DNR-9/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-203( 7 )/12/JWS Warszawa, dnia 21stycznia 2013 r. DECYZJA DNR-2/ 9 /2013 Na podstawie art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4 oraz ust. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu przeciwko FOTIA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w sprawie wprowadzonej do obrotu pluszowej zabawki produkcji chińskiej – pluszowy zajączek , kod EAN 6284636489871 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1. przedsiębiorcy temu nakazuje: a) wycofanie z obrotu zabawki - pluszowy zajączek , kod EAN 6284636489871, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454 ze zm.), b) powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa w formie ogłoszenia w ramce o wielkości minimum 7/7cm, o treści: „FOTIA Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie informuje, iŜ wprowadzona do obrotu zabawka – pluszowy zajączek, kod EAN 6284636489871, nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454 ze zm.), z uwagi na występowanie małego elementu (przyssawki), który w przypadku połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych stwarza ryzyko uduszenia albo udławienia się dziecka; ponadto przyssawka stwarza zagroŜenie zaklinowania w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych i uduszenia się dziecka. Ogłoszenie publikuje się w związku z decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr 2 DNR-2/9/2013 z dnia 21 stycznia 2013 r.” PowyŜsze ogłoszenie powinno zostać zamieszczone w trzech dziennikach (gazetach) o zasięgu ogólnopolskim w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji; 2. nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 04 – 14 czerwca 2012 r. w sklepie przy ul. Wojska Polskiego 1/19 w Świnoujściu, naleŜącym do „MEILIN” Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie stwierdzili w ofercie handlowej, m.in. zabawkę – pluszowy zajączek , kod EAN 6284636489871. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynikało, Ŝe kontrolowany, tj. „MEILIN” Sp. z o.o. zakupił ww. zabawkę od przedsiębiorcy HQ168 Sp. z o.o, ul. Wesoła 10, lok. 10, 05-552 Wólka Kosowska (dowód: karty nr 87-88). Zaś spółka HQ168 zakupiła zabawkę od przedsiębiorcy FOTIA Sp. z o.o, ul. Solec 81B, lok. A-51, 00-382 Warszawa, na podstawie faktury VAT Nr FO/017/01/2012 z dnia 11 stycznia 2012 r., w ilości 100 szt. (dowód: karty nr 51-52). Przedmiotowy wyrób jest to miękka, wypchana zabawka przedstawiająca zajączka o wys. ok. 240 mm. Zajączek pokryty jest kolorowym materiałem włókienniczym, a jego oczka i nos są wyhaftowane. W uszach zajączka umieszczono wkładki z elastycznego tworzywa. Na szyi zajączka został zawieszony metalowy dzwoneczek o średnicy ok. 19 mm. Zajączek trzyma w łapkach czerwone serduszko z napisem: „LOVE”. Zabawka ma przymocowaną linkę w postaci pętelki, na końcu której znajduje się przyssawka o średnicy ok. 25 mm. Zabawka nie posiada opakowania. Na etykiecie przymocowanej Ŝyłką do zabawki umieszczono kod kreskowy 6284636489871 oraz napis „Made in China”. Na metce wszytej do zajączka znajduje się znak CE oraz napis „Made in China”. Nie określono kategorii wiekowej zabawki. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 209/2012) wykazały, Ŝe zabawka – pluszowy zajączek , kod kreskowy 6284636489871, nie spełnia wymagań określonych w następujących punktach normy PN-EN 71:2011 Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” : 3 • pkt 5.1, z uwagi na to, Ŝe w wyniku badania wytrzymałości na rozciąganie od zabawki oddzieliła się przyssawka, która całkowicie mieści się w cylindrze do badania małych części; • pkt 5.13, z uwagi na to, Ŝe przyssawka przechodzi w całości przez wzornik E (dowód: karty nr 55-60). Mając na uwadze stwierdzone niezgodności, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w pkt 1.4.2. oraz w pkt 1.4.3. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. (zwanego dalej „rozporządzeniem MG”) i przekazał akta z przeprowadzonej kontroli Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (dalej „ustawa o systemie oceny zgodności”). Pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej równieŜ „Prezes UOKiK”) zawiadomił przedsiębiorcę FOTIA Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki produkcji chińskiej – pluszowy zajączek , kod kreskowy 6284636489871, niespełniającej zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w nw. przepisach załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG: 1) pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3., z uwagi na fakt, iŜ w wyniku badania wytrzymałości na rozciąganie od zabawki oddzieliła się przyssawka, całkowicie mieszcząca się w cylindrze do badania małych części, która w przypadku połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych stwarza ryzyko uduszenia albo udławienia się dziecka; 2) pkt 1.4.2., z uwagi na fakt, iŜ przyssawka przechodzi w całości przez wzornik E, co stwarza zagroŜenie uduszenia poprzez odcięcie dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez przyssawkę, zaklinowaną w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych (dowód: karty nr 89-90). Jednocześnie w ww. zawiadomieniu, Prezes UOKiK zwrócił się do strony o określenie jej roli w obrocie kwestionowaną zabawką oraz o przekazanie dowodów zakupu zabawki w postaci faktur i dokumentów celnych SAD, a takŜe o przesłanie pełnej listy odbiorców zabawki z rozliczeniem sprzedaŜy. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe pomimo prawidłowego doręczenia w dniu 30 sierpnia 2012 r. korespondencji Prezesa UOKiK, do dnia zakończenia niniejszego postępowania strona nie udzieliła Ŝądanych informacji, jak równieŜ nie przekazała wymaganych dokumentów (dowód: 4 karty nr 93-94). W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK prowadził dalej postępowanie w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach kontroli, przekazanych przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK postanowieniem z dnia 27 września 2012 r. wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu lub wycofanie go z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w formie ogłoszenia prasowego zamieszczonego w jednym dzienniku o zasięgu ogólnopolskim. Strona została poinformowana, jakie naleŜy przedstawić dowody na okoliczność podjętych przez nią działań (dowód: karty nr 95-100). Przedmiotowe postanowienie zostało stronie doręczone w dniu 28 września 2012 r. (dowód: karty nr 101-102). W związku z nieprzedstawieniem przez stronę w zakreślonym terminie Ŝadnych dowodów potwierdzających usunięcie niezgodności lub wycofanie z obrotu zabawki oraz potwierdzających powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach, w piśmie z dnia 31 października 2012 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, iŜ wyda decyzję kończącą postępowanie na podstawie posiadanego materiału dowodowego. Strona została równieŜ poinformowana o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań w terminie 10 dni od dnia otrzymania pisma. Ponadto Prezes UOKiK powiadomił, Ŝe zgodnie z art. 21 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.), strona przed wydaniem decyzji, ma moŜliwość w terminie nie krótszym niŜ 10 dni, przedstawienia swojego stanowiska w sprawie (dowód: karta nr 103). PowyŜsze pismo zaadresowane na adres siedziby strony, zostało zwrócone przez urząd pocztowy z adnotacjami: „AWIZOWANO powtórnie dnia 14 list. 2012” oraz „ZWROT – nie podjęto w terminie” (dowód: karta nr 104). ZwaŜywszy na dyspozycję art. 44 § 4 w zw. z art. 45 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwane „k.p.a.”, który stanowi, iŜ doręczenie uwaŜa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu o którym mowa w § 1, tj. 14 dni, a pismo pozostawia się w aktach sprawy, Prezes UOKiK uznał ww. pismo za doręczone w dniu 19 listopada 2012 r. 5 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Oznakowanie zabawki wskazuje, iŜ została ona wyprodukowana w Chinach. Uwzględniając, iŜ strona postępowania dokonała sprzedaŜy przedmiotowej zabawki innemu przedsiębiorcy, z całą pewnością jest ona dystrybutorem w rozumieniu art. 5 pkt 23 ustawy o systemie oceny zgodności. Zgodnie z tym przepisem dystrybutorem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która dostarcza lub udostępnia wyrób po jego wprowadzeniu do obrotu. Stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Stroną postępowania moŜe być takŜe dystrybutor. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2012 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. W wyniku badań laboratoryjnych stwierdzono, Ŝe zabawka jest niezgodna z wymaganiami określonymi w pkt 5.1 i pkt 5.13 normy PN-EN 71-1:2011 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” . Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia MG. Przepis pkt 1.4.2. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG stanowi, iŜ zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Zaś zgodnie z treścią przepisu pkt 1.4.3. ww. załącznika, zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek stanowi implementację Dyrektywy Parlamentu 6 Europejskiego i Rady 2009/48/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa zabawek ( Dz.U.UE.L.09.170.1). Stwierdzone niezgodności naruszają odpowiednio przepisy części I „ Właściwości fizyczne i mechaniczne” Załącznika II „Wymagania szczegółowe w zakresie bezpieczeństwa” do ww. dyrektywy, określone w : 1) pkt 4 lit. c stanowiącego, iŜ zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia poprzez odcięcie dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez przedmioty zaklinowane w ustach lub gardle, albo przedmioty, które utkwiły przy wejściu do dolnych dróg oddechowych; 2) pkt 4 lit. d stanowiącego, iŜ zabawki, które są specjalnie przeznaczone dla dzieci w wieku 36 miesięcy, i ich części składowe oraz wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek, muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych. W toku postępowania przed Prezesem UOKiK powiadomiono stronę o moŜliwości podjęcia działań zmierzających do usunięcia niezgodności lub wycofania wyrobu z obrotu oraz konieczności poinformowania konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach i wyznaczono termin na ich podjęcie. Poinformowano równieŜ, jakie naleŜy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Stronie zapewniono moŜliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Podkreślić naleŜy, Ŝe zawiadomienie o wszczęciu postępowania i postanowienie zostały doręczone prawidłowo, zatem strona wiedziała o prowadzonym przeciwko niej postępowaniu, ale nie wykazała Ŝadnego zainteresowania sprawą i nie przedstawiła wymaganych dowodów. Bezspornym jest, Ŝe przedmiotowa zabawka, biorąc pod uwagę umiejętności dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia, nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa i zagraŜa zdrowiu jej uŜytkowników – małych dzieci. W tym okresie Ŝycia, dzieci chętnie wkładają przedmioty do ust, a połknięcie małego elementu moŜe spowodować zadławienie lub uduszenie. Natomiast mały element zabawki o nieodpowiednim kształcie moŜe się zaklinować w ustach lub gardle dziecka powodując jego uduszenie. Mając na uwadze, iŜ kwestionowana zabawka stanowi dla jej uŜytkowników (małych dzieci) powaŜne zagroŜenie uduszenia albo udławienia, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niezbędne nakazanie stronie wycofania zakwestionowanego wyrobu z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. W świetle art. 19 ust. 2 akapit 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku 7 odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.), organy nadzoru rynku podejmują stosowne środki w celu ostrzeŜenia w odpowiednim terminie uŜytkowników na ich terytorium o odkrytym przez nie zagroŜeniu związanym z danym produktem w celu zmniejszenia ryzyka zranienia lub innych szkód. Zaś zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ww. rozporządzenia, państwa członkowskie zapewniają, Ŝe produkty stwarzające powaŜne zagroŜenie, wymagające szybkiej interwencji, włącznie z zagroŜeniem, którego skutki nie są odczuwalne bezpośrednio, są wycofane z obrotu lub odzyskiwane, lub Ŝe ich udostępnianie na ich rynku jest zabronione, oraz informują o tym niezwłocznie Komisje Europejską. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 15 ww. rozporządzenia przez „wycofanie z obrotu” naleŜy rozumieć zapobieŜenie udostępnieniu na rynku produktu w danym łańcuchu dostaw. Interes uŜytkowników kwestionowanej zabawki, jakimi są małe dzieci, wymaga ustrzeŜenia ich przed niebezpieczeństwami udławienia albo uduszenia, które są związane z uŜytkowaniem zabawki. W związku z tym, Prezes UOKiK uznał, iŜ zachodzi konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy o systemie oceny zgodności, jeŜeli w wyniku kontroli stwierdzono, ze wyrób nie spełnia zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań, a strona nie podjęła działań, o których mowa w art. 41b ust. 1, organ prowadzący postępowanie moŜe w drodze decyzji nakazać wycofanie wyrobu z obrotu lub uŜytku oraz nakazać stronie postępowania powiadomienie konsumentów lub uŜytkowników wyrobu o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, określając termin i sposób powiadomienia. Zgodnie z art. 41 c ust. 9 ustawy o systemie oceny zgodności, jeŜeli wymaga tego interes konsumentów lub uŜytkowników wyrobu, organ prowadzący postępowanie nadaje decyzji, o której mowa w ust. 3, rygor natychmiastowej wykonalności. Mając na uwadze niezgodności występujące w wyrobie, zastosowane przez Prezesa UOKiK środki, naleŜy uznać za adekwatne i proporcjonalne do stopnia zagroŜenia powodowanego przez wyrób. Powiadomienie konsumentów ma na celu odwrócenie groŜącego niebezpieczeństwa dla zdrowia i Ŝycia uŜytkowników. W przypadku, gdy decyzja stanie się ostateczna, zgodnie z art. 39a ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stanowić będzie to podstawę do wpisu do rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi i innymi wymaganiami prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 8 Stosownie do brzmienia art. 39a ust. 4 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na wniosek organu wyspecjalizowanego lub z urzędu usuwa wpis z rejestru, w przypadku, gdy osoba wprowadzająca wyrób do obrotu lub oddająca go do uŜytku wykaŜe, Ŝe wykonała decyzję (wpis usuwa się nie wcześniej niŜ po upływie 3 miesięcy od dnia przedstawienia odpowiednich informacji). JeŜeli natomiast osoba wprowadzająca wyrób do obrotu lub oddająca go do uŜytku nie podejmie działań, o których mowa w pkt 1, wpis usuwa się nie wcześniej niŜ po upływie 12 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 41c ust. 10 cyt. ustawy. Pouczenie Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa UOKiK Wiceprezes Małgorzata Kozak Otrzymuje: FOTIA Sp. z o.o. ul. Solec 81B, lok. A-51 00-382 Warszawa Do wiadomości: 1. „MEILIN” Sp. z o.o. Al. Piastów 1 70-325 Szczecin 2. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej dot.: WNB.8361.86.2012.Pł WNB.8361.109.2012.Pł 3. aa