DIH-33/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-15(6)/14/AgŁ Warszawa, 7 maja 2014 r. DECYZJA DIH-1/33/2014 Na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 148) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy PiB Sp. z o.o. z siedzibą w Gołyminie-Ośrodku, od decyzji Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2014 r. (nr akt sprawy: Kś.8361.100. 2013.GM), na mocy której ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 18 634,25 zł (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset trzydzieści cztery złote 25/100), z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadającej jakości handlowej jednej partii produktu o nazwie „filet z kurczaka” o łącznej wielkości 851,53 kg i wartości 11 538,23 zł – uchyla zaskarŜoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, to jest Warmińsko-Mazurskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej w Olsztynie. UZASADNIENIE W dniach 4, 5 i 10 września 2013 r. inspektorzy reprezentujący Warmińsko- Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Olsztynie – zwanego dalej „Warmińsko-Mazurskim WIIH”, przeprowadzili kontrolę w Hurtowni Mięsa i Wędlin w Olsztynie przy ul. Jagiellończyka 45, naleŜącej do przedsiębiorcy PiB Sp. z o.o. z siedzibą w Gołyminie-Ośrodku – zwanego dalej równieŜ „stroną”. W pierwszym dniu kontroli, tj. 4 września 2013 r. stwierdzono w sprzedaŜy jedną partię produktu o nazwie „filet z kurczaka”, oznaczonego numerem partii produkcyjnej „206630082013”, terminem przydatności do spoŜycia „naleŜy spoŜyć do: 07.09.2013 r.”, wyprodukowanego i dostarczonego przez stronę do kontrolowanej hurtowni w łącznej ilości 2 1 200 kg (według dowodu dostawy nr 1/W01618/2013 z dnia 3 września 2013 r.) – zwanego dalej „filetami z kurczaka”, o łącznej wielkości 851,53 kg i wartości 11 538,23 zł. Jak wynika z dołączonych do akt sprawy wydruków zdjęć, przedmiotowy produkt był oferowany do sprzedaŜy w opakowaniach transportowych, w postaci otwartych pojemników o masie netto 15 kg, opatrzonych etykietą. Na etykietach zamieszczone były dane dotyczące producenta, nazwy produktu (asortymentu), numeru partii produkcyjnej, terminu przydatności do spoŜycia, masy netto, warunków przechowywania i numeru kontroli weterynaryjnej. Próbkę produktu pobrano do oceny organoleptycznej wykonywanej przez inspektorów na miejscu – co udokumentowano w protokole pobrania próbki z dnia 4 września 2013 r. nr 086432. Na podstawie przeprowadzonej oceny organoleptycznej stwierdzono, Ŝe produkt ten posiadał obojczyk i pozostałości chrząstek, a więc wykazywał cechy właściwe dla filetów z piersi kurczaka z obojczykiem, a nie dla „filetów z kurczaka”, jak wykazano na etykietach zamieszczonych na opakowaniach transportowym i w dowodzie dostawy z dnia 3 września 2013 r. – co udokumentowano w sprawozdaniu z badań organoleptycznych z dnia 4 września 2013 r. nr 1 (załącznik 1 do protokołu kontroli). Zdaniem Warmińsko-Mazurskiego WIIH, powyŜsze było niezgodne z wymaganiami określonymi w art. 1 pkt 2 lit. k rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2008 z dnia 16 czerwca 2008 r. wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do mięsa drobiowego (Dz. U. UE L 157 z 17.6.2008 s. 46 z późn. zm.) – zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 543/2008”, a takŜe zadeklarowanymi przez producenta w oznakowaniu tego produktu. Ponadto, przedmiotowy produkt oceniono pod względem prawidłowości oznakowania i zakwestionowano z uwagi na: uŜycie w oznakowaniu (tj. na etykietach zamieszczonych na opakowaniach transportowych, jak równieŜ w dowodzie dostawy z dnia 3 września 2013 r.) niewłaściwej nazwy produktu (tj. podano „filety z kurczaka”, podczas gdy przeprowadzona na miejscu ocena organoleptyczna wykazała, Ŝe faktycznie były to filety z piersi kurczaka z obojczykiem) i niepodanie klasy produktu, co stanowiło naruszenie przepisów art. 1 pkt 2 lit. k, art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 543/2008 i załącznika XIV część B pkt III ppkt 1 do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzeniu o jednolitej wspólnej organizacji rynku”) (Dz. U. UE L 299 z 16.11.2007 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007”. Obecna przy czynnościach kontrolnych osoba zatrudniona na stanowisku kierownika w hurtowni oświadczyła w dniu 4 września 2013 r., Ŝe zakwestionowana partia produktu została jeszcze w tym samym dniu wstrzymana od obrotu do czasu poprawy oznakowania, a po naklejeniu na opakowania transportowe nowych etykiet z informacją o nazwie produktu i klasie (tj. „filet z kurczaka z obojczykiem kl. B”), została ponownie wprowadzona do obrotu w godzinach wieczornych. Podkreśliła takŜe, Ŝe o tej samej treści została przyjęta dostawa nowej partii produktu w łącznej ilości 2 700 kg, z jednoczesną zmianą oznaczeń w dowodzie dostawy nr 1/W01618/2013 z dnia 4 września 2013 r. (załącznik 1 do oświadczenia). 3 W drugim dniu kontroli, tj. 5 września 2013 r. ustalono, Ŝe zakwestionowana partia produktu została sprzedana w godzinach rannych, a w ofercie znajdowała się partia produktu z terminem przydatności do spoŜycia „naleŜy spoŜyć do: 08.09.2013 r.” o łącznej wielkości 2 700 kg (według dowodu dostawy nr 1/W01618/2013 z dnia 4 września 2013 r.), oznaczona jako „filety z kurczaka z obojczykiem kl. B”. W trzecim dniu kontroli, tj. 10 września 2013 r., ustalono, Ŝe w ofercie znajdowała się partia produktu z terminem przydatności do spoŜycia „naleŜy spoŜyć do: 13.09.2013 r.”, oznaczona jako „filety z piersi kurczaka z obojczykiem kl. A”. PowyŜsze udokumentowano w protokole kontroli z dnia 10 września 2013 r. (nr akt kontroli: Kś.8361.100.2013) oraz na zdjęciach przedstawiających sposób oznakowania m.in. zakwestionowanej partii produktu. Pismem z dnia 1 października 2013 r., Warmińsko-Mazurski WIIH poinformował stronę o wynikach kontroli i wnioskował o wprowadzanie do obrotu elementów z kurczaka oznakowanych zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Odnosząc się do powyŜszego, strona poinformowała w piśmie z dnia 31 października 2013 r., Ŝe zakwestionowana partia filetów z kurczaka została w dniu kontroli wyłączona ze sprzedaŜy i przeetykietowana. Podkreśliła, Ŝe od dnia kontroli zmieniona została kwalifikacja wprowadzanych do obrotu elementów z kurczaka. Na potwierdzenie tego faktu, dołączyła do pisma wzór obowiązującej etykiety, zawierającej informację o nazwie produktu i klasie „filet z piersi kurczaka z obojczykiem kl. A”, dla nowej partii produktu z terminem przydatności do spoŜycia „naleŜy spoŜyć do: 10.11.2013 r.”. Dodała, Ŝe pracownicy Zakładu Rozbioru Drobiu zostali odpowiednio przeszkoleni, aby zapobiec podobnym sytuacjom w przyszłości. W związku ze stwierdzonymi niezgodnościami, pismem z dnia 29 listopada 2013 r., Warmińsko-Mazurski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej”, kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadającej jakości handlowej jednej ww. partii produktu, informując jednocześnie o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w kaŜdym stadium postępowania. W piśmie tym wezwał ją takŜe do przekazania deklaracji podatkowej za ostatni rok rozliczeniowy i oświadczenia o liczbie zatrudnionych średniorocznie pracowników. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień, natomiast w piśmie z dnia 2 grudnia 2013 r. oświadczyła, Ŝe średnie zatrudnienie w roku 2012 wynosiło 178 osób. Do pisma dołączyła takŜe kserokopię zeznania podatkowego CIT-8 za rok 2012. Pismem z dnia 17 grudnia 2013 r., Warmińsko-Mazurski WIIH powiadomił stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 28 stycznia 2014 r., Warmińsko-Mazurski WIIH wymierzył stronie, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną w wysokości 18 634,25 zł, z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadającej jakości handlowej jednej ww. partii produktu. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 31 stycznia 2014 r. 4 Pismem z dnia 10 lutego 2014 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 11 lutego 2014 r.), strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, zaskarŜając ją w całości i wnosząc o jej zmianę, poprzez obniŜenie wysokości wymierzonej jej kary pienięŜnej. ZaskarŜonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: 1) art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałoŜenie na spółkę kary, której wysokość została ustalona w sposób dowolny, bez odniesienia się do ustawowych ograniczeń przewidzianych w tym przepisie; 2) art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, Ŝe zakres naruszenia przepisów ustawy o jakości handlowej jest „najwyŜszy”, ze względu na znaczną wielkość i wartość partii oraz jej właściwości, podczas gdy przedmiotowe postępowanie dotyczyło jednej partii produktu, a więc niewielkiej ilości towaru, a w konsekwencji wymierzenie spółce kary raŜąco wygórowanej w stosunku do zarzucanego czynu, przy jednoczesnym uznaniu, Ŝe stopień jej zawinienia był „średni” i nie była ona dotąd karana przez Inspekcję Handlową, a takŜe stwierdzeniu, Ŝe naleŜy ona do grupy średnich przedsiębiorców – zdaniem strony, kara ta jest niewspółmierna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o jakości handlowej; 3) art. 7 Kpa w związku z art. 77 § 1 Kpa, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia wysokości kary nałoŜonej na spółkę, w oparciu o ustawowe przesłanki określenia jej wysokości i przyjęcie w sposób dowolny, Ŝe kwota 18 634,25 zł mieści się w górnej granicy kary, określonej w ustawie o jakości handlowej jako pięciokrotna wartość korzyści majątkowej, uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie nieodpowiadających jakości handlowej artykułów rolno- spoŜywczych do obrotu – zdaniem strony, kara ta przekracza nie tylko pięciokrotną wartość korzyści majątkowej, ale takŜe wartość zakwestionowanej partii produktu; 4) art. 11 Kpa, poprzez niewyjaśnienie, jakimi przesłankami kierował się organ pierwszej instancji przy ustalaniu wysokości kary – zdaniem strony, wyjaśnienia organu pierwszej instancji są ze sobą sprzeczne, gdyŜ z jednej strony stwierdza on, Ŝe spółka nie była dotąd karana przez Inspekcję Handlową, stopień jej zawinienia jest „średni”, oraz Ŝe wielkość jej obrotów kwalifikuje ją do grupy średnich przedsiębiorców, a z drugiej strony nakłada na nią karę, której wysokość przekracza pięciokrotną wartość korzyści majątkowej, jak równieŜ wartość zakwestionowanej partii produktu. Pismem z dnia 24 lutego 2014 r., Prezes UOKiK poinformował stronę, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Pismem z dnia 20 marca 2014 r., po konsultacjach z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów drogą elektroniczną i telefoniczną w dniu 19 marca 2014 r., Warmińsko- Mazurski WIIH skierował do strony prośbę o dostarczenie dokumentów potwierdzających odbiorców zakwestionowanej partii produktu. Strona przekazała Ŝądane dokumenty w formie 5 zestawienia sprzedaŜy z dnia 3 września 2013 r. dotyczącego produktu o nazwie „filet z piersi kur. z obojczykiem kl. A” (w postaci druku z dnia 25 marca 2014 r.), dla 64 odbiorców, wraz z poszczególnymi dowodami zakupu (w postaci niepodpisanych duplikatów z dnia 25 marca 2014 r.). Dokumenty te zostały przekazane przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Olsztynie do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przy piśmie z dnia 1 kwietnia 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. KaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno- spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Jakość handlowa, w myśl art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, to cechy artykułu rolno-spoŜywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania – nieobjęte jednak wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu, w myśl art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości handlowej, są oznakowane i do znakowania tych artykułów stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136 poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia”. Oznakowanie środka spoŜywczego, zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń (w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole), dotyczące środka spoŜywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spoŜywczego lub odnoszą się do niego. W przypadku artykułu rolno-spoŜywczego będącego środkiem spoŜywczym, w myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej, nazwa powinna odpowiadać wymaganiom 6 określonym w art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, to jest powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spoŜywczych w przepisach prawa Ŝywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową lub składać się z opisu tego środka spoŜywczego lub sposobu jego uŜycia, tak aby umoŜliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spoŜywczego oraz odróŜnienie go od innych produktów. Normy handlowe dla mięsa drobiowego zostały określone w rozporządzeniu (WE) nr 543/2008 oraz załączniku XIV część B do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007. Rozporządzenie (WE) nr 543/2008 stanowi w art. 4 ust. 1, Ŝe nazwy, pod którymi sprzedaje się produkty objęte tym rozporządzeniem, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2000/13/WE, to nazwy wymienione w art. 1 rozporządzenia i ich odpowiedniki w innych językach wspólnotowych, podane w załączniku I do rozporządzenia, uściślone – dla kawałków drobiu – przez podanie odpowiedniego gatunku. Poszczególne kawałki drobiu zostały zdefiniowane w art. 1 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 543/2008, gdzie: – „filet z piersi” to cała lub połowa piersi bez kości, tj. bez mostka i Ŝeber. Filet z piersi indyczej moŜe składać się wyłącznie z mięśnia piersiowego głębokiego (lit. k), – „filet z piersi z obojczykiem” to filet z piersi, bez skóry, z obojczykiem i chrząstką mostka, przy czym masa obojczyka i chrząstki mostka nie przekracza 3 % całkowitej masy kawałka (lit. l). Rozporządzenie (WE) nr 543/2008 nie definiuje jednak „filetów z kurczaka”, tylko „filety z piersi kurczaka”. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia, produkty inne niŜ określone w art. 1 mogą być wprowadzane do obrotu we Wspólnocie tylko pod nazwami, które nie wprowadzają konsumenta wyraźnie w błąd, powodując ich utoŜsamianie z innymi produktami określonymi w art. 1 lub z oznaczeniami przewidzianymi w art. 11. Rozporządzenie (WE) nr 1234/2007 stanowi w art. 116, Ŝe produkty sektora mięsa drobiowego są wprowadzane do obrotu zgodnie z przepisami zamieszczonymi w załączniku XIV. Zgodnie z załącznikiem XIV część B pkt III ppkt 1 do tego rozporządzenia, mięso drobiowe jest klasyfikowane według jakości jako klasa A lub B, w zaleŜności od budowy i wyglądu tusz lub ich części. Klasyfikacja ta uwzględnia w szczególności umięśnienie, występowanie tkanki tłuszczowej oraz ilość uszkodzeń i urazów. W dniu 20 grudnia 2013 r. weszło w Ŝycie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 s. 671 z późn. zm.), zwane dalej „rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013”, które stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r. (z wyjątkami określonymi w art. 232 ust. 1 lit. a i b). Rozporządzenie to uchyliło rozporządzenie (WE) nr 1234/2007. JednakŜe stanowi ono w art. 230 ust. 1 lit. c, Ŝe przepisy art. 116 i załącznika XIV część B do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 stosuje się do dnia rozpoczęcia stosowania odpowiednich przepisów dotyczących wprowadzania do 7 obrotu, które mają zostać ustanowione w drodze aktów delegowanych (czyli dotychczasowe przepisy nadal mają zastosowanie w niniejszej sprawie). Kwestie dotyczące oznakowania mięsa drobiowego dodatkową informacją o kategorii mięsa drobiowego zostały określone w rozporządzeniu (WE) nr 543/2008. Kategoria mięsa drobiowego, została w tym rozporządzeniu określona jako klasa jakości dostarczonego mięsa drobiowego, o której mowa w załączniku XIV część B pkt III ppkt 1 do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007. Jak stanowi art. 3 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 543/2008, informację w tym zakresie, niezaleŜnie od przestrzegania ustawodawstwa krajowego przyjętego zgodnie z dyrektywą 2000/13/WE, zamieszcza się w towarzyszących dokumentach handlowych w rozumieniu art. 13 ust. 1 lit. b tej dyrektywy. W myśl art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 543/2008, niezaleŜnie od przestrzegania ustawodawstwa krajowego przyjętego zgodnie z dyrektywą 2000/13/WE, etykietowanie, prezentacja i reklamowanie mięsa drobiowego przeznaczonego dla konsumenta końcowego są zgodne z dodatkowymi wymogami określonymi w ust. 3 i 4 niniejszego artykułu. W przypadku dostaw do zakładów rozbioru lub przetwórstwa, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 543/2008, w drodze odstępstwa od art. 3 ust. 5 oraz art. 5 ust. 2-5, nie ma potrzeby klasyfikowania mięsa drobiowego lub umieszczania dodatkowych oznaczeń, o których mowa w wymienionych artykułach (czyli informacji o klasie jakości A lub B). W niniejszej sprawie, na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w Hurtowni Mięsa i Wędlin, naleŜącej do przedsiębiorcy PiB Sp. z o.o. z siedzibą w Gołyminie-Ośrodku, przez inspektorów reprezentujących Warmińsko-Mazurskiego WIIH, stwierdzono, Ŝe jedna ww. partia produktu nie spełniała wymagań jakości handlowej, z uwagi na: – niewłaściwe cechy organoleptyczne (tj. obecność obojczyków i pozostałości chrząstek), co było niezgodne z treścią art. 1 pkt 2 lit. k rozporządzenia (WE) nr 543/2008, a takŜe z deklaracją producenta zamieszczoną w oznakowaniu tego produktu, – nieprawidłowe oznakowanie, poprzez: uŜycie niewłaściwej nazwy produktu (tj. podano „filety z kurczaka”, podczas gdy przeprowadzona ocena organoleptyczna wykazała, Ŝe faktycznie były to filety z piersi kurczaka z obojczykiem) i niepodanie klasy produktu, co stanowiło naruszenie przepisów art. 1 pkt 2 lit. k, art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 543/2008 i załącznika XIV część B pkt III ppkt 1 do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007. Na podstawie powyŜszych ustaleń, organ pierwszej instancji uznał, Ŝe wprowadzona do obrotu jedna ww. partia produktu jest artykułem rolno-spoŜywczym nieodpowiadającym jakości handlowej – co jego zdaniem wyczerpało znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej i skutkowało wymierzeniem stronie kary pienięŜnej w wysokości 18 634,25 zł. Zgodnie z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne, o których mowa w ust. 1-3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. 8 Tym samym, Warmińsko-Mazurskiego WIIH wymierzył w drodze decyzji powyŜszą karę PiB Sp. z o.o. z siedzibą w Gołyminie-Ośrodku, tj. przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu nieodpowiadający jakości handlowej przedmiotowy produkt. Odwołując się od wydanej decyzji, strona wniosła o obniŜenie wysokości nałoŜonej na nią kary pienięŜnej, jako ustalonej w sposób dowolny, bez odniesienia się do ustawowych ograniczeń przewidzianych w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, jako raŜąco wygórowanej w stosunku do zarzucanego czynu (przy jednoczesnym uznaniu, Ŝe stopień jej zawinienia był „średni” i nie była ona dotąd karana przez Inspekcję Handlową, jak równieŜ stwierdzeniu, Ŝe naleŜy ona do grupy średnich przedsiębiorców), jako niewspółmiernej do stopnia naruszenia przepisów tej ustawy oraz przekraczającej nie tylko pięciokrotną wartość korzyści majątkowej, ale takŜe wartość zakwestionowanej partii produktu. Analizując akta sprawy, Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe podstawą faktyczną do wydania zaskarŜonej decyzji były ustalenia kontroli zawarte w protokole kontroli z dnia 10 września 2013 r., do którego dołączono sprawozdanie z badań organoleptycznych z dnia 4 września 2013 r. nr 1, oświadczenie kierownika hurtowni z dnia 4 września 2013 r. oraz zdjęcia przedstawiające sposób oznakowania m.in. zakwestionowanej partii produktu, wykonane w dniu 4 września 2013 r. Do akt sprawy dołączono takŜe dowód dostawy nr 1/W01618/2013 z dnia 3 września 2013 r. dotyczący przedmiotowego produktu, zadeklarowanego jako „filet z kurczaka” w łącznej ilości 1 200 kg, z tą samą datą dostawy (wykonania usługi) i wysyłki do odbiorcy, tj. kontrolowanej hurtowni, naleŜącej równieŜ do strony. Z protokołu kontroli wynika, Ŝe w pierwszym dniu kontroli, tj. 4 września 2013 r. filety z kurczaka były oferowane do sprzedaŜy w łącznej ilości 851,53 kg, a w drugim dniu kontroli, tj. 5 września 2013 r. zostały sprzedane w godzinach rannych. Były one oferowane do sprzedaŜy w opakowaniach transportowych, w postaci otwartych pojemników o masie netto 15 kg, opatrzonych etykietą z danymi dotyczącymi producenta, nazwy produktu (tj. „filet z kurczaka”), numeru partii produkcyjnej, terminu przydatności do spoŜycia, masy netto, warunków przechowywania i numeru kontroli weterynaryjnej. Ponadto, z protokołu kontroli wynika, Ŝe produkt ten sprawdzono w zakresie cech organoleptycznych (wykonując ocenę na miejscu) oraz prawidłowości oznakowania (sprawdzając jedynie informacje podane na etykietach zamieszczonych na opakowaniach transportowych i ww. dowodzie dostawy do hurtowni, czyli dostawy w obrębie tego samego podmiotu). Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe ze sprawozdania z badań organoleptycznych nr 1 wynika jednoznacznie, Ŝe przedmiotowy produkt posiadał obojczyk i pozostałości chrząstek, a więc cechy właściwe dla filetów z piersi kurczaka z obojczykiem (zdefiniowanych w art. 1 pkt 2 lit. l rozporządzenia (WE) nr 543/2008), podczas gdy na etykietach zamieszczonych na opakowaniach transportowych i w ww. dowodzie dostawy do hurtowni zadeklarowano, Ŝe są to „filety z kurczaka”, które nie zostały zdefiniowane w tym rozporządzeniu. Z tego względu, nie moŜna podzielić poglądu organu pierwszej instancji, Ŝe doszło do naruszenia wymagań określonych w art. 1 pkt 2 lit. k rozporządzenia (WE) nr 543/2008. Nie budzą natomiast wątpliwości ustalenia organu pierwszej instancji, Ŝe wprowadzone do obrotu kawałki mięsa 9 drobiowego pod nazwą „filety z kurczaka” posiadały niewłaściwą nazwę produktu, zarówno na etykietach naklejonych na opakowania transportowe, jak i w ww. dowodzie dostawy do hurtowni, co było niezgodne z treścią art. 1 pkt 2 lit. l rozporządzenia (WE) nr 543/2008 i załącznika XIV część B pkt III ppkt 1 do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007. Jednocześnie, jak wynika z oświadczenia kierownika hurtowni z dnia 4 września 2013 r., produkt ten został w tym samym dniu wstrzymany od obrotu do czasu poprawy oznakowania, a po naklejeniu na opakowania transportowe nowych etykiet z informacją o nazwie produktu i klasie (tj. „filet z kurczaka z obojczykiem kl. B”), został ponownie wprowadzony do obrotu. Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe nazwa ta równieŜ nie spełniła wymagań rozporządzenia (WE) nr 543/2008. Zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 543/2008, informację o kategorii mięsa drobiowego, o której mowa w załączniku XIV część B pkt III ppkt 1 do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 (czyli o klasie jakości A lub B), niezaleŜnie od przestrzegania ustawodawstwa krajowego przyjętego zgodnie z dyrektywą 2000/13/WE, zamieszcza się w towarzyszących dokumentach handlowych w rozumieniu art. 13 ust. 1 lit. b tej dyrektywy (art. 3 ust. 5 lit. a). JednakŜe, nie ma potrzeby klasyfikowania mięsa drobiowego lub umieszczania informacji na ten temat, w przypadku dostaw do zakładów rozbioru lub przetwórstwa (art. 5 ust. 6). Nazwy, pod którymi sprzedaje się produkty objęte niniejszym rozporządzeniem, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2000/13/WE, to nazwy wymienione w art. 1 tego rozporządzenia (w tym filet z piersi kurczaka i filet z piersi kurczaka z obojczykiem, odpowiednio: w art. 1 pkt 2 lit. k i lit. l), uściślone przez podanie odpowiedniego gatunku (art. 4 ust. 1). NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe dokonując oceny jakości handlowej przedmiotowego produktu, pod względem prawidłowości oznakowania i rzetelności podawanych informacji w zakresie nazwy produktu (w drodze wykonanej na miejscu oceny organoleptycznej), organ pierwszej instancji sprawdził tylko informacje podane na etykietach zamieszczonych na opakowaniach transportowych i w ww. dowodzie dostawy do hurtowni, ustalając, obok niewłaściwej nazwy produktu, brak podania klasy jakości A lub B. Przeprowadzając ocenę organoleptyczną, nie ustalił natomiast, jaką rzeczywistą klasę jakości posiadał ten produkt. Wobec powyŜszego, zdaniem Prezesa UOKiK, naleŜy przeprowadzić dodatkowe wyjaśnienia i ustalić, w jakiej klasie jakości produkt ten był oferowany odbiorcom, w celu zbadania, czy do odbiorców detalicznych przekazywane były informacje, które zapewnią moŜliwość znakowania środków spoŜywczych (przeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego) zgodnie z przepisami § 2 ust. 1 pkt 9 (dla środków spoŜywczych w opakowaniach) lub § 17 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 (dla środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.). NaleŜy w tym miejscu podkreślić, Ŝe na etapie obrotu, jakim jest hurtownia, oznaczenia handlowe, mogą być przekazywane równieŜ w innych dokumentach, niŜ sprawdzone przez organ pierwszej instancji w toku kontroli, np. w dowodach dostawy do kolejnych odbiorców. Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe dla zapewnienia identyfikowalności, o której mowa w art. 18 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz 10 ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zgodnie z przepisami art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 931/2011 z dnia 19 września 2011 r. w sprawie wymogów dotyczących moŜliwości śledzenia ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Ŝywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE L 242 z 20.9.2011 s. 2), podmioty działające na rynku spoŜywczym zapewniają udostępnienie podmiotowi działającemu na rynku spoŜywczym, któremu dostarczana jest Ŝywność, oraz, na Ŝądanie, właściwemu organowi następujące informacje dotyczące przesyłek Ŝywności pochodzenia zwierzęcego: – dokładny opis Ŝywności; – wolumen lub ilość Ŝywności; – nazwa i adres podmiotu działającego na rynku spoŜywczym, od którego Ŝywność została wysłana; – nazwa i adres wysyłającego (właściciela), jeŜeli jest róŜny od podmiotu działającego na rynku spoŜywczym, od którego Ŝywność została wysłana; – nazwa i adres podmiotu działającego na rynku spoŜywczym, do którego Ŝywność jest wysyłana; – nazwa i adres odbiorcy (właściciela), jeŜeli jest róŜny od podmiotu działającego na rynku spoŜywczym, do którego Ŝywność jest wysyłana; – odniesienie identyfikujące odpowiednio serię, partię lub przesyłkę; oraz – data wysyłki. PowyŜsze informacje udostępnia się oprócz informacji wymaganych na podstawie odpowiednich przepisów prawodawstwa unijnego dotyczących identyfikowalności Ŝywności pochodzenia zwierzęcego. Informacje te podlegają codziennej aktualizacji i muszą być dostępne co najmniej do momentu, w którym zasadne będzie przyjęcie, Ŝe Ŝywność została skonsumowana. Na Ŝądanie właściwego organu podmiot działający na rynku spoŜywczym dostarcza informacje bez nieuzasadnionej zwłoki. Wybór określonego sposobu udostępnienia takich informacji naleŜy do dostawcy Ŝywności, o ile informacje te będą dostępne dla podmiotu działającego na rynku spoŜywczym, któremu dostarczana jest Ŝywność, w sposób gwarantujący ich jasność i jednoznaczność. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe na etapie postępowania odwoławczego dołączono do akt sprawy dodatkowe dokumenty w formie zestawienia sprzedaŜy z dnia 3 września 2013 r. dotyczącego produktu o nazwie „filet z piersi kur. z obojczykiem kl. A” (w postaci druku z dnia 25 marca 2014 r.), dla 64 odbiorców w łącznej ilości 1 165,202 kg, wraz z poszczególnymi dowodami zakupu, wystawionymi przez stronę w dniu 3 września 2013 r., z tą samą datą dostawy (wykonania usługi) i wysyłki do odbiorcy (w postaci niepodpisanych duplikatów z dnia 25 marca 2014 r.). Dokumenty te zostały przekazane przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Olsztynie do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przy piśmie z dnia 1 kwietnia 2014 r. Z dowodów zakupu wynika, Ŝe przedmiotowy produkt był dostarczany do róŜnych podmiotów i oferowany pod nazwą „filet z piersi kur. z obojczykiem kl. A” (poza jednym przypadkiem, w którym podano „filet z kurczaka luz”). Dla 63 odbiorców był zatem oznakowany właściwą nazwą produktu, a takŜe posiadał oznaczenie klasy produktu. Była to 11 jednak inna klasa, niŜ ustalona przez organ pierwszej instancji na podstawie oświadczenia kierownika hurtowni z dnia 4 września 2013 r. NaleŜy takŜe zauwaŜyć, Ŝe w kaŜdej fakturze podano inny numer handlowego dokumentu identyfikacyjnego, a jednocześnie nie wykazano danych dotyczących partii produkcyjnej, co nie pozwala ustalić, czy dokumenty te dotyczą zakwestionowanej partii produktu. W ocenie Prezesa UOKiK, organ pierwszej instancji nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, aby stwierdzić, czy przedmiotowy produkt spełniał wymagania jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej oraz deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tego produktu, co stanowiło naruszenie treści art. 6 i 7 Kpa, w związku z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe dowody zgormadzone przez organ pierwszej instancji w toku kontroli, stanowiące podstawę faktyczną do wydania zaskarŜonej decyzji, wskazujące na uŜycie niewłaściwej nazwy produktu i niepodanie klasy produktu, stoją w sprzeczności z dokumentami przekazanymi przez organ pierwszej instancji na etapie postępowania odwoławczego przy piśmie z dnia 1 kwietnia 2014 r. NaleŜy podkreślić, Ŝe organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 Kpa działają na podstawie przepisów prawa, a w myśl art. 7 Kpa w toku postępowania stoją one na straŜy praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w zakresie wymierzenia kary pienięŜnej, naleŜy przede wszystkim przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy przesłane przy piśmie z dnia 1 kwietnia 2014 r. 64 faktury dotyczą zakwestionowanej partii produktu, a takŜe wyjaśnienia rozbieŜności pomiędzy oświadczeniem kierownika hurtowni z dnia 4 września 2103 r., wskazującym na wprowadzenie do obrotu kawałków mięsa drobiowego o klasie jakości B, a fakturami, które wskazują na klasę jakości A. NaleŜy uwzględnić, Ŝe wymagania dla kawałków mięsa drobiowego oferowanego w opakowaniach transportowych, dotyczące oznakowania informacją o nazwie produktu i dodatkową informacją o klasie jakości A lub B zostały określone w art. 4 ust. 1 (nazwa produktu) i art. 3 ust. 5 lit. a (klasa produktu) rozporządzenia (WE) nr 543/2008, a w przypadku klasy produktu – ze zwróceniem uwagi na odstępstwa, o których mowa w art. 5 ust. 6 tego rozporządzenia. Prezes UOKiK, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyŜszego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa, organ odwoławczy posiada kompetencje do wydania decyzji, w której uchyla zaskarŜoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej 12 rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności naleŜy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z poźn. zm.), od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. PiB Sp. z o.o. ul. Szosa Ciechanowska 13B 06-420 Gołymin-Ośrodek 2. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Olsztynie 3. a/a