DNR-1/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-232( 17 )/11/JWS Warszawa, 03 stycznia 2012 r. DECYZJA DNR-2/ 1 /2012 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzonej do obrotu przez importera „PIEROT” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Skarbimierzycach, zabawki produkcji chińskiej – PCHANKI (MOTYL) , ITEM No. 91856A/91856-3, kod kreskowy 5900700070806 , niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek oraz w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 1.5. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do tego rozporządzenia (Dz. U. Nr 83, poz. 454), w związku z wycofaniem ww. wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach, Delegatura w Częstochowie w hurtowni przy ul. Rynek Wieluński 13 w Częstochowie, naleŜącej do przedsiębiorcy Ryszarda Urbańskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Handlowe „RYN” w Częstochowie, stwierdzono w ofercie handlowej m.in. zabawkę - PCHANKI (MOTYL) , ITEM No. 91856A/91856-3, kod kreskowy 5900700070806 . Kwestionowana zabawka zakupiona została przez przedsiębiorcę PIEROT Sp. z o.o., 72-002 Dołuje, Skarbimierzyce 19, Poland od MEGA WIN TOYS LTD., P.O. BOX 80644, CHEUNG SHA WAN, KOWLOON, HONG KONG na podstawie faktury COMMERCIAL INVOICE z dnia 21 marca 2011 r., NO.: INV11-2777. Przedmiotowy wyrób to zabawka do popychania przedstawiająca motyla. Zabawka porusza się na dwóch kółkach. Do jej popychania słuŜy dwuczęściowy element (rurka oraz kabłąkowaty uchwyt zakończony łącznikami). Uchwyt wymaga połączenia z zabawką. Podczas popychania zabawki motyl porusza skrzydłami, na których osadzone zostały 4 kule, wykonane z przezroczystego tworzywa, zawierające róŜnokolorowe kulki. Zabawkę 2 wykonano z plastiku. Skrzydła motyla oklejono papierowymi naklejkami powleczonymi folią. Opakowanie zabawki stanowi folia. Na opakowaniu umieszczono następujące napisy: • nazwa wyrobu: „91856A PCHANKA”; • kod kreskowy 5900700070806; • oznakowanie CE; • znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3); • informacje i ostrzeŜenia: „ OSTRZEśENIE! Nieodpowiednie dla dzieci poniŜej 3 lat. Małe elementy – niebezpieczeństwo zadławienia się lub połknięcia. Opakowanie nie jest zabawką. NaleŜy je trzymać z dala od dzieci. W przypadku, gdy jest ono torebką – stanowi ryzyko uduszenia. Proszę zachować powyŜsze informacje”; • kraj produkcji: „ Wyprodukowano w Chinach ”. ZwaŜywszy, iŜ zgodnie z wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 Klasyfikacja zabawek. Wytyczne. ), zabawki na kołach (duŜych), łatwe do poruszania i toczenia, wspomagające naukę chodzenia, w tym m.in. zwierzątka na kółkach, są klasyfikowane do „Kategorii O – Zabawki do pociągania i popychania oraz zabawki wspomagające naukę chodzenia jako przeznaczone wyłącznie dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy”, na wniosek Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach, Delegatura w Częstochowie przedmiotową zabawkę poddano badaniom laboratoryjnym o surowszych parametrach, właściwym dla zabawek dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Sprawozdanie z badań nr 189/2011) wykazały następujące niezgodności ww. zabawki z normą PN-EN 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” : 1. pkt 5.1b normy, z uwagi na fakt, iŜ w trakcie badania udarnościowego rozłupały się dwie kule wykonane z przezroczystego tworzywa i pojawiły się kawałki plastiku oraz kulki, które całkowicie mieszczą się w cylindrze do badania małych części; 2. pkt 6a normy, z uwagi na zaniŜoną grubość folii opakowania (wg badania I arkusz – 0,0357 mm ± 0,0016 mm, II arkusz – 0,0351 mm ± 0,0015 mm; zgodnie z normą - co najmniej 0,038 mm). W oparciu o stwierdzone niezgodności, Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.) 3 i decyzją z dnia 08 lipca 2011 r. zakazał kontrolowanemu, tj. Ryszardowi Urbańskiemu udostępniania 60 szt. zabawki – PCHANKI (MOTYL), symbol 91856A, kod kreskowy 5900700070806, do dnia 08 września 2011 r. W dniu 20 lipca 2011 r. weszło w Ŝycie rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (zwane dalej ,,rozporządzeniem MG”) wdraŜające do polskiego prawa postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/48/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa zabawek (Dz. Urz. UE z dnia 30 czerwca 2009 r. L 170/1) i uchylające z dniem 19 lipca 2011 r. rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zawiadomił importera – „PIEROT” Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach (zwanego dalej takŜe „stroną”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki – PCHANKI (MOTYL) , ITEM No. 91856A/91856-3, kod kreskowy 5900700070806, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w § 8 ust. 2 rozporządzenia MG oraz w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 1.5. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do ww. rozporządzenia, z uwagi na: pojawienie się w wyniku badania małych elementów, których połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych powoduje niebezpieczeństwo uduszenia albo udławienia oraz zaniŜoną grubość folii opakowania zabawki, co stwarza ryzyko odcięcia dopływu powietrza i uduszenia. Jednocześnie Prezes UOKiK decyzją z dnia 11 sierpnia 2011 r., nr DNR-2/272/2011 przedłuŜył wydany kontrolowanemu przedsiębiorcy przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dnia 08 lipca 2011 r. zakaz udostępniania 60 szt. kwestionowanej zabawki, do czasu zakończenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa. W odpowiedzi z dnia 31 sierpnia 2011 r. (data wpływu 05 września 2011 r.) strona oświadczyła, Ŝe jest importerem zakwestionowanej zabawki oraz załączyła m.in. wykaz jej odbiorców z podaniem daty sprzedaŜy i ilości. Jednocześnie strona zakwestionowała kwalifikację wiekową zabawki jako odpowiednią dla dzieci poniŜej 3 lat i zakwestionowała wytyczne, na które powołał się Prezes UOKiK w decyzji nr DNR-2/272/2011 z dnia 11 sierpnia 2011 r., argumentując, Ŝe nie stanowią one bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, a jedynie są pomocne przy kwalifikowaniu zabawki do grupy wiekowej. Jednocześnie strona wniosła o umorzenie prowadzonego przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego oraz cofnięcie zakazu dalszego udostępnienia zabawki. Jako argument strona podała, m.in. Ŝe zabawka porusza się na małych kołach i nie wspomaga nauki 4 chodzenia, a wręcz przeciwnie jest przeznaczona dla dzieci juŜ chodzących, a nawet biegających. Ponadto strona argumentowała, Ŝe „jako importer i podmiot odpowiedzialny za bezpieczeństwo zabawki zakwalifikował ją do grupy wiekowej powyŜej 3 lat”, oraz Ŝe „po to importer lub producent określa kategorię wiekową, aby konsumenci nie mieli wątpliwości, dla dzieci w jakim wieku są one bezpieczne. Prezes UOKiK postanowieniem z dnia 13 września 2011 r. wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa lub wycofanie go z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnokrajowym. Ponadto poinformował stronę, jakie naleŜy przedstawić dowody, potwierdzające podjęcie ww. działań. W postanowieniu Prezes odniósł się takŜe do stanowiska strony w kwestii kategorii wiekowej uŜytkowników wyrobu będącego przedmiotem postępowania i wyjaśnił, Ŝe klasyfikacja zabawki do określonej kategorii wiekowej dokonana przez producenta moŜe zostać zakwestionowana przez organ nadzoru rynku, jeŜeli z obiektywnej oceny cech, właściwości i funkcji uŜytkowych zabawki wynika, Ŝe jest ona sprzeczna z rzeczywistym przeznaczeniem wiekowym wyrobu, oraz Ŝe, gdy występują powaŜne wątpliwości, co do tego, dla jakiej grupy wiekowej zabawka jest przeznaczona, zabawka musi być poddana surowszym badaniom, powołując się przy tym na Wytyczne Komisji Europejskiej: nr 4 dotyczące stosowania dyrektywy Bezpieczeństwa Zabawek i nr 10 dot. wdraŜania dyrektywy bezpieczeństwa zabawek (88/378/EWG) oraz pkt 8.1 normy PN-EN 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” . Ponadto postanowieniem z dnia 28 września 2011 r. Prezes UOKiK stwierdził niedopuszczalność wniosku „PIEROT” Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa UOKiK z dnia 11 sierpnia 2011 r., Nr DNR-2/272/2011, przedłuŜającą wydany dla Ryszarda Urbańskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: PH „RYN” w Częstochowie, przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu 08 lipca 2011 r. zakaz udostępniania 60 szt. zabawki PCHANKA - MOTYL , ITEM No. 91856A/91856-3, kod kreskowy 5900700070806, bowiem adresatem przedmiotowej decyzji mógł być tylko i wyłącznie, podmiot kontrolowany przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej, i tylko kontrolowany mógł wnieść środek odwoławczy. W piśmie z dnia 21 września 2011 r. strona oświadczyła, Ŝe zamierza wycofać zabawkę z obrotu i rezygnuje z badania próbki kontrolnej. Ponadto strona zwróciła się z prośbą o umoŜliwienie wycofania z obrotu 60 szt. kwestionowanej zabawki i próbki kontrolnej, zabezpieczonych przez Inspekcję Handlową u kontrolowanego, tj. Ryszarda Urbańskiego. 5 Prezes UOKiK przychylił się do prośby strony i w dniu 3 października 2011 r. zwrócił się: do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o zwolnienie zabezpieczonej u kontrolowanego przedsiębiorcy - Ryszarda Urbańskiego, próbki kontrolnej oraz do kontrolowanego o umoŜliwienie importerowi odbioru 60 szt. zabawki i zwolnionej próbki kontrolnej wyrobu. Przy piśmie z dnia 10 października 2011 r. (data wpływu 13 października 2011 r.) strona załączyła oryginały oświadczeń o nieposiadaniu zabawki Pchanki-motyl , symbol PC91856-3, kod kreskowy 5900700070806, na stanie magazynowym od 7 na 8 odbiorców oraz fakturę VAT potwierdzającą zamieszczenie wymaganego ogłoszenia prasowego w Gazecie Wyborczej (emisja w dniu 22 września 2011 r.) wraz z treścią ogłoszenia. Przy kolejnym piśmie z dnia 17 października 2011 r. (data wpływu 24 października 2011 r.) strona załączyła brakujący dowód w postaci oryginału faktury korygującej potwierdzającej wycofanie od kontrolowanego, tj. Ryszarda Urbańskiego, 61 szt. kwestionowanej zabawki wraz z protokołem ich zniszczenia. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 26 października 2011 r. poinformował stronę o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy, prawie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. JednakŜe strona z praw tych nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Przedsiębiorca - „PIEROT” Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach jest importerem zabawki – PCHANKI (MOTYL) , ITEM No. 91856A/91856-3 , kod kreskowy 5900700070806 . Zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, za importera uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, mającą siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do uŜytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. 6 Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań Nr 189/2011) wykazały niezgodność zabawki z pkt 5.1b i pkt 6a normy PN-EN 71-1+A9:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”. Przedmiotowa zabawka ze względu na stwierdzone w wyniku badania laboratoryjnego niezgodności polegające na pojawieniu się w wyniku badania małych elementów, których połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych powoduje niebezpieczeństwo uduszenia albo udławienia stanowi obecnie naruszenie § 8 ust. 2 rozporządzenia MG oraz pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3. załącznika nr 1 „ Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do rozporządzenia MG. Zaś niezgodność polegająca na zaniŜonej grubości folii opakowania zabawki, stwarzająca ryzyko odcięcia dopływu powietrza i uduszenia, stanowi naruszenie pkt. 1.5. ww. załącznika. Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia MG stanowi, Ŝe podczas projektowania i produkowania zabawek powinny być uwzględnione zdolności dzieci, a tam, gdzie to właściwe, ich opiekunów, w szczególności w przypadku zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy lub z innych określonych grup wiekowych. Z treści przepisu pkt 1.4.2. załącznika nr 1 „ Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG wynika, iŜ zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Natomiast zgodnie z pkt 1.4.3. ww. załącznika, zabawki przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. Zaś pkt 1.5. ww. załącznika stanowi, iŜ opakowania, w których znajdują się zabawki podczas sprzedaŜy detalicznej, nie mogą stwarzać ryzyka odcięcia dopływu powietrza ani uduszenia (asfiksji) poprzez zewnętrzne zatkanie dróg oddechowych przez usta i nos. Stwierdzić naleŜy, Ŝe przedmiotowa zabawka, biorąc pod uwagę umiejętności dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia, nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa i zagraŜa zdrowiu ich uŜytkowników – małych dzieci. W tym okresie Ŝycia, dzieci chętnie wkładają przedmioty do buzi, a połknięcie małych elementów moŜe spowodować zadławienie lub uduszenie. Charakterystyczne dla małych dzieci jest równieŜ zakładanie na twarz lub całą głowę opakowań wykonanych z róŜnych materiałów, w tym z folii. ZaniŜona grubość folii opakowania zabawki stanowi powaŜne zagroŜenie odcięcia dopływu powietrza i uduszenie się dziecka. 7 W toku postępowania strona zakwestionowała, kwalifikację wiekową zabawki - PCHANKA - MOTYL , ITEM No. 91856A/91856-3, kod kreskowy 5900700070806 dokonaną przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach, Delegatura w Częstochowie. JednakŜe strona uznała argumentację Prezesa UOKiK uzasadniającą wykonanie badań laboratoryjnych o surowszych parametrach, dla zabawek przeznaczonych dla młodszych dzieci, tj. w wieku poniŜej 36 miesięcy, przedstawioną w postanowieniu Prezesa UOKiK z dnia 13 września 2011 r. i podjęła działania mające na celu wycofanie wyrobu z obrotu. Na dowód podjętych działań strona przedstawiła zestawienie kontrahentów, oryginały oświadczeń odbiorców o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowego wyrobu i oryginał faktury korygującej oraz dowód potwierdzający zamieszczenie wymaganego ogłoszenia prasowego. Zebrane w toku postępowania dowody są wystarczające do uznania, iŜ zabawka – PCHANKA - MOTYL , ITEM No. 91856A/91856-3, kod kreskowy 5900700070806, została wycofana z obrotu. Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w zw. z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor DNR Anna Maurak Otrzymuje: „PIEROT” Sp. z o. o. Skarbimierzyce 19 72-002 Dołuje Do wiadomości: 1. Ryszard Urbański ul. Rynek Wieluński 13 42-200 Częstochowa 2. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej dot.: KJ-Cz.8361.39.2011 KJ-Cz.8361.55.2011 3. aa