DIH-2/2016

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW D IH - 023 - 106 ( 3 ) / 15 / AgŁ Warszawa, 8 stycznia 2016 r. DECYZJA DIH-1/2/2016 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Danuty Brzozowskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Danuta Brzozowska – „DANUTA” w Rzgowie , od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi nr 128/KJ - ŻG/2015 z dnia 16 listopada 2015 r. (nr akt sprawy: ŻG.8361.61.2015), złożonego wobec części pierwszej ww. decyzji, to jest dotyczącej wymierzonej ww. przedsiębiorcy , na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 678 z późn. zm.), kary pieniężne j w wysokości: 1 500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych ), z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanej jednej partii ryby mrożonej oferowanej bez opakowań o łącznej wartości 82,80 zł – utrzymuje w mocy zaskarżoną część pierwszą ww. decyzji . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 10-13 marca 2015 r., przez inspektorów reprezentujących Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi , zwanego dalej „Łódzkim WIIH” , w sklepie zlokalizowanym w Rzgowie przy Pl. 500-lecia 20, należącym do przedsiębiorcy Danuty Brzozowskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Danuta Brzozowska – „DANUTA” w Rzgowie, zakwestionowano sposób oznakowania dziesięciu partii mrożonych produktów rybołówstwa oferowanych bez opakowań o łącznej wartości 883,20 zł , tj.: 1) jedne j partii ryby mrożonej w ilości 4,60 kg o łącznej wartości 82,80 zł (18,0 zł/kg) , zadeklarowanej w miejscu sprzedaży na wywieszce zamieszczonej bezpośrednio przy danym produkcie jako „filet sola glaz. 25 %” oraz w cenniku zawieszonym na ladzie chłodniczej jako „sola żółtopłetwa filet mr.”, a na opakowaniu zbiorczym jako „l imanda żółtopłetwa filety b/s (z łac. Limanda aspera ) ” – mrożone indywidualnie, bez skóry , 2 glazurowane (max. 25 % glazury), masa netto 5 kg (z glazurą) i 3,75 kg (bez glazury), skład: filet z ryby 75 %, woda 25 %, stabilizator E 451, produkt głęboko mrożony, pochodzenie: złowione w morzu, obszar połowu: FAO 67, kraj pochodzenia: Chiny, data minimalnej trwałości „najlepiej spożyć przed: 20/01/2016” i nr partii produkcyjnej „137” , importer/dystrybutor: TRITON POLAND Sp. z o.o. ul. Polska 20, 81-339 Gdynia, zakupionej na podstawie faktury VAT nr 5792/ZJ/03/2015 z 10 marca 2015 r. (w ilości 5 kg, opisanej jako „mr. filet z soli ( z łac. Limanda aspera ) ”), z uwagi na podanie w miejscu sprzedaży na wywieszce dotycząc ej tego produktu i w cenniku nieprawdziwej nazwy produktu (tj. odpowiednio: „filet sola glaz. 25 %” i „sola żółtopłetwa filet mr.”, podczas gdy na podstawie okazanej w toku kontroli etykiety opakowania zbiorczego ustalono, że przedmiotowa ryba to nie „sola”, tylko „limanda żółtopłetwa” ). Taki sposób oznakowania produktu, zdaniem Łódzkiego WIIH , wprowadzał konsument a finalnego w błąd, co do właściwości środka spożywczego , a w szczególności , co do jego charakteru i rodzaju , co stanowiło naruszenie treści art. 7 ust. 1 lit . a) oraz ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011 s. 18 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem ( UE) nr 1169/2011 ”. W świetle powyższych ustaleń, Łódzki WIIH uznał, że produkt ten jest artykułem rolno - spożywczym zafałszowanym, w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b) ustawy z dn ia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 678 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej”, gdyż w jego oznakowaniu podano nazwę produktu niezgodną z prawdą . Ponadto, dla ww. produktu ustalono, że w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej tego produktu lub w inny sposób , w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu (w tym przypadku w cenniku) nie podano nazwy albo imienia i nazwiska producenta oraz wykazu składników , co było niezgodn e z treścią § 19 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 29), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych” (przy czym brak wykazu składników organ pierwszej instancji ustalił na etapie postępowania administracyjnego i nie ujawnił tego na etapie postępowania kontrolnego) ; 2) dziewięciu partii mrożonych produktów rybołówstwa (tj. ośmiu partii ryb i jednej partii przetworu rybnego) o łącznej wartości 800,40 zł , zadeklarowanych w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego produktu i w cenniku, odpowiednio jako: – „panga” i „panga filet mr.” – w ilości 3,5 kg (12,00 zł/kg), 3 – „polędwice z mintaja 20 % glazury” i „polędwice z mintaja” – w ilości 2,8 kg (15,00 zł/kg), – „filet morszczuk” i „morszczuk filet mr.” – w ilości 2,3 kg (25,00 zł/kg), – „kostka mintaj” i „mintaj kostka mr.” – w ilości 0,85 kg (13,00 zł/kg), – „filet mintaj” i „mintaj filet mr.” – w ilości 1,9 kg (25,00 zł/kg), – „filet miruna ze skórą” i „miruna ze skórą filet mr . ” – w ilości 8,1 kg (19,50 zł/kg), – „filet dorsza” i „dorsz atlant. filet mr.” – w ilości 6,2 kg (37,00 zł/kg), – „polędwice dorsza” i „dorsz atlant. pol. mr.” – w ilości 4,5 kg (37,00 zł/kg), – „paluszki panierowane z fi” i „paluszki panier. z fileta mr.” – w ilości 3,1 kg (15,00 zł/kg), z uwagi na naruszenie przepisów § 19 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania pos zczególnych rodzajów środków spożywczych, art. 17 ust. 1 i 5 oraz ust. 1 części A załącznika VI do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, art. 44 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, art. 35 ust. 1 lit. a), b), c) i e) oraz ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, zmieniającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1184/2006 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) n r 104/2000 (Dz. U. UE L 354 z 28.12.2013 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem ( UE) nr 1379/2013 ” , w związku z nieprawidłowym ich oznakowaniem w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego produktu lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu. Powyższe ustalenia udokumentowano w protokole kontroli z 13 marca 2015 r. (nr akt kontroli: ŻG.8361.61.2015 ), w tym w załącznik u nr 1 do tego protokołu (jako zestawieniu ocenianych produktów) oraz na wydrukach zdjęć przedstawiających sposób ich oznakowania. W związku z e stwierdzonymi niezgodn ościami , pismem z 15 października 2015 r. , Łódzki WIIH zawiadomił ww. przedsiębiorcę, zwanego dalej również „stroną”, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej , kar pieniężn ych za wprowadzenie do obrotu zafałszowanej jednej ww. partii ryby mrożonej oraz nieodpowiadających jakości handlowej dziewięciu ww. partii mrożonych produktów rybołówstwa , info rmując przy tym o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Ponadto, w piśmie tym wezwał ją do przesłania informacji o wielkości obrotów i przychodu za rok 2014. Strona nie sko rzystała z przysługujących jej uprawnień, natomiast żądane informacje przekazała do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi 15 października 2015 r., w postaci zeznania podatkowego za rok 2014 (PIT-36 L i PIT/B). Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr 128/KJ- ŻG/2015 z dnia 16 listopada 2015 r. (doręczoną stroni e 18 listopada 2015 r.), Łódzki WIIH wymierzył stronie, na podstawie: 4  art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, karę pieniężną w wysokości 1 500 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanej jednej ww. partii ryby mrożonej (część pierwsza ww. decyzji);  art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, karę pieniężną w wysokości 800 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej dziewięciu ww. partii mrożonych produktów rybołówstwa (część druga ww. decyzji). Pismem z 26 listopada 2015 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 27 listopada 2015 r.) , strona złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsume ntów, zwanego dalej również „Prezesem UOKiK”, odwołanie od części pierwszej ww. decyzji , to jest dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł . Strona p odniosła, że nie czuje się winna stawianych jej zarzutów odnośnie wprowadzenia do obrotu z afałszowanej jednej ww. partii ryby mrożonej, w tym rażącego naruszenia interesów konsumentów, poprzez posłużenie się nazwą „sola” zamiast „limanda żółtopłetwa” (czyli podmianę asortymentową i celowe działanie). Wyjaśniła, że produkt ten zak u piła jako „sola”, na podstawie faktury VAT nr 5792/ZJ/03/2015 z 10 marca 2015 r. (dołączonej do odwołania), gdzie widniała taka nazwa. Strona stara się wykazać, że prowadzi działalność gospodarczą w dobrej wierze i w sposób uczciwy . Pismem z 15 grudnia 2015 r., Prezes UOKiK powiadomi ł stron ę , ż e przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje , na podstawie art. 10 Kpa, prawo do z apoznania się z aktami sprawy, a także do wypowiedzenia si ę , co do zebranych dowodów i mat eriałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystał a z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 178/2002”, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W świetle art. 8 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub – jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej – importer danego środka na rynek Unii Europejskiej. Jak wynika z tego artyk ułu, podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informację na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji 5 na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych (ust. 2) , a bez uszczerbku dla tego przepisu, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa dotyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, że wymogi te są spełnione (ust. 5 ). Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pojęcie jakości handlowej zostało zdefiniowane w art . 3 pkt 5 tej ustawy, jako cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizyko - chemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowani a, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Zgodnie z zasadą ogólnego informowania, określoną w art. 7 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać konsumenta finalnego w błąd, w szczególności, co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności , co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji (ust. 1 lit. a), a także informacje te muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta (ust. 2). Wymagania w zakresie oznakowania w miejscu sprzedaży produktów oferowanych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaży zostały określone w § 19 rozporządzenia w sprawie zn akowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, w związku z art. 44 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, a także w art. 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 1379/2013. Zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, dla środków spożywczych oferowanych do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spożywczych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ic h pakowania do bezzwłocznej sprzedaży podaje się m.in.: – nazwę środka spożywczego wskazaną w sposób określony w art. 17 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (pkt 1); – nazwę albo imię i nazwisko producenta (pkt 2); – wykaz składników – zgodnie z art. 18- 20 rozporzą dzenia (UE) nr 1169/2011, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w art. 21 tego rozporządzenia (pkt 3); – dla mrożonych glazurowanych produktów rybołówstwa – dodatkowo informację dotyczącą ilościowej zawartości glazury lub ryby w tych produktach (pkt 5) ; a ponadto w świetle ust. 2 tego paragrafu, ww. informacje podaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu. 6 W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, nazwa środka spożywczego jest to nazwa przewidziana w przepisach (tj. w przepisach unijnych, a przy ich braku – w przepisach krajowych, zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. n). Zgodnie z art. 35 ust. 1 ro zporządzenia (UE) nr 1379/2013, bez uszczerbku dla rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 produkty rybołówstwa i akwakultury, o których mowa w lit. a-c) i e) załącznika I ( czyli m.in. ryby zamrożone, filety rybne i pozostałe mięso rybie zamrożone), podlegające obrotowi w Unii Europejskiej, niezależnie od ich pochodzenia lub metody obrotu nimi, mogą być oferowane do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładowi żywienia zbiorowego tylko wtedy, gdy odpowiednie oznaczenie lub etykietowanie zawiera m.in.: – handlowe oznaczenie gatunku ryby i jego nazwę systematyczną (naukową) (lit. a); – metodę produkcji, w szczególności następujące sformułowania: „... złowione ...” lub „... złowione w wodach śródlądowych ...” lub „... wyhodowane ...” (lit. b); – obszar, na którym produkt został złowiony lub wyhodowany, oraz kategorię narzędzia połowowego używanego do połowów (lit. c); – datę minimalnej trwałości, w stosownych przypadkach (lit. e); a ponadto w świetle ust. 2 tego artykułu, dla nieopakowanych produktów rybołówstwa i akwakultury, ww. informacje mogą być dostarczane w przypadku sprzedaży detalicznej za pomocą informacji handlowych, takich jak tablice ogłoszeniowe lub plakaty. Z art. 37 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia wynika, że do celów art. 35 ust. 1 państwa członkowskie sporządzają i publikują wykaz oznaczeń handlowy ch zaakceptowanych na ich terytorium wraz z ich nazwami systematycznymi. Wykaz ten obejmuje oznaczenie handlowe, w tym: nazwę gatunku w języku urzędowym danego państwa członkowskiego (i); w stosownych przypadkach, każdą inną nazwę lub nazwy zaakceptowane l ub dopuszczone lokalnie lub regionalnie (ii). W Polsce został on wprowadzony na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o organizacji rynku rybnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1389 z późn. zm. ), zwanej dalej „ustawą o organizacji rynku rybnego” . Dodać należy, ż e w wykazie oznaczeń handlowych gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski, o którym mowa w ww. przepisach, opublikowanym w formie wykazu na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (w z akładce: BIP / Rejestry i Wykazy / Wykazy oraz Informacje branżowe / Rybactwo / Rynek i przetwórstwo rybne ), wymieniono m.in. ryby z gatunku: „limanda żółtopłetwa (z łac. Limanda aspera )” (pkt 84) i „ sola ( z łac. Solea spp .)” (pkt 196). Artykuł rolno - spożywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno - spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli: – dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej (lit. a); 7 – w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno - spożywczych albo niezgodną z prawdą (lit. b); – w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości ne tto lub klasy jakości handlowej (lit. c). Każdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno - spożywcze zafałszowane, w świetle art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1 000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na mocy art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej (w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organ drugiej instancji) , uwzględnia: stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno - spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno - spożywczych. W niniejszej sprawie, na podstawie wynik ów kontroli przeprowadzonej w sklepie należącym do strony przez inspektorów reprezentujących Łódz kiego WIIH, stwierdzono m.in. , że wprowadzon a do obrotu jedna ww. partia ryby mrożonej o łącznej wartości 82,80 zł , oznaczona była w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej tego produktu i w cenniku nieprawdziwą nazw ą produktu (tj. odpowiednio: „filet sola glaz. 25 %” i „sola żółtopłetwa filet mr.”, podczas gdy na podstawie okazanej w toku kontroli etykiety opakowania zbiorczego ustalono , że przedmiotowa ryba to nie „sola”, tylko „limanda żółtopłetwa”) . Ponadto ustalono, że w miejscu sprzedaży na wywieszce przy tym produkcie i w cenniku nie podano nazwy albo imienia i nazwiska producenta, a w toku postepowania administracyjnego – dodatkowo, że w miejscu sprzedaży brak owało wykazu składników. Biorąc powyższe pod uwagę, organ pierwszej instancji uznał, że wprowadzon a do obrotu przedmiotowa ryba, z uwagi na podanie w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej tego produktu i w cenniku nieprawdziwej nazwy produktu jest artykułem rolno - spożywczym zafałszowanym, w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b) ustawy o jakości handlowej – co jego zdaniem nosiło znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 4 te j ustawy. Jak wynika z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1- 3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Wobec p owyższego , Łódz ki WIIH w drodze decyzji nr 128/KJ- ŻG/2015 z dnia 16 listopada 2015 r. część pierwsza wymierzył kar ę pieniężną w wysokości 1 500 zł Danucie Brzozowskiej – „DANUTA” w Rzgowie , tj. przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu przedmiotowy produkt. O dwołując się od tej części decyzji, na mocy której stronie wymierzono karę pieniężną w wysokości 1 500 zł, st ro na podniosła, że nie czuje się winna stawianych jej 8 zarzutów odnośnie wprowadzenia do obrotu zafałszowanej jednej ww. partii ryby mrożonej , w tym rażącego naruszenia interesów konsumentów, poprzez posłużenie się nazwą „sola” zamiast „limanda żółtopłetwa” (czyli podmianę asortymentow ą i celowe działanie). Zwróciła uwagę, że produkt ten zaku piła jako „sola” , na podstawie faktury VAT nr 5792/ZJ/03/2015 z 10 marca 2015 r. (dołączonej do odwołania) , gdzie widniała taka nazwa . Strona stara się wykazać, że prowadzi działalność gospodarczą w dobrej wierze i w sposób uczciwy. Odnosząc się do powyższych zarzutów, należy za u ważyć, że podstawą faktyczną d o wydania zaskarżonej decyzji były ustalenia kontroli opisane w protokole kontroli, w tym w załączniku nr 1 do tego protokołu, a także na wydrukach zdjęć przedstawiających sposób ich oznakowania, zarówno w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego p roduktu lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu (w tym przypadku w cenniku) , jak i na okazanych podczas kontroli etykietach opakowań zbiorczych oraz dowodach zakupu (fakturach), z których wynika jednoznacznie, że przedmiotowa ryba to „limanda żółtopłetwa”, a nie – jak podano w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej tego produktu i w cenniku – „sola” . Produkt ten został zakupiony w opakowaniu zbiorczym, na podstawie faktury VAT nr 5792/ZJ/03/2015 z 10 marca 2015 r. ( dołą czonych do akt sprawy). Na opakowaniu zbiorczym został on opisany m.in. jako „limanda żółtopłetwa filety b/s (z łac. Limanda aspera )”, a na ww. fakturze jako „mr. filet z soli (z łac. Limanda aspera )”. Należy podkreślić, że obowiązujące regulacje wprost definiują pojęcie artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego. W przytoczonej powyżej tre ś ci art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej podano przykładowe wyliczenie okoliczności warunkujących uznanie artykułu rolno- spożywczego za zafałszowany, naruszającego interesy konsumentów w sposób istotny, co w konsekwencji wpływa na zakres odpowiedzialności podmiotu wprowadzającego dany produkt do obrotu. W szczególności zafałszowanie może polegać na podaniu nazwy produktu niezgodnej z prawdą – w niniejszej sprawie na pod aniu w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego produktu i w cenniku nazwy produktu niezgodnej z deklaracją na etykiecie opakowania zbiorczego. Dodać należy, że w wykazie oznaczeń handlowych gatunków ryb oraz wodnych bezkręgowców wprowadzanych do obrotu na rynek polski (zawierającym nazwę handlową w języku polskim, nazwę naukową w języku łacińskim i kod FAO alfa -3), o którym mowa w art. 37 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1379/2013 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji rynku rybnego, „limanda żółtopłetwa (z łac. Limanda aspera )” (pkt 84) i „ sola ( z łac. Solea spp .)” (pkt 196) zostały wymienione jako dwa różne gatunki ryb i w taki też sposób powinny być rozróżniane na rynku polskim i oferowane konsumentom. Informacje na temat żywności, zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a) oraz ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, nie mogą wprowadzać konsumenta finalnego w błąd, w szczególności, co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności, co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, jak również informacje te muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Nazwa środka spożywczego, w świetle art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, jest to nazwa przewidziana w przepisach (tj. w przepisach unijnych, a przy ich braku – w przepisach 9 krajowych). W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, stosuje się jego nazwę opisową tego środka spożywczego. Zdaniem Prezesa UOKiK, dyspozycja art. 3 pkt 10 lit. b) ustawy o jakości handlowej została spełniona w niniejszej sprawie i wprowadzenie do obrotu przez stronę przedmiotowej ryby o nazwie „sola”, która w rzec zywistości – zgodnie z deklaracją na etykiecie opakowania zbiorczego – nią nie była, wprowadzało konsumentów finalnych w błąd , co do charakteru i rodzaju produktu oraz w sposób istotny naruszało ich interesy, gdyż otrzymywali oni inny produkt, niż sugerowała jego nazwa, a więc pozbawieni byli oni także możliwości dokonania świadomego wyboru. Zatem, wbrew przekonaniu strony, posłużenie się nazwą „sola” zamiast „limanda żółtopłetwa”, świadczyło o podmianie asortymentowej i o czynie w rażący sposób naruszający m interesy konsumentów, zważywszy na rynkowe wysokie ceny soli, kilkakrotnie przewyższające ceny limandy żółtopłetwej (według wiedzy powszechn ie znanej). Tym samym , należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji d okonał prawidłowej kwalifikacji czynu, pol egającego na wprowadzeniu do obrotu zafałszowanej jednej ww. partii ryby mrożonej . W kwestii wprowadzania do obrotu zafałszowanych artykułów rolno - spożywczych, ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 4, że każdy, kto dopuszcza się tego cz ynu, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1 000 zł. Dodać należy, że pojęcie obrotu zostało wyjaśnione w art. 3 pkt 4 tej ustawy, jako czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, w którym wprowadzenie na rynek, zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej fo rmy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. W rozumieniu tych przepisów, strona – co nie jest przez nią kwestionowane – wskazany w decyzji organu pierwszej instancji przedmiotowy produkt posiadała w celu sprzedaży, a więc wprowadziła do obrotu, co skutkowało wymierzeniem jej kary pieniężnej, stosownie do nakazu wynikającego z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Nie ma przy tym znaczenia – wbrew przekonaniu strony – czy zafałszowany produkt został wprowadzony do obrotu w wyniku celowego działania, czy też nie, gdyż nie jest to przesłanką do odstąpienia od wymierzenia kary w ogóle (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1371/11). Należy także zwrócić uwagę, że obowiązek zapewnienia prawidłowego oznakowania przedmiotowej ryby oferowanej bez opakowań spoczywał wyłącznie na stronie. Strona jako profesjonalista na rynku powinna znać i stosować przepisy związane z wyko nywaną przez nią działalnością. Nie ulega także wątpliwości, że w czasie kontroli dysponowała ona wszystkimi wymaganymi informacjami na temat tego produktu. Pomimo iż na ww. fakturze produkt ten opisano jako „mr. filet z soli (z łac. Limanda aspera )”, to obowiązkiem strony było podanie w jego oznakowaniu (tj. w miejscu sprzedaży na wywieszce przy tym produkcie i w cenniku) 10 nazwy produktu zgodnej z prawdą. S trona miała możliwość zweryfikowania t ej informacji, gdyż posiadała etykietę opakowania zbiorczego, na której wyraźnie wskazano, że była to „limanda żółtopłetwa”, a nie „ sola ”, niemniej jednak tego nie uczyniła i przez to wprowadziła do obrotu limandę żółtopłetwą pod nazwą „sola” . Tym samym, należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji prawidłowo i zgodnie z prawem uzna ł, iż odpowiedzialność za wprowadzenie do obrotu zafałszowanej jednej ww. partii ryby mrożonej ponosi strona, a więc wymierzenie jej kary z tego tytułu było zasadne. Biorąc pod uwagę, że od 30 listopada 2015 r. obowiązuje nowe br zmienie przepisu art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, w którym wymieniono przesłanki mające wpływ na wysokości kary pieniężnej, określonej w art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy, na podstawie zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, Prezes UOKiK zważył, co następuje : – ocen iając stopień szkodliwości czynu, polegającego na wprowadzeniu do obrotu przez stronę zafałszowanego artykułu rolno - spożywczego, należy uwzględnić, że stwierdzon a nieprawidłowość, polegając a na podaniu w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej tego produ ktu i w cenniku nieprawdziwej nazwy produktu, wprowadzała konsumentów finalnych w błąd, co do charakteru i rodzaju produktu oraz naruszała w sposób istotny ich interesy, uniemożliwiając im dokonywanie właściwego wyboru produktu, zgodnego z ich oczekiwaniami . Jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji, zastosowanie nazwy produktu niezgodnej z prawdą świadczyło o podmianie asortymentowej. Posłużenie się nazwą ryby o ustalonej renomie, jaką jest „sola”, miało na celu podkreślenie lepszej jakości oferowanego produktu, a przez to wpływało na atrakcyjność oferty i stanowiło zachętę do jego zakupu. Jednym z podstawowych praw konsumentów jest prawo do bezpieczeństwa ekonomicznego i zdrowotnego, którego częścią składową jest możliwość podejmowania świadom ych decyzji dotyczących zakupu produktu, a w niniejszej sprawie wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno - spożywczego uniemożliwiało konsumentom dokonywania wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością , opartego na wiedzy i przekonaniu, albowiem dopiero rzetelna informacja o produkcie daje podstawy do świadomego wyboru produktu; – oceniając zakres naruszenia, należy uwzględnić, że stwierdzona niezgodność wskazywała na istotne naruszenie wymagań jakości handlowej, przede wszystkim z punktu widzenia interesów i praw konsumentów. Jak słusznie podkreślił organ pierwszej instancji, rzetelna informacja o nazwie produktu jest jednym z głównych elementów oznakowania. Strona naruszyła unijne i krajowe prawo w zakresie rzetelnego informowania konsumentów o nazwie oferowanego im produktu; – oceniając dotychczasową działalność tego podmiotu, należy wziąć pod uwagę, że strona w okresie ostatnich 24 miesięcy po raz pierwszy naruszyła przepisy o jakości handlowej ; – oceniając wielkość obrotów oraz przychodu tego podmiotu, należy uwzględnić, ż e strona przedłożyła żądane informacje za rok 2014 i została zakwalifikowana, zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584 z późn. zm.), do grupy mikroprzedsiębiorców; 11 – oceniając wartość kontrolowanego artykułu rolno - spożywczego, należy uwzględnić, że strona nie zapewniła rzetelnej informacji o nazwie produktu dla jednej ww. partii ryby mrożonej, a jej wartość w dniu kontroli stanowiła kwotę 82,80 zł (18,0 zł/kg) . Zd aniem Prezesa UOKiK, opisane powyżej przesłanki, jakimi należało kierować się przy ustalaniu wysokoś ci kary pieniężnej , określonej w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, były podstawą do wymierzenia stronie kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł , ustalonej przez organ pierwszej instancji. Kara ta mieści się w granicach ustawowych oraz stanowi […] % przychodu strony za rok 2014, podczas gdy organ pierwszej instancji był uprawniony do wymierzenia tej kary w wysokości od 1 000 zł do […] zł. Jak stan owi art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, kary za naruszenie prawa żywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Zdaniem Prezesa UOKiK, wymierzona stronie kara będzie właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaży były dostępne wyłącznie produkty odpowiadające jakości handlowej (w tym bez cech zafałszowania), a także będzie najmniej uciążliwa z możliwych dostępnych środków. Ponadto, spełni ona swoją funkcję prewencyjną, skłaniając stronę do przestrzegania przepisów o jakości handlowej , przede wszystkim z uwagi na wykazane powyżej niedopełnienie należytej staranności w zakresie zapewnienia rzetelnej informacji o nazwie produktu. Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że w przedstawionym s tanie faktycznym, wymierzenie stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, jak i ustalenie jej wysokości, należy uznać za prawidłowe i zgodne z prawem. Stosownie do art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej stanie się ostateczna. Prezes UOKiK, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy posiada kompetencje do wydania decyzji, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami adminis tracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z p óźn. 12 zm.), od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do należności pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.). Z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Inspekcji Handlowej Dariusz Łomowski Otrzymują: 1. Danuta Brzozowska pl. 500-lecia 20 950- 30 Rzgów 2. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Łodzi 3. a/a