DIH-1/2016

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 7 stycznia 2016 r. DECYZJA DIH-1/1/2016 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. ), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148, z późn. zm. ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po roz patrzeniu odwołania prze dsiębiorcy Krzysztofa Kruczyka , prow adzącego działalność gospodarczą po d nazwą Krzysztof Kruczyk Snack Bar w Ostrołęce , od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspekto ra Inspekcji Handlowej Warszawie nr PO.325.KB.42.2015.AB z dnia 12 listopada 2015 r. (nr akt sprawy: DO.8361.168.2015 ), którą ww. przedsiębiorcę zobowiązano do uiszczenia kwoty 646,92 zł (słownie: sześćset czterdzieści sześć złotych 92/100) stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratory jnych wyrobu kulinarnego Zestaw baranina, frytki, surówka, sos , utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 13 – 21 sierpnia 2015 r. przez inspektorów reprezentujących Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie , zwanego dalej również „Mazowieckim WIIH” , w barze Snack Bar, mieszczącym się w Ostrołęce przy ul. Mikołaja Kopernika 7/24, należąc ym do prze dsiębiorcy Krzysztofa Kruczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod n azwą Krzys ztof Kruczyk Snack Bar w Ostrołę ce, zwanego dalej również „stroną” , pobrano do badań l aboratoryjnych próbkę pochodzącego z zakupu kontrolnego wyrobu kulinarnego Zestaw baranina, frytki, surówka, sos, zwanego dalej „ zestawem z baraniną” . Powyższe udokumentowano w Protokole pobrania próbki produktu nr 096099 z 13 sierpnia 2015 r. Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno- Analityczne Urzędu Ochrony Konkure ncji i Konsumentów w Warszawie , zwane dalej „Laboratorium w Warszawie ” , wykazały, że zestaw z baraniną nie odpowiadał deklaracji w karcie menu z uwagi na brak deklarowanej w składz ie produktu baraniny, a obecność niedeklarowanych wołowiny, wieprzowiny i drobiu (badanie przeprowadzono metodą immunoenzymatyczną – jakościową; zakres akredytacji od 1% (m/m)) . DIH-023-104(3)/15/JK Strona 2 z 6 Powyższe udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr 367/2015 z dnia 2 0 sierpnia 2015 r. W związku z powyższym, pismem z 9 września 2015 r., Mazowiecki WIIH zapoznał stronę z wynikami przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Z tytułu przeprowadzonych badań laboratoryjnych zestawu z baraniną, stosownie do § 9 rozpo rządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 496), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek” , dyrektor Laboratorium w Warszawie dokonał obliczenia wysokości należności pieniężnej za badania ww. próbki na łączną kwotę 646,92 zł (słownie: sześćset czterdzieści sześć złotych 92/100). Powyższe udokumentowano pismem zatytułowanym „Koszt y przeprowadzon ych badań laboratoryjnych” nr 95 /2015 z 11 września 2015 r. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, p ismem z 12 października 2015 r., Mazowiecki WIIH poinformował przedsiębiorcę Krzysztofa Kruczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Krzysztof Kruczyk Snack Bar w Ostrołęce , o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zobowiązania, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148 , z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej” , oraz o przysługującym stronie prawi e do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa . Po przeprowadzeniu postępowania adm inist racyjnego, decyzją nr PO.325.KB.42.2015.AB z dnia 12 listopada 2015 r. (nr akt sprawy: DO.8361.168.2015), Mazowiecki WIIH zobowiązał przedsiębiorcę Krzysztofa Kruczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Krzysztof Kruczyk Snack Bar w Ostro łęce , do uiszczenia kwoty 646, 92 zł stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzon ych ba dań laboratoryjnych ww. zestawu z baraniną . Pismem z 27 listopada 2015 r., strona złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej również „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji. Strona podniosła, że w trakcie kontroli została zapytana o rodzaj mięsa podawanego do zestawu baranina, frytki, sos i wprost wskazała, iż jest to mięso wołowe, które znajdowało się na wałku . Do mięsa tego strona ni c nie dodaje, tylko podgrzewa. Na etykiecie tego produktu są wymienione składniki, z których jednoznacznie wynika, że jest t o mięso wołowe. Stąd, zdaniem strony, nie były potrzebne badania laboratoryjne. W związku z powyższym strona wniosła o nieobciążanie jej kosztami badań laboratoryjnych. Pismem z 14 grudnia 2015 r., Prezes UOKiK poinform ował przedsiębiorcę Krzysztofa Kruczyka, prowadzącego działalność gospodarc zą pod nazwą Krzysztof Kruczyk , że przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje na podstawie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), Strona 3 z 6 zwanej dalej „k.p.a.” , prawo do zapoznania si ę z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań . Strona nie skorzyst ała z przysługującego jej prawa . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Ustawa o Inspek cji Handlowej stanowi w art. 30 ust. 1, że jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa, o ile przepisy odrębne nie stanowią inacz ej. W myśl § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie trybu pobierania i badania próbek produktów, wysokość należności pieniężnej, określonej w art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, ustala dyrektor laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji Handlowej, z uwzględnieniem: rodzaju badanego produktu, rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań, uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin oraz uzasadnionego kosz tu pracy laboratorium. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 678, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jakość handlowa została zdefiniowana w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jako cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizyko - chemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz w ymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, jednak nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. W ni niejszej sprawie, badania próbki przedmiotowego zestawu z baraniną , pobranej w barze należą cym do przedsiębiorcy Krzysztofa Kruczyka, prowadzącego działalność gospo darczą pod nazwą Krzysztof Kruczyk Snack Bar w Ostrołęce, przez inspektorów repre zentujących Mazowieckiego WIIH, wykonane przez Laboratorium w Warszawie, wykazały, że produkt ten nie spełniał wymagań deklarowanyc h w karcie menu ze względu na brak deklarowanej baraniny, a obecność niedeklarowanych wołowiny, wieprzowiny i drobiu (metoda immunoenzymatyczna – jakościowa; zakres akredytacji (od 1% (m/m) ). Strona 4 z 6 Z tytułu przeprowadzonych badań lab oratory jnych prób k i zestawu z baraniną , organ pierwszej instancji ustalił wysokość należności pieniężnej na kwotę 646,92 zł, według kosztorysów wystawionyc h prze z Laboratorium w Warszawie nr 95/2015 z 11 września 2015 r. Wob ec powyższego, Mazowiecki WIIH zobowiązał kontrolowanego, to jest – w myśl art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej – pr zedsiębiorcę Krzysztofa Kruczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Krzysztof Kruczyk Snack Bar w Ostrołęce , w drodze decyzji nr PO.325.KB.42.2015.AB z dnia 12 listopada 2015 r. do uiszczenia powyższej kwoty, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Odwołując się od decyzji, strona nie kwestionuje ustaleń kontroli, podkreśla jednak, że nie było potrzeby przeprowadzania badań laboratoryjnych, gdyż poinformowała inspektorów przeprowadzających kontrolę o rodzaju zastosowanego surowca do zamówionego przez nich zestawu z baraniną . Ponadto strona pokazała inspektorom ten produkt, a z jego oznakowania jasno wynikało, iż jest to wołowina w 70% oraz dodatki. Ustosunkowując się do powyższego, Prezes UOKiK wskazuje w pierwszej kolejności , że zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej oraz art. 3 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej nadzór nad jakością handlową artykułów ro lno- spożywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa. Inspektorzy Inspekcji Handlowej uprawnieni są do nieodpłatnego pobierania próbek produktów do badań w trakcie działań kontrolnych, o czym stanowi art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy o Inspekcji Handlowej. Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 1 tej ustawy próbki produktów pobiera się w celu ustalenia, czy produkt spełnia wymagania jakościowe i bezpieczeństwa określone w odrębnych przepisach lub dokumentach normalizacyjnych lub czy jego jakość odpowiada jakości deklarowanej przez przedsiębiorcę. Podkreślić też należy, że z upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr DO -202/2015 z dnia 13 sierpnia 2015 r. wynika, iż zakresem kontroli objęte było m.in. sprawdzenie rzetelności obsługi konsumentów przez dokonanie zakupu kontrolnego oraz kontrola jakości handlowej surowców, półproduktów, potraw i napojów. W tym miejscu zauważyć wypada, że strona w karcie menu jednoznacznie wskazała, iż zamówiony przez inspektorów zestaw zawiera baraninę, co zostało następnie potwierdzone przez stronę w oświadczeniu z w piśmie z 13 sierpnia 2015 r. Ponadto w wyniku badań, oprócz zastąpienia baraniny wołowiną, stwierdzono także obecność innych, niedeklarowanych gatunków mięsa – wieprzowiny i drobiu. W związku z powyższym należy uznać, że badania wykazały niewłaściwą jakość zastosowanego surowca (kebab wołowy mielony) z uwagi na jego niezgodność z deklaracją producenta. Tym samym pobranie do badań laboratoryjnych przedmiotowej próbki było prawidłowe i zgodne z prawem. Zaznaczyć należy, że obowiązek zapewnienia zgodności artykułów rolno - spożywczych z wymogami prawa żywnościowego w zakresie jakości handlowej spoczywa na każdym podmiocie działającym na rynku spożywczym, także na etapie handlu detalicznego. Jak stanowi art. 17 ust. 1 roz porządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz Strona 5 z 6 ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002, s. 1, z późn. zm.), podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze i podmioty działające na rynku pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowa nie przestrzegania tych wymogów. Strona nie może zostać zwolniona z odpowiedzialności zapewnienia swoim klientom produktów odpowiadających jakości handlowej. Stanowisko w zakresie odpowiedzialności podmiotów działających na każdym etapie obrotu za jakość handlową znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, np. wyrok z dnia 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 894/10, wyrok z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 126/10. Prezes UOKiK zauważa też, że z Protokołu kontroli nie wynika, aby strona informowała przed złożeniem zamówienia, iż do sporządzenia zestawu z baraniną używała kebabu wołowego mielonego, który inspektorzy zastali na stanie kontrolowanej placówki. Jak wynika z natomiast z oznakowania ww. produktu oraz jego opisu w fakturach VAT oznakowanie to wskazywało, iż składa się on z mięsa wołowego. Strona nie miała zatem prawa deklarować konsumentom, iż posiada w swojej ofercie zestaw z baraniną. Wobec powyższego należy uznać, że wpływ na powstanie stwierdzonych nieprawidłowości miała wyłącznie strona. Wskazać też należy, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, zgodnie z którym kontrolowany ma obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych, w przypadku stwierdzenia, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji. Obowiązek uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych w przypadku ujawnienia niezgodności ciąży zawsze na kontrolowanym w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej (kontrolowanym jest przedsiębiorca, którego działalność je st kontrolowana). Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że koszty badań laboratoryjnych powinien ponieść kontrolowany, którym w myśl art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej, był Krzysztof Kruczyk, prowadząc y działalność gospodarczą pod nazwą Krzysztof Kruczyk Snack Bar w Ostrołęce . Dlatego też zobowiązanie tego przedsiębiorcy do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych w decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji , było w ocenie Prezesa UOKiK, słuszne i zgodne z prawem. Przedstawiona wyżej argumentacja, zdaniem Prezesa UOKiK, wpływa na uznanie, że przedmiotowa decyzja została wydana przez organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy i zgodny z prawem, a podniesione przez stronę w odwołaniu argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Prezes Ur zędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 3 Strona 6 z 6 ustawy o In spekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu pobier ania i badania próbek , kwotę, o której mowa w sentencji decyzji należy uiścić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja określająca wysokość należności pieniężnych stała się ostateczna . Biorąc powyższe pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Zgodnie z art. 1 38 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, ja k w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm. ) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Wiceprezes Dorota Karczewska Otrzymują: 1. Krzysztof Kruczyk Krzysztof Kruczyk Snack Bar ul. Mikołaja Kopernika 7 lok. 24 07- 400 Ostrołęka 2. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Warszawie 3. a/a