DNR-43/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-257(15)/11/AT Warszawa, dnia 29 lutego 2012 r. DECYZJA DNR-2/43/2012 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez importera HH Poland Spółka Akcyjna z siedzibą w Gliwicach zabawki - samolot „Funny Plane No. 039-4”, kod EAN 5907757429465 niezgodnej ze szczegółowymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2 i 1.4.3 oraz pkt 4.4 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), w związku z wycofaniem ww. wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w hurtowni przy ul. Chwaszczyńskiej 131B w Gdyni, naleŜącej do M&Z Sp. z o.o. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku stwierdzili w ofercie handlowej przedmiotową zabawkę. Zabawka - samolot „Funny Plane No. 039-4”, kod EAN 5907757429465 została zakupiona przez kontrolowanego przedsiębiorcę od HH Poland Spółka Akcyjna z siedzibą w Gliwicach na podstawie faktury VAT nr 1663/08/DSP z dnia 13 listopada 2008 r., która z kolei dokonała jej zakupu od NEWSUN TOYS (HONG KONG) COMPANY LIMITED, zgodnie z fakturą o numerze HHPO080911B427A z dnia 11 września 2008 r. Przedmiotowa zabawka to samolot o prostym kształcie i działaniu, wykonany z twardego tworzywa sztucznego. Po włączeniu zabawka emituje dźwięki i porusza się. W trakcie działania ruchome są dwie figurki trwale połączone z zabawką, przedstawiające postacie zwierząt – świnki i krowy. Po obu burtach kadłuba samolotu znajdują się zagłębienia 2 w kształcie figur geometrycznych, przeznaczone do umieszczania w nich dołączonych do zabawki kolorowych klocków oznaczonych cyframi. Na skrzydłach i ogonie samolotu znajdują się naklejki z kolorowym nadrukiem. W spodniej części kadłuba samolotu znajduje się przedział na baterie zamknięty klapką zabezpieczoną za pomocą śrubki. Do klapki przymocowane są koła samolotu. W przedziale na baterie wytłoczono symbole baterii z zaznaczeniem ich biegunowości oraz napisem „AA UM3 1,5 V”. Na opakowaniu zabawki znajdowały się następujące informacje: znak CE, znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3), napis „Funny Plane”, numer NO.039-4, schematyczny rysunek samolotu przedstawiający sposób montaŜu skrzydeł do kadłuba oraz sposób zamontowania baterii z zaznaczeniem ich biegunowości. Ponadto, na etykiecie naklejonej na opakowaniu zamieszczono: nazwę importera: HH POLAND S.A., ul. Toszecka 101, 44-100 Gliwice, znak CE, ostrzeŜenia: „Uwaga! Niebezpieczeństwo połknięcia – Małe elementy. Nieodpowiednie dla dzieci poniŜej 3 lat”, „naleŜy zachować etykietę lub fragment opakowania zawierające informacje ostrzegawcze o wyrobie”, „zabawka moŜe być uŜywana tylko pod nadzorem osób dorosłych”, napis „wyprodukowano w Chinach” oraz informacje dotyczące ochrony środowiska. Na opakowaniu umieszczono równieŜ etykietę zawierającą instrukcję dla zabawek zasilanych wymiennymi bateriami oraz etykietę z kodem kreskowym i napisem „samolot”. Mając na uwadze funkcje i cechy charakterystyczne zabawki (przerysowany pojazd o prostym kształcie i działaniu), wskazujące na jej przeznaczenie dla dzieci poniŜej 3 lat oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne’’) inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku, przeprowadzili badania organoleptyczne z uwzględnieniem wymagań dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Badania przeprowadzone w oparciu o normę PN-EN 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Właściwości mechaniczne i fizyczne” wykazały, Ŝe zabawka - samolot „Funny Plane No. 039-4”, kod EAN 5907757429465 nie spełnia wymagań ww. normy ze względu na obecność małych elementów, w postaci kolorowych klocków oznaczonych cyframi, mieszczących się całkowicie w cylindrze do badania małych części. Ponadto, z uwagi na zastosowanie w zabawce zasilania wymiennymi bateriami, oceniono ją równieŜ pod kątem wymagań normy PN-EN 62115:2005 „Zabawki elektryczne. Bezpieczeństwo uŜytkowania”. Badanie wykazało, Ŝe zabawka nie spełnia wymagań określonych w pkt 14.7 normy PN-EN 3 62115:2005, z uwagi na niewłaściwe zabezpieczenie przedziału na baterie i moŜliwy dostęp do baterii bez uŜycia narzędzi. W związku z powyŜszym, Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w § 7 ust. 1 oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.) i przekazał akta z przeprowadzonej kontroli Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanemu dalej „Prezesem UOKiK”), w celu wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o systemie oceny zgodności. W związku z wejściem w Ŝycie z dniem 20 lipca 2011 r. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (zwanego dalej „rozporządzeniem MG”), które uchyliło rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, pojawienie się w wyniku badania małych elementów, które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części jest obecnie naruszeniem zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG, natomiast moŜliwość dostępu bez uŜycia narzędzi do przedziału na baterie narusza wymagania zawarte w pkt 4.4 ww. załącznika. Pismem z dnia 22 września 2011 r. Prezes UOKiK zawiadomił importera – HH Poland Spółka Akcyjna z siedzibą w Gliwicach (zwanego dalej „stroną”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu przedmiotowej zabawki, niezgodnej ze szczegółowymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2 i 1.4.3 oraz pkt 4.4 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG, z uwagi na obecność małych elementów, mieszczących się całkowicie w cylindrze do badania małych części i stwarzających ryzyko uduszenia w przypadku przedostania się do dróg oddechowych, a takŜe ryzyko ich połknięcia oraz z uwagi na moŜliwość dostępu bez uŜycia narzędzi do przedziału na baterie, co powoduje ryzyko poparzenia lub zatrucia. Pismem z dnia 28 września 2011 r. strona przekazała dowody potwierdzające zakup przedmiotowej zabawki od chińskiego przedsiębiorcy, listę odbiorców zabawki, obejmująca dziesięć firm oraz oświadczenie o nieposiadaniu tego wyrobu na stanie magazynowym. Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności przedmiotowego wyrobu bądź wycofanie go z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach 4 ze szczegółowymi wymaganiami. Strona została poinformowana, jakie naleŜy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Pismem z dnia 2 listopada 2011 r. strona poinformowała, Ŝe podjęła działania mające na celu wycofanie przedmiotowej zabawki z obrotu, tj. zwróciła się do kontrahentów z zapytaniem, czy posiadają na stanie magazynowym przedmiotową zabawkę oraz przekazała kopię ogłoszenia informującego konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach, opublikowanego 2 listopada 2011 r. w Gazecie Wyborczej. Strona poinformowała równieŜ o uprzednim dostarczeniu oryginału oświadczenia firmy M&Z Sp. z o.o. – dokument ten wraz z fakturą korygującą, poświadczającą zwrot 12 sztuk zabawki został przekazany przez stronę Pomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej (kopie tych dokumentów znajdują się w aktach kontroli przekazanych Prezesowi UOKiK). Pomimo upływu terminu wyznaczonego w postanowieniu Prezesa UOKiK, strona nie przekazała dowodów potwierdzających wycofanie przedmiotowej zabawki z obrotu, w związku z czym, pismem z dnia 15 grudnia 2011 r. Prezes UOKiK wezwał stronę do przedstawienia powyŜszych dowodów. W odpowiedzi, strona zwróciła się w piśmie z dnia 3 stycznia 2012 r. o przedłuŜenie terminu na przekazanie dowodów, co uzasadniła trudnościami związanymi z uzyskaniem oświadczeń od swoich kontrahentów. Jednocześnie strona poinformowała, Ŝe jeden z kontrahentów, firma PPH „WIWA”, zakończył działalność gospodarczą. Fakt ten został potwierdzony przez Prezesa UOKiK poprzez uzyskanie elektronicznego wypisu z rejestru REGON, zawierającego informację o likwidacji firmy PPH „WIWA”. Przy piśmie z dnia 16 stycznia 2012 r. strona przekazała oświadczenia trzech kontrahentów o nieposiadaniu na stanie magazynowym zabawki będącej przedmiotem postępowania i zadeklarowała przekazanie pozostałych oświadczeń. Pismem z dnia 25 stycznia 2012 r. Prezes UOKiK wezwał stronę do przedstawienia brakujących dowodów potwierdzających wycofanie przedmiotowego wyrobu z obrotu oraz poinformował stronę o uprawnieniach przysługujących jej na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy piśmie z dnia 26 stycznia 2012 r. strona przekazała kolejne trzy oświadczenia kontrahentów o nieposiadaniu na stanie magazynowym zabawki będącej przedmiotem postępowania oraz jedną fakturę korygującą poświadczającą zwrot 20 sztuk zabawki do strony. Jednocześnie strona zobowiązała się do niezwłocznego przedstawienia ostatniego brakującego oświadczenia. Oświadczenie to zostało przekazane przez stronę przy piśmie z dnia 14 lutego 2012 r. 5 W toku postępowania strona była informowana o wynikających z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uprawnieniach do czynnego udziału w sprawie, w tym m.in. do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona z ww. uprawnień nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził Przepis art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. HH Poland Spółka Akcyjna z siedzibą w Gliwicach jest importerem, który wprowadził do obrotu zabawkę – samolot „Funny Plane No. 039-4”, kod EAN 5907757429465. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności za importera uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, mającą siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do uŜytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, obowiązującego od dnia 20 lipca 2011 r. Zabawka będąca przedmiotem postępowania została wprowadzona do obrotu w czasie obowiązywania Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, które straciło moc z dniem 19 lipca 2011 r. 6 Zmiana stanu prawnego w zakresie wymagań bezpieczeństwa dla zabawek nie miała wpływu na istotę niezgodności. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne’’ Tablica 14: „Zabawki przedstawiające róŜne sceny i gotowe modele – Kategoria M ), zgodnie z którymi zabawki zawierające łatwe w obsłudze, lekkie przy posługiwaniu się, wymagające prostych czynności do uruchamiania, takie jak przerysowane pojazdy o prostym kształcie są odpowiednie dla kaŜdego przedziału wiekowego, poddał przedmiotowy wyrób badaniom dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Badania organoleptyczne bezsprzecznie wykazały niezgodność przedmiotowej zabawki z pkt. 5.1b normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ” oraz pkt 14.7 normy PN-EN 62115:2005 „Zabawki elektryczne. Bezpieczeństwo uŜytkowania” . W związku z tym, za uzasadnione naleŜy uznać wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego przeciwko importerowi – HH Poland Spółka Akcyjna z siedzibą w Gliwicach, w sprawie wprowadzenia do obrotu przedmiotowej zabawki, niezgodnej ze szczegółowymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w następujących przepisach załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG, tj.: • pkt 1.4.2 i 1.4.3, z uwagi na obecność elementów mieszczących się w cylindrze do badania małych części, stwarzających ryzyko uduszenia w przypadku przedostania się do dróg oddechowych oraz ryzyko ich połknięcia; • pkt 4.4, z uwagi na moŜliwość dostępu bez uŜycia narzędzi do przedziału na baterie, co powoduje ryzyko poparzenia lub zatrucia. Zgodnie z pkt. 1.4.2. załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Punkt 1.4.3. przedmiotowego załącznika stanowi, iŜ zabawki przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych. Według pkt. 4.4 ww. załącznika zabawki elektryczne muszą być zaprojektowane i wyprodukowane w sposób zapewniający ochronę przed zagroŜeniami 7 związanymi z zasilaniem elektrycznym, w szczególności w przypadku dających się przewidzieć uszkodzeń. Strona nie kwestionowała przyjętej przez Prezesa UOKiK kwalifikacji prawnej stwierdzonych niezgodności. W toku prowadzonego postępowania przed Prezesem UOKiK strona podjęła działania mające na celu wycofanie z obrotu przedmiotowej zabawki, na dowód których przedstawiła następujące dowody: listę adresową odbiorców zabawki, oświadczenia kontrahentów o nieposiadaniu na stanie magazynowym kwestionowanej zabawki, faktury korygujące potwierdzające zwrot zabawek przez kontrahentów do strony oraz dokumenty potwierdzające powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach ww. wyrobu. Przedstawione przez stronę dowody są wystarczające do uznania, Ŝe wyrób będący przedmiotem postępowania został wycofany z obrotu. Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 43b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymuje: HH Poland Spółka Akcyjna ul. Toszecka 101 44-100 Gliwice Do wiadomości: 1. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (NR.8361.309.2011) 2. a/a z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka