RWR-4/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 430-2/12/JB Wrocław, 07.03.2013 r. DECYZJA RWR 4/2013 Na podstawie art.106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), dalej zwaną ,,Ustawą” oraz stosownie do art. 33 ust. 6 Ustawy i § 2 pkt 5 w związku z § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Interspeed Trade Sp. z o.o. z siedzibą w Ostrowcu Świętokrzyskim, za nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 Ustawy, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na ww. przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 8 176,40 zł (słownie złotych: osiem tysięcy sto siedemdziesiąt sześć 40/100), co stanowi równowartość 2 000 euro (słownie euro: dwa tysiące) za nieudzielenie informacji żądanych na podstawie art. 50 Ustawy w toku postępowania wyjaśniającego w sprawie określenia stanu koncentracji oraz zachowań rynkowych przedsiębiorców na krajowym rynku sprzedaży stali konstrukcyjnej (sygn. sprawy RWR 401-1/12/JB). UZASADNIENIE W dniu 17 lutego 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej zwany także ,,Prezesem Urzędu” lub ,,organem antymonopolowym”) wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie określenia stanu koncentracji oraz zachowań rynkowych przedsiębiorców na krajowym rynku sprzedaży stali konstrukcyjnej. (dowód: karta 5). 2 Strona postępowania - Interspeed Trade Sp. z o.o. z siedzibą w Ostrowcu Świętokrzyskim (dalej również jako ,,Interspeed Trade” lub ,,Spółka”) jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze Sądowym przy Sądzie Rejonowym w Kielcach, X Wydział Gospodarczy, pod numerem KRS 0000367435. Głównym przedmiotem działalności Spółki jest produkcja i handel wyrobami stalowymi. (dowód: karty 32-35 ). W toku prowadzonego postępowania, pismem z dnia 16 maja 2012 r. Prezes Urzędu zwrócił się do Interspeed Trade o udzielenie - do dnia 25 czerwca 2012 r. - informacji i danych (wypełnienie ankiety), wyjaśniając cel żądania i zakres żądanych informacji. Przedsiębiorca nie zastosował się do żądania Prezesa Urzędu i nie przedstawił w wyznaczonym terminie żądanych informacji i danych. (dowód: karty 6-17). W związku z powyższym Prezes Urzędu, pismem z dnia 26 lipca 2012 r. ponownie wezwał ww. Przedsiębiorcę o nadesłanie przedmiotowych informacji i danych. Przedsiębiorca nie odpowiedział także na powyższe wezwanie. (dowód: karta 18). W piśmie z dnia 3 października 2012 r. Prezes Urzędu po raz kolejny zażądał od Spółki przedłożenia wymaganych informacji (w terminie do dnia 25 października 2012 r.). Również na to wezwanie Przedsiębiorca nie udzielił odpowiedzi. (dowód: karta 20). Przedsiębiorca za każdym razem został pouczony o możliwości nałożenia na niego kary pieniężnej w razie nieudzielania żądanych danych i informacji a ponieważ do końca listopada 2012 r. nie nadesłał żadnej odpowiedzi (zgodnie z potwierdzeniem – pismo z dnia 26 lipca 2012 odebrano w dniu 1 sierpnia 2012 r. a pismo z dnia 3 października 2012 r. odebrano w dniu 9 października 2012 roku), wszczęcie niniejszego postępowania było w pełni uzasadnione. (dowód: karty 19,31) . Mając na względzie powyższe okoliczności, postanowieniem nr 270/2012 z dnia 3 grudnia 2012 r., Prezes Urzędu wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na wymienionego przedsiębiorcę kary pieniężnej za nieudzielenie informacji, żądanych na podstawie art. 50 Ustawy, w toku postępowania wyjaśniającego w sprawie określenia stanu koncentracji oraz zachowań rynkowych przedsiębiorców na krajowym rynku sprzedaży stali konstrukcyjnej (sygn. sprawy RWR 401-1/12/JB), o czym zawiadomił Interspeed Trade, wzywając ją jednocześnie o do ustosunkowania się do postawionego zarzutu. Również na to wezwanie Przedsiębiorca nie udzielił odpowiedzi do dnia 15 stycznia 2013 r. (dowód: karty 1,2). 3 Strona postępowania – pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. - została powiadomiona o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami postępowania. Nie skorzystała z tego uprawnienia. (dowód: karta 27). Dopiero w dniu 18 lutego 2013 r. do organu antymonopolowego wpłynęło pismo Interspeed Trade (z dnia 8 lutego 2013 r). z wnioskiem – złożonym na podstawie art. 58 par. 1 kpa w zw. z art. 83 i 85 Ustawy - o przywrócenie terminu do złożenia informacji i danych żądanych pismem z dnia 16 maja 2012 r. Spółka uzasadniła, iż ,, do chwili obecnej opóźnienie w wykonaniu pisma z dnia 16 maja 2012 r. pozostawało w związku z trudną sytuacją ekonomiczną Spółki związaną z ogłoszeniem upadłości dwóch dużych kontrahentów, tj. Interspeed PHUP Sp. z o.o. w Ostrowcu Św. Oraz Huty Stalowa Wola Zakład Ciągarnia Sp. z o.o. z siedzibą w Stalowej Woli. Ogłoszenie upadłości tych podmiotów, jak też ich wcześniejszy brak regulowania jakichkolwiek zobowiązań spowodowały trudności ekonomiczne i kadrowe Spółki.” Do ww. pisma dołączono wypełnioną ankietę dotyczącą funkcjonowania rynku sprzedaży stali konstrukcyjnej. (dowód: karty 38-48). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Stosownie do art. 50 ust. 1 Ustawy , na przedsiębiorcach oraz związkach przedsiębiorców ciąży obowiązek przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu. Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 2 pkt 2 Ustawy, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten chociażby nieumyślnie nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3 lub art. 50 Ustawy , bądź udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji. W myśl art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) za przedsiębiorcę uważa się przede wszystkim przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.) o swobodzie działalności gospodarczej a także osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną mniemającą osobowości prawnej. Strona postępowania - Interspeed Trade jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…), prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze Sądowym, pod numerem KRS 0000367435. Tym samym jest on obowiązany na podstawie art. 50 ust. 1 Ustawy do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu pod sankcją nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 Ustawy . 4 Obowiązek udzielenia informacji powstaje po stronie przedsiębiorców, gdy żądanie skierowane przez Prezesa Urzędu spełnia wymagania określone w art. 50 ust. 2 Ustawy, a zatem zawiera wskazanie zakresu żądanych informacji, celu żądania, terminu udzielenia informacji oraz pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SK 31/04, OSNP 2005 nr 4, poz. 60). Kierowane do Interspeed Trade wezwania zawierały za każdym razem wszystkie wymienione wyżej elementy, dlatego po jego stronie – jako przedsiębiorcy, powstał prawny obowiązek udzielenia odpowiedzi na skierowane wezwania. Wezwania te określały – stosownie do treści art. 50 Ustawy - zakres żądanych informacji poprzez zadanie trzech pytań. Cel skierowanego żądania w przedmiotowej sprawie także został jasno określony w wezwaniach poprzez wskazanie, w związku z jakim postępowaniem żądane są od przedsiębiorcy informacje, a mianowicie w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie określenia stanu koncentracji oraz zachowań rynkowych przedsiębiorców na krajowym rynku sprzedaży stali konstrukcyjnej (sygn. sprawy RWR 401- 1/12/JB). Termin udzielenia informacji był każdorazowo określany. Wszystkie wezwania zawierały również pouczenie o sankcjach przewidzianych w art. 106 i 108 Ustawy. Kierowane do Spółki wezwania zostały również skutecznie doręczone. W świetle ustalonego powyżej stanu faktycznego bezspornym jest, iż pomimo ciążącego na Stronie prawnego obowiązku udzielenia stosownych informacji Interspeed Trade odmówiła jego terminowego wypełnienia. Istotnym jest także, iż Przedsiębiorca działał w tym zakresie umyślnie, gdyż co najmniej przewidując możliwość naruszenia przepisu art. 50 Ustawy godził się na to, odmawiając przekazania informacji, pomimo udzielenia przez Prezesa Urzędu wyjaśnień, odnośnie sytuacji prawnej Strony i wskazania obowiązującego stanu prawnego w zakresie obowiązku udzielania przez przedsiębiorców informacji na wezwanie Prezesa Urzędu. Nie wystąpił też z wnioskiem o jakiekolwiek dalsze wyjaśnienia czy wydłużenie terminu udzielenia odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające nałożenie na Interspeed Trade kary na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 Ustawy. Przepisy dotyczące nakładania przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej obejmują swym zakresem nie tylko nieudzielanie, ale i zwłokę w udzielaniu Prezesowi Urzędu żądanych przez niego danych. Przemawiają za tym przede wszystkim względy racjonalności, wyrażające się sprzeciwem wobec blokowania przez Przedsiębiorcę wykonywania zadań przez organ antymonopolowy. Przekazywanie przez Przedsiębiorcę odpowiednich danych służyć ma przede wszystkim sprawnemu i efektywnemu przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Rozwiązanie przewidziane w art. 106 ust. 2 pkt 2 Ustawy ma na celu zdyscyplinowanie uczestników i ekonomię postępowania prowadzonego w interesie publicznym. Nieudzielenie informacji przez Spółkę w wyznaczonym terminie utrudniło przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie określenia stanu koncentracji oraz zachowań rynkowych przedsiębiorców na krajowym rynku sprzedaży stali konstrukcyjnej. Uzyskane informacje miały zostać wykorzystane w końcowej analizie ww. rynku. 5 W wyroku z dnia 12 maja 2011 r. (sygn. akt XVII AmA 214/09) Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, iż ,, Prezes Urzędu ma prawo żądać dostarczenia informacji i dokumentów w celu zgromadzenia materiału niezbędnego do wykonania zadań określonych w ustawie, zarówno tych o charakterze orzeczniczym, jak i pozaorzeczniczym (np. badań i analiz rynkowych ). Obowiązek dostarczenia informacji i dokumentów może być nałożony w każdym z postępowań uregulowanych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, a więc również w postępowaniu wyjaśniającym (podkreśl. UOKiK) ”. W powyższym orzeczeniu Sąd podzielił reprezentowany w doktrynie prawa pogląd, iż ,,przedsiębiorcy zobowiązani do udzielenia odpowiedzi nie mają, co do zasady, uprawnień do kwestionowania zakresu przedmiotowego obowiązku, zaś ocena, czy żądane informacje i dokumenty są wystarczające do realizacji ustawowych zadań Prezesa Urzędu, czy też nie, należy do tego organu, a nie do przedsiębiorcy. Zasady te wynikają z faktu, iż Prezes Urzędu, wykonując nałożone na niego zadania, w głównej mierze opiera się na informacjach uzyskiwanych od przedsiębiorców”. Prezes Urzędu w pełni zgadza się z ww. stanowiskiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Kary pieniężne nakładane przez Prezesa Urzędu w związku z nieudzieleniem informacji mają zarówno charakter represyjny (nakładane są za naruszenie ustawowego obowiązku udzielania informacji na żądanie Prezesa Urzędu) jak i prewencyjny (mają zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa). Samo zagrożenie karą pieniężną, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa Urzędu, nadaje im charakter dyscyplinujący. W interesie publicznym leży zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy poprzez nieudzielenie informacji opóźniają, utrudniają lub uniemożliwiają Prezesowi Urzędu realizację zadań ustawowych. Zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 Ustawy, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro za naruszenia proceduralne. Nałożenie kary na podstawie tego przepisu odbywa się w trybie uznania administracyjnego, co oznacza, że o ich wysokości decyduje w konkretnej sprawie Prezes Urzędu w oparciu między innymi o kryteria wskazane w art. 111 Ustawy . Stosownie do tego uregulowania przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności obecnego i uprzedniego naruszenia przepisów Ustawy. Ustalając wysokość kary dla Interspeed Trade, Prezes Urzędu wziął przede wszystkim pod uwagę stopień jego zawinienia. Przedsiębiorca, mimo kilkakrotnego kierowania do niego wezwań, nie udzielił w zakreślonych w wezwaniach terminach żadnej odpowiedzi. Przysłanie wypełnionego kwestionariusza dopiero po ponad 7 miesiącach od wyznaczonego pierwotnie terminu, już po zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie określenia stanu koncentracji oraz zachowań rynkowych przedsiębiorców na krajowym rynku sprzedaży stali konstrukcyjnej, może świadczyć o jego lekceważącym stosunku do organów administracji publicznej. Zdaniem Prezesa Urzędu, złożony dopiero w dniu 18 lutego 2013 r. (data wpływu) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia żądanych pismem organu antymonopolowego z dnia 16 maja 2012 r. informacji i danych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Nie było bowiem istotnych przeszkód, 6 aby znacznie wcześniej poinformować Prezesa Urzędu o ewentualnych trudnościach i zwrócić się, na przykład, z uzasadnionym wnioskiem o przedłużenie terminu na udzielenie przedmiotowych danych i informacji (wypełnienie ankiety) lub nawet o zwolnienie z konieczności ich udzielenia. Przy ustalaniu wymiaru kary Prezes Urzędu uwzględnił również fakt, że jest to pierwsze naruszenie przepisów Ustawy przez Interspeed Trade, w związku z czym należy położyć nacisk głównie na rolę prewencyjną wymiaru kary. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 8 176,40 zł (słownie złotych: osiem tysięcy sto siedemdziesiąt sześć 40/100), co stanowi równowartość 2 000 euro (słownie euro: dwa tysiące). Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2012 r., zgodnie z którym kurs euro wynosił 4,0882 zł. Stosownie do art. 5 Ustawy, wartość euro, o której mowa w przepisach Ustawy, podlega przeliczeniu na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałożenia kary. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara pieniężna jest adekwatna do stopnia zawinienia, zaś jej wysokość jest dolegliwa dla przedsiębiorcy i powinna zapobiec naruszeniom Ustawy przez ten podmiot w przyszłości. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa również przez innych przedsiębiorców. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 Ustawy , karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie : NBP O/O Warszawa 51 1010 10100078 7822 31000 000. Stosownie do art. 81 ust. 1 Ustawy w związku z art. 479 28 § 2 kodeksu postępowania cywilnego – od niniejszej decyzji służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura we Wrocławiu. Otrzymuje: Interspeed Trade Sp. z o. o. Al. Solidarności 12 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski.