DIH-37/2016

PREZES URZĘD U OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 07 kwietnia 2016 r. DECYZJA DIH-1/37/2016 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148, z późn. zm. ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po roz patrzeniu odwołania prze dsiębiorcy Alfredy Pruszko, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Grill Bar Alfreda Pruszko w Łomży , od decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspekto ra Inspekcji Handlowej Białymstoku z dnia 3 lutego 2016 r. (nr akt sprawy: D Ł.8361.262 .2015.AG ), którą ww. przedsiębiorcę zobowi ązano do uiszczenia kwoty 781 zł ( słownie: siedemset osiemdziesiąt jeden złotych ) stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych tłuszczu smażalniczego (olej rzepakowy OLEO) , utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 27 – 30 października 2015 r. przez inspektorów reprezentujących Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Białymstoku, zwanego dalej również „Podlaskim WIIH” , w „Grill - Barze”, mieszczącym się w Łomży przy al. Legionów 50/52, należąc ym do prze dsiębiorcy Alfredy Pruszko , prowadzącej działalność gospodarczą pod n azwą Grill -Bar Alfreda Pruszko w Łomży, zwanej dalej również „stroną” , pobrano do badań laboratoryjnych próbkę tłuszczu smażalniczego (olej rzepakowy OLEO), zwanego dalej „tłuszczem smażalniczym” . Powyższe udokumentowano w Protokole pobrania próbki produktu nr 005040 z 27 października 2015 r. Jednocześnie z tej samej partii i w tych samych ilościach pobrano, zabezpieczono i przekazano kontrolowanemu w celu przechowani a, dodatkową próbkę kontrolną (Protok ół pobrania próbek kontrolnych nr 005041 z 27 października 2015 r.). Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno- Analityczne Urzędu Ochrony Konkure ncji i Konsumentów w Olsztynie (nr akredytacji: AB 433), zwane dalej „Laborator ium w Olsztynie ” , wykazały, że tłuszcz smażalniczy nie odpowiadał wymaganiom z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej wartości związków polarnych, tj. w wyniku badań stwierdzono 36,9% (niepewność wyniku 1,9%), zamiast nie więcej niż 25%, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 25 września 2012 r. w sprawie określenia maksymalnych poziomów substancji zanieczyszczających, które mogą znajdować się w tłuszczach stosowanych do smażenia, oraz kryteriów dla metod analitycznych stosowanych DIH - 023 - 31(3 )/16 /JK Strona 2 z 5 do ich oznaczenia (Dz. U. z 2012 r. poz. 1069), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie określenia maksymalnych poziomów substancji zanieczyszczających” . Powyższe udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr 654/2015 z 9 listopada 2015 r. W związku z powyższy m, pismem z 16 listopada 2015 r., Podlaski WIIH zapoznał stronę z wynikami przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Z tytułu przeprowadzonych badań lab oratoryjnych tłuszczu smażalniczego , stosownie do § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 7 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 496), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek” , dyrektor Laboratorium w Olsztynie dokonał obliczenia wysokości należności pieniężnej za badania ww. próbki na łączną kwotę 781,32 zł (słownie: siedemset osiemdziesiąt jeden złotych 3 2 /100). Powyższe udokumentowano pismem zatytułowanym „Koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych” nr 101/2015 z 9 grudnia 2015 r. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, p ismem z 12 stycznia 2016 r., Podlaski WIIH poinformował przedsiębiorcę Alfredę Pruszko, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Grill Bar Alfreda P ruszko w Łomży , o wszczęciu postępowania administrac yjnego w przedmiocie zobowiązania, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej” , oraz o przysługującym stronie prawi e do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa . Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 3 lutego 2016 r. (nr akt spr awy: DŁ.8361.262 .2015.AG), Podlaski WIIH zobowiązał , na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, pr zedsiębiorcę Alfredę Pruszko, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Grill Bar Alfreda Pruszko w Łomży, do uiszczenia kwoty 781,32 zł sta nowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych tłuszczu smażalniczego . Pismem z 24 lutego 2016 r., strona złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej również „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o odstąpienie od nałożonego na nią obowiązku . Strona podniosła, iż kwota, do uiszczenia jakiej została zobowiązana jest dla niej bardzo dotkliwa . Pismem z 15 marca 2016 r., Prezes UOKiK poinform ował przedsiębiorcę Alfredę Pruszko , prowadzącą działalność gospodarc zą pod nazwą Grill Bar Alfreda Pruszko w Łomży , że przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje na podstawie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej „k.p.a.” , prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań . Strona nie skorzyst ała z przysługującego jej prawa . Strona 3 z 5 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Ustawa o Inspekcji Handlowej stanowi w art. 30 ust. 1, że jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. W myśl § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie trybu pobierania i badania próbek produktów, wysokość należności pieniężnej, określonej w art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, ustala dyrektor laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji Handlowej, z uwzględnieniem: rodzaju badanego produktu, rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań, uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin oraz uzasadnionego kosztu pracy laboratorium. Zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie określenia maksymalnych poziomów substancji zanieczyszczających zawart ość związków polarnych w tłuszczach nie może być większa niż 25%. W ni niejszej sprawie, badania próbki przedmiotowego tłuszczu smażalniczego , pob ranej w barze należącym do przedsiębiorcy Alfredy Pruszko , prowadzącej działalność gospo darczą pod nazwą Grill Bar Alfreda Pruszko w Łomży, przez inspektorów repre zentujących Podlaskiego WIIH, wykonane przez Laboratorium w Olsztynie , wykazały, że produkt te n nie spełniał wymagań wskazanych w rozporządzeniu w sprawie określenia maksymalnych poziomó w substancji zani eczyszczających z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej zawartości związków polarnych . Z tytułu przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek tłuszczu smażalniczego , organ pierwszej instancji ustalił wysokość należności pieniężnej na kwotę 781 zł, według kosztorysów wystawionyc h przez Laboratorium w Olsztynie nr 101/2015 z 9 grudnia 2015 r. Wob ec powyższego, Podlaski WIIH zobowiązał kontrolowanego, to jest – w myśl art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej – pr zedsiębiorcę Alfredę Pruszko , prow adzącą działalność gospodarczą pod nazwą Grill Bar Alfreda Pruszko w Łomży , w drodze decyzji z dnia 3 lutego 2016 r. do uiszczenia powyższej kwoty, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Odwołując się od decyzji, strona ni e kwestionuje ustaleń kontroli, podnosi jednak, że wielokrotne kontrole Sanepidu nie wykazały związków polarnych w używanym przez nią tłuszczu smażalniczym . P onadto, zdaniem strony, związki te na podobnym poziomie są prawdopodobnie obecne w każdym tłuszczu stosowanym w domach a także dużych barach sieciowych. Strona wskazała również, że kwota, do uiszczenia której została zobowiązana jest dla niej bardzo dotkliwa z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną. Strona 4 z 5 Ustosunkowując się do powyższego, Prezes UOKiK wskazuje, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, zgodnie z którym kontrolowany ma obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych, w przypadku stwierdzenia, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracj i . Obowiązek uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych w przypadku ujawnienia niezgodności ciąży zawsze na kontrolowanym w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcj i Handlowej (kontrolowanym jest przedsiębiorca, którego działalność jest kontrolowana) . Nie ma ją zatem znaczenia dla sprawy okolic zności, które strona przedstawiła w odwołaniu, tj. brak nieprawidłowości w zakresie jakości tłuszczu smażalniczego w wyniku wcześniejszych kontroli, ewentualna niewłaściwa jakości tłuszczu u innych podmiotów, czy sytuacja ekonomiczna kontrolowanego przedsiębiorcy . Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu orzeczeń, m.in. w wyroku z dnia 23 października 2012 r. (sygn. II GSK 1492/11), przepis art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a ustawodawca nie przewidział żadnej możliwości odstąpienia od obciążenia podmiotu kontrolowanego kosztami badań produktu. Podkreślić należy, że jak wynika z § 2 rozporządzenia w sprawie określenia maksymalnych poziomów substancji zanieczyszczających, zawartość związków polarnych w tłuszczach nie może być większa niż 25% . Tymczasem w niniejszej sprawie badania wykonane w Laboratorium w Olsztynie wyka zały w próbce oleju smażalniczego pobranej w placówce należącej do strony znaczne przekroczenie ww. zawartości, gdyż stwierdzono związki polarne na poziomie 36,9% (± 1,9%). Zawartość związków polarnych, czyli substancji zanieczyszczających , jest miarą zużycia tłuszczu używanego do głębokiego smażenia potraw. Im wyższa zawartość, tym bardziej zużyty tłuszcz. Powyższe jednoznacznie świadczy więc o niewłaściwej jakości przedmiotowego oleju. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że koszty badań laborato ryjnych powinien ponieść kontrolowany, którym w myśl art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej, był a Alfreda Pruszko, prowadząc a działalność gospodarczą pod nazwą Grill Bar Alfreda Pruszko w Łomży . Dlatego też zobowiązanie tego przedsiębiorcy do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych w decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji , było w ocenie Prezesa UOKiK, słuszne i zgodne z prawem. Ponadto należy zaznaczyć, że obowiązek zapewnienia zgodności artykułów rolno - spożywczych z wymogami prawa żywnościow ego spoczywa na każdym podmiocie działającym na rynku spożywczym, także na etapie handlu detalicznego. Jak stanowi art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002, s. 1, z późn. zm.), podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze i podmioty działające na rynku pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowa nie przest rzegania tych wymogów. Strona 5 z 5 Stanowisko w zakresie odpowiedzialności podmiotów działających na każdym et apie obrotu znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, np. wyrok z dnia 4 sierpnia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 894/10), wyrok z dnia 7 maja 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 126/10). Przedstawiona wyżej argumentacja, zdaniem Prezesa UOKiK, wpływa na uznanie, że przedmiotowa decyzja została wydana przez organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy i zgodny z prawem, a podniesione przez stronę w odwołaniu a rgumenty nie zasługują na uwzględnienie . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspekto rów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządz enia w sprawie szczegółowego trybu pobier ania i badania próbek , kwotę, o której mowa w sentencji decyzji należy uiścić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Białymstoku w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja określająca wysokość należności pieniężnych stała się ostateczna . Zgodnie z art. 1 38 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm. ) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Inspekcji Handlowej Dariusz Łomowski