DIH-70/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 11 DIH-023-72( 3 )/14/JN Warszawa, 13 października 2014 r. DECYZJA DIH-1/ 70 /2014 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 669), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Edwarda Balcerczyka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Masarnia – Edward Balcerczyk w Myszyńcu od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie nr PO.154.JH.127.2014.AB z dnia 21 sierpnia 2014 r. (nr akt: DO.8361.151.2014), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 1.700 zł (słownie: jeden tysiąc siedemset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu dwudziestu ośmiu partii wędlin oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań (luzem), nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na niewłaściwe oznakowanie, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 25 czerwca – 1 lipca 2014 r. przez inspektorów reprezentujących Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie – zwanego dalej równieŜ „Mazowieckim WIIH” – w sklepie spoŜywczym w Baranowie przy ul. Niepodległości 16, naleŜącym do przedsiębiorcy Edwarda Balcerczyka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Masarnia – Edward Balcerczyk w Myszyńcu, zwanego dalej równieŜ „stroną” – zakwestionowano sposób oznakowania dwudziestu ośmiu partii wędlin oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań (luzem) o łącznej wartości 797,47 zł, wyprodukowanych i dostarczonych przez Masarnia – Edward Balcerczyk, ul. Most Kopański 27A, 07-430 Myszyniec, tj.: • kiełbasa mielonka w ilości 1,3 kg, w cenie 13,90 zł/kg, o wartości 18,07 zł • kiełbasa targowa w ilości 3,375 kg, w cenie 7,90 zł/kg, o wartości 26,66 zł • kiełbasa spichrzowa w ilości 1,715 kg, w cenie 19,50 zł/kg, o wartości 33,44 zł Strona 2 z 11 • kaszanka w ilości 0,790 kg, w cenie 7 zł/kg, o wartości 5,53 zł • kiełbasa biesiadna w ilości 0,955 kg, w cenie 9,80 zł/kg, o wartości 9,36 zł • kiełbasa domowa w ilości 1,585 kg, w cenie 12,80 zł/kg, o wartości 20,29 zł • kiełbasa pieprzowa w ilości 1,3 kg, w cenie 13,80 zł/kg, o wartości 17,94 zł • kiełbasa podwawelska w ilości 2,41 kg, w cenie 17 zł/kg, o wartości 40,97 zł • kiełbasa wiejska w ilości 2,395 kg, w cenie 16,30 zł/kg, o wartości 39,04 zł • kiełbasa krucha w ilości 2,405 kg, w cenie 16,50 zł/kg, o wartości 39,68 zł • kiełbasa piwna w ilości 1,510 kg, w cenie 14,20 zł/kg, o wartości 21,44 zł • kiełbasa boczkowa w ilości 1,2 kg, w cenie 13,20 zł/kg, o wartości 15,84 zł • kiełbasa parówkowa w ilości 0,705 kg, w cenie 10,90 zł/kg, o wartości 7,68 zł • kiełbasa pieprzowa w ilości 1,645 kg, w cenie 14,80 zł/kg, o wartości 24,35 zł • kiełbasa biała w ilości 1,7 kg, w cenie 12,40 zł/kg, o wartości 21,08 zł • kiełbasa grillowa w ilości 4,460 kg, w cenie 10,90 zł/kg, o wartości 48,61 zł • kiełbasa czosnkowa w ilości 0,945 kg, w cenie 13,50 zł/kg, o wartości 12,76 zł • polędwica sopocka w ilości 1,280 kg, w cenie 16,90 zł/kg, o wartości 21,63 zł • szynka chłopska w ilości 4,015 kg, w cenie 14,90 zł/kg, o wartości 59,82 zł • ogonówka w ilości 2,2 kg, w cenie 18,80 zł/kg, o wartości 41,36 zł • kiełbasa krotoszyńska w ilości 0,875 kg, w cenie 18,70 zł/kg, o wartości 16,36 zł • rolada boczkowa w ilości 2,075 kg, w cenie 18,80 zł/kg, o wartości 39,01 zł • boczek z wędzarni w ilości 0,250 kg, w cenie 22 zł/kg, o wartości 5,50 zł • baleron w ilości 0,455 kg, w cenie 17,50 zł/kg, o wartości 7,96 zł • rolada schabowa w ilości 1,305 kg, w cenie 19,80 zł/kg, o wartości 25,84 zł • boczek parzony w ilości 4,745 kg, w cenie 17,50 zł/kg, o wartości 83,04 zł • baleron wędzony w ilości 1,22 kg, w cenie 22,90 zł/kg, o wartości 27,94 zł • szynka z wędzarni w ilości 2,820 kg, w cenie 23,50 zł/kg, o wartości 66,27 zł z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy, na wywieszkach dotyczących tych wędlin lub w inny sposób w miejscu bezpośrednio dostępnym konsumentom, wykazu składników, co stanowiło naruszenie § 17 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (t.j. Dz.U. z 2014 poz. 774), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spoŜywczych” . PowyŜsze ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 1 lipca 2014 r. (nr akt: DO.8361.151.2014) a szczegółowe dane dotyczące zakwestionowanych wędlin - w załączniku nr 3 do tego protokołu oraz na wydrukach zdjęć przedstawiających sposób ich oznakowania w miejscu sprzedaŜy. Dodatkowo do protokołu dołączono oświadczenie przedsiębiorcy z dnia 1 lipca 2014 r. (załącznik nr 4), w którym informuje on, Ŝe przy kaŜdej dostawie, do dowodu przekazania towaru dołącza etykiety zawierające wykaz składników wyrobów wędliniarskich (przykładowe etykiety załączono do protokołu), które umieszczane są w ladach chłodniczych, gdzie wyroby te są eksponowane. Brak etykiet w ladach chłodniczych w trakcie kontroli spowodowany był przeoczeniem ze strony sprzedawczyni; Strona 3 z 11 etykiety te zdejmowane są na noc aby nie zawilgotniały i były przydatne do wystawienia następnego dnia. W związku z powyŜszym, pismem z dnia 25 lipca 2014 r., Mazowiecki WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 669), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu dwudziestu ośmiu ww. partii wędlin nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie. Jednocześnie strona została zobowiązana do przekazania informacji o wielkości obrotów uzyskanych w roku ubiegłym, a takŜe poinformowana o prawie do zapoznania się z aktami sprawy jak i wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie oraz złoŜenia wniosków dowodowych. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i w piśmie z dnia 7 sierpnia 2014 r. poinformowała, Ŝe etykiety dotyczące terminu przydatności do spoŜycia zakwestionowanych wędlin znajdowały się w dniu kontroli w sklepie lecz wsunęły się pod tackę z wędlinami a osoba pracująca na stanowisku sprzedawcy po raz pierwszy spotkała się z kontrolą i była zdenerwowana, poniewaŜ wszystkie kontrole zapowiadają się wcześniej. Tym samym pismem strona przekazała Ŝądane informacje dotyczące wielkości obrotu za rok 2013 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr PO.154.JH.127.2014.AB z dnia 21 sierpnia 2014 r. (nr akt: DO.8361.151.2014) Mazowiecki WIIH, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wymierzył ww. przedsiębiorcy karę pienięŜną w wysokości 1.700 zł (słownie: jeden tysiąc siedemset złotych) za wprowadzenie do obrotu dwudziestu ośmiu ww. partii wędlin nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na niewłaściwe oznakowanie. Pismem z dnia 5 września 2014 r., strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji wnosząc o łagodniejszy wymiar kary odpowiadający wartości zakwestionowanych wędlin. Strona wyjaśniła, Ŝe stwierdzone w trakcie kontroli braki w oznakowaniu wędlin spowodowane były nierozwagą pracownika, który z pośpiechu nie zauwaŜył braku etykiet, które dostarczane są z kaŜdą partią wędlin i mięsa w dniu dostawy i które są dostępne dla konsumenta. Strona wskazała, Ŝe zdarzenie to miało charakter incydentalny i Ŝe dokłada wszelkich starań by więcej się nie powtórzyło. Ponadto zwróciła uwagę, Ŝe nigdy wcześniej nie naruszyła przepisów i nie zdarzyło jej się wprowadzić produktu bez oznakowania co potwierdza Mazowiecki WIIH. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami przeprowadziła rozeznanie na rynku i podniosła, Ŝe takie sytuacje mają miejsce w większych sklepach gdzie ilość sprzedawanych produktów jest duŜo większa i do takich placówek nikt nie ma zastrzeŜeń. Pismem z dnia 15 września 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował ww. przedsiębiorcę, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami Strona 4 z 11 sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Dnia 25 września 2014 r., strona skontaktowała się telefonicznie z Urzędem, uzupełniając odwołanie o dodatkowe zarzuty mogące mieć istotne znaczenie w niniejszej sprawie, takie jak: przeprowadzenie kontroli bez uprzedniego zawiadomienia, podwójne ukaranie za ten sam czyn poprzez to, Ŝe otrzymała mandat karny w trakcie kontroli, zmianę w trakcie kontroli inspektorów. Z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej sporządzono notatkę słuŜbową. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz.U. L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 z późn. zm.) – zwane dalej „rozporządzeniem 178/2002” - stanowi w art. 17 ust. 1, Ŝe podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności lub pasz z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jakość handlowa, w myśl art. 3 pkt 5 ww. ustawy, to cechy artykułu rolno- spoŜywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Wymagania dotyczące sposobu oznakowania środków spoŜywczych oferowanych bez opakowań (luzem) zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Przepis § 17 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia stanowi, Ŝe w miejscu sprzedaŜy środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego podaje się wykaz składników. Zgodnie z § 17 ust. 2 ww. rozporządzenia, informacje te podaje się w miejscu sprzedaŜy na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom. Pojęcie „wprowadzania do obrotu” w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej oraz art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002 oznacza posiadanie Ŝywności lub pasz w Strona 5 z 11 celu sprzedaŜy, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaŜy lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaŜ, dystrybucję i inne formy dysponowania. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Na mocy art. 40a ust. 4 tej ustawy, kary pienięŜne wymierza, w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 ww. ustawy stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w sklepie naleŜącym do strony, przez inspektorów reprezentujących Mazowieckiego WIIH, stwierdzono, Ŝe wprowadzone do obrotu dwadzieścia osiem partii wędlin, oferowane do sprzedaŜy bez opakowań nie spełniało wymagań określonych w § 17 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, z uwagi na brak w miejscu ich sprzedaŜy (na wywieszkach dotyczących tych wędlin lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom) wykazu składników. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Mazowiecki WIIH wymierzył w drodze decyzji karę pienięŜną przedsiębiorcy Edwardowi Balcerczykowi prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Masarnia – Edward Balcerczyk w Myszyńcu, to jest przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze o niewłaściwej jakości handlowej. W opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalenia kontroli odnoszące się do braku wymaganych oznaczeń dwudziestu ośmiu ww. partii wędlin oferowanych bez opakowań wskazywały na popełnienie czynu opisanego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, a więc były podstawą do wymierzenia kary określonej w tym przepisie. Odwołując się od wydanej decyzji, strona nie kwestionowała ustaleń kontroli, wniosła natomiast o łagodniejszy wymiar kary odpowiadający wartości zakwestionowanych wędlin. Strona wyjaśniła, Ŝe stwierdzone w trakcie kontroli braki w oznakowaniu wędlin spowodowane były nierozwagą pracownika, który z pośpiechu nie zauwaŜył braku etykiet, które dostarczane są z kaŜdą partią wędlin i mięsa w dniu dostawy i które są dostępne dla konsumenta. Strona wskazała, Ŝe zdarzenie to miało charakter incydentalny i Ŝe dokłada wszelkich starań by więcej się nie powtórzyło. Ponadto zwróciła uwagę, Ŝe nigdy wcześniej nie naruszyła przepisów i nie zdarzyło jej się wprowadzić produktu bez oznakowania co Strona 6 z 11 potwierdza Mazowiecki WIIH. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami przeprowadziła rozeznanie na rynku i podniosła, Ŝe takie sytuacje mają miejsce w większych sklepach gdzie ilość sprzedawanych produktów jest duŜo większa i do takich placówek nikt nie ma zastrzeŜeń. Korzystając z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań, na podstawie art. 10 Kpa, strona zgłosiła zastrzeŜenia co do braku zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli i podkreśliła, Ŝe nie była obecna podczas kontroli. Wskazała równieŜ na okoliczność zmiany w trakcie kontroli inspektorów. Ponadto strona podniosła, Ŝe w trakcie kontroli otrzymała juŜ mandat karny w wysokości 100 zł w związku z czym, jej zdaniem, nie moŜe być karana dwa razy za ten sam czyn. Powtórzyła, Ŝe w innych sklepach oraz na targowiskach, bazarach dostrzega takie same nieprawidłowości jakie stwierdzono u niej w trakcie kontroli i wyraziła pogląd, Ŝe nikt nie kontroluje tych placówek i nie nakłada na nie kar. Odnosząc się do powyŜszego, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe w zakresie niedopełnienia obowiązków dotyczących znakowania, wynikających z ustawy o jakości handlowej, za odpowiedzialną naleŜy uznać wyłącznie stronę, która jako profesjonalista w branŜy powinna znać i stosować przepisy związane z wykonywaną przez nią działalnością. Nawet jeśli stwierdzone nieprawidłowości były wynikiem zaniedbania ze strony pracowników strony, nie powoduje to wyłączenia odpowiedzialności w tym zakresie. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002, kaŜdy z podmiotów działających na rynku spoŜywczym: producent, przetwarzający czy dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem zapewnienia w przedsiębiorstwie, będącym pod jego kontrolą, zgodności Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Organ odwoławczy stwierdza, Ŝe zgodnie z podpisanym przez kontrolowanego Protokołem kontroli z dnia 1 lipca 2014 r., objęte kontrolą wędliny bez opakowań, na wywieszkach dotyczących tych wędlin oprócz nazwy i ceny za kilogram jak i w miejscu bezpośrednio dostępnym konsumentom oprócz nazwy producenta, nie zawierały obowiązkowego wykazu składników. Faktycznie etykiety wędlin zawierające wykaz składników - które moŜna by było uznać za wywieszkę spełniającą wymagania § 17 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, o ile byłyby one umieszczone w widocznym i bezpośrednio dostępnym dla konsumentów miejscu, a obowiązkowe informacje byłyby dla nich czytelne - były w posiadaniu przedsiębiorcy, ale nie zostały uwidocznione dla konsumentów, wobec tego nie były dla nich dostępne, tym bardziej w sposób bezpośredni. Wskazać naleŜy, Ŝe kwestię bezpośredniej dostępności poruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1652/10. Sąd wskazał, Ŝe konsumenci muszą mieć bezpośrednią moŜliwość zapoznania się z informacjami przysługującymi im z mocy prawa, bez konieczności podejmowania dodatkowych starań o uzyskanie ich od sprzedawcy. Konieczność podjęcia dodatkowych działań mających na celu uzyskanie informacji np. od sprzedawcy powoduje w rzeczywistości utrudnienie w zakupie, co moŜe skutkować utratą zainteresowania konsumenta wykazem składników czy informacjami o producencie, a w konsekwencji zakupem produktu niezgodnego z jego oczekiwaniami. Strona 7 z 11 Kwestia dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, na którą powołuje się strona w odwołaniu, jest jedną z przesłanek, które naleŜy uwzględnić ustalając wysokość kary, co organ pierwszej instancji uczynił. Świadczy o tym akapit w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji na str. 5 pt. „Dotychczasowa działalność i wielkość obrotów przedsiębiorcy”. Bez znaczenia jest równieŜ argument strony jakoby w innych sklepach oraz na targowiskach, bazarach występowały te same nieprawidłowości oraz pogląd, Ŝe nikt nie kontroluje tych placówek i nie nakłada na nie kar. Nieprzestrzeganie przepisów prawa Ŝywnościowego przez inne podmioty działające na rynku spoŜywczym, wbrew przekonaniu strony, nie stanowi usprawiedliwienia jej zaniedbań i nie zwalnia jej z obowiązku przestrzegania tych przepisów. Prezes UOKiK nie zgadza się równieŜ opinią strony, iŜ większe sklepy nie są kontrolowane i karane. Na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów publikowane są waŜniejsze informacje i raporty z wyników przeprowadzonych kontroli a takŜe decyzje Prezesa UOKiK wydawane w procedurze odwoławczej, na podstawie których moŜna stwierdzić, Ŝe równieŜ duŜe sklepy są kontrolowane i podlegają karom, często wielokrotnie wyŜszym niŜ w przedmiotowej sprawie. Prezes UOKiK podkreśla przy tym, Ŝe wielkość przedsiębiorcy i jego obrotów jest tylko jedną z pięciu przesłanek, które uwzględnia się przy ustalaniu wysokości kary. Choć strona nie podnosi tego w odwołaniu a wskazuje na to w toku postępowania odwoławczego, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe zgodnie z art. 79 ust. 2 pkt ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 z poźn. zm.) – zwanej dalej „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” - organy kontroli nie zawiadamiają o zamiarze wszczęcia kontroli, w przypadku gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej. Uzasadnienie przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, zgodnie z art. 79 ust. 7 ww. ustawy, umieszcza się w ksiąŜce kontroli i protokole kontroli. Podstawą wszczęcia kontroli u przedsiębiorcy były właśnie bezpośrednio stosowane przepisy powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego co wskazano w Protokole kontroli. W protokole tym odnotowano jednocześnie, iŜ kontrolowany przedsiębiorca nie posiadał ksiąŜki kontroli w związku z czym niemoŜliwe było dokonanie wpisów wymaganych przepisami ww. ustawy oraz Ŝe pouczono go o obowiązku posiadania tej ksiąŜki. Ponadto, jak wynika z upowaŜnienia kontroli nr DO-201/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. i nr DO-205/2014 z dnia 27 czerwca 2014 r. kontrole przeprowadzano na podstawie art. 3 ust. 1-3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r . w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i Ŝywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 28.05.2004, str. 1, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem kontrole w zakresie przestrzegania prawa Ŝywnościowego są niezapowiedziane. Mając na uwadze powyŜsze, organ przeprowadzający kontrolę nie informując przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli postąpił zgodnie z obowiązującym prawem. Strona 8 z 11 Odnosząc się do wniesionego przez przedsiębiorcę w toku postępowania odwoławczego zastrzeŜenia, iŜ nie uczestniczył w kontroli, Prezes UOKiK wyjaśnia, Ŝe w takich przypadkach, zgodnie z art. 79a ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji słuŜbowej pracownikowi kontrolowanego, który moŜe być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 121), lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. W przedmiotowej sprawie, w związku z nieobecnością przedsiębiorcy, czynności kontrolne zostały wszczęte po okazaniu legitymacji słuŜbowej sprzedawcy w sklepie naleŜącym do kontrolowanego przedsiębiorcy a więc pracownikowi kontrolowanego. Wobec powyŜszego równieŜ nie doszło do naruszenia prawa przez inspektorów reprezentujących Mazowieckiego WIIH. Fakt zmiany inspektorów w trakcie kontroli równieŜ nie stanowi naruszenia prawa. Zmianę osób upowaŜnionych do wykonania kontroli dopuszcza ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w art. 79a ust. 5. Wymaga to kaŜdorazowo wydania odrębnego upowaŜnienia co organ pierwszej instancji uczynił czego potwierdzeniem jest załączone do akt kontroli upowaŜnienie nr DO-205/2014 z dnia 27 czerwca 2014 r. Dodać przy tym naleŜy, Ŝe o prowadzonej kontroli, prawach i obowiązkach kontrolowanego jak i o zmianie dotyczącej inspektorów kontrolujących, przedsiębiorca został poinformowany. Jak wynika z Protokołu kontroli, do przedsiębiorcy wysłano upowaŜnienie dla inspektorów do przeprowadzenia kontroli nr DO-201/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. i nr DO-205/2014 z dnia 27 czerwca 2014 r. wraz załącznikiem do ww. upowaŜnień pt. „Pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy” i zawiadomieniem o przedłuŜeniu terminu zakończenia kontroli z dnia 27 czerwca 2014 r. Ponadto sam przedsiębiorca zrezygnował z osobistego uczestnictwa w trakcie czynności kontrolnych prowadzonych przez Inspekcję Handlową, upowaŜniając pismem z dnia 1 lipca 2014 r. osobę do jego reprezentowania. Wobec powyŜszego, zgłaszanie przez stronę uwag dotyczących jej nieobecności w czasie kontroli jak i zmiany inspektorów w trakcie kontroli dopiero na etapie postępowania odwoławczego jest niezrozumiałe. Przedsiębiorca podpisał Protokół kontroli nie wnosząc uwag do ustalonego stanu faktycznego jak i sposobu prowadzenia kontroli. W kwestii ukarania strony mandatem karnym w wysokości 100 zł Prezes UOKiK podkreśla, Ŝe przedmiotowy mandat nałoŜono w związku z popełnieniem wykroczenia określonego w art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, tj. w związku z wprowadzeniem do obrotu towarów po upływie daty minimalnej trwałości (przeterminowanych). Wobec powyŜszego, nałoŜony na stronę mandat był wynikiem stwierdzonych nieprawidłowości innych niŜ niewłaściwa jakość handlowa produktów, ponadto dotyczył produktów innych niŜ przedmiotowe wędliny, tj. przetworów zboŜowych i Strona 9 z 11 koncentratów spoŜywczych i tym samym nie moŜe być przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego. Odnosząc się do wniosku strony o łagodniejszy wymiar kary, Prezes UOKiK dokonał ponownej weryfikacji wszystkich wpływających na wysokość kary przesłanek, wskazanych w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej. Przy ocenie stopnia szkodliwości czynu polegającego na wprowadzeniu do obrotu dwudziestu ośmiu ww. partii wędlin o niewłaściwej jakości handlowej, organ pierwszej instancji zasadnie wziął pod uwagę, Ŝe brak w miejscu sprzedaŜy, tj. na wywieszkach dotyczących tych wędlin lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom, wykazu składników naruszył w sposób istotny interesy i prawa konsumentów, gdyŜ uniemoŜliwił im dokonanie właściwego wyboru, zgodnego z ich oczekiwaniami. Zdaniem Prezesa UOKiK, zwłaszcza w przypadku wyrobów oferowanych luzem – w przeciwieństwie do Ŝywności w opakowaniach – oznakowanie w miejscu sprzedaŜy stanowi praktycznie jedyne źródło informacji dla nabywcy o rodzaju i właściwościach środka spoŜywczego. Prezes UOKiK wskazuje ponadto, Ŝe brak informacji o wykazie składników narusza interesy konsumentów zarówno w sferze ekonomicznej, jak i zdrowotnej, z uwagi m.in. na moŜliwy zróŜnicowany poziom zawartości mięsa oraz obecność substancji mogących wywoływać alergie (np. białka sojowego). Oceniając stopień zawinienia, organ pierwszej instancji prawidłowo wziął pod uwagę, Ŝe stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości powstały u przedsiębiorcy, który przy wprowadzaniu towarów do obrotu powinien dochować naleŜytej staranności, aby towary były prawidłowo oznakowane. W kwestii zakresu naruszenia organ pierwszej instancji słusznie zauwaŜył, Ŝe został naruszony przepis § 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, istotny z punktu widzenia ochrony konsumentów. Przepis ten został ustanowiony w celu zapewnienia konsumentom podstawowych informacji o nabywanych wędlinach bez konieczności podejmowania dodatkowych starań zmierzających do ich uzyskania. Oceniając, na podstawie zgromadzonej dokumentacji, dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spoŜywczych, organ pierwszej instancji uwzględnił, Ŝe kontrolowany przedsiębiorca nie był wcześniej karany przez Mazowieckiego WIIH z powodu podobnych nieprawidłowości. Wielkość obrotów w poprzednim roku obrotowym, została ustalona na podstawie oświadczenia przedsiębiorcy z dnia 7 sierpnia 2014 r. i uwzględniona przez organ pierwszej instancji przy ustalaniu wysokości kary. Podsumowując powyŜsze, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe sposób ustalania wysokości kary pienięŜnej był zgodny z kryteriami zawartymi w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W przedmiotowej sprawie najniŜszy moŜliwy wymiar kary pienięŜnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej wynosi 500 zł, natomiast najwyŜszy – 3.987,35 zł, wyraŜony jako pięciokrotność wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która Strona 10 z 11 mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu nieprawidłowo oznakowanych dwudziestu ośmiu ww. partii wędlin o łącznej wartości 797,47 zł (tj. 5 x 797,47 zł). W omawianym przypadku, stronie wymierzono karę w wysokości 1.700 zł, czyli zbliŜonej do dwukrotnej wartości zakwestionowanych partii artykułów rolno-spoŜywczych. W ocenie Prezesa UOKiK wymierzona kara jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaŜy dostępne były tylko artykuły rolno-spoŜywcze odpowiadające jakości handlowej, a takŜe będzie najmniej uciąŜliwa z moŜliwych dostępnych środków. Jednocześnie wymierzona kara, zgodnie z art. 17 ust 2 rozporządzenia 178/2002, spełnia funkcję prewencyjną i represyjną, skłaniając kontrolowanego do przestrzegania przepisów o jakości handlowej, zwłaszcza z uwagi na wykazane powyŜej niedopełnienie naleŜytej staranności w zakresie zapewnienia prawidłowego oznakowania ww. artykułów rolno-spoŜywczych Wobec powyŜszego, nie zasługuje na uwzględnienie wniosek strony dotyczący obniŜenia wysokości kary pienięŜnej na gruncie przepisów o jakości handlowej. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r. Nr 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę moŜna wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Strona 11 z 11 Do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Z up. PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW WICEPREZES Dorota Karczewska 1. Edward Balcerczyk prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Masarnia - Edward Balcerczyk ul. Most Kopański 27A 07-430 Myszyniec 2. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Warszawie 3. a/a