DNR-99/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-44(10)/13/BB Warszawa, dnia 27 maja 2013 r. Decyzja DNR-2/99/2013 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie przeciwko APOLLO ELECTRONICS Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, w sprawie wprowadzonej do obrotu lampki biurkowej „Apollo” model 2001 , niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 6, § 7 ust. 1 pkt 2 oraz § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. Nr 155, poz. 1089). UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w hurtowni naleŜącej do przedsiębiorcy Teresy Meredyk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo- Handlowe TUNG Teresa Meredyk w Gdyni, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku, stwierdzili w ofercie handlowej m.in. przedmiotową lampkę biurkową, zakupioną na podstawie faktury VAT NR-FS-11521/12/SP z dnia 16.08.2012 r. oraz faktury VAT NR-FS-3613/12/SP z dnia 8.03.2012 r. od APOLLO ELECTRONICS Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Lampka biurkowa „Apollo” model 2001 oznaczona została znakiem CE, znakiem towarowym – APOLLO oraz danymi: model - 2001, 230V~ 50 Hz, 20W. Na przewodzie umieszczono: H03VVH2-F 2x0,5mm 2 . Do wyrobu dołączono instrukcję uŜytkowania m.in. w języku polskim. Na opakowaniu wyrobu znajdowały się następujące informacje: znak towarowy, nazwa i adres producenta, model, napięcie znamionowe i częstotliwość znamionowa, maksymalna moc znamionowa oraz znak CE. 2 W toku kontroli, w dniu 14 listopada 2012 r., w celu wykonania badań organoleptycznych przez biegłego rzeczoznawcę, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku pobrali na podstawie art. 40f ust. 1 pkt 8, art. 40h ust. 2 oraz 40i ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, próbkę 2 sztuk ww. lampek biurkowych oraz zgodnie z art. 40i ust. 3 ustawy próbkę kontrolną w ilości 2 sztuk, sporządzając na powyŜszą okoliczność: protokół pobrania próbki produktu nr 078351 oraz protokół pobrania próbki kontrolnej nr 078352. W dniu 16 listopada 2012 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zlecił biegłemu rzeczoznawcy ocenę próbki lampki biurkowej „Apollo” model 2001 pod kątem zgodności z wymaganiami ujętymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. Nr 155, poz. 1089), zwanym dalej „rozporządzeniem”. Według Opinii 11/WIIH/12 z dnia 19 listopada 2012 r. sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę, przedmiotowa oprawa oświetleniowa nie spełnia wymagań zasadniczych określonych w następujących przepisach rozporządzenia:
§ 6 ust. 2, z uwagi na małą wytrzymałość mechaniczną wtyczki,
§ 7 ust. 1 pkt 3, z uwagi na palność obudowy (element obudowy z tworzywa sztucznego poddano próbie odporności na ogień – element łatwo się zapala i podtrzymuje palenie). Biorąc pod uwagę powyŜsze niezgodności, biegły stwierdził, iŜ wskazany wyrób winien zostać poddany badaniom laboratoryjnym. W związku z powyŜszym, Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał za zasadne przekazanie ww. oprawy do badań w akredytowanej jednostce badawczej. W dniu 27 listopada 2012 r., w związku z koniecznością poddania wyrobu badaniom laboratoryjnym, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku pobrali na podstawie art. 40f ust. 1 pkt 8, art. 40h ust. 2 oraz 40i ust. 2 ustawy próbkę 2 sztuk przedmiotowej oprawy, sporządzając protokół pobrania próbki nr 084001. Jednocześnie, inspektorzy postanowili, iŜ próbka kontrolna pobrana w dniu 14 listopada 2012 r. na okoliczność poddania wyrobu ocenie przez biegłego (protokół pobrania próbki kontrolnej nr 078352) stanowić będzie próbkę kontrolną do protokołu pobrania próbki nr 084001. Badania laboratoryjne przeprowadzone zostały przez Biuro Badawcze ds. Jakości Stowarzyszenia Elektryków Polskich z siedzibą w Warszawie na próbce liczącej 2 sztuki lampki biurkowej „Apollo” model 2001 , tj. oprawie w kolorze czerwonym ocechowanej 3 nr partii 940/2012 (dalej: próbka nr 1) i oprawie w kolorze czarnym ocechowanej nr partii 867/2011/X (dalej: próbka nr 2). Zgodnie z ustaleniami zawartymi w sprawozdaniu z badań Nr LO-12.220, lampka biurkowa „Apollo” model 2001 nie spełnia wymagań określonych w następujących punktach normy PN-EN 60598-1:2011 Oprawy oświetleniowe. Wymagania ogólne i badania:
pkt 4.14.3, z uwagi na uszkodzenie trzymadła słuŜącego do regulacji kąta świecenia oprawy oświetleniowej (próbka nr 2) oraz uszkodzenie rurek teleskopowych (próbka nr 1),
pkt 5.2.18 w związku z pkt 13.2 normy PN-EN 50075:2001 Wtyczki płaskie, nierozbieralne, dwubiegunowe 2,5 A 250 V, z przewodem do połączeń urządzeń klasy II do uŜytku domowego i podobnego , z uwagi na to, iŜ w wyniku próby bębna obrotowego deformacji uległy kołki wtyczki uniemoŜliwiając włoŜenie wtyczki do sprawdzianu oraz gniazda wtyczkowego,
pkt 13.3.1, z uwagi na brak odporności na płomień i zapłon materiału izolacyjnego obudowy źródła światła oprawy oświetleniowej (próbka 1). Z zapisów zawartych w ww. sprawozdaniu wynikało, iŜ próbka nr 1 posiadała uszkodzenia pierwotne. Na podstawie otrzymanych akt kontroli, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) uznał, iŜ lampka biurkowa „Apollo” model 2001 nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w następujących przepisach rozporządzenia:
§ 6 ust. 1, z uwagi na zaprojektowanie i wyprodukowanie wyrobu w sposób niezapewniający jego zgodności z zasadami ochrony przed zagroŜeniami, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 2 i § 7 ust. 2 pkt 1, pod warunkiem, Ŝe jest on uŜytkowany zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywany we właściwym stanie technicznym,
§ 6 ust. 2, z uwagi na wytworzenie ww. wyrobu w sposób niezapewniający bezpieczeństwa jego przyłączenia (deformacja kołków wtyczki),
§ 7 ust. 1 pkt 2, z uwagi na niezastosowanie w procesie projektowania i wytwarzania sprzętu odpowiednich środków technicznych zapewniających niepowstawanie temperatury, łuków lub promieniowania, mogących spowodować niebezpieczeństwo (brak odporności na płomień i zapłon; uszkodzenie trzymadła)
§ 7 ust. 2 pkt 1, z uwagi na niezastosowanie w procesie projektowania i wytwarzania sprzętu odpowiednich środków technicznych zapewniających spełnianie przez sprzęt przewidywanych wymagań mechanicznych w taki sposób, aby ludzie, zwierzęta 4 domowe i mienie nie byli naraŜeni na niebezpieczeństwo (uszkodzenie rurek teleskopowych). W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK pismem z dnia 21 lutego 2013 r. powiadomił producenta – APOLLO ELECTRONICS Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zwaną dalej „stroną”, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu lampki biurkowej „Apollo” model 2001 , niezgodnej z wymaganiami ujętymi w ww. przepisach rozporządzenia. Wystąpił takŜe o przedstawienie listy odbiorców przedmiotowej oprawy oraz udzielenie informacji o stanie posiadania wyrobu. W dniu 28 lutego 2013 r. w Urzędzie Ochrony Konkurencji Konsumentów stawił się pełnomocnik strony w celu zapoznania się z aktami postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 5 marca 2013 r. strona wniosła zastrzeŜenia do zastosowanego procesu badań, dotyczącego badania laboratoryjnego próbki podstawowej ww. wyrobu, którego wyniki ujęto w sprawozdaniu z badań Nr LO-12.220. Strona podniosła, iŜ lampki biurkowe „Apollo” model 2001 , będące przedmiotem badań pochodziły z róŜnych partii produkcyjnych i badania z wynikiem negatywnym dla jednej próbki, dla drugiej zakończyły się wynikiem pozytywnym. Zwróciła równieŜ uwagę na fakt, Ŝe z uwagi na uszkodzenia pierwotne, próbka nr 1 nie powinna być poddana badaniom laboratoryjnym, a oceny uszkodzonej lampki nie naleŜy brać pod uwagę. Odnosząc się natomiast do niezgodności wyrobu z wymaganiami pkt 13.3.1 normy PN-EN 60598-1:2011 „Oprawy oświetleniowe. Część 1: Wymagania ogólne i badania” , strona stwierdziła, Ŝe badanie według wskazanego punktu ww. normy dotyczy jedynie podzespołów podtrzymujących części czynne (części przewodzące, które mogą spowodować poraŜenie prądem elektrycznym), a nie elementów mających kontakt wyłącznie z częściami przewodzącymi napięcie niskie bezpieczne 12V tzw. SELV. Stąd teŜ, badanie przeprowadzone wg ww. punktu normy nie dotyczy lampki biurkowej „Apollo” model 2001 i nie powinno być uwzględnione. Części izolacyjne podtrzymujące części SELV podlegają badaniu wyłącznie wg pkt 13.3.2, którego wymagania, jak wynika ze sprawozdania, badane lampki spełniają. Strona podniosła takŜe, iŜ co prawda badania wykazały, Ŝe wtyczka lampki nie spełnia wymagań w zakresie wytrzymałości mechanicznej, jednak z uwagi na brak informacji dotyczącej numeru partii badanej lampki, nie moŜna wykluczyć, iŜ oceniana wtyczka pochodziła z próbki nr 1, posiadającej uszkodzenia pierwotne. Ponadto strona poinformowała, iŜ nie posiada na stanie magazynowym lampek biurkowych „Apollo” model 2001 5 pochodzących z partii 940/2012 ani z partii 867/2011/X. i wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego. ZwaŜywszy na złoŜone zastrzeŜenia, pismem z dnia 11 marca 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwrócił się do Biura Badawczego ds. Jakości Stowarzyszenia Elektryków Polskich o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych uwag. W dniu 28 marca 2013 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęło pismo laboratorium z dnia 25 marca 2013 r., w którym stwierdzono, Ŝe otrzymane do badań lampki posiadały identyczne oznaczenia typu i dane znamionowe, co pozwala przypuszczać, iŜ objęte były jedną deklaracją zgodności, zatem wyrób z dowolnej partii winien spełniać zasadnicze wymagania. Z uwagi na uszkodzenia pierwotne górnych przegubów próbki nr 1, zakres badań przedmiotowej próbki laboratorium ograniczyło do tych sprawdzeń, dla których uszkodzenie pierwotne nie miało wpływu na wynik przeprowadzonych badań - badanie środków nastawy według pkt 4.14.3 normy PN-EN 60598-1:2011 dotyczyło tylko dolnych przegubów oprawy oraz łączeń poszczególnych części rurek teleskopowych. Jednostka badawcza zwróciła uwagę, iŜ badane próbki róŜniły się budową rurek teleskopowych. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego badania według pkt 13.3.1 ww. normy stwierdzono, Ŝe postanowienia przedmiotowego punktu normy dotyczą części izolacyjnych podtrzymujących części wiodące prąd, a więc takŜe SELV i nie są ograniczone wyłącznie do części podtrzymujących części czynne. Ze względu na budowę oprawy oświetleniowej, obudowa źródła światła, dla której wynik badania płomieniem igłowym wg wskazanego punktu był negatywny, jest częścią, która utrzymuje połączenie rurek teleskopowych z przewodami łączącymi się z oprawką Ŝarówki halogenowej, przez które płynie prąd. W odniesieniu do badania wtyczki zgodnie z pkt 13.2 normy PN-EN 50075:2001 Wtyczki płaskie, nierozbieralne, dwubiegunowe 2,5 A 250 V, z przewodem do połączeń urządzeń klasy II do uŜytku domowego i podobnego ustalono, Ŝe obie próbki posiadały ten sam typ wtyczki oraz ten sam typ przewodu, a oględziny nie wykazały pierwotnych uszkodzeń wtyczek. W związku z tym, badanie wykonane na wtyczce z jednej próbki laboratorium uznało za reprezentatywne dla obu próbek. Pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r. strona została poinformowana przez Prezesa UOKiK o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Z uprawnienia tego jednak nie skorzystała. 6 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Stroną postępowania moŜe być takŜe dystrybutor. Przepis art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, Ŝe przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, producentem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. APOLLO ELECTRONICS Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie jest producentem lampki biurkowej „Apollo” model 2001. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku sprzętu elektrycznego, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego. Przeprowadzone przez powołanego w sprawie biegłego, badania organoleptyczne wykazały małą wytrzymałość mechaniczną wtyczki oraz palność obudowy lampki biurkowej „Apollo” model 2001 . ZwaŜywszy na stwierdzone niezgodności oraz sugestię biegłego, co do zasadności przekazania ww. wyrobu do dalszych badań laboratoryjnych, decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w sprawie ponownego pobrania próbek przedmiotowej oprawy celem wykonania badań laboratoryjnych, uznać naleŜy za uzasadnioną. Nie moŜna jednak przyjąć, iŜ procedura pobrania próbek wyrobu do badań była zgodna z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. Zgodnie 7 z dyspozycją przepisu art. 40i ust. 3 ww. ustawy, równocześnie z pobraniem próbki wyrobu, naleŜy pobrać i zabezpieczyć dodatkową próbkę z tej samej partii wyrobu w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań (próbka kontrolna). Próbki kontrolnej nie pobiera się, jeŜeli pobranie próbki byłoby utrudnione ze względu na wartość, rodzaj lub ilość wyrobu (art. 40i ust. 5 ustawy). Przepisy nie przewidują zatem moŜliwości „ponownego wykorzystania” próbki kontrolnej wyrobu, pobranej w toku wcześniejszej kontroli i przyjęcia, co miało miejsce w niniejszej sprawie, Ŝe próbka kontrolna zabezpieczona w związku z poddaniem wyrobu badaniom organoleptycznym przez biegłego stanowić będzie równieŜ próbkę kontrolną dla próbki podstawowej pobranej podczas kolejnej kontroli, na okoliczność przekazania wyrobu do badań laboratoryjnych. Ponadto, próbka kontrolna winna pochodzić z tej samej partii wyrobu, co próbka podstawowa, która równieŜ powinna być jednolita pod tym względem. Natomiast, jak wynika z materiału dowodowego, próbka podstawowa przekazana do badań laboratoryjnych obejmowała 2 sztuki lampek, pochodzących z dwóch róŜnych partii - 940/2012 i 867/2011/X, które jak wskazało laboratorium w piśmie z dnia 25 marca 2013 r. róŜniły się budową rurek teleskopowych. ZastrzeŜenia budzi ponadto procedura przeprowadzenia badań przez jednostkę badawczą, a zwłaszcza fakt poddania ocenie próbki nr 1 wyrobu. Jak wynika z zapisów zawartych w treści sprawozdania z badań, próbka ta była pierwotnie uszkodzona, co dyskwalifikowało ją jako przedmiot badania i tym samym wykluczało przeprowadzenie jakichkolwiek badań, nawet w częściowym zakresie. Sposób udokumentowania niezgodności polegającej na niedostatecznej wytrzymałości mechanicznej wtyczki jest równieŜ niejednoznaczny. Ze sprawozdania nie wynika bowiem, z której próbki wyrobu badana była wtyczka. Niewykluczone jest, Ŝe pochodziła ona z próbki nr 1, która nie jest miarodajna, z uwagi na jej uszkodzenia pierwotne. W tych okolicznościach nie moŜna przyjąć, Ŝe badanie wykonane na wtyczce pochodzącej z jednej (nieokreślonej) próbki właściwe jest dla obu próbek wyrobu Zgodnie z pkt 13.3. normy PN-EN 60598-1:2011, części izolacyjne podtrzymujące części wiodące prąd lub części SELV i zewnętrzne części izolacyjne zapewniające ochronę przez poraŜeniem prądem elektrycznym powinny być odporne na płomień i zapłon. W przypadku materiałów innych niŜ ceramiczne zgodność sprawdza się przez wykonanie badań odpowiednio według pkt 13.3.1 lub pkt 13.3.2. Z brzmienia pkt 13.3.2 ww. normy wynika zaś jednoznacznie, iŜ części materiału izolacyjnego podtrzymujące SELV naleŜy poddać badaniu według tego punktu normy, a nie, jak twierdzi jednostka badawcza, według pkt 13.3.1, który dotyczy części izolacyjnych podtrzymujących części wiodące prąd. 8 ZwaŜywszy, Ŝe lampkę biurkową „Apollo” model 2001 poddano badaniu według obu punktów ww. normy, a niezgodność dotyczyła badania wg pkt 13.3.1, który nie znajduje zastosowania, stwierdzić naleŜy, Ŝe jego negatywny wynik pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności ww. wyrobu. W wyniku ponownej analizy akt sprawy, a takŜe uwag wniesionych przez stronę i wyjaśnień udzielonych przez jednostkę badawczą, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iŜ z uwagi na uchybienia w zakresie procedury pobierania wyrobów do badań oraz sposobu przeprowadzenia badań przez laboratorium, materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonego do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267.), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymują: APOLLO ELECTRONICS Sp. z o.o. ul. Poleczki 13 02-822 Warszawa Do wiadomości: 1. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (NR.8361.532.2012, NR.8361.35.2013.BB.-J.Z) 2. a/a