internetowej obowiązkowych informacji o produkcie; − 4 partii artykułów spożywczych z uwagi na niewłaściwą prezentację; − uchyla zaskarżoną decyzję w całości, − nakłada na ww. przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrot u 3 partii artykułów rolno - spo ż ywczych nieodpowiadających jakości handlowej , tj : − 1 partii artykułu spoży wczego nieodpowiadającego jakości handlowej z uwagi na niezamieszczenie na stronie internetowej obowiązkowych informacji o produkcie ; − 2 partii artykułów spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na niewłaściwą prezentację . UZASADNIENIE W dniach 4 - 8, 11 lutego 2019 r., na podstawie upoważnienia do kontroli nr ŻG.8361.23.2019, inspektorzy reprezentujący Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Białymstoku, zwanego dalej „Podlaskim WIIH”, przeprowadzili Strona 2 z 12 kontrolę w magaz ynie głównym sklepu internetowego w (…) należącym do przedsiębiorcy Glosel Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Białymstoku. Kontroli poddano środki spożywcze oferowane do sprzedaży na stronie internetowej sklep u (…) tj.: 1) Ekologiczne płatki kukurydziane a`170 g o wartoś ci 89,82 zł , oznaczone: „Najlepiej spożyć przed: 30.10.2019”, partia 30.10.2019, wyprodukowano dla (…) ; 2) Kulki z ekologicznej kaszy jaglanej z orzeszkami ziemnymi a`75 g o wartości 77,94 zł , oznaczone: „Spożyć przed: 11.06.2019”, partia L 190 053, dys trybutor: (…) ; 3) Makaron z czerwonej soczewicy bezglutenowy Bio 300 g o wartości 41,91 zł , oznaczony: „ Najlepiej spożyć przed końcem: 30.10.2019”, dystrybutor: (…) ; 4) Makaron (gryczany) świderki bezglutenowy Bio 250 g, o wartości 118,08 zł , oznaczony: „Najlepi ej spożyć przed: 14.09.2021”, dystrybutor: (…) ; 5) Ekologiczne płatki śniadaniowe z czekoladą. Bio herbatniki 100 g, o wartości 157,92 zł oznaczone: „Najlepiej spożyć przed końcem: 10.2019”, producent (…) . W toku kontroli sprawdzono sposób prezentacji środków spożywczych oferowanych do sprzedaży w odniesieniu do: - rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpiecze ństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, zwanego dalej „ rozporządzeniem nr 178/2002 ” , - rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywnośc i, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/2550/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji1999/120/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i rady, dyrek tyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. L.304 z 22.11.2011, s.18 ze zm.), zwanego dalej „ rozporządzeniem nr 1169/2011 ” . W toku kontroli poczynione zostały następujące ustalenia : 1) W przypadku produktu Ekologic zne płatki kukurydziane a`170 g , na stronie internetowej nie wyróżniono składnika alergennego w po dan ym wykazie składników: ekologiczna kaszka kukurydziana (99%, sól , ekologiczny ekstrakt słodowy z jęczmienia , podano natomiast informację „Produkt zawiera gluten”, której nie było w oznakowaniu produktu na opakowaniu , - co było niezgodne z art. 14 ust. 1 lit.a) w zw. z art. 9 ust. 1 lit.c) i art. 21 ust. 1 lit.b) r ozporządzenia nr 1169/2011, 2) W przypadku produktów: a) Kulki z ekologicznej kaszy jaglanej z orzes zkami ziemnymi 75 g, na stronie internetowej w informacji o wartości odżywczej dotyczącej zawartości białka podano „Białko 0,9 g”, natomiast na opakowaniu podana była informacja producenta „Białko 13,8 g”, b) Makaron z czerwonej soczewicy bezglutenowy Bio 300 g, na stronie internetowej brak było informacji o treści „Produkt może zawierać soję”, która zamieszczona była przez producenta na opakowaniu, Strona 3 z 12 c) Makaron (gryczany) świderki bezglutenowy Bio 250 g, na stronie internetowej brak było informacji o zawartości bł onnika, którą producent zamieścił na opakowaniu – „Błonnik 9,2 g” d) Ekologiczne płatki śniadaniowe z czekoladą. Bio herbatniki na stronie internetowej w informacji alergennej podano: „Produkt może zawierać mleko, jaja, sezam, orzechy, soje” natomiast w info rmacji zamieszczonej przez producenta na etykiecie, podano „Produkt może zawierać jaja, sezam, orzechy, soję” - co było niezgodne z art. 16 rozporządzenia nr 178/2002 . W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Podlaski WIIH zawiadomił przedsiębiorcę Glosel Sp. z o.o. sp. k., zwan ego dalej również „ S troną”, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2164 z późn. zm.) zwanej dalej „ ustawą o jakości handlowej ” , kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego : 1) 1 partii artykuł u spożywcz ego nieodpowiadając ego jakości handlowej z uwagi na niezamieszczenie na stronie internetowej obowiąz kowych informacji o produkcie 2) 4 partii artykułów spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na niewłaściwą prezentację , informując jednocześnie o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania . Ponadto, wezwa no S tr onę do przekazania informacji o wielkości jej obrotów i przychodu za rok 2018. Strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień i w piśmie z 5 kwietnia 2019 r. zajęła stosowne stanowisko w niniejszej sprawie, wnosząc o odstąpienie od wymierzenia jej k ar y pieniężn ej , ewentualnie wymierzenie kary w najniższej wysokości. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr 13 z dnia 17 kwietnia 2019 r. (doręczoną 18 kwietnia 2019 r . ), Podlaski WIIH wymierzył S tronie, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, karę pieniężną w kwocie 1.500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych ) z tytułu wprowadzenia do obrotu handlowego: − 1 partii artykułu spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej z uwagi na niezamieszczenie na str onie internetowej obowiązkowych informacji o produkcie; − 4 partii artykułów spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na niewłaściwą prezentację. Pismem z dnia 29 kwietnia 2019 r. (data wpływu 30 kwietnia 2019 r.) , S trona złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej również „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, nie zgadzając się z zarzutem naruszenia przepisów rozporządzenia nr 178/2002, nr 1169/2011 oraz art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej art ykułów rolno - spożywczych. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Pismem z 17 maja 2019 r., Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę Glosel Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Białymstoku , że przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w spr awie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 k.p.a., prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona 4 z 12 Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Zgodnie z art. 16 rozporządzenia nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacj a żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Artykuł 7 ust. 1 lit. a rozporz ą dzenia nr 1169/2011 stanowi, że informacje na temat żywn ości nie mogą wprowadzać w błąd , w szczególności co do właściwości środka spo ż ywcz e go, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, składu, ilości, trwałości , kraju, lub miejs ca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji; oraz muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia (ust . 2). Powyższe zasady dotyczą również prezentacji środków spożywczych (ust. 4 lit. b). Zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 , bez uszc zerbku dla wymogów informacyjnych określonych w art. 9 , w przypadku żywności opakowanej oferowanej do sprzedaży za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość: a) obowiązkowe informacje na temat żywności, z wyjątkiem danych szczegółowych określonyc h w art. 9 ust. 1 lit. f), muszą być dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu i muszą znajdować się w materiałach towarzyszących sprzedaży na odległość lub być dostarczane z użyciem innych właściwych środków wyraźnie określonych przez dany podmiot prow adzący przedsiębiorstwo spożywcze. Kiedy używane są inne właściwe środki, obowiązkowe informacje na temat żywności dostarcza się bez obciążania konsumentów dodatkowymi kosztami przez podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze; b) wszystkie obowiązkowe dane szczegółowe muszą być dostępne w momencie dostawy. Zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 , zgodnie z art. 10 - 35 i z zastrzeżeniem określonych w niniejszym rozdziale wyjątków , obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych: a) na zwa żywności; b) wykaz składników; c) wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworze niu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeżeli ich forma uległa zmianie; d) ilość określonych składników lub kategorii składników; e) ilość netto żywności; f) data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia; g) wszelkie specjalne warunki przechowywania lub warunki użycia; h) nazwa lub firma i adres podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo spożywcze, o którym mowa w art. 8 ust. 1; Strona 5 z 12 i) kraj lub miejsce pochodzenia w przypadku przewidzianym w art. 26; j) instrukcja użycia, w przypadku gdy w razie braku takiej instrukcji odpowiednie użycie danego środka spożywczego byłoby utrudnione; k) w odniesieniu do napojów o zawartości alkoholu większej niż 1,2 % objętościowo, rzeczywista zawartość objętościowa alkoholu; l) informacja o wartości odżywcze j . W odniesieniu do substancji powodujących alergie lub reakcje nietolerancji zastosowanie znajduje art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 bez uszczerbku dla przepisów przyjętych na mocy art. 44 ust. 2 dane szczegółowe, o których mowa w art. 9 ust. 1 l it. c), spełniają następujące wymogi: a) są oznaczane w wykazie składników zgodnie z zasadami określonymi w art. 18 ust. 1 z dokładnym odniesieniem do nazwy substancji lub produktu wymienionego w załączniku II; oraz b) nazwa substancji lub produktu wymienioneg o w załączniku II jest podkreślona za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego ją od reszty wykazu składników, np. za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze i podmioty działające na rynku pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kont rolowanie przestrzegania tych wymogów. W świetle art. 8 ust. 1 r ozporządzenia nr 1169/2011, podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub – jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej – importer danego środka na rynek Unii Europejskiej. Z artykułu tego wynika też, że podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informację na temat żywnoś ci zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych (ust. 2); oraz że podmioty działające na rynku spożywczym w przeds iębiorstwach pozostających pod ich kontrolą nie mogą modyfikować informacji towarzyszących środkowi spożywczemu, jeżeli taka modyfikacja wprowadzałaby w błąd konsumenta finalnego lub w inny sposób zmniejszała poziom ochrony konsumentów i możliwości dokonyw ania świadomego wyboru przez konsumenta finalnego. Podmioty działające na rynku spożywczym są odpowiedzialne za wszelkie zmiany, których dokonują w informacjach na temat żywności towarzyszących środkowi spożywczemu (ust. 4); zaś bez uszczerbku dla tych pr zepisów, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa dotyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalnośc i i upewniają się, że wymogi te są spełnione (ust. 5). Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli Strona 6 z 12 w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pojęcie jakości handlowej zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 tej ustawy jako cechy artykułu rolno - spożywcz ego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizyko - chemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sani tarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno - spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno - spożywczych do obrotu , nie niższej jednak n iż 500 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na mocy art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, uwzględnia: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynk u artykułów rolno - spożywczych oraz wielkość jego obrotów i przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno - spożywczych. W niniejszej sprawie, na podstawie wyników kontroli , stwierdzono, że wprowadzone do obrotu przedmiotowe produkty nie odpowiad ały jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, co wyczerpało znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej oraz skutkowało wymierzeniem S tronie kary pieniężnej w wysokości 1500 zł. Jak wynika z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 - 3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. W niniejszej sprawie , Podlaski WIIH w drodze decyzji nr 13 z dnia 1 7 kwietnia 2019 r. , na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wymierzył karę pieniężną w kwocie 1.500 zł przedsiębiorcy Glosel Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Białymstoku, tj. podmiotowi, który wprowadził do obrotu ww. 5 partii produkt ów nieodpowiadających jakości handlowej. Odwołując się od wydanej decyzji, S trona zakwestionowała naruszenie art. 16 rozporządzenia nr 178/2002. Strona uważa, że organ pierwszej instancji nie wykazał ryzyka naruszenia dobr a, któr e jest prawem chronione oraz nie udowodnił, aby Spółka działała z zamiarem wywołania u konsumentów błędu w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. c) rozporządzenia. Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności należy przywołać definicję jakości handlowej prze dstawioną w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, w myśl której jakość handlowa artykułu rolno - spożywczego obejmuje również wymagania wynikające prezentacji i oznakowania (nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi) . A to oz nacza, że jakość handlowa obejmuje również wymagania określone w art. 16 rozporządzenia 178/2002. Z kolei artykuł 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej stanowi, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania Strona 7 z 12 w zakresie jakości h andlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie z ostało zadeklarowane przez producenta. W związku z powyższym każde odstępstwo od przepisów regulujących sprawy oznakowania i pr ezentacji środków spożywczych z wyłączeniem spraw objętych wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi i fitosanitarnymi będzie naru szeniem wymagań w zakresie jakości handlowej. Zatem nie ma racji strona twierdząc, że organ pierwszej instancji naruszył art. 16 rozporządzenia nr 178/2002. Na gruncie przepisów ustawy o jakości handlowej wprowadzanie w błąd konsumenta poprzez naruszenie art. 16 rozporządzenia 178/2002 uszczegółowionego , na potrzeby znakowania i prezentacji żywności dla konsumenta finalnego , w art. 7 ust. 1 lit. a oraz ust. 4 rozporządzenia 1169/2011 , należy rozpatrywać w kontekście definicji artykułu rolno - spożywczego za fałszowanego. Artykuł rolno - spożywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej , to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno - spożywczych, albo produkt, w który m zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli: dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej (lit. a); w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych a rtykułów rolno - spożywczych albo niezgodną z prawdą (lit. b); w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej (lit. c). Ustalenia jakie poczynił organ pierwszej instancji w ocenie Prezesa UOKiK wskazują na naruszenie przepis ów o jakości handlowej, jednakże w stopniu takim, który nie kwalifikuje zakwestionowanych środków spożywczych do zafałszowanych, a tym samym nie można stawiać zarzutu stronie o istotnym wprowadzaniu w błąd konsumentów. Co prawda organ pierwszej instancji użył zwrotu o możliwym wprowadzeniu w błąd konsumentów , jednakże w żadnym przypadku nie zarzucił stronie zafałszowania. W związku z powyższym dalsze w ywody strony na uzasadnienie zarzutu są bezprzedmiotowe. Z drugiej jednak strony, pomimo be z pr z edmiotowości podniesionych argumentów, Prezes UOKiK po ponownym przeanalizowaniu sprawy , stwierdza, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił stan faktyczny w zakresie naruszenia art. 16 rozporządzenia nr 178/2002. Mianowicie, organ pierwszej instancji stwierdził, że w przypadku produktu: a) Makaron z czerwonej soczewicy bezglutenowy Bio 300 g, na stronie internetowej brak było informacji o treści „Produkt może zawierać soję”, która była zamieszczona przez producenta na opakowaniu, b) Ekologiczne płatki śniadaniowe z czekoladą. Bio herbatniki 100 g , na stro nie internetowej w informacji alergennej podano: „Produkt może zawierać mleko, jaja, sezam, orzechy, soję”, nat omiast w informacji zamieszczonej przez producenta na etykiecie podano „Produkt może zawierać jaja, sezam, orzechy, soję” – bez podania składnika mleko. Art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 określa listę danych, których podanie jest obowiązkowe, a wśr ód nich składników powodujących alergie lub reakcje nietolerancji. Strona 8 z 12 Tymczasem, wskazane przypadki nie są składnikami żywności w rozumieniu przepisów, gdyż nie zostały dodane do produktu, ich ewentualna obecność może wynikać z przyczyn obiektywnych np. z prz ypadkowych zanieczyszczeń, o czym producenci z reguły nie mają świadomości, dlatego używają sformułowań „może zawierać”, „możliwa obecność”, a więc zamieszczenie informacji o ich występowaniu nie jest obligatoryjne. Z tego też względu, nie sposób czynić pr zedsiębiorcy zarzutu, że ten naruszył art. 16 rozporządzenia nr 178/2002, ponieważ nie zamieścił lub zamieścił informacje, których podanie na stronie internetowej nie było obowiązkowe. Kolejny zarzut podniesiony przez Stronę dotyczy naruszenia przepisó w r ozporządzenia nr 1169/2011. Strona stoi na stanowisku, iż z art. 21 ust. 1 zdanie drugie wynika, że „obowiązek informacyjny można spełnić w drodze użycia w opisie środka spożywczego kategorii „zawiera” (lub zapewne równoważnego, zrozumiałego dla przecię tnego konsumenta) i wymienić w niej jego składniki.” Zdaniem S trony, w przypadku produktu spożywczego w postaci ekologicznych płatków kukurydzianych, nie sposób uznać, by miało miejsce naruszenie w/w rozporządzenia, ponieważ opis ich zawartości podany na stronie internetowej jest jednoznaczny i powszechnie zrozumiały. Odnosząc się do podniesionego zarzutu należy przed wszystkim zauważyć, iż zgodnie z powołanym przez S tronę art. 21 ust.1 zdanie drugie rozporządzenia nr 1169/2011 w przypadku braku wykazu s kładników , oznaczenie danych szczegółowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. c), obejmuje słowo "zawiera", po którym podana jest nazwa substancji lub produktu wymienionego w załączniku II. Powyższe jasno wskazuje, iż wskazane w powołanym przepisie roz wiązanie może mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy brak jest podanego wykazu składników. W przedmiotowej sprawie produkt spożywczy zawierał natomiast wykaz składników, stąd też, do tak ustalonego stanu faktycznego regulacja powołana przez Stronę nie może mieć zastosowania. Nie sposób również zgodzić się ze stanowiskiem S trony, że podany na stronie internetowej opis produktu spożywczego jest jednoznaczny i powszechnie zrozumiały. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 11 69/2011 nazwa substancji lub produktu wymienionego w załączniku II jest podkreślona za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego ją od reszty wykazu składników, np. za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła. Natomiast, z pewnością takim wyróżnieniem nie jest um ieszczenie składnika alergennego na ostatnim mie j scu w wykazie składników. Celem takiego wyróżnienia jest zaś uświadomienie potencjalnemu konsumentowi, że produkt , który zamierza nabyć , zawiera składniki alergenne. Stąd też, nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko S trony, że „jeżeli kogoś interesują składniki z załącznika nr II do tego rozporządzenia, łatwo i natychmiast zauważy słowo jęczmień, wyraźnie umieszczone na końcu tego prostego zdania i podejmie świadomą decyzję zakupową.” Takie bowiem rozwiązan ie nakładałoby na konsumenta obowiązek znajomości wszystkich składników alergennych znajdujących się w załączniku. Istotniejsze jednak w tym jest to, że składniki w wykazie podawane są w ustalonej prawnie malejącej kolejności ich masy w momencie użycia prz y wytwarzaniu środka spożywczego, stąd tylko sporadycznie składniki alergenne można byłoby umieścić na końcu wykazu. Strona 9 z 12 Strona zarzuca również naruszenie art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Strona podnosi, że „Orga n pierwszej instancji nie podał wyliczenia, jak kara wysokości 1500 zł mieści się w ramach pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana prze z wprowadzenie artykułów rolno - spożywczych ze sprzedaży towarów o łącznej wartości 485,67 zł.” Odnosząc się do podniesionego zarzut u należy zwrócić uwagę, iż wymiar kary określa art. 40 ust. 5 w/ w ustawy zgodnie z którym, u stalając wysokość kary pieniężnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwoś ci czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno - spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno - spożywczych. Nie ulega wątpliwości, że takie przesłanki zostały wzięte pod uwagę przez organ pierwszej instancji przy ustalaniu wysokości kary, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym wszystkie te przesłanki zostały omówione. Niemniej jednak, w świetle poczynionych powyżej ustaleń, przedmiot owe przesłanki Prezes UOKiK ponownie przeanalizował stwierdzając, że wskutek ustaleń poczynionych przez organ drugiej instancji, nie stwierdzono uchybień popełnionych przez przedsiębiorcę w dwóch przypadkach, które uprzednio zostały uznane przez organ pier wszej instancji za naruszenie przepisów rozporządzenia nr 178/2002: - Makaron z czerwonej soczewicy bezglutenowy Bio 300 g – 3szt. o wartości 41,91 zł, - Ekologiczne płatki śniadaniowe z czekoladą. Bio herbatniki 100G – 48 sztuk o wartości 157,92 zł . Tym s amym, nastąpiło zmniejszenie stopnia szkodliwości czynu, ponieważ uchybienia dotyczą jedynie trzech przypadków, nie zaś jak stwierdził organ pierwszej instancji – pięciu. Ponowne ustalenie stanu faktycznego skutkuje zmianą wartości towarów wprowadzonych do obrotu o niewłaściwej jakości handlowej a tym samym wysokości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie artykułów rolno – spożywczych, a która wg ustaleń organu drugiej instancji wynosi 285,84 zł. W przypadku pozo stałych przesłanek, organ drugiej instancji dokonując ich oceny, doszedł do identycznych ustaleń, jak organ pierwszej instancji. Natomiast art. 40 a ust. 3 w/w ustawy , którego naruszenie zarzuca Strona, odnosi się do widełek w jakich kara ta powinna być wy mierzona, tj. minimalna wysokość wymierzonej kary powinna wynosić 500 zł, natomiast maksimum to pięciokrotność wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno - spożywczych do obrotu. Wartość k orzyści majątkowej nie jest zdefiniowana w ustawie, jednak orzecznictwo sądowe wypracowało w tej kwestii jednoznaczne stanowisko, uznając iż jest to korzyść majątkowa uzyskana przez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej okre ślonej w przepisach (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.07.2010 r. Sygn. akt VI Sa/Wa 769/10). Na takim też stanowisku oparł się organ pierwszej instancji, co jasno wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji: „Wymierzona kara mieści się w przedziale przew idzianym przepisami – art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy, tj. nie wyższej niż pięciokrotna wartość korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tego artykułu spożywczego do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.” O rgan zwraca przy tym uwagę, iż wspomniane orzecznictwo za wartość korzyści majątkowej uznaje wartość detaliczną artykułów rolno – spożywczych, a Strona 10 z 12 więc z pominięciem kosztów ponoszonych przez sprzedawcę towaru (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23.05.2012 r. Sygn. akt II GSK 684/11: „Określenie wartości korzyści majątkowej z uwzględnieniem kosztów, które ponosi sprzedawca towaru, tj. kosztów ich nabycia lub wytworzenia oraz kosztów sprzedaży (utrzymania miejsca, w którym prowadzi się sprzedaż) wykraczałoby poza ramy i c ele ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. Ponadto wiązałoby się każdorazowo z koniecznością przeprowadzenia analizy finansowej całego przedsiębiorstwa, obejmującej nie tylko koszty produkcji sprzedawanych towarów, ale także koszty amortyz acji urządzeń czy wynagrodzenia pracowników .”). Podsumowując, ponowne zbadanie przesłanek wskazanych w art. 40 a ust. 3 skutkuje zmianą wysokości kary wymierzaną na podst. art. 40 a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów spożywczo – przemysłowych. Pre zes UOKiK stoi na stanowisku, iż uchybienia jakie popełniła Strona w zakresie informacji na temat żywności uzasadniają zmianę wysokości wymierzonej kary i obniżenie jej do kwoty adekwatnej do wagi popełnionych czynów. Stąd Prezes UOKiK stoi na stanowisku, iż zasadne jest zmniejszenie wysokości wymierzonej kary do kwoty kary minimalnej 500 zł. W przedmiotowej sprawie Prezes UOKiK mógł wymierzyć karę w wysokości od 500 z ł do 1429 zł ( 5x285,84 zł, gdzie kwota 285,84 zł stanowi wartość wprowadzonych do obrotu p rzez stronę środków spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej i jest jednocześnie korzyścią majątkową zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych). Organ wskazuje ponadto, że odstąpienie od wymierzenia kar pieniężnych, na mocy art.40 a ust.5c. w/w ustawy, może nastąpić jedynie w przypadku stwierdzenia niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu. Są to ustawowe kryteria, których zaistnienie umoż liwia organowi Inspekcji Handlowej odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, co jest jednak uprawnieniem organu, a nie jego obowiązkiem (podkreślenia Prezesa UOKiK). Decyzja wydana na podstawie art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej ma więc charakte r uznaniowy, co oznacza, że organ administracji przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego albo pozytywnego dla strony sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Może on, ale nie musi, odstąpić od wymierzenia kary, przy czym nawet stwierdzenie i stnienia ustawowych przesłanek nie obliguje organu do zastosowania art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej. Zatem ustalenie, że istnieją przyczyny, o których mowa w ww. przepisie, które uzasadniałyby ewentualne odstąpienie od wymierzenia kary, stanowi konieczną przesłankę do rozważenia możliwości jego zastosowania, jednak samo przez się nie stanowi bezwzględnego obowiązku organu do wydania decyzji pozytywnej dla strony. Prezes UOKiK sądząc po ustaleniach kontroli i przyjętej argumentacji w odwołaniu dos zedł do wniosku, że strona nieco bagatelizuje obowiązujące przepisy, wobec czego nie skorzystał z możliwości zastosowania art. 40a ust.5c ustawy o jakości handlowej, uznając że wymierzenie stronie kary w minimalnej wysokości będzie odpowiednim środkiem zap obiegawczym przed wprowadzanie m do obrotu środków spożywczych niespełniających wymagań jakości handlowej. Strona 11 z 12 Stosownie do art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pieniężn ą , o któr ej mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Białymstoku w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej stanie się ostateczna, tj. od dnia otrzymania niniejszej decyzji. Prezes UOKiK , sto sownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK j est organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, organ odwoławczy posiada kompetencje do wydania decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy a lbo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części . Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie 1. Decy zja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańcó w Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa 1 . 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy , zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i w niniejszym przypadku, kiedy wynosi do 10 000 zł to opłata stanowi 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł . Opłatę tę uiszcza się gotówką do kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub na rachunek bankowy tego Sądu 2 . 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowa nia lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 3 . 1 Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami ad ministracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). 2 Zgodnie z § 1 pkt 1 i § 5 przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyj nymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). 3 Zgodnie z art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). Strona 12 z 12 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uis zczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 201 9 r. poz. 9 00 z późn. zm.) 4 . Z u poważnie nia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Inspekcj i Handlowej Anna Łagodzińska Otrzymują: 1. GLOSEL Sp. z o.o. sp.k. 2. Podlaski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Białymstoku 3. a/a 4 Zgodnie z art. 40a ust. 8 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2212 z późn. zm.).