DIH-36/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-30(3)/14/JK Warszawa, 12 maja 2014 r. DECYZJA DIH-1/36/2014 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 148), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego „MATIMEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nr 28/śG/2014 z dnia 27 marca 2014 r. (nr akt sprawy: śG.8361.282.2013), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), karę pienięŜną w wysokości 4.000 zł (słownie: cztery tysiące złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanej partii artykułu rolno-spoŜywczego, tj.: Sera morskiego, oznaczonego datą minimalnej trwałości: „28.10.2013”, stanowiącą jednocześnie numer partii, wyprodukowanego przez MASMAL DAIRY Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 10-12 września 2013 r. przez inspektorów reprezentujących Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej „Łódzkim WIIH” , w sklepie „DUO”, mieszczącym się w Łodzi przy ul. Czarnkowskiej 2a, naleŜącym do Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego „MATIMEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, zwanego dalej równieŜ „stroną” , pobrano do badań laboratoryjnych m.in. próbkę produktu „Ser morski”, oznaczonego datą minimalnej trwałości: „28.10.2013”, będącą jednocześnie numerem partii, produkcji MASMAL DAIRY Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu, zwanego dalej „Serem morskim” . PowyŜsze udokumentowano w protokole kontroli z dnia 12 września 2013 r. (nr akt kontroli: śG.8361.261.2013) oraz protokole pobrania próbki produktu nr 01091 z dnia 11 września 2013 r. 2 Jednocześnie z tej samej partii pobrano, zabezpieczono i przekazano kontrolowanemu w celu przechowania, dodatkową próbkę kontrolną (protokół pobrania próbki kontrolnej nr 01092 z dnia 11 września 2013 r.). Badania wykonane przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Olsztynie – zwane dalej „ Laboratorium w Olsztynie ” – w zakresie cech organoleptycznych i fizyczno-chemicznych wykazały, Ŝe Ser morski nie odpowiadał wymaganiom zawartym w art. 114 i załączniku XII Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”) (Dz. U. L 299 z 16.11.2007, s. 1 z późn. zm.) – zwanego dalej „rozporządzeniem 1234/2007” – z uwagi na obecność tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym (stwierdzono 91,66%±0,13% tłuszczu obcego) oraz obecność steroli pochodzenia roślinnego (β-sitosterolu w ilości 349 mg/kg, stigmasterolu w ilości 75 mg/kg, campesterolu w ilości 132 mg/kg oraz brassicasterolu w ilości 9 mg/kg). PowyŜsze udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr 669/2013 z dnia 23 września 2013 r. – zwanym dalej „sprawozdaniem 669/2013” . Rozporządzenie 1234/2007 od dnia 1 stycznia 2014 r. zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013), zwanym dalej „rozporządzeniem 1308/2013” . JednakŜe w myśl art. 230 ust. 1 pkt c. ww. rozporządzenia 1308/2013, art. 114 rozporządzenia 1234/2007 stosuje się do dnia rozpoczęcia stosowania odpowiednich przepisów dotyczących wprowadzania do obrotu, które mają zostać ustanowione w drodze aktów delegowanych. Oznacza to, Ŝe w niniejszej sprawie nadal mają zastosowanie przepisy rozporządzenia 1234/2007. W trakcie ponownej kontroli przeprowadzonej w dniu 27 września 2013 r., strona została zapoznana z wynikami ww. badań laboratoryjnych oraz poinformowana o prawie do złoŜenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej [protokół kontroli z dnia 27 września 2013 r. nr akt kontroli: śG.8361.282.2013)]. Do akt kontroli dołączono takŜe oświadczenia strony z dnia 27 września 2013 r.: pierwsze o rezygnacji z prawa do zbadania próbki kontrolnej i przekazaniu jej do producenta oraz sprzedaniu w całości zakwestionowanej partii Sera morskiego, drugie, iŜ strona naleŜy do kategorii małych przedsiębiorców. Wobec powyŜszego, pismem z dnia 28 stycznia 2014 r., Łódzki WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu ww. zafałszowanej partii „Sera morskiego”. Jednocześnie strona została wezwana do przesłania informacji na temat wielkości przychodu i obrotu za rok 2013, a takŜe poinformowana o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów przed wydaniem decyzji. 3 Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa, natomiast pismem z dnia 17 marca 2014 r. wniosła o: przeprowadzenie dowodu ze sprawozdań z badań nr 141740/13/GDY i 141741/13/GDY próbek kwestionowanej partii Sera morskiego, pochodzących z „biblioteczki” producenta, na okoliczność właściwej jakości produktu; przeprowadzenie dowodu z zeznań pracowników producenta zakwestionowanego Sera morskiego, na okoliczność jego metod produkcji i jej standardów oraz właściwej jakości kwestionowanego produktu; przedłoŜenie przez Łódzkiego WIIH dokumentów zaświadczających o właściwym przechowywaniu próbki kwestionowanego produktu (zgodnym z Polską Normą PN-EN ISO 707/IDF 50), od momentu jej pobrania do dostarczenia do laboratorium; zwrócenie się do producenta kwestionowanego produktu o wypowiedzenie się co do sposobu pobierania próbki, ewentualnie udzielenie informacji co do stanowiska jakie zajął producent w sprawie. Łódzki WIIH odmówił uwzględnienia powyŜszych wniosków, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko w piśmie z dnia 24 marca 2014 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr 28/śG/2014 z dnia 27 marca 2014 r., Łódzki WIIH wymierzył Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo- Usługowemu „MATIMEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną w wysokości 4.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu ww. zafałszowanego artykułu rolno-spoŜywczego. Pismem z dnia 31 marca 2014 r. strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” , odwołanie od ww. decyzji wnosząc o uchylenie zaskarŜonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o uchylenie zaskarŜonej decyzji w części dotyczącej wymiaru kary pienięŜnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotowej decyzji strona zarzuciła: 1) naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz błędną wykładnię polegającą na uznaniu, Ŝe ukaranie podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt zafałszowany moŜe nastąpić bez przypisania mu jakiejkolwiek winy, 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, Ŝe Ser morski jest produktem zafałszowanym, 3) naruszenie art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. UE L 88 z 29.03.2008 r., s.1), zwanego dalej „rozporządzeniem 273/2008”, oraz załączników nr II, XX, XXI do tego rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie oraz akceptację braku jego zastosowania przez organ pierwszej instancji, a w efekcie pozbawienie producenta moŜliwości wykazania niewłaściwego przeprowadzenia procedury pobierania próbek w sytuacji, gdy artykuł ten przewiduje uprawnienie producenta do wypowiedzenia się co do sposobu pobierania próbek, 4) naruszenie art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia 273/2008 oraz załączników nr II, XX, XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 28 Kpa oraz art. 145 § 1 pkt 4 Kpa poprzez ich błędną 4 wykładnię i niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki, a w konsekwencji akceptację niewłaściwego określenia stron postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji i pozbawienie przez to Masmal Dairy Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony, 5) naruszenie art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia 273/2008 oraz załączników nr II, XX, XXI do tego rozporządzenia w zw. z art. 75 § 1 Kpa poprzez ich nie zastosowanie oraz wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji w oparciu o dowody zdobyte sprzecznie z prawem, zebrane niezgodnie z przewidzianą prawem procedurą, gdyŜ Łódzki WIIH powinien zwrócić się do producenta Masmal Dairy Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu w celu powiadomienia go o podjętych czynnościach i umoŜliwić mu wypowiedzenie się co do prawidłowości pobierania próbek, a takŜe błędną wykładnię ww. wskazanych przepisów polegającą na przyjęciu, Ŝe decyzje administracyjne wymierzające kary pienięŜne mogą opierać się na dowodach zebranych niezgodnie z obowiązującą procedurą; 6) naruszenie art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 29 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 148), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej” , oraz art. 78 § 1 Kpa poprzez nie dopuszczenie dowodów ze sprawozdań z badań nr 141740/13/GDY i 141741/13/GDY próbek z „biblioteczki” producenta, 7) raŜące naruszenie art. 7 i 77 Kpa poprzez: – błędne ustalenie stanu faktycznego, – zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, – arbitralne potraktowanie przez organ pierwszej instancji przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, – nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, 8) raŜące naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 5 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary, 9) naruszenie art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002”, w zw. z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez nałoŜenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej. Ponadto strona wniosła o przeprowadzenie dowodów: – ze sprawozdań z badań nr 141740/13/GDY i 141741/13/GDY próbek kwestionowanej partii „Sera morskiego”, pochodzących z „biblioteczki” producenta na okoliczność właściwej jakości produktu, 5 – z zeznań pracowników producenta, na okoliczność właściwej jakości kwestionowanego produktu, – w postaci przedłoŜenia przez Łódzkiego WIIH do akt dokumentów zaświadczających, Ŝe próbka kwestionowanej partii Sera morskiego została dostarczona do laboratorium zgodnie z określonym w Polskiej Normie PN-EN ISO 707 terminem oraz dokumentów zaświadczających, Ŝe od momentu pobrania próbki do momentu jej dostarczenia do laboratorium, była ona przechowywana w ściśle określonych warunkach chłodniczych odpowiadających normie PN-EN ISO 707 – w postaci przedłoŜenia do akt sprawy przez organ pierwszej instancji dokumentów poświadczających uprawnienia do pobierania próbek osoby, które pobierały próbki z kwestionowanej partii produktu. Pismem z dnia 15 kwietnia 2014 r., Prezes UOKiK poinformował stronę, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 114 rozporządzenia 1234/2007 produkty Ŝywnościowe przeznaczone do spoŜycia przez ludzi moŜna wprowadzać do obrotu jako mleko i przetwory mleczne, tylko jeśli są zgodne z definicjami i nazwami ustanowionymi w załączniku XII tego rozporządzenia. Przetwory mleczne oznaczają produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przez co naleŜy rozumieć, Ŝe moŜna dodać do nich substancje konieczne do ich wytwarzania, pod warunkiem, Ŝe substancje te nie są uŜywane do zastąpienia w całości lub częściowo jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 4, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze zafałszowane, podlega karze pienięŜnej w wysokości nie wyŜszej niŜ 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, nie niŜszej jednak niŜ 1.000 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 tej ustawy, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. 6 Artykuł rolno-spoŜywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ww. ustawy, oznacza produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeŜeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spoŜycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002, podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w pierwszej instancji przez Łódzkiego WIIH z uwagi na stwierdzenie w pobranej do badań laboratoryjnych próbce Sera morskiego obecności niedozwolonego tłuszczu obcego (stwierdzono 91,66% tłuszczu obcego) oraz steroli pochodzenia roślinnego: β-sitosterolu w ilości 349 mg/kg, stigmasterolu w ilości 75 mg/kg, campesterolu w ilości 132 mg/kg oraz brassicasterolu w ilości 9 mg/kg. PowyŜsze zostało udokumentowane w sprawozdaniu 669/2013. W związku z tym, Łódzki WIIH uznał, Ŝe Ser morski nie odpowiadał wymaganiom jakościowym określonym w obowiązujących przepisach rozporządzenia 1234/2007, a takŜe w deklaracji producenta na opakowaniu i wymierzył, w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługowemu „MATIMEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, karę pienięŜną z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanego artykułu rolno- spoŜywczego. W pierwszej kolejności w punkcie I odwołania, Przedsiębiorstwo Produkcyjno- Handlowo-Usługowe „MATIMEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi zarzuciło naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez zastosowanie go w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki, wskazując jednocześnie, Ŝe ukaranie podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt zafałszowany nie moŜe nastąpić bez przypisania mu jakiejkolwiek winy. Strona nie zgadza się równieŜ z uznaniem zakwestionowanego produktu za zafałszowany (pkt II odwołania). Odnosząc się do powyŜszego, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe powyŜsze zarzuty są bezzasadne. NaleŜy podkreślić, Ŝe zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie, przepisy prawa Ŝywnościowego, w tym przepisy prawa o jakości handlowej, sprzeciwiają się kaŜdej praktyce, równieŜ dotyczącej oznakowania środka spoŜywczego, mogącej w 7 jakikolwiek sposób wprowadzać w błąd konsumenta. Obowiązkiem przedsiębiorcy, który tak jak w przedmiotowej sprawie, wprowadził do obrotu zakwestionowany produkt, jest zatem wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r., sygn. VI SA/Wa 91/10). NaleŜy wskazać, Ŝe w prawie Ŝywnościowym pojęcie „wprowadzenie do obrotu” dotyczy kaŜdego etapu obrotu (równieŜ sprzedaŜy detalicznej) i nie jest zawęŜone wyłącznie do pierwszego wprowadzenia na rynek przez producenta lub importera. W zakresie definicji „obrotu”, naleŜy podkreślić, Ŝe ustawa o jakości handlowej w art. 3 pkt 4 odsyła do art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002, gdzie „wprowadzanie na rynek” oznacza posiadanie Ŝywności w celu sprzedaŜy, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaŜy lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaŜ, dystrybucję i inne formy dysponowania. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002, kaŜdy z podmiotów działających na rynku spoŜywczym: producent, przetwarzający czy dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem zapewnienia w przedsiębiorstwie, będącym pod jego kontrolą, zgodności Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia” , w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej, nazwa środka spoŜywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środka spoŜywczego w przepisach prawa Ŝywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spoŜywczego lub składać się z opisu tego środka spoŜywczego lub sposobu jego uŜycia, tak aby umoŜliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spoŜywczego oraz odróŜnienie go od innych produktów. Natomiast stosownie do art. 46 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia w związku z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej, oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe wprowadzać konsumenta w błąd, m.in. co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Jak juŜ wcześniej wskazano, w myśl art. 114 ust. 1 rozporządzenia 1234/2007 produkty Ŝywnościowe przeznaczone do spoŜycia przez ludzi moŜna wprowadzać do obrotu jako mleko i przetwory mleczne, tylko jeśli są one zgodne z definicjami i nazwami ustanowionymi w jego załączniku XII. Przetwory mleczne oznaczają produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przez co naleŜy rozumieć, Ŝe moŜna do nich dodać substancje konieczne do ich wytwarzania, pod warunkiem, Ŝe substancje te nie są uŜywane do zastąpienia w całości lub częściowo jakichkolwiek naturalnych składników mleka (zał. XII pkt II ust. 2 ww. rozporządzenia). Do takich przetworów mlecznych, naleŜy ser. Wobec powyŜszego, stosując nazwę środka spoŜywczego niezgodną z rzeczywistością, strona naruszyła art. 46 i 47 ww. ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (a tym samym art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej), 8 wprowadzając konsumentów w błąd co do rzeczywistego charakteru nabywanego produktu, który wbrew przekazowi wynikającemu z nazwy nie był produktem, który konsumenci chcieli nabyć. W tym miejscu naleŜy wskazać, Ŝe obowiązujące regulacje wprost definiują pojęcie artykułu rolno-spoŜywczego zafałszowanego. W art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej podano przykładowe wyliczenie okoliczności warunkujących uznanie wyrobu za zafałszowany, naruszające interesy konsumentów w sposób istotny, co w konsekwencji wpływa na zakres odpowiedzialności podmiotu wprowadzającego dany produkt do obrotu. W szczególności zafałszowanie moŜe polegać na podaniu niezgodnej z prawdą nazwy artykułu rolno-spoŜywczego oraz danych w zakresie jego składu. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Prezesa UOKiK, dyspozycja art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej została spełniona i wprowadzenie do obrotu przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „MATIMEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi Sera morskiego, który w rzeczywistości zawierał w swoim składzie tłuszcz obcy, wprowadzało konsumentów w błąd i w sposób istotny naruszało ich interesy, gdyŜ otrzymywali oni inny produkt, niŜ sugerowała jego nazwa, a zatem pozbawieni byli oni takŜe moŜliwości dokonania świadomego wyboru. PowyŜsze ustalenia kontroli wskazują, Ŝe ww. produkt został zafałszowany w rozumieniu art. 3 ust. 10 ustawy o jakości handlowej, a zatem podniesiony przez stronę argument o niewystąpieniu przesłanek uzasadniających uznanie wprowadzonego przez nią do obrotu produktu za zafałszowany, nie zasługuje na uwzględnienie. NaleŜy wskazać, Ŝe wbrew przekonaniu strony, nie ma znaczenia czy zafałszowany produkt został wprowadzony do obrotu w wyniku celowego działania, czy teŜ nie, gdyŜ nie jest to przesłanką do odstąpienia od wymierzenia kary w ogóle, poniewaŜ art. 40a ustawy o jakości handlowej wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy w stosunku do kogo zostanie spełniona przesłanka wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych zafałszowanych podlega karze określonej w tym przepisie. Ustawodawca zakłada więc istnienie odpowiedzialności w kaŜdej sytuacji wymierzania kary pienięŜnej z tytułu naruszenia przepisów prawa Ŝywnościowego. Oznacza to, Ŝe samo stwierdzenie – udowodnienie faktu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej produktów, powoduje konieczność nałoŜenia stosownej kary (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. VI SA/Wa 894/10). Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny, natomiast przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2012 r., sygn. II GSK 1339/11). NaleŜy takŜe podkreślić, Ŝe przepis art. 40a tej ustawy, jest przepisem administracyjnym, a nie wbrew temu, co próbuje dowieść strona, przepisem karnym i nie uzaleŜnia on zastosowania sankcji od stwierdzenia winy po stronie podmiotu, który wprowadził do obrotu produkty niezgodne z wymaganiami jakości handlowej. Stopień zawinienia jest jedną z pięciu przesłanek uwzględnianych dopiero na etapie ustalania wysokości kary pienięŜnej (art. 40a ust. 5 tej ustawy). PowyŜsze stanowisko podzielił równieŜ w swoich orzeczeniach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (np. wyrok z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 126/10, wyrok z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1551/10). 9 W opinii strony, organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 18 ust. 1 – 5 rozporządzenia 273/2008 oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia, jak równieŜ naruszenia ww. przepisu w związku z art. 28 Kpa i art. 145 § 1 pkt 4 Kpa poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji pozbawienie producenta moŜliwości wykazania niewłaściwego przeprowadzenia procedury pobierania próbek oraz niewłaściwe określenie stron postępowania i pozbawienie przez to spółki Masmal Dairy Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu (producenta) udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony (pkt III i IV) . Odnosząc się do powyŜszych zarzutów, naleŜy zauwaŜyć, Ŝe przywołane przez stronę przepisy art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia (WE) nr 273/2008 o tytule „Pobieranie próbek oraz spory dotyczące wyników analiz” nie dotyczą procedur postępowania organów Inspekcji Handlowej, gdyŜ te zostały kompleksowo i wyczerpująco określone w ustawie o Inspekcji Handlowej oraz rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i Ŝywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 165 z 30.4.2004, s. 1 z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem 882/2004” . NaleŜy zaznaczyć, Ŝe strona formułując swoje zarzuty nie wzięła pod uwagę zasadniczej kwestii, a mianowicie celu i zakresu obowiązywania poszczególnych przepisów. Rozporządzenie 273/2008, co do zasady jest regulacją wydaną na potrzeby rynków rolnych i wszelkie zawarte w nim procedury mają zastosowanie w sprawach między kontrahentami lub w sytuacjach, gdzie nie zostały określone Ŝadne inne procedury postępowania. Faktem jest, Ŝe metody badań wskazane w tym rozporządzeniu są wykorzystywane przez organy urzędowej kontroli Ŝywności, gdyŜ z reguły są to metody referencyjne akceptowane na poziomie międzynarodowym. MoŜliwość stosowania tych metod przez organy urzędowej kontroli Ŝywności wynika z art. 11 i 12 rozporządzenia 882/2004. Rozporządzenie to jednak nie obliguje tych organów do stosowania procedur postępowania zawartych w rozporządzeniu 273/2008. Celem urzędowej kontroli Ŝywności jest ochrona interesów konsumentów, co wynika wprost z rozporządzenia 882/2004. Rozporządzenie to określa, jakie procedury mają i mogą być stosowane dla osiągnięcia zakładanego celu. Stąd teŜ korzystanie przez organy Inspekcji Handlowej z metod badawczych powszechnie uznanych, określonych w rozporządzeniu 273/2008, nie moŜe być wiąŜące w części procedur zawartych w tym rozporządzeniu, określonych dla innych celów niŜ cel, który realizuje Inspekcja Handlowa, jakim jest ochrona interesów konsumentów m.in. poprzez sprawowanie urzędowej kontroli Ŝywności. PowyŜsze stanowisko Prezesa UOKiK w kwestii uznania, Ŝe przepisy rozporządzenia 273/2008 nie są wiąŜące w postępowaniu prowadzonym przez organy Inspekcji Handlowej potwierdził równieŜ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 września 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 918/12). Za bezzasadny naleŜy uznać równieŜ zarzut pozbawienia producenta jego uprawnień procesowych. Jak to juŜ wskazał organ pierwszej instancji, Przedsiębiorstwo Handlowo- 10 Usługowo-Produkcyjne „MATIMEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi jako podmiot działający na rynku detalicznym wprowadzał do obrotu zafałszowany Ser morski i jego działalność była przedmiotem przeprowadzonej kontroli, zatem wyłącznie jemu przynaleŜą wszelkie wynikające z tego tytułu uprawnienia. Ponadto naleŜy podkreślić, Ŝe zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2007 r. (sygn. akt I OSK 401/07) ustalenie istnienia interesu lub obowiązku prawnego moŜe nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. W niniejszej sprawie przepisem tym jest art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej, który stanowi, Ŝe kontrolowanym jest przedsiębiorca, którego działalność jest kontrolowana. Podkreślenia wymaga, Ŝe wszelkie czynności wynikające z ustawowych kompetencji, to jest: działania prowadzone w ramach postępowania kontrolnego, następnie ewentualnie pokontrolnego, jak i będące konsekwencją postępowania kontrolnego, postępowanie w sprawie wymierzenia kary (art. 40a ust. 1 ustawy o jakości handlowej), jako prowadzone przez organy Inspekcji Handlowej, powinny być podmiotowo toŜsame i wynikać z ustaleń dokonanych u kontrolowanego. Z tego powodu jedynie on (kontrolowany wprowadzający produkt do obrotu) moŜe być podmiotem praw i obowiązków kierowanych przez organy Inspekcji Handlowej. Wobec powyŜszego, naleŜy przyjąć, Ŝe z uwagi na brak interesu prawnego po stronie producenta, nie mógł być on stroną niniejszego postępowania. W tym miejscu naleŜy przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r. (sygn. akt II OSK 2035/10), w którym Sąd stwierdził, Ŝe cechami interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kpa jest to, iŜ jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. W ocenie Prezesa UOKiK, wydane przez Łódzkiego WIIH rozstrzygnięcie w Ŝaden sposób na prawa i obowiązki producenta zakwestionowanego produktu nie wpływało. Strona wskazuje równieŜ naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia 273/2008 oraz jego załączników nr II, XX i XXI w związku z art. 75 § 1 Kpa polegające na ich niezastosowaniu oraz wydaniu decyzji w oparciu o dowody zdobyte sprzecznie z prawem (pkt V odwołania) . Odpowiadając na powyŜszy zarzut Prezes UOKiK jeszcze raz podkreśla, Ŝe przepisy wskazanego przez stronę rozporządzenia 273/2008 z przyczyn podanych wyŜej nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. W tym miejscu naleŜy zauwaŜyć, Ŝe do procedury, sposobu i trybu przeprowadzania kontroli przez organy Inspekcji Handlowej, w tym sposobu pobierania próbek, stosuje się ustawę o Inspekcji Handlowej oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. 2012 r. poz. 496), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek” , o czym wprost stanowią art. 1 ust. 2 oraz art. 31 ustawy o Inspekcji Handlowej. Zgodnie z ww. aktami prawnymi, próbki produktów pobiera się w celu poddania 11 badaniom w ilościach i w sposób określony w przepisach odrębnych albo dokumentach normalizacyjnych, a w razie braku takiego określenia, w ilościach niezbędnych do przeprowadzenia badań. Równocześnie z pobraniem próbki produktu pobiera i zabezpiecza się dodatkową próbkę z tej samej partii w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań (próbka kontrolna). Zestawiając powyŜsze ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, brak jest podstaw, aby uznać, Ŝe przebieg i wynik przeprowadzonej kontroli były niezgodne z obowiązującym prawem, a co za tym idzie, Ŝe dowody zostały zdobyte sprzecznie z prawem. NaleŜy podkreślić równieŜ, Ŝe w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się stosowne dokumenty potwierdzające stan faktyczny. W szczególności został sporządzony protokół z przebiegu czynności kontrolnych oraz protokół pobrania próbki przedmiotowego Sera morskiego, które czyniły zadość obowiązującym przepisom. Wskazać naleŜy równieŜ, Ŝe do treści przedmiotowych dokumentów nie zostały przez stronę wniesione Ŝadne zastrzeŜenia. Prezes UOKiK zauwaŜa ponadto, Ŝe strona nie skorzystała z przebadania próbki kontrolnej w momencie kiedy miała ku temu moŜliwość, stosownie do obowiązujących przepisów ustawy o Inspekcji Handlowej. Następnym zarzutem postawionym organowi pierwszej instancji w punkcie VI jest naruszenie art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 78 § 1 Kpa poprzez niedopuszczenie dowodów z przedłoŜonych przez stronę sprawozdań z badań 141740/13/GDY oraz 141741/13/GDY próbek z „biblioteczki” producenta. Zdaniem Prezesa UOKiK, strona nie przyjmuje do wiadomości jasno brzmiącego przepisu art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej, z którego wynika, Ŝe:
badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji;
wyjątkowo, tj. w przypadku gdy laboratoria Inspekcji nie mogą wykonać badań, organ Inspekcji moŜe zawrzeć umowę o wykonanie badań pobranej próbki z innym wyspecjalizowanym laboratorium. W świetle powyŜszego nie ma moŜliwości powoływania się w postępowaniu prowadzonym przed organem prowadzącym sprawę administracyjną na wyniki badań artykułów rolno-spoŜywczych wykonanych przez inne laboratoria nie wskazane przez organy Inspekcji Handlowej, przeprowadzone w innym trybie niŜ określony przepisami ustawy o Inspekcji Handlowej. Podsumowując, tam gdzie obowiązują procedury kontrolne określone w prawie, nie jest dopuszczalne przyjmowanie innych, gdyŜ wypaczałoby to sens prowadzonych kontroli (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. VI SA/Wa 249/10). Mając powyŜsze na uwadze, Prezes UOKiK podziela stanowisko Łódzkiego WIIH w kwestii nie uznania wyników z badań wykonanych na zlecenie producenta jako dowodów mających istotne, czy decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe nawet gdyby przyjąć, iŜ sprawozdanie z badań dostarczone stronie przez 12 producenta dotyczyło próbek z toŜsamej partii, nie do zaakceptowania byłaby aŜ tak zasadnicza róŜnica w otrzymanych wynikach badań tak istotnego parametru (tłuszcz mleczny) tego samego produktu przez dwa róŜne akredytowane laboratoria. Jeszcze raz naleŜy podkreślić, Ŝe w badaniu wykonanym akredytowaną metodą w akredytowanym Laboratorium w Olsztynie zawartość tłuszczu obcego, tj. niemlecznego stanowiła w próbce 91,66%. NaleŜy podkreślić, Ŝe samo stwierdzenie jego obecności w serze świadczy o zafałszowaniu. Zatem wynik badania zawarty w sprawozdaniach dostarczonych przez producenta, wskazujących na nieobecność tłuszczu obcego naleŜy uznać za niewiarygodny, gdyby przyjąć, Ŝe badaniom poddany został ten sam produkt, który był przedmiotem kontroli. Strona zarzuca równieŜ raŜące naruszenie art. 7 i 77 Kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, arbitralne potraktowanie przez organ przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (pkt VII odwołania) . Jak juŜ podkreślono powyŜej, strona zrezygnowała z prawa do przebadania próbki kontrolnej w momencie, kiedy miała ku temu moŜliwość, stosownie do obowiązujących przepisów ustawy o Inspekcji Handlowej, tym samym zarzut arbitralności działania organu jest nietrafny. W świetle powyŜszego, to sama strona doprowadziła do sytuacji, Ŝe w przedmiotowym postępowaniu, istnieje jeden dowód. Jest on jednakŜe na tyle wiarygodny, Ŝe w sposób oczywisty potwierdza zafałszowanie przedmiotowego Sera morskiego i daje podstawę do wydania rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji. W ocenie Prezesa UOKiK, w przedmiotowej sprawie zostały takŜe podjęte wszelkie niezbędne kroki do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, między innymi poprzez wskazanie stronie przysługujących jej praw, w tym prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i złoŜenia wyjaśnień. Przed wydaniem decyzji Łódzki WIIH zebrał materiał dowodowy jednoznacznie wykazujący, Ŝe ustalony stan faktyczny pozwala na wymierzenie kontrolowanemu kary pienięŜnej w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. W świetle powyŜszego, twierdzenie, Ŝe doszło do naruszenia przepisów Kpa, wskazanych przez stronę w odwołaniu, nie znajduje uzasadnienia. Podsumowując, Prezes UOKiK w pełni podziela argumentację Łódzkiego WIIH przedstawioną w uzasadnieniu zaskarŜonej decyzji w tym zakresie. Strona podnosi równieŜ zarzut raŜącego naruszenia art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary. Zdaniem strony, organ pierwszej instancji wymierzył karę z naruszeniem art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002 (pkt VIII i IX) . PowyŜszy zarzut, w opinii Prezesa UOKiK naleŜy uznać za nietrafny. Analizując zgromadzony materiał dowodowy, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe wszystkie przesłanki wskazane w art. 40a ust. 5 ww. ustawy zostały uwzględnione i rozpatrzone w sposób wszechstronny przy wymierzaniu kary pienięŜnej przez organ pierwszej instancji. 13 W przedmiotowej sprawie stronie została wymierzona kara w wysokości 4.000 zł, która, zdaniem strony, jest zbyt wygórowana i dotkliwa. Ustosunkowując się do powyŜszego, Prezes UOKiK przeprowadził analizę prawidłowości uwzględnienia przez Łódzkiego WIIH przesłanek wynikających z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i zwaŜył, co następuje:
zdaniem Prezesa UOKiK zasadnym było uznanie przez Łódzkiego WIIH stopnia szkodliwości czynu jako najwyŜszy z uwagi na wprowadzenie do obrotu produktu, w oznakowaniu którego podano niezgodne z prawdą nazwy oraz niezgodne dane w zakresie składu. Ochrona interesów konsumentów w Unii Europejskiej przed nieuczciwą praktyką handlową, jaką jest wprowadzanie do obrotu produktów zafałszowanych ma charakter priorytetowy. Zarzucany czyn narusza podstawową zasadę zaufania konsumenta w obrocie środkami spoŜywczymi. Biorąc pod uwagę rolę, jaką pełnią w Ŝyciu codziennym przetwory mleczne oraz powszechność ich spoŜycia stopień szkodliwości czynu naleŜało uznać za najwyŜszy;
zdaniem Prezesa UOKiK, okoliczności uwzględnione przez organ pierwszej instancji przy ocenie stopnia zawinienia, były zasadne. Określając stopień zawinienia organ pierwszej instancji wziął pod uwagę fakt, Ŝe na stronie, jako na profesjonaliście działającym na rynku spoŜywczym, ciąŜy obowiązek wprowadzania do obrotu środków spoŜywczych właściwej jakości handlowej, a ponadto skala prowadzonej przez stronę działalności zobowiązuje ją do podejmowania działań umoŜliwiających weryfikację wprowadzanej przez nią do obrotu Ŝywności. Ustalenia kontroli, stanowiące podstawę wydania zaskarŜonej decyzji, nie pozostawiają wątpliwości, Ŝe strona nie stosuje się do obowiązków nałoŜonych na nią przepisami prawa Ŝywnościowego w zakresie jakości handlowej, a więc wina strony za nieprzestrzeganie tych przepisów jest ewidentna, na co słusznie zwrócił uwagę organ pierwszej instancji;
zakres naruszenia naleŜało uznać za istotny z punktu widzenia właściwości produktu. Organ pierwszej instancji słusznie wskazał, Ŝe konsument dokonywał zakupu w przekonaniu, Ŝe nabywa ser, choć w rzeczywistości otrzymywał inny produkt. W konsekwencji skutkowało to naruszeniem jego interesów ekonomicznych, gdyŜ cena sera jest wyŜsza niŜ środka spoŜywczego wyprodukowanego z mieszanki tłuszczowej;
Łódzki WIIH ustalając wysokość kary wziął pod uwagę równieŜ dotychczasową działalność przedsiębiorcy;
organ pierwszej instancji określając wysokość kary wziął pod uwagę przesłankę wielkości obrotów strony. Zgodnie z jej oświadczeniem jest to kwota ponad (…) zł, pozwalająca zaliczyć stronę do grupy małych przedsiębiorców. Dysponując takimi informacjami w łatwy sposób moŜna określić górną granicę moŜliwej do wymierzenia kary pienięŜnej. Stosując się do dyspozycji art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej będzie to kwota (…) zł. Stąd wymierzona stronie kara w wysokości 4.000 zł stanowi zaledwie ok. 0,5% moŜliwej do wymierzenia w przedmiotowym stanie faktycznym kary. 14 Biorąc pod uwagę powyŜsze, Prezes UOKiK nie widzi podstaw do kwestionowania wysokości wymierzonej kary. W ocenie Prezesa UOKiK, kara wymierzona w takiej wysokości przez Łódzkiego WIIH jest stosunkowo niska w porównaniu do stwierdzonego naruszenia. W innych sprawach, w których przedmiotem postępowania był zafałszowany ser, w tym takŜe produkcji Masmal Dairy Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu, organy Inspekcji Handlowej niejednokrotnie wymierzały kary znacznie wyŜsze, jednakŜe mając na uwadze art. 139 Kpa, organ odwoławczy utrzymuje wysokość kary wymierzonej przez organ pierwszej instancji. Podkreślić naleŜy równieŜ, Ŝe celem prawa Ŝywnościowego, zgodnie z art. 8 rozporządzenia 178/2002, jest ochrona interesów konsumentów, dlatego jego przestrzeganie powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością. Wprowadzenie na rynek Ŝywności zafałszowanej, która jest oznakowana w sposób sugerujący cechy innego produktu, jak w przedmiotowej sprawie, pozbawia konsumentów moŜliwości świadomego wyboru i narusza jego interes. Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa Ŝywnościowego powinny być proporcjonalne, skuteczne i odstraszające. Skuteczność kary przejawia się w moŜliwości jej nałoŜenia i wyegzekwowania. Aby kara była odstraszająca jej wysokość musi być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara musi spełniać takŜe funkcję prewencyjną, tj. być ostrzeŜeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. NałoŜona sankcja powinna spełniać takŜe funkcję represyjną, czyli stanowić powaŜną dolegliwość, jednakŜe nie eliminować przedsiębiorcy z obrotu gospodarczego. Szczególnie naleŜy wskazać, Ŝe celem ustawy o jakości handlowej jest przede wszystkim ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, dlatego teŜ kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, po uwzględnieniu kryteriów ich wymierzania określonych w art. 40a ust. 5 ww. ustawy, nie mogą być symboliczne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 769/10). Odnośnie wniosków dowodowych złoŜonych przez stronę, po ich przeanalizowaniu, Prezes UOKiK uznał, iŜ nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. OtóŜ:
badania wskazane w sprawozdaniach 141740/13/GDY oraz 141741/13/GDY zostały wykonane na produkcie z naruszeniem procedur postępowania określonych w ustawie o Inspekcji Handlowej;
dowody z zeznań pracowników producenta zakwestionowanego Sera morskiego nie mają znaczenia dla sprawy, z uwagi na fakt, iŜ istotą postępowania organu Inspekcji Handlowej było sprawdzenie jakości handlowej produktu końcowego, a nie metody jego produkcji. Istotne dla sprawy było to, Ŝe na etapie obrotu detalicznego zostało stwierdzone wprowadzenie do obrotu zafałszowanego przedmiotowego produktu, a nie na jakim etapie produkcji powstała kwestionowana nieprawidłowość;
równieŜ wniosek dowodowy w przedmiocie przedłoŜenia do akt dokumentów poświadczających o zachowaniu przez organ pierwszej instancji wymagań 15 wynikających z Polskiej Normy PN-EN ISO 707 (przechowywanie próbki w ściśle określonych warunkach chłodniczych) naleŜy uznać za niemający znaczenia w sprawie, szczególnie w świetle art. 18 pkt 1 rozporządzenia 273/2008. W ślad za tym przepisem pobieranie próbek przeprowadzane jest zgodnie z odpowiednimi przepisami dotyczącymi rozpatrywanego produktu. JeŜeli nie przedstawiono Ŝadnych przepisów w odniesieniu do pobierania próbek, stosuje się przepisy zamieszczone w Polskiej Normie PN-EN ISO 707 – „Mleko i przetwory mleczne – Wytyczne do pobierania próbek”. NaleŜy wskazać, Ŝe w niniejszej sprawie przepisem regulującym pobieranie próbek jest rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek i, jak wynika z akt sprawy, próbki zostały pobrane w sposób w nim wskazany. Ponadto, o tym, Ŝe próbka była przechowywana prawidłowo przez Łódzkiego WIIH świadczy Protokół przyjęcia próbki do badań nr 326/2013 z dnia 12 września 2013 r., gdzie Laboratorium w Olsztynie oceniło przydatność próbki do badań jako właściwą, a takŜe samo sprawozdanie z badań 669/2013 z dnia 23 września 2013 r. określające zabezpieczenie próbek. W tym miejscu naleŜy zaznaczyć równieŜ, Ŝe czas i warunki przechowywania pobranej próbki Sera morskiego w okresie od jej pobrania do momentu dostarczenia do laboratorium nie miały wpływu na niemoŜliwe w rzeczywistości samodzielne przekształcenie się tłuszczu mlecznego w tłuszcz niemleczny, stwierdzony w kwestionowanym produkcie;
podkreślenia wymaga równieŜ fakt, iŜ z upowaŜnienia do przeprowadzenia kontroli nr śG.8361.261.2013 z dnia 10 września 2013 r. wystawionego przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, które to stronie zostało doręczone w dniu 10 września 2013 r., jednoznacznie wynika, iŜ wskazani w nim inspektorzy zostali upowaŜnieni do przeprowadzenia kontroli w sklepie „Duo”, naleŜącym do Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego „MATIMEX” Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, a tym samym do podejmowania wszelkich czynności w tym zakresie, w tym pobierania próbek produktów Z art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy o Inspekcji Handlowej wynika jednoznacznie, Ŝe w toku kontroli inspektor moŜe pobierać nieodpłatnie próbki produktów do badań. Jest to jego ustawowe uprawnienie. Tym samym wniosek strony o włączenie do akt dokumentów potwierdzających uprawnienie osób do pobrania próbki z zakwestionowanej partii Sera morskiego naleŜy uznać za bezzasadny. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. 16 Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 organ odwoławczy moŜe utrzymać w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji do ww. Sądu za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Stanisław Wajsberger Kancelaria Radcy Prawnego „Doradca” ul. Droga Jeziorna 8 86-300 Grudziądz pełnomocnik Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego „MATIMEX” Sp. z o.o. 2. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Łodzi 3. a/a