DIH-16/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 6 DIH-023-13(6)/13/JK Warszawa, 13 marca 2013 r. DECYZJA DIH-1/16/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Władysława Dołgowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Handlowy „STYL” Władysław Dołgowski w Kiełczu, od decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 9 stycznia 2013 r. (nr akt: ZśG.8361.99.2012), którą zobowiązano ww. przedsiębiorcę do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki mroŜonych „Pierogów z kapustą i grzybami” a` 500 g, oznaczonych datą minimalnej trwałości: 10-2013, produkcji Nordis Chłodnie Polskie Sp. z o.o., 65-707 Zielona Góra, ul. Zimna 1a, w kwocie 149,10 zł (słownie: sto czterdzieści dziewięć złotych 10/100), utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 9-10 października 2012 r. przez inspektorów reprezentujących Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej równieŜ „Lubuskim WIIH” , w delikatesach D&D, mieszczących się w Nowej Soli przy ul. Wyspiańskiego 2a, naleŜących do przedsiębiorcy Władysława Dołgowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Handlowy „STYL” Władysław Dołgowski w Kiełczu, zwanego dalej „stroną” , pobrano do badań laboratoryjnych, m.in.: próbki mroŜonych „Pierogów z kapustą i grzybami” a` 500 g, oznaczonych datą minimalnej trwałości: 10-2013, produkcji Nordis Chłodnie Polskie Sp. z o.o., 65-707 Zielona Góra, ul. Zimna 1a, zwanych dalej: „pierogami z kapustą i grzybami”. PowyŜsze udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 10 października 2012 r. (nr akt kontroli: ZśG.8361.99.2012) oraz Protokole pobrania próbki produktu Nr 001619 z dnia 10 października 2012 r. Jednocześnie z tej samej partii i w tych samych ilościach pobrano, zabezpieczono i przekazano kontrolowanemu w celu przechowania, dodatkowe próbki kontrolne (protokół pobrania próbki kontrolnej Nr 001620 z dnia 10 października 2012 r.). Strona 2 z 6 Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu, zwane dalej „Laboratorium w Poznaniu” , wykazały, Ŝe pierogi z kapustą i grzybami nie spełniały wymagań zadeklarowanych przez producenta na opakowaniach jednostkowych produktu z uwagi na zaniŜoną zawartość nadzienia. Przeprowadzone badania wykazały jego zawartość na poziomie 30,4%±1,5% oraz 29,8%±1,5%, podczas gdy deklaracja na opakowaniu wskazywała, iŜ powinno być nie mniej niŜ 35%. PowyŜsze udokumentowano w Sprawozdaniu z badań Nr 381/2012 z dnia 19 października 2012 r. W związku z powyŜszym, pismem z dnia 31 października 2012 r., Lubuski WIIH zapoznał przedsiębiorcę Władysława Dołgowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Handlowy „STYL” Władysław Dołgowski w Kiełczu, z wynikami przeprowadzonych badań laboratoryjnych zakwestionowanego produktu. Nadto, poinformował go o przysługującym mu prawie do złoŜenia wniosku o przebadanie próbki kontrolnej. Kontrolowany przedsiębiorca nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. Z tytułu przeprowadzonych badań laboratoryjnych pierogów z kapustą i grzybami, stosownie do § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. 2012 r. poz. 496), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie szczegółowego trybu i pobierania i badania próbek” , dyrektor laboratorium w Poznaniu ustalił wysokość naleŜności pienięŜnej za badania próbki pierogów z kapustą i grzybami na łączną kwotę 149,10 zł (słownie: sto czterdzieści dziewięć złotych 10/100). PowyŜsze udokumentowano pismem zatytułowanym „Koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych” nr 75/2012 z dnia 25 października 2012 r . W związku z powyŜszym, Lubuski WIIH pismem z dnia 5 grudnia 2012 r., poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania do uiszczenia równowartości kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Jednocześnie strona została poinformowana o prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 9 stycznia 2012 r. (nr akt: ZśG.8361.99.2012) Lubuski WIIH na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej zobowiązał przedsiębiorcę Władysława Dołgowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Handlowy „STYL” Władysław Dołgowski, do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań w łącznej kwocie 149,10 zł. Pismem z dnia 28 stycznia 2012 r., strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem UOKiK” , odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie. ZaskarŜonej decyzji strona zarzuciła sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym bezpodstawne przyjęcie, Ŝe miała ona wpływ na jakość zakwestionowanego produktu. Uzasadniając swoje stanowisko strona stwierdziła, Ŝe nie wnosi zastrzeŜeń do badań laboratoryjnych, nie zgadza się jednak z ponoszeniem przez nią odpowiedzialności za produkt Strona 3 z 6 oferowany do sprzedaŜy w hermetycznie zamkniętym opakowaniu. Zdaniem strony, organ powinien odstąpić od nałoŜenia na nią kary, gdyŜ nie miała Ŝadnego wpływu na jakość zakwestionowanego produktu. Pismem z dnia 8 lutego 2013 r. Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę Władysława Dołgowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjo-Handlowy „STYL” Władysław Dołgowski w Kiełczu, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 219 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej” , stanowi w art. 30 ust. 1, Ŝe jeŜeli przeprowadzone badania wykazały, Ŝe produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji producenta, kontrolowany jest zobowiązany do uiszczenia na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub rachunek wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. NaleŜy podkreślić, Ŝe przepis ten nie przypisuje kontrolowanemu odpowiedzialności za to, Ŝe kwestionowane produkty nie spełniały wymagań, nakłada jednak obowiązek pokrycia kosztów przeprowadzonych badań w takim przypadku. W myśl art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej, kontrolowanym jest przedsiębiorca, którego działalność jest kontrolowana. Zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek, wysokość naleŜności pienięŜnej, o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, ustala dyrektor laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji Handlowej z uwzględnieniem rodzaju badanego produktu, rodzaju materiałów lub urządzeń uŜytych w toku przeprowadzania badań, uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnoŜonego przez liczbę osób i dni lub godzin oraz uzasadnionego kosztu pracy laboratorium. W niniejszej sprawie, badania próbki pierogów z kapustą i grzybami pobranej w toku kontroli w placówce naleŜącej do strony, przeprowadzone przez Laboratorium w Poznaniu (Sprawozdanie z badań nr 381/2012 z dnia 19 października 2012 r.), wykazały niŜszą zawartość nadzienia w stosunku do deklaracji producenta – deklaracja wskazywała nie mniej niŜ 35%, natomiast w wyniku badań stwierdzono 30,4%±1,5% oraz 29,8%±1,5%. Odwołując się od ww. decyzji strona nie kwestionuje ustalonego stanu faktycznego. Nie zgadza się natomiast z uznaniem jej przez organ pierwszej instancji za odpowiedzialną Strona 4 z 6 wprowadzenia do obrotu produktu niewłaściwej jakości handlowej i ponoszeniem konsekwencji z tym związanych. Ustosunkowując się do powyŜszego, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe podstawą wydania zaskarŜonej decyzji jest art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, zgodnie z którym kontrolowany ma obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych, w przypadku stwierdzenia, Ŝe produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, co nie opiera się na zasadzie rozpatrywania kwestii jego winy. Obowiązek uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych w przypadku ujawnienia niezgodności ciąŜy zawsze na kontrolowanym w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej (kontrolowanym jest przedsiębiorca, którego działalność jest kontrolowana). Bez znaczenia pozostaje zatem okoliczność, Ŝe strona była jedynie sprzedawcą detalicznym i nie miała wpływu na jakość przedmiotowych produktów, gdyŜ ujawnione niezgodności powstały na etapie produkcji. Biorąc powyŜsze pod uwagę, naleŜy stwierdzić, Ŝe koszty badań laboratoryjnych powinien ponieść kontrolowany, którym w myśl art. 2 pkt 8 ustawy o Inspekcji Handlowej, był Władysław Dołgowski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Handlowy „STYL” Władysław Dołgowski w Kiełczu . Dlatego teŜ zobowiązanie tego przedsiębiorcy do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych w decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, było w ocenie Prezesa UOKiK, słuszne i zgodne z prawem. Ponadto naleŜy zaznaczyć, Ŝe obowiązek zapewnienia zgodności artykułów rolno- spoŜywczych z wymogami prawa Ŝywnościowego w zakresie jakości handlowej spoczywa na kaŜdym podmiocie działającym na rynku spoŜywczym, takŜe na etapie handlu detalicznego. Jak stanowi art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002 s. 1 z późn. zm.), podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Fakt, Ŝe producentem zakwestionowanych produktów był znany na rynku podmiot nie zwalnia strony z odpowiedzialności zapewnienia swoim klientom produktów odpowiadających jakości handlowej. Stanowisko w zakresie odpowiedzialności podmiotów działających na kaŜdym etapie obrotu za jakość handlową znajduje potwierdzenie równieŜ w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, np. wyrok z dnia 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 894/10, wyrok z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 126/10. Dodatkowo naleŜy zauwaŜyć, Ŝe organ drugiej instancji nie ma prawnej moŜliwości obciąŜenia producenta kosztami przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Przepisy ustawy o Inspekcji Handlowej w powiązaniu z przepisami ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , w sposób szczególny regulują kwestię kto moŜe Strona 5 z 6 być stroną postępowania przed wojewódzkim inspektorem Inspekcji Handlowej. Do zadań Inspekcji Handlowej, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ww. ustawy, naleŜy m.in. kontrola produktów w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu (w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań) oraz kontrola usług. Kontrola ta nie obejmuje kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych u producentów. PowyŜsza regulacja znajduje równieŜ potwierdzenie w art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej, zgodnie z którym nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spoŜywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa. Podkreślenia wymaga, Ŝe wszelkie czynności wynikające z ustawowych kompetencji, to jest: działania prowadzone w ramach postępowania kontrolnego, następnie ewentualnie pokontrolnego, jak i będące konsekwencją postępowania kontrolnego, postępowanie w sprawie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań (art. 30 ustawy o Inspekcji Handlowej) lub postępowanie w sprawie wymierzenia kary (art. 40a ust. 1 ustawy o jakości handlowej), jako prowadzone przez organy Inspekcji Handlowej, powinny być podmiotowo toŜsame i wynikać z ustaleń dokonanych u kontrolowanego. Z tego powodu jedynie on (kontrolowany) moŜe być podmiotem praw i obowiązków kierowanych przez organy Inspekcji Handlowej, a nie producent przedmiotowych pierogów z kapustą i grzybami. Przedstawiona wyŜej argumentacja, zdaniem Prezesa UOKiK, wpływa na uznanie, Ŝe przedmiotowa decyzja została wydana przez organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy i zgodny z prawem, a podniesione przez stronę w odwołaniu argumenty dotyczące braku jej odpowiedzialności za wprowadzone do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze, nie zasługują na uwzględnienie. O ewentualny zwrot kosztów poniesionych z tytułu badań laboratoryjnych zleconych przez Inspekcję Handlową strona moŜe zwrócić się do producenta kwestionowanych produktów, co jednak nie jest przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów, kontrolowany jest obowiązany, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja określająca wysokość naleŜności pienięŜnych, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, stała się ostateczna, uiścić naleŜność pienięŜną na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wielkopolskim. Biorąc powyŜsze pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Strona 6 z 6 Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Władysław Dołgowski Zakład Produkcyjno-Handlowy „STYL” Władysław Dołgowski Kiełcz ul. Osiedlowa 14 67-100 Nowa Sól 2. Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. 3. a/a