DIH-31/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 9 DIH-023-23( 3 )/15/JN Warszawa, 27 kwietnia 2015 r. DECYZJA DIH-1/ 31 /2015 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy ElŜbiety Sikorskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą „FIRMA HANDLOWA EL- GLAZ ElŜbieta Sikorska” w Jakubowie od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie nr PO.32.JH.16.2015.AB z dnia 10 marca 2015 r. (nr akt sprawy: DS.8361.7.2015), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu siedmiu partii artykułów rolno-spoŜywczych, oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań (luzem), nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na niewłaściwe oznakowanie, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 13-16 stycznia 2015 r. przez inspektorów reprezentujących Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie – zwanego dalej równieŜ „Mazowieckim WIIH” – w sklepie spoŜywczo- przemysłowym w Jakubowie przy ul. Mińskiej 11, naleŜącym do przedsiębiorcy ElŜbiety Sikorskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą „FIRMA HANDLOWA EL- GLAZ ElŜbieta Sikorska” w Jakubowie - zwanej dalej równieŜ „stroną” – zakwestionowano sposób oznakowania siedmiu partii pieczywa oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań (luzem) o łącznej wartości 74,40 zł, tj.: – Chleb baltonowski w ilości 14 szt., w cenie 2,30 zł/szt., wartości 32,20 zł, – Chleb razowy w ilości 1 szt., w cenie 2,50 zł/szt., wartości 2,50 zł, – Chleb litewski w ilości 1 szt., w cenie 2,80 zł/szt., wartości 2,80 zł, – Bułka kajzerka 2 partie, w ilości 25 szt. i 33 szt., w cenie 0,45 zł/szt., wartości 11,25 zł oraz 14,85 zł, Strona 2 z 9 – Bułka wrocławska mała w ilości 2 szt., w cenie 1,80 zł/szt., wartości 3,60 zł, – Bułka sznytka w ilości 16 szt., w cenie 0,45 zł/szt., wartości 7,20 zł, z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy - na wywieszkach dotyczących ww. pieczywa lub w inny sposób w miejscu bezpośrednio dostępnym konsumentom - wykazu składników, co stanowiło naruszenie treści § 19 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spoŜywczych (Dz. U. 2015 r. poz. 29), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spoŜywczych” . Jak ustalono, w miejscu sprzedaŜy tych produktów, na wywieszkach dotyczących przedmiotowego pieczywa oprócz nazwy środka spoŜywczego podana była nazwa, imię i nazwisko producenta oraz masa jednostkowa pieczywa. Strona uzupełniła podczas kontroli brakujące informacje o wykazie składników. PowyŜsze ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 16 stycznia 2015 r. (nr akt kontroli: DS.8361.7.2015) a szczegółowe dane dotyczące zakwestionowanych produktów w załączniku nr 1 do tego protokołu oraz na wydrukach zdjęć przedstawiających sposób ich oznakowania w miejscu sprzedaŜy, stanowiących załącznik nr 2 do tego protokołu. Do akt sprawy dołączono oświadczenie strony z dnia 16 stycznia 2015 r. o wielkości obrotów za rok 2014. Pismem z dnia 11 lutego 2015 r., Mazowiecki WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu siedmiu ww. partii artykułów rolno-spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie. Jednocześnie strona została poinformowana o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr PO.32.JH.16.2015.AB z dnia 10 marca 2015 r. (nr akt sprawy: DS.8361.7.2015) Mazowiecki WIIH, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wymierzył ww. przedsiębiorcy karę pienięŜną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) za wprowadzenie do obrotu ww. siedmiu partii artykułów rolno-spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na niewłaściwe oznakowanie. Pismem z dnia 20 marca 2015 r., strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i odstąpienie od wymierzenia kary. W odwołaniu strona podniosła, iŜ nałoŜona na nią kara pienięŜna jest nieadekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości oraz do wartości zakwestionowanych produktów i stanowi dla niej bardzo duŜe obciąŜenie z uwagi na niską rentowność prowadzonej działalności gospodarczej i związane z tym niskie dochody. Zwróciła ponadto uwagę, Ŝe kontrola nie wykazała Ŝadnych innych uchybień. Strona dodała, Ŝe w swojej codziennej pracy dokłada wszelkich starań by spełnić obowiązujące normy sanitarne, handlowe, fiskalne a stwierdzone w trakcie kontroli Strona 3 z 9 braki w oznakowaniu pieczywa spowodowane były odpadnięciem wywieszek dotyczących tych wyrobów w trakcie „prac sprzatająco-porządkowych” i nie zamieszczeniem ich ponownie na czas. Podkreśliła, Ŝe stwierdzone w zakresie oznakowania nieprawidłowości zostały usunięte w toku kontroli. Pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował ww. przedsiębiorcę, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i dnia 13 kwietnia 2015 r. skontaktowała się telefonicznie z Urzędem uzupełniając argumenty podniesione w odwołaniu o twierdzenie, Ŝe w sklepie dla części pieczywa sprzedawanego bez opakowań znajdowało się pieczywo tego samego rodzaju w opakowaniach, z oznakowania którego konsumenci mogli dowiedzieć się o składzie pieczywa oferowanego luzem. Zdaniem strony, wartość zakwestionowanych partii pieczywa powinna zostać pomniejszona o wartość pieczywa w opakowaniach, tj. o 34,70 zł co tym bardziej czyni jej przewinienie nieadekwatnym do wysokości wymierzonej kary pienięŜnej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 178/2002” , podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności lub pasz z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Od 13 grudnia 2014 r. obowiązuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat Ŝywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011 s. 18 z późn. zm.), zwane dalej „rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011” , które w rozdziale III określa ogólne wymogi dotyczące informacji na temat Ŝywności oraz zakresy odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spoŜywczym. Strona 4 z 9 W świetle art. 8 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, bez uszczerbku dla ust. 2-4 podmioty działające na rynku spoŜywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa dotyczącego informacji na temat Ŝywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, Ŝe wymogi te są spełnione. Z ust. 2 tego artykułu wynika, Ŝe podmiot odpowiedzialny za informację na temat Ŝywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat Ŝywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat Ŝywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pojęcie jakości handlowej zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 tej ustawy, jako cechy artykułu rolno-spoŜywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizyko- chemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. W dniu 13 grudnia 2014 r. weszła w Ŝycie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2014 r. poz. 1722), która uchyliła m.in. przepisy art. 45 ust. 2 (definiujące oznakowanie środka spoŜywczego). JednakŜe, przepisy w tym zakresie zostały określone w art. 2 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 stanowi w art. 2 ust. 2 lit. a, Ŝe informacje na temat Ŝywności oznaczają informacje dotyczące danego środka spoŜywczego udostępniane konsumentowi finalnemu za pośrednictwem etykiety, innych materiałów towarzyszących lub innych środków, w tym nowoczesnych narzędzi technologicznych lub przekazu ustnego. Wymagania jakości handlowej dotyczące informacji na temat Ŝywności oferowanej „luzem” zostały określone w art. 44 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. Przepis ten stanowi w ust. 1, Ŝe w przypadku oferowania środków spoŜywczych do sprzedaŜy konsumentom finalnym lub zakładom Ŝywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spoŜywczych w pomieszczeniu sprzedaŜy na Ŝyczenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezpośredniej sprzedaŜy przekazanie danych szczegółowych określonych w art. 9 ust. 1 lit. c (tj. informacji o substancjach lub produktach powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, wymienionych w załączniku II) jest obowiązkowe (lit. a), a przekazanie innych danych szczegółowych określonych w art. 9 i 10 nie jest obowiązkowe, chyba Ŝe państwo członkowskie przyjmie przepisy krajowe zawierające wymóg przekazania części lub wszystkich tych danych szczegółowych, lub ich elementów (lit. b), a ponadto w ust. 2, Ŝe państwa członkowskie mogą przyjmować przepisy krajowe dotyczące sposobu udostępniania tych danych szczegółowych lub ich elementów, oraz – w stosownych przypadkach – form ich wyraŜania i prezentacji. Strona 5 z 9 W dniu 9 stycznia 2015 r. weszło w Ŝycie rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spoŜywczych, które w § 19 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 stanowi, Ŝe dla środków spoŜywczych oferowanych „luzem” (tj. w przypadku środków spoŜywczych oferowanych do sprzedaŜy konsumentowi finalnemu lub zakładom Ŝywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spoŜywczych w pomieszczeniu sprzedaŜy na Ŝyczenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłocznej sprzedaŜy) podaje się m.in. wykaz składników – zgodnie z art. 18-20 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w art. 21 tego rozporządzenia (tj. informacji o substancjach lub produktach powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, wymienionych w załączniku II), przy czym informacje te podaje się w miejscu sprzedaŜy na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu. KaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno- spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w sklepie naleŜącym do strony, przez inspektorów reprezentujących Mazowieckiego WIIH, stwierdzono, Ŝe wprowadzone do obrotu siedem partii pieczywa, oferowanych bez opakowań o łącznej wartości 74,40 zł, było nieprawidłowo oznakowanych, z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy - na wywieszkach dotyczących ww. pieczywa lub w inny sposób w miejscu bezpośrednio dostępnym konsumentom - wykazu składników, co stanowiło naruszenie treści § 19 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spoŜywczych w związku z art. 44 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. Biorąc powyŜsze pod uwagę, organ pierwszej instancji uznał, Ŝe wprowadzone do obrotu przedmiotowe produkty są artykułami rolno-spoŜywczymi nieodpowiadającymi pod względem oznakowania jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej – co wyczerpało znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej oraz skutkowało wymierzeniem stronie kary pienięŜnej w wysokości 500 zł. Jak wynika z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne, o których mowa w ust. 1-3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Wobec powyŜszego, Mazowiecki WIIH wymierzył w drodze decyzji powyŜszą karę ElŜbiecie Sikorskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą „FIRMA Strona 6 z 9 HANDLOWA EL-GLAZ ElŜbieta Sikorska” w Jakubowie, tj. przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu zakwestionowane pieczywo. Odwołując się od wydanej decyzji, strona nie kwestionowała ustaleń kontroli, wniosła natomiast o uchylenie decyzji i odstąpienie od wymierzenia kary. W odwołaniu strona podniosła, iŜ nałoŜona na nią kara pienięŜna jest nieadekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości oraz do wartości zakwestionowanych produktów i stanowi dla niej bardzo duŜe obciąŜenie z uwagi na niską rentowność prowadzonej działalności gospodarczej i związane z tym niskie dochody. Zwróciła ponadto uwagę, Ŝe kontrola nie wykazała Ŝadnych innych uchybień. Strona dodała, Ŝe w swojej codziennej pracy dokłada wszelkich starań by spełnić obowiązujące normy sanitarne, handlowe, fiskalne a stwierdzone w trakcie kontroli braki w oznakowaniu pieczywa spowodowane były odpadnięciem wywieszek dotyczących tych wyrobów w trakcie „prac sprzatająco-porządkowych” i nie zamieszczeniem ich ponownie na czas. Podkreśliła jednocześnie, Ŝe stwierdzone w zakresie oznakowania nieprawidłowości zostały usunięte w toku kontroli. Korzystając z prawa do wypowiedzenia się w toku postępowania administracyjnego drugiej instancji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań, na podstawie art. 10 Kpa, strona dodała, Ŝe w sklepie dla części pieczywa sprzedawanego bez opakowań znajdowało się pieczywo tego samego rodzaju w opakowaniach, z oznakowania którego konsumenci mogli dowiedzieć się o składzie pieczywa oferowanego luzem. Zdaniem strony, wartość zakwestionowanych partii pieczywa powinna zostać pomniejszona o wartość pieczywa w opakowaniach, tj. o 34,70 zł co tym bardziej czyni jej przewinienie nieadekwatnym do wysokości wymierzonej kary pienięŜnej. Odnosząc się do powyŜszego, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe wymagania dotyczące sposobu oznakowania środków spoŜywczych oferowanych do sprzedaŜy konsumentowi finalnemu lub zakładom Ŝywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spoŜywczych w pomieszczeniu sprzedaŜy na Ŝyczenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłocznej sprzedaŜy - do których zalicza się przedmiotowe pieczywo - zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spoŜywczych. Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 tego rozporządzenia, w miejscu sprzedaŜy, na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom, podaje się oprócz nazwy środka spoŜywczego wykaz składników. Zatem tylko informacje podane w formie wywieszki umieszczonej bezpośrednio przy pieczywie (obok, na, przy produkcie) lub uwidocznione w inny sposób, ale w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom odpowiadają prawidłowemu oznakowaniu pieczywa sprzedawanego luzem, stosownie do tego przepisu. Obecność w placówce handlowej tego samego rodzaju pieczywa w opakowaniach z oznakowaniem zawierającym wykaz składników, nie stanowi wbrew przekonaniu strony sposobu uwidaczniania informacji o wykazie składników dla pieczywa sprzedawanego luzem, o którym mowa w ww. przepisie. Wszelkie informacje udostępniane na temat danego środka spoŜywczego, w tym umieszczane na jego opakowaniu, dotyczą tylko i wyłącznie tego środka spoŜywczego i nie mogą być dowolnie przenoszone na inne środki spoŜywcze. Wobec tego argument strony jakoby konsument mógł dowiedzieć się o składzie części pieczywa Strona 7 z 9 sprzedawanego luzem z oznakowania pieczywa tego samego rodzaju w opakowaniach o łącznej wartości 34,70 zł oraz, Ŝe w związku z tym wartość zakwestionowanego pieczywa powinna zostać pomniejszona o 34,70 zł, jest bezzasadny. W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnia, Ŝe zaskarŜoną decyzję wydano na podstawie przepisu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, który wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy, w stosunku do kogo zostanie ustalone, iŜ wprowadził do obrotu nieodpowiadające jakości handlowej artykuły rolno-spoŜywcze, podlega karze przewidzianej w tym przepisie. Oznacza to, Ŝe samo stwierdzenie – udowodnienie faktu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej produktów, powoduje konieczność nałoŜenia stosownej kary (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 894/10). Ww. przepis nie przewiduje więc moŜliwości odstąpienia od ukarania w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów o jakości handlowej, jak w przedmiotowej sprawie, a jedynie zakłada róŜnicowanie wysokości kary w zaleŜności od oceny przesłanek zawartych w art. 40a ust. 5 tej ustawy, takich jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno- spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Wysokość kary nie moŜe przekraczać pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie artykułów rolno- spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej do obrotu, nie moŜe być jednak niŜsza niŜ 500 zł. Przy ocenie stopnia szkodliwości czynu polegającego na wprowadzeniu do obrotu siedmiu ww. partii pieczywa o niewłaściwej jakości handlowej, organ pierwszej instancji zasadnie wziął pod uwagę, Ŝe brak w miejscu sprzedaŜy tych produktów, wykazu składników, naruszył w sposób istotny interesy i prawa konsumentów, gdyŜ uniemoŜliwił im dokonanie właściwego wyboru, zgodnego z ich oczekiwaniami. Prezes UOKiK wskazuje ponadto, Ŝe brak informacji o wykazie składników narusza interesy konsumentów zarówno w sferze ekonomicznej, jak i zdrowotnej, z uwagi na moŜliwą obecność substancji powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, innych niŜ pochodzące z ziaren zbóŜ (np. soi, mleka czy jaj, jeśli zostały dodane do pieczywa). Oceniając stopień zawinienia, organ pierwszej instancji prawidłowo wziął pod uwagę, Ŝe stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości powstały u przedsiębiorcy, który przy wprowadzaniu towarów do obrotu powinien dochować naleŜytej staranności, aby towary były prawidłowo oznakowane. Prezes UOKiK zwraca uwagę, Ŝe przedsiębiorca, jako profesjonalista działający na rynku spoŜywczym od ponad 20 lat ma obowiązek znać przepisy w powyŜszym zakresie. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, podmioty działające na rynku spoŜywczym zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Obowiązek zapewnienia zgodności artykułów rolno- Strona 8 z 9 spoŜywczych z wymogami prawa Ŝywnościowego w zakresie jakości handlowej spoczywa na kaŜdym podmiocie działającym na rynku spoŜywczym, takŜe na etapie handlu detalicznego. Podnoszone w odwołaniu na uzasadnienie zgłaszanych zarzutów okoliczności, Ŝe stwierdzone nieprawidłowości były wynikiem niedopatrzenia (odpadnięcia wywieszek w trakcie prac porządkowych i nie zamieszczeniem ich ponownie na czas) oraz Ŝe zostały one usunięte, nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do wyłączenia strony z kręgu podmiotów wskazanych w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, podlegających karze w razie wprowadzenia do obrotu produktów niespełniających wymagań jakości handlowej. Organ drugiej instancji podkreśla, Ŝe to podmioty działające na rynku spoŜywczym decydują o organizacji pracy w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą i za to odpowiadają oraz Ŝe organizacja ta nie moŜe odbywać się ze szkodą dla konsumenta i w Ŝadnym wypadku nie moŜe stanowić okoliczności łagodzącej. W kwestii zakresu naruszenia organ pierwszej instancji słusznie zauwaŜył, Ŝe został naruszony przepis § 19 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spoŜywczych, istotny z punktu widzenia ochrony konsumentów. Przepis ten został ustanowiony w celu zapewnienia konsumentom informacji o właściwościach nabywanych produktów bez konieczności podejmowania dodatkowych starań zmierzających do ich uzyskania. Jego nieprzestrzeganie ogranicza prawo konsumenta do wyboru produktu według jego preferencji i potrzeb. Oceniając, na podstawie zgromadzonej dokumentacji, dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spoŜywczych, organ pierwszej instancji zauwaŜył, Ŝe kontrolowany przedsiębiorca nie był wcześniej karany przez Inspekcję Handlową z powodu podobnych nieprawidłowości. Wielkość obrotów w poprzednim roku obrotowym, została ustalona na podstawie oświadczenia przedsiębiorcy z dnia 16 stycznia 2015 r. i uwzględniona przez organ pierwszej instancji przy ustalaniu wysokości kary. Podsumowując powyŜsze, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe sposób ustalania wysokości kary pienięŜnej był zgodny z kryteriami zawartymi w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Kara pienięŜna wynikająca z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w rozpatrywanym przypadku mogła wynieść do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu nieprawidłowo oznakowanych ww. siedmiu partii artykułów rolno-spoŜywczych o wartości 74,40 zł, tj. maksymalnie 372 zł (5 x 74,40 zł); jednak zgodnie z dyspozycją ww. przepisu kara nie mogła być niŜsza niŜ 500 zł. W związku z tym Prezes UOKiK uznał, Ŝe organ pierwszej instancji wymierzając stronie karę w wysokości 500 zł działał na podstawie obowiązującego prawa i prawidłowo wypełnił dyspozycję art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej. Minimalna a jednocześnie w tym przypadku maksymalna wysokość wymierzonej kary była adekwatna do wagi stwierdzonych nieprawidłowości oraz skali działalności ukaranego podmiotu, a przy tym w ocenie organu drugiej instancji spełni swój skutek prewencyjny i skłoni stronę do Strona 9 z 9 przestrzegania przepisów o jakości handlowej, szczególnie w zakresie prawidłowego oznakowania przedmiotowych produktów. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę moŜna wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Z up. PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW WICEPREZES Dorota Karczewska 1. FIRMA HANDLOWA EL-GLAZ ElŜbieta Sikorska ul. Nowa 17 05-306 Jakubów 2. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Warszawie 3. a/a