DNR-19/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-5( 44)/12/JWS/BB Warszawa, dnia 29 stycznia 2013 r. DECYZJA DNR-2/19/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 40j ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Produkcyjnego, Handlowego i Usługowego AXIOM Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej od decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 13 grudnia 2012 r., nakładającej na ww. przedsiębiorcę obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania laboratoryjne próbki podstawowej zabawki pluszowej Miś Władek kod EAN 5904042040336 , w kwocie 188,18 zł (sto osiemdziesiąt osiem złotych osiemnaście groszy), utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 25 października - 7 listopada 2011 r. w sklepie przy ul. 30 Stycznia 39 w Międzyrzeczu, naleŜącym do Tadeusza Matacza, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Zegarmistrzowski Tadeusz Matacz w Międzyrzeczu, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. stwierdzili w ofercie handlowej m.in. zabawkę - Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336. Z załączonej do akt sprawy faktury Commercial Invoice No. TD10-0120/1 z dnia 4 sierpnia 2010 r. wynikało, iŜ ww. zabawka została zakupiona przez AXIOM CO., 2 LTD. ul. Straconki 115, Bielsko-Biała, Poland od WEIHAI TEDDY TOY CO., LTD, CHINA. Przedmiotowa zabawka to miękki, wypchany miś, pokryty kolorowym materiałem włókienniczym. Zabawka w pozycji siedzącej ma dł. ok. 320 mm. Miś jest ubrany w czapeczkę i szalik, do korpusu ma przyszyte rękawiczki na sznurku. Oczka misia zostały wykonane z twardego tworzywa sztucznego, natomiast usta zostały wyhaftowane. Do zabawki przymocowano linkę w postaci pętelki - słuŜącej do zawieszenia zabawki. Zabawka nie posiadała opakowania. Na etykiecie, przymocowanej do zabawki za pomocą plastikowej Ŝyłki, znajdowały się m.in. następujące informacje: dane importera: „AXIOM spółka z o.o., 43-300 Bielsko-Biała/Poland, ul. Piekarska 197, tel. (33) 821-19-04, e-mail: zabawki@axiom.com.pl, www.axiom.com.pl ”, nazwa wyrobu: „Miś Władek ”, kod kreskowy 5904042040336. Na wszytej w zabawkę metce umieszczono natomiast napisy: z abawka pluszowa , AXIOM pluszaki z klasą, import: PPHiU AXIOM spółka z o.o., 43-300 Bielsko-Biała, ul. Straconki 115, e-mail: zabawki@axiom.com.pl, www.axiom.com.pl , kraj produkcji: Wyprodukowano w Chinach, znak CE oraz symbole przedstawiające sposób konserwacji zabawki Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 343/2011) wykazały niezgodność zabawki pluszowej – Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336 z następującymi punktami normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”: 1) pkt 5.1, z uwagi na odłączenie się w wyniku badania wytrzymałości na rozciąganie – oczka misia, które całkowicie mieści się w cylindrze do badania małych części; 2) pkt 5.4, z uwagi na zaniŜoną grubość linki przy zabawce ( stwierdzono 1,27 ± 0,08 mm, zgodnie z normą - od 1,5 mm). Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w § 8 ust. 2 i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), a tym samym jest niezgodna z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa zawartymi w następujących punktach załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (zwanego dalej „rozporządzeniem MG”): 3 1) pkt 1.2., z uwagi na zaniŜoną grubość linki przy zabawce, co stwarza ryzyko zranienia w przypadku kontaktu z nią, 2) pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3., z uwagi na pojawienie się, w wyniku badania, małego elementu, który w przypadku połknięcia lub wchłonięcia powoduje ryzyko uduszenia albo udławienia. Pismem z dnia 13 listopada 2012 r. Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. zawiadomił Przedsiębiorstwo Produkcyjne Handlowe i Usługowe AXIOM Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości opłaty związanej z badaniami laboratoryjnymi próbki wyrobu - zabawka pluszowa Miś Władek , kod EAN 5904042040336 oraz zobowiązania wprowadzającego wyrób do obrotu – PPHiU AXIOM Sp. z o.o. do poniesienia tej opłaty. W dniu 26 listopada 2012 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. wpłynęło pismo w którym, powołując się na opinię biegłego z dnia 14 marca 2012 r. sporządzoną w toku postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki pluszowej Miś Władek , kod EAN 5904042040336 niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa, strona wniosła o nieobciąŜanie jej kosztami przeprowadzonych badań laboratoryjnych, uzasadniając swój wniosek faktem, iŜ opinia biegłego nie potwierdziła istnienia wszystkich niezgodności stwierdzonych w badaniach laboratoryjnych. Decyzją z dnia 13 grudnia 2012 r. Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, działając na podstawie art. 40j ust. 1 i 2 ustawy o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej „Kpa”), nałoŜył na Przedsiębiorstwo Produkcyjne Handlowe i Usługowe AXIOM Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej obowiązek poniesienia opłat stanowiących koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych zabawki pluszowej Miś Władek kod EAN 5904042040336, w kwocie 188,18 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, Ŝe mając na uwadze wyniki badań laboratoryjnych uznał, iŜ zabawka pluszowa Miś Władek kod EAN 5904042040336 nie spełnia wymagań określonych w § 8 ust. 2 i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, a tym samym nie jest zgodna z wymaganiami ujętymi w pkt 1.2, pkt 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MG, z uwagi na zaniŜoną grubość linki przy zabawce, co stwarza ryzyko 4 zranienia oraz pojawienie się małego elementu, który w przypadku połknięcia lub wchłonięcia powoduje ryzyko uduszenia lub udławienia. Zwrócił ponadto uwagę na fakt, Ŝe negatywny wynik badań laboratoryjnych obliguje organ wyspecjalizowany do ustalenia dla wprowadzającego do obrotu ww. zabawkę, opłaty za przedmiotowe badania i zobowiązania go do jej uiszczenia. Ustosunkowując się zaś do wniosku strony zawartego w piśmie z dnia 26 listopada 2012 r. stwierdził, iŜ powołanie się przez stronę na opinię biegłego, będącą dowodem w postępowaniu administracyjnym mającym na celu doprowadzenie do usunięcia niezgodności zakwestionowanego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami lub wycofania go z obrotu jest bezzasadne. W dniu 28 grudnia 2012 r. strona wniosła odwołanie od decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 grudnia 2012 r. zarzucając jej:
naruszenie art. 40j ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności poprzez jego niewłaściwą wykładnię prowadzącą do nieprawidłowego zastosowania i przyjęcia, Ŝe niezaleŜnie od stwierdzonych niezgodności wyrobu, całkowity koszt badania ponosi wprowadzający wyrób do obrotu, nie zaś następuje ich proporcjonalne rozdzielenie pomiędzy nim a Skarbem Państwa;
naruszenie art. 262 Kpa i art. 8 Kpa w związku z art. 43b ustawy poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, iŜ koszty sporządzonej opinii powinny w całości obciąŜać stronę postępowania, pomimo, iŜ nie powstały z jej winy i nie potwierdziły w całości stawianych zarzutów. Według strony, opinia biegłego, sporządzona w ramach postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, potwierdziła tylko część zarzutów stawianych przez Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, w związku z czym „ opłaty związane z badaniami nie powinna ponosić strona postępowania, a co najmniej nie powinny jej obciąŜać w całości”. W ocenie strony, koszty postępowania nie powstały z jej winy ani nie zostały poniesione w jej interesie lub na jej Ŝądanie, a wynikały z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie w zakresie postępowania dowodowego. ZwaŜywszy na wskazane argumenty, strona wniosła o „zmianę zaskarŜonej decyzji i nieobciąŜanie strony kosztami postępowania, ewentualnie o zmianę zaskarŜonej decyzji 5 i stosunkowe rozdzielenie kosztów postępowania między stronę i Skarb Państwa w proporcji po ½ na kaŜdy z podmiotów”. Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił Przedsiębiorstwo Produkcyjne Handlowe i Usługowe AXIOM Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej, Ŝe zgodnie z art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w kaŜdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umoŜliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Z przedmiotowych uprawnień strona nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przy uwzględnieniu wyników badań laboratoryjnych zabawki pluszowej Miś Władek kod EAN 5904042040336, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podziela stanowisko Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej i uznaje nałoŜony na Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe i Usługowe AXIOM Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej (dalej: strona, skarŜąca) obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania za zasadny. Bezsporne jest, iŜ w świetle art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, podmiotem wprowadzającym do obrotu przedmiotową zabawkę jest jej importer, tj. Przedsiębiorstwo Produkcyjne Handlowe i Usługowe AXIOM Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej (faktura zakupu No. TD10-0120/1 z 04.08.2010 r. od WEIHAI TEDDY TOY CO., LTD, CHINA). Stosownie do art. 40j ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, w przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, opłaty związane z badaniami ponosi osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu lub oddała go do uŜytku. W przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób spełnia zasadnicze wymagania, opłaty związane z badaniami ponosi Skarb Państwa (art. 40j ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności). Z powyŜszego wynika, Ŝe osoba wprowadzająca wyrób do obrotu zawsze ponosi opłatę za badania laboratoryjne, jeśli zostanie stwierdzone, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań , jednakŜe opłata powinna być ustalana przy uwzględnieniu treści art. 40j ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności. Określając wysokość opłaty organ powinien wziąć pod uwagę rodzaj badanego wyrobu, stopień skomplikowania oraz zakres badań. 6 Przeprowadzone w toku postępowania kontrolnego badania laboratoryjne wykazały, Ŝe przedmiotowa zabawka, wprowadzona do obrotu przed 20 lipca 2011 r., nie spełnia wymagań określonych w § 8 ust. 2 i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. ZwaŜywszy, iŜ w dniu 20 lipca 2011 r. ww. rozporządzenie utraciło moc obowiązującą, a weszło w Ŝycie rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, powyŜsze nieprawidłowości stanowią obecnie naruszenie pkt 1.2, pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG. Zmiana stanu prawnego w zakresie wymagań bezpieczeństwa nie miała wpływu na ocenę stwierdzonych niezgodności i nie była przez stronę kwestionowana. Fakt niespełniania przez przedmiotową zabawkę zasadniczych wymagań potwierdzony dowodem z dokumentu, jakim jest sprawozdanie z badań nr 343/2011, jest zatem bezsprzeczny, co z kolei implikuje konieczność obciąŜenia kosztami przeprowadzonych badań laboratoryjnych podmiotu, który wprowadził wyrób do obrotu. Dyspozycja art. 40j ust. 1 cyt. ustawy jest jednoznaczna w tym zakresie i nie daje Ŝadnych podstaw do zastosowania wykładni rozszerzającej, przyjętej przez skarŜącego, Ŝe koszty badania winny obciąŜać proporcjonalnie Skarb Państwa i wprowadzającego do obrotu. Skarb Państwa ponosi opłaty związane z badaniami, ale tylko i wyłącznie w przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób spełnia zasadnicze lub szczegółowe wymagania (ust. 4 ustawy), co w niniejszej sprawie, na etapie postępowania kontrolnego, nie miało miejsca. W oparciu o negatywne wyniki badania próbki podstawowej organ I instancji stwierdził jednoznacznie, Ŝe zabawka pluszowa Miś Władek nie jest zgodna z zasadniczymi wymaganiami. Na gruncie obowiązujących przepisów prawa, jak równieŜ w świetle stanu faktycznego sprawy, nie jest więc moŜliwe „stosunkowe rozdzielenie kosztów postępowania między stronę i Skarb Państwa w proporcji po ½ na kaŜdy podmiot” , o co wnioskuje strona. Zwłaszcza, iŜ opłata za badanie w wysokości 188,18 zł ustalona została na podstawie uzasadnionych kosztów badań, wykazanych w „zestawieniu kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych nr 160/2011”. Odnosząc się zaś, do argumentacji dotyczącej naruszenia przez organ art. 262 Kpa oraz art. 8 Kpa w związku z art. 43b ustawy i obciąŜenia strony kosztami, które nie powstały z jej winy, stwierdzić naleŜy, iŜ jest ona bezzasadna i nie moŜe zostać uwzględniona. Podobnie jak i twierdzenie, iŜ zarzutów stawianych przez organ I instancji nie potwierdził „w 7 całości” dowód z opinii biegłego, zatem strona nie powinna ponosić kosztów opłat związanych z badaniami laboratoryjnymi. PowyŜszy wywód wskazuje, iŜ skarŜąca utoŜsamia koszty postępowania, o których mowa w art. 262 § 1 Kpa z opłatami związanymi z badaniami, o których mowa w art. 40j ustawy o systemie oceny zgodności, co jest załoŜeniem błędnym. Organ I instancji orzekając o obowiązku poniesienia przez stronę opłat związanych z badaniami laboratoryjnymi próbki podstawowej ww. zabawki, działał na podstawie ustawy o systemie oceny zgodności, a nie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z czym nie mógł naruszyć dyspozycji przepisu art. 262 Kpa, co zarzuca strona. ZaskarŜone rozstrzygnięcie nie kwalifikuje równieŜ opłat za badanie jako kosztów postępowania zawinionych przez stronę, czy teŜ poniesionych w jej interesie lub na jej Ŝądanie, co podnosi skarŜąca. W przypadku wydania decyzji w przedmiocie nałoŜenia na przedsiębiorcę obowiązku uiszczenia ww. opłat znaczenie mają przede wszystkim ustalenia faktyczne w zakresie stwierdzenia niezgodności. Nadto, zarówno okoliczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w postępowaniu prowadzonym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jak i treść przedmiotowej opinii, pozostają bez wpływu na obowiązek poniesienia przez stronę kosztów badania laboratoryjnego wykonanego w toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Wykraczają one równieŜ poza kwestie będące przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia i nie podlegają rozpoznaniu. Tym bardziej, Ŝe wskazane argumenty zostały podniesione przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złoŜonym do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i rozpatrzonym w dniu 17 grudnia 2012 r. Zarzuty strony pozostają, więc bez wpływu na wynikający z art. 40j ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, obowiązek poniesienia opłat związanych z badaniami przez osobę, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi wymaganiami. W świetle powyŜszego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych zabawki pluszowej – Miś Władek , kod kreskowy 5904042040336, podziela stanowisko organu I instancji, który słusznie ocenił, Ŝe wyrób ten nie spełnia zasadniczych wymagań dla zabawek, czego konsekwencją było obciąŜenie strony kosztami przeprowadzonych badań. 8 W związku z tym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji decyzji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarŜącemu niniejszej decyzji. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. r.pr. Piotr Nowosielski pełnomocnik PPHiU „AXIOM” Sp. z o.o. Kancelarie Radców Prawnych Nowosielski i Wspólnicy Sp. jawna ul. Mickiewicza 26/4 43-300 Bielsko-Biała Do wiadomości : 1.Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (BN.021.1.2.2013) 2. a/a