DIH-69/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-74(3)/14/AgŁ Warszawa, 13 października 2014 r. DECYZJA DIH-1/69/2014 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 669), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Aleksandra BłaŜewicza, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Aleksander BłaŜewicz I. P.H.U II. STACJA No 7 w Gdyni, od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2014 r. nr śN.D.31.2014.Sś (nr akt sprawy: śN.8361.156.2014.Sś.HM), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 1 000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych), z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych dwóch porcji Mini Burgera o łącznej wartości 20 zł – utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 25 i 26 lutego 2014 r. przez inspektorów reprezentujących Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gdańsku, zwanego dalej „Pomorskim WIIH”, w zakładzie gastronomicznym „Stacja No 7” w Sopocie przy ul. Zamkowa Góra 25, naleŜącym do przedsiębiorcy Aleksandra BłaŜewicza, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Aleksander BłaŜewicz I. P.H.U II. STACJA No 7 w Gdyni, zwanego dalej równieŜ „stroną”, pobrano do badań laboratoryjnych próbkę burgera wołowego, pochodzącego z zakupu kontrolnego, przygotowanego w dniu 25 lutego 2014 r., zadeklarowanego w cenniku dla kupujących jako Mini Burger „kotlet 100 g wołowiny”, oferowanego do sprzedaŜy w cenie 10 zł/szt., zwanego dalej „burgerem”, w ilości 1 sztuki (porcji) – co udokumentowano w protokole pobrania próbki z dnia 25 lutego 2014 r. nr 084449. 2 Równocześnie pobrano i zabezpieczono dodatkową próbkę, w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań laboratoryjnych (próbkę kontrolną), którą pozostawiono w zakładzie pod nadzorem kontrolowanego przedsiębiorcy – co udokumentowano w protokole pobrania próbki kontrolnej z dnia 25 lutego 2014 r. nr 084450. PowyŜsze udokumentowano w protokole kontroli z dnia 26 lutego 2014 r. (nr akt kontroli: śN.8361.156.2014.Sś.HM). Do akt sprawy dołączono takŜe cennik dla kupujących w formie ulotki. Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Olsztynie, zwane dalej „Laboratorium UOKiK w Olsztynie” wykazały, Ŝe przedmiotowy burger był niezgodny z wymaganiami jakościowymi określonymi w deklaracji zawartej w cenniku dla kupujących, z uwagi na stwierdzoną obecność białek charakterystycznych dla świni, podczas gdy w składzie burgera uwidocznionym w cenniku zadeklarowano wyłącznie wołowinę – co udokumentowano w sprawozdaniu z badań z dnia 5 marca 2014 r. nr 91/2014. Pismem z dnia 10 marca 2014 r., Pomorski WIIH poinformował stronę o wynikach badań laboratoryjnych oraz o prawie do złoŜenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej zakwestionowanego produktu. Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i wniosła w piśmie z dnia 17 marca 2014 r. o zbadanie próbki kontrolnej w niezaleŜnym laboratorium, wskazując na Laboratorium Badawcze J.S. Hamilton Polska S.A. z siedzibą w Gdyni, zwane dalej „Laboratorium Hamilton w Gdyni”. Uwzględniając wniosek strony, Pomorski WIIH przekazał próbkę kontrolną w celu jej zbadania do Laboratorium Hamilton w Gdyni. Badania próbki kontrolnej wykonane w Laboratorium Hamilton w Gdyni, polegające na wykrywaniu specyficznej sekwencji DNA dla mięsa wieprzowego, wykazały zawartość wieprzowiny w ilości 8,79% – co udokumentowano w sprawozdaniu z badań z dnia 27 marca 2014 r. nr 58079/14/GDY. Potwierdzono zatem wyniki wcześniejszego badania wykonanego przez Laboratorium UOKiK w Olsztynie. Pismem z dnia 31 marca 2014 r., Pomorski WIIH poinformował stronę o wynikach badań próbki kontrolnej zakwestionowanego produktu. W związku z powyŜszymi nieprawidłowościami, pismem z dnia 4 czerwca 2014 r., Pomorski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜnej w wysokości 1 000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych dwóch porcji Mini Burgera o łącznej wartości 20 zł, informując takŜe o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w kaŜdym stadium postępowania. Ponadto, pismem z dnia 5 czerwca 2014 r., wezwał ją, na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 82 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), zwanej dalej „Ordynacją podatkową”, do wyliczenia i przesłania informacji o wielkości obrotów osiągniętych przez nią w roku 2013. 3 Odpowiadając na powyŜsze wezwanie, strona podniosła w piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r., Ŝe nie dopuściła się zafałszowania, poprzez podanie w ofercie swojego zakładu oznakowania niezgodnego z prawdą, w sytuacji, gdy ona sama została wprowadzona w błąd przez producenta. Strona uwaŜa, Ŝe stopień jej zawinienia i zakres naruszenia był znikomy, o czym świadczy fakt, Ŝe skład zakwestionowanego produktu w sposób nieznaczny róŜnił się od zadeklarowanego od producenta. Podkreśliła takŜe, Ŝe nie posiada informacji o wielkości obrotów za rok 2013, a przywołany w piśmie z dnia 5 czerwca 2014 r. przepis art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie uprawniał Pomorskiego WIIH do Ŝądania takich informacji. Strona nie przekazała Ŝądanych informacji, nawet pomimo ponownego wezwania skierowanego do niej przez Pomorskiego WIIH w piśmie z dnia 26 lipca 2014 r., wraz z wyjaśnieniem podstaw prawnych tego Ŝądania. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2014 r. nr śN.D.31.2014.Sś (doręczoną stronie w dniu 18 sierpnia 2014 r.), Pomorski WIIH wymierzył stronie, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną w wysokości 1 000 zł, z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych dwóch porcji Mini Burgera o łącznej wartości 20 zł. Pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r. (nadanym w dniu 1 września 2014 r. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego), strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. Strona uwaŜa, Ŝe nie moŜna jej przypisać winy za to, Ŝe w mięsie wołowym uŜytym do przygotowania burgera znajdowały się śladowe ilości mięsa wieprzowego, co potwierdza – jak podkreśliła – przypisany jej w zaskarŜonej decyzji niski stopień zawinienia oraz fakt, iŜ jako sprzedawca detaliczny nie sugerowała ona 100% wołowiny w oferowanym produkcie, a jedynie zapewniała o 100% jakości tego produktu. ZaskarŜonej decyzji strona zarzuciła: – naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej, poprzez uznanie, Ŝe strona podała w oznakowaniu zakwestionowanego burgera, oferowanego do sprzedaŜy jako Mini Burger, niezgodny z prawdą skład tego produktu, w sytuacji, gdy oferta lokalu wskazywała na 100% gwarantowanej jakości oferowanych produktów, czyli nie wykluczała moŜliwości pojawienia się „śladowych” ilości innego gatunku mięsa; – błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, Ŝe stopień szkodliwości zarzucanego jej czynu jest najwyŜszy, w sytuacji, gdy jako sprzedawca detaliczny nie sugerowała ona potencjalnemu klientowi 100% składu wołowiny w oferowanym produkcie, a jedynie zapewniała go o 100% jakości tego produktu. Pismem z dnia 16 września 2014 r., Prezes UOKiK poinformował stronę, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystał z przysługujących jej uprawnień. 4 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. KaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze zafałszowane, w świetle art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, podlega karze pienięŜnej w wysokości nie wyŜszej niŜ 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, nie niŜszej jednak niŜ 1 000 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze, w świetle art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pojęcie jakości handlowej zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 tej ustawy, jako cechy artykułu rolno-spoŜywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizyko- chemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Artykuł rolno-spoŜywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeŜeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spoŜycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Oznakowanie środka spoŜywczego, zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136 poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia” – przywołanym w art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej – obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spoŜywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spoŜywczego lub odnoszą się do 5 niego. Z powyŜszego wynika, Ŝe oznakowaniem jest takŜe deklaracja zawarta w cenniku dla kupujących, odnosząca się do oferowanego produktu. Wymagania jakości handlowej dotyczące oznakowania produktów oferowanych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, przeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego lub do zakładów Ŝywienia zbiorowego zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 774), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spoŜywczych”. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia, w przypadku środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy oprócz nazwy środka spoŜywczego podaje się wykaz składników, przy czym informacje te podaje się w miejscu sprzedaŜy na wywieszce dotyczącej tego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom. W niniejszej sprawie, na podstawie wyników badań laboratoryjnych próbki produktu i próbki kontrolnej, pobranych przez inspektorów reprezentujących Pomorskiego WIIH w zakładzie gastronomicznym naleŜącym do strony, stwierdzono, Ŝe przedmiotowy burger nie odpowiadał wymaganiom jakościowym określonym w deklaracji zawartej w cenniku dla kupujących, z uwagi na stwierdzoną obecność wieprzowiny, podczas gdy w składzie burgera uwidocznionym w cenniku zadeklarowano wyłącznie wołowinę, według: – sprawozdania z badań z dnia 5 marca 2014 r. nr 91/2014 (tj. w zbadanej próbce produktu stwierdzono obecność białek charakterystycznych dla świni), przeprowadzonych przez Laboratorium UOKiK w Olsztynie; – sprawozdania z badań z dnia 27 marca 2014 r. nr 58079/14/GDY (tj. w zbadanej próbce kontrolnej stwierdzono zawartość wieprzowiny w ilości 8,79%), przeprowadzonych na wniosek strony przez Laboratorium Hamilton w Gdyni. Biorąc powyŜsze pod uwagę, organ pierwszej instancji uznał, Ŝe wprowadzony do obrotu przedmiotowy burger, z uwagi na podanie w oznakowaniu tego produktu niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, jest artykułem rolno-spoŜywczym zafałszowanym, w myśl art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej – co jego zdaniem wyczerpało znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy oraz skutkowało wymierzeniem stronie kary pienięŜnej w wysokości 1 000 zł, czyli najniŜszej z moŜliwych, przewidzianych ustawowo. Jak wynika z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne, o których mowa w ust. 1-3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Tym samym, Pomorski WIIH wymierzył w drodze decyzji z dnia 6 sierpnia 2014 r. powyŜszą karę Aleksandrowi BłaŜewiczowi, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Aleksander BłaŜewicz I. P.H.U II. STACJA No 7 w Gdyni, tj. przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu zafałszowany produkt. Odwołując się od wydanej decyzji, strona nie zanegowała faktu, iŜ w zbadanej próbce produktu i próbce kontrolnej, jakimi był przedmiotowy burger, oprócz mięsa wołowego, 6 znajdowało się takŜe mięso wieprzowe, natomiast podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej, poprzez uznanie, Ŝe strona podała w oznakowaniu zakwestionowanego burgera, oferowanego do sprzedaŜy jako Mini Burger, niezgodny z prawdą skład tego produktu, w sytuacji, gdy oferta lokalu wskazywała na 100% gwarantowanej jakości oferowanych produktów, czyli nie wykluczała moŜliwości pojawienia się „śladowych” ilości innego gatunku mięsa, a takŜe zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, Ŝe stopień szkodliwości zarzucanego jej czynu jest najwyŜszy, w sytuacji, gdy jako sprzedawca detaliczny nie sugerowała ona potencjalnemu klientowi 100% składu wołowiny w oferowanym produkcie, a jedynie zapewniała go o 100% jakości tego produktu. Strona stara się w ten sposób wykazać, podobnie jak w piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r., stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, Ŝe nie dopuściła się zafałszowania, poprzez podanie w ofercie swojego zakładu oznakowania niezgodnego z prawdą, w sytuacji, gdy ona sama została wprowadzona w błąd przez producenta. Odnosząc się do powyŜszego, naleŜy zauwaŜyć, Ŝe ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę do wydania zaskarŜonej decyzji, zostały opisane w protokole kontroli z dnia 26 lutego 2014 r., w protokołach pobrania próbki produktu i próbki kontrolnej z dnia 25 lutego 2014 r., odpowiednio nr 084449 i nr 084450, a takŜe w sprawozdaniu z badań z dnia 5 marca 2014 r. nr 91/2014 (dla próbki produktu) i z dnia 27 marca 2014 r. nr 58079/14/GDY (dla próbki kontrolnej). Do akt sprawy dołączono takŜe cennik dla kupujących w formie ulotki oraz fakturę zakupu VAT nr FA/35/02/2014 z dnia 25 lutego 2014 r., dotyczącą m.in. mięsa wołowego bez kości. Z protokołu kontroli wynika, Ŝe pobrana do badań laboratoryjnych próbka produktu (pochodząca z zakupu kontrolnego) i próbka kontrolna, były oferowanym w cenniku Mini Burgerem „kotlet 100 g wołowiny”, bez podania wykazu innych, poza wołowiną, składników. Tym samym, naleŜy uznać, Ŝe organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, Ŝe kaŜda z tych próbek była oferowanym w cenniku Mini Burgerem zawierającym w składzie tylko 100 g wołowiny, a nie – jak stara się wykazać strona w odwołaniu – 90 g wołowiny. Strona wbrew obowiązkowi wynikającemu z § 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, nie podała w miejscu sprzedaŜy innych, poza wołowiną, składników burgera, a więc organ pierwszej instancji słusznie uznał, Ŝe strona zadeklarowała w kotlecie wyłącznie mięso wołowe. Jak wykazały wyniki dwukrotnie przeprowadzonych badań laboratoryjnych, w próbce produktu stwierdzono obecność białek charakterystycznych dla świni (według sprawozdania z badań nr 91/2014), a w próbce kontrolnej – zawartość wieprzowiny w ilości 8,79% (według sprawozdania z badań nr 58079/14/GDY), co było niezgodne z deklaracją zawartą w cenniku dla kupujących. Trudno zatem zgodzić się z twierdzeniem strony, Ŝe tak sformułowana oferta, nie oznaczała, iŜ skład burgera to 100% wołowiny, ani teŜ nie wykluczała, Ŝe w burgerze, oprócz mięsa wołowego, mogło znajdować się takŜe mięso wieprzowe. Nie sposób równieŜ podzielić poglądu strony, Ŝe stwierdzona w próbce kontrolnej zawartość wieprzowiny w ilości 7 8,79%, świadczyła o „śladowych” ilościach tego składnika w burgerze, skoro stanowiła blisko jedną dziesiątą część jego składu. Ponadto, jeŜeli strona uwaŜa, Ŝe w porcji burgera zadeklarowanego w cenniku jako „kotlet 100 g wołowiny” mogła znajdować się takŜe wieprzowina w ilości 8,79%, to naleŜy zauwaŜyć, Ŝe zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, strona miała obowiązek podać wykaz składników, czyli podać takŜe informację o obecności wieprzowiny w burgerze. NaleŜy podkreślić, Ŝe obowiązujące regulacje wprost definiują pojęcie artykułu rolno- spoŜywczego zafałszowanego. Jak wynika z art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej, okolicznością warunkującą uznanie produktu za zafałszowany moŜe być m.in. podanie w jego oznakowaniu niezgodnych z prawdą danych w zakresie składu, które jednocześnie narusza interesy konsumentów w sposób istotny. Zdaniem Prezesa UOKiK, dyspozycja art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej została spełniona w przedmiotowej sprawie i wprowadzenie do obrotu przez stronę burgera zawierającego w składzie wyłącznie wołowinę, który w rzeczywistości – jak wykazały wyniki badań próbki produktu i próbki kontrolnej – zawierał, oprócz mięsa wołowego, takŜe mięso wieprzowe, wprowadzało konsumentów w błąd, co do charakterystyki środka spoŜywczego, albowiem otrzymywali oni inny produkt niŜ sugerowała informacja podana w cenniku, a więc pozbawieni byli moŜliwości dokonania świadomego wyboru. Ponadto, jak wynika z wiedzy powszechnej, mięso wołowe jest droŜsze od mięsa wieprzowego. Niewątpliwie, taki sposób oznakowania naruszał interesy konsumentów w sposób istotny. Tym samym, wbrew temu, co stara się wykazać strona w odwołaniu, przedmiotowy burger został prawidłowo uznany przez organ pierwszej instancji za produkt zafałszowany. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe do obowiązków podmiotów działających na rynku spoŜywczym – a takim jest strona – w myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 178/2002”, naleŜy zapewnienie na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Z powyŜszego wynika, Ŝe obowiązek zapewnienia zgodności Ŝywności z przepisami prawa Ŝywnościowego spoczywa na kaŜdym podmiocie działającym na rynku spoŜywczym, a więc zarówno na producencie, jak i na sprzedawcy detalicznym. Nie ma przy tym znaczenia, na którym etapie stwierdzona niezgodność powstała (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 894/10), a więc i kto ponosi winę za niezgodne ze stanem faktycznym deklaracje w zakresie składu mięsa uŜytego do produkcji burgera. Nie moŜna zatem zgodzić się z twierdzeniem strony, Ŝe obowiązek zapewnienia, aby oferowany przez nią burger posiadał zadeklarowane cechy, w tym przypadku odpowiedni skład mięsa, 8 spoczywa wyłącznie na producencie, od którego strona zakupiła mięso, nawet w sytuacji, gdy mięso zostało zakupione w formie zmielonej i strona nie ingerowała w jego skład. Podkreślić naleŜy, Ŝe to strona była zarówno producentem zakwestionowanego burgera, jak i sprzedawcą detalicznym i to do niej naleŜało zapewnienie właściwej jakości oferowanych konsumentom produktów. NiezaleŜnie od powyŜszego, okoliczności, na które wskazuje strona w odwołaniu, Ŝe nie miała ona wpływu na jakość przedmiotowego burgera, gdyŜ mięso, jakie wykorzystuje ona do produkcji burgerów jest nabywane od producenta w formie zmielonej i producent ten zapewnia, iŜ w porcji mięsa znajduje się 100% wołowiny (powołując się na fakturę zakupu VAT nr FA/35/02/2014), a po zakupie od producenta mięso nie jest poddawane Ŝadnej innej obróbce, oprócz starannego obmycia (co równieŜ budzi wątpliwości w odniesieniu do mięsa mielonego), przyprawienia i wysmaŜenia przed podaniem klientowi, nie stanowią – wbrew przekonaniu strony – wystarczającego powodu do zwolnienia jej z obowiązków wynikających z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. NaleŜy dodać, Ŝe strona jako profesjonalista na rynku nie moŜe działać wyłącznie w zaufaniu do producenta, od którego nabywa mięso wykorzystywane do produkcji własnej zakładu, a tym samym nie moŜe poprzestawać na jego deklaracji w przekonaniu, iŜ stanowi ona rzetelną informację o tym produkcie, nawet jeśli jest to dostawca, który posiada stosowne uprawnienia (certyfikaty) do prowadzenia tego rodzaju działalności. Takie działania strony w stosunku do dostawcy mogą świadczyć o naruszeniu reguł ostroŜności, tym bardziej, Ŝe przepisy prawa nakładają na nią obowiązek kontrolowania Ŝywności wprowadzanej do obrotu. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe zaskarŜona decyzja została wydana na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, który wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy, w stosunku do kogo zostanie spełniona przesłanka wprowadzenia zafałszowanego artykułu rolno-spoŜywczego do obrotu, podlega karze pienięŜnej określonej w tym przepisie. Pojęcie obrotu zostało wyjaśnione w art. 3 pkt 4 tej ustawy, jako czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, w którym wprowadzenie na rynek, zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie Ŝywności w celu sprzedaŜy, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaŜy lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaŜ, dystrybucję i inne formy dysponowania. W rozumieniu tych przepisów, strona – co nie jest przez nią kwestionowane – wskazany w decyzji organu pierwszej instancji burger wytworzyła i posiadała w celu sprzedaŜy, a więc wprowadziła do obrotu, co skutkowało wymierzeniem jej kary pienięŜnej, stosownie do nakazu wynikającego z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Bez znaczenia pozostaje – wbrew przekonaniu strony – czy zafałszowany produkt został wprowadzony przez nią do obrotu w wyniku celowego działania, czy teŜ nie, gdyŜ nie jest to przesłanką do odstąpienia od wymierzenia kary w ogóle (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1371/11). JednakŜe, stopień zawinienia strony jest jedną z pięciu przesłanek uwzględnianych dopiero przy ustalaniu wysokości kary, o czym stanowi art. 40a ust. 5 tej ustawy, a więc ma 9 znaczenie, jeŜeli nakładana kara jest wyŜsza od minimalnej, określonej ustawowo, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, gdyŜ stronie wymierzono karę w minimalnej wysokości. Odnosząc się do wątpliwości strony, co do prawidłowości ustaleń organu pierwszej instancji w zakresie uznania stopnia szkodliwości czynu za najwyŜszy, naleŜy zauwaŜyć, Ŝe stopień szkodliwości czynu, polegającego na wprowadzeniu przez stronę do obrotu produktu zafałszowanego, z punktu widzenia praw i interesów konsumentów, nie mógł zostać oceniony na poziomie niŜszym od najwyŜszego. Nie zasługują przy tym na uwagę argumenty strony, Ŝe jako sprzedawca detaliczny nigdy nie sugerowała ona 100% składu wołowiny w oferowanym produkcie, skoro w cenniku dla kupujących znajdowała się informacja o treści „kotlet 100 g wołowiny”, oraz Ŝe deklaracja ta była zgodna z rzeczywistym składem burgera, skoro wyniki badań laboratoryjnych wykazały, Ŝe w burgerze, oprócz mięsa wołowego, znajdowało się takŜe mięso wieprzowe. Bez znaczenia pozostaje natomiast fakt, Ŝe strona zapewniała jedynie o 100% jakości oferowanego produktu, poprzez – jak wyjaśniła w odwołaniu – zastosowanie najwyŜszych standardów jakościowych, w tym procedur organów nadzoru sanitarnego oraz standardów w zakresie świeŜości warzyw i mięsa, skoro nie zmienia to faktu, Ŝe wprowadziła ona konsumentów w błąd, co do jakości przedmiotowego burgera, wskazując im poprzez deklarację zawartą w cenniku, Ŝe mają do czynienia z innym produktem niŜ zakupiony. Podsumowując powyŜsze, naleŜy stwierdzić, Ŝe zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej, oparty na argumentach strony o braku wystąpienia przesłanek uzasadniających uznanie wprowadzonego przez nią do obrotu produktu za zafałszowany, a takŜe zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie stopnia szkodliwości zarzucanego jej czynu za najwyŜszy, nie zasługują na uwzględnienie. Wobec powyŜszego, wymierzenie stronie kary pienięŜnej w wysokości 1 000 zł, czyli najniŜszej z moŜliwych, przewidzianych w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, w przedstawionym stanie faktycznym, naleŜy uznać za prawidłowe i zgodne z prawem. Tym samym, zawarty w odwołaniu wniosek strony o uchylenie zaskarŜonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, naleŜy uznać za niezasadny, zarówno w świetle ustaleń opisanej kontroli, jak i obowiązujących przepisów prawa dotyczących wymierzenia kar pienięŜnych na gruncie ustawy o jakości handlowej, stąd teŜ postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie naleŜy uznać za prawidłowe. Stosownie do art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary pienięŜnej stanie się ostateczna. Prezes UOKiK, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyŜszego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. 10 Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy posiada kompetencje do wydania decyzji, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z poźn. zm.), od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów WICEPREZES Dorota Karczewska Otrzymują: 1. Barbara Kaszyńska Kancelaria Adwokacka Adwokat Barbara Kaszyńska ul. Wybickiego 1/3, 81-391 Gdynia pełnomocnik Aleksandra BłaŜewicza prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Aleksander BłaŜewicz I. P.H.U II. STACJA No 7 w Gdyni 2. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Gdańsku 3. a/a