RWR-48/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61- 23/08/KK Wroc ł aw, 02.10.2008 r. DECYZJA RWR 48/2008 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 Rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko przedsi ę biorcy: Biuro Turystyczno Us ł ugowe „Juventur Wa ł brzych” Sp. z o.o. Ul. S ł owackiego 3, 58 – 300 Wa ł brzych - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów po stwierdzeniu stosowania przez tego przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegaj ą cej na zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. Warunki uczestnictwa nast ę puj ą cych postanowie ń : a) Pkt 1 in fine : „ Uregulowanie pe ł nej nale ż no ś ci za udzia ł w imprezie powinno nast ą pi ć w uzgodnionym z biurem terminie. Nie wywi ą zanie si ę przez Nabywc ę z powy ż szych uzgodnie ń b ę dzie równoznaczne z odst ą pieniem od umowy na warunkach okre ś lonych w pkt. 4 Rezygnacje .”; b) Pkt 2: „ Niewykorzystanie któregokolwiek ze ś wiadcze ń w okre ś lonym terminie nie upowa ż nia Pa ń stwa do otrzymania zwrotu cz ęś ci op ł aty wniesionej w biurze. Dotyczy to tak ż e przypadków, gdy w ł adze graniczne poszczególnych krajów nie wydadz ą zezwolenia na wjazd do ich kraju z powodów sobie wiadomych .”; c) Pkt 3 in fine : „ Biuro rezerwuje sobie mo ż liwo ść i prawo do zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, pensjonatach wzgl ę dnie o ś rodkach wczasowych o równorz ę dnym lub wy ż szym standardzie .”; d) Pkt 7 in fine: „Za baga ż , który uczestnik przewozi, biuro ponosi odpowiedzialno ść do wysoko ś ci 500,-z ł tylko wówczas, gdy szkoda wynik ł a z ra żą cego niedbalstwa Biura. Biuro nie odpowiada za baga ż skradziony, zgubiony lub zniszczony z braku staranno ś ci uczestnika .”; które s ą postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 (45) kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 Rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939), nak ł ada si ę na Biuro Turystyczno Us ł ugowe „Juventur Wa ł brzych” Sp. z o.o. Ul. S ł owackiego 3, 58 – 300 Wa ł brzych kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 52.115 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ą t dwa tysi ą ce sto pi ę tna ś cie z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. UZASADNIENIE W zwi ą zku z dzia ł aniami Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej tak ż e Prezesem Urz ę du] zwi ą zanymi z kontrol ą wzorców umownych stosowanych przez organizatorów turystyki, wroc ł awska Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadzi ł a kontrol ę wzorców stosowanych przez Biuro Turystyczno Us ł ugowe „Juventur Wa ł brzych” Sp. z o.o. Ul. S ł owackiego 3, 58 – 300 Wa ł brzych (dalej zwany „Juventur Wa ł brzych”) . W toku wszcz ę tego post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du wst ę pnie ustali ł , i ż dzia ł alno ść przedsi ę biorcy mo ż e odbywa ć si ę z naruszeniem przepisów prawa uzasadniaj ą cym wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. (dowód: karta 27) W zwi ą zku z powy ż szym - Postanowieniem nr 111/2008 z dnia 16.04.2008 - Prezes Urz ę du, wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Biuro Turystyczno Us ł ugowe „Juventur Wa ł brzych” Sp. z o.o. w Wa ł brzychu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsument ó w, o których stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) (zw. dalej tak ż e ustaw ą o ochronie (… )) polegaj ą cej na umieszczeniu w punktach: 1 in fine, 2, 3 in fine, 7 in fine u ż ywanego wzorca umownego pn. „Warunki uczestnictwa” zapisów, które s ą wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kpc . (dowód: karta 1-2) Ponadto – zgodnie z punktem II Postanowienia nr 1/2008 – Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet materia ł u dowodowego sprawy dowody uzyskane w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego prowadzonego pod sygn. RWR 402-1/08/KK. (dowód: karta 1-2) Podczas prowadzonego post ę powania przedsi ę biorca nie zgodzi ł si ę ze zg ł oszonymi przez Prezesa Urz ę du zarzutami. Nie zmieni ł stosowanego wzorca umownego. (dowód: karta 42) Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 1. Strona post ę powania: 2 Spó ł ka – Biuro Turystyczno Us ł ugowe „Juventur Wa ł brzych” Sp. z o.o. zarejestrowana zosta ł a w Krajowym Rejestrze S ą dowym w dniu 15.07.2002 r. Kapita ł zak ł adowy Spólki wg odpisu aktualnego z dnia 12.11.2007 r. z KRS wynosi 500.000 z ł . Przedmiotem dzia ł alno ś ci gospodarczej Spó ł ki jest dzia ł alno ść zwi ą zana z turystyk ą , hotele i restauracje. W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci „Juventur Wa ł brzych” zawiera z konsumentami umowy uczestnictwa w organizowanych przez siebie imprezach turystycznych. (dowód: karta 6-35) 2. W umowach zawieranych z konsumentami „Juventur Wa ł brzych” stosuje wzorzec umowny pod nazw ą „Warunki uczestnictwa” zawieraj ą cy m.in. nast ę puj ą ce zapisy: e) Pkt 1 in fine : „ Uregulowanie pe ł nej nale ż no ś ci za udzia ł w imprezie powinno nast ą pi ć w uzgodnionym z biurem terminie. Nie wywi ą zanie si ę przez Nabywc ę z powy ż szych uzgodnie ń b ę dzie równoznaczne z odst ą pieniem od umowy na warunkach okre ś lonych w pkt. 4 Rezygnacje .”; f) Pkt 2: „ Niewykorzystanie któregokolwiek ze ś wiadcze ń w okre ś lonym terminie nie upowa ż nia Pa ń stwa do otrzymania zwrotu cz ęś ci op ł aty wniesionej w biurze. Dotyczy to tak ż e przypadków, gdy w ł adze graniczne poszczególnych krajów nie wydadz ą zezwolenia na wjazd do ich kraju z powodów sobie wiadomych .”; g) Pkt 3 in fine : „ Biuro rezerwuje sobie mo ż liwo ść i prawo do zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, pensjonatach wzgl ę dnie o ś rodkach wczasowych o równorz ę dnym lub wy ż szym standardzie .”; h) Pkt 7 in fine: „Za baga ż , który uczestnik przewozi, biuro ponosi odpowiedzialno ść do wysoko ś ci 500,-z ł tylko wówczas, gdy szkoda wynik ł a z ra żą cego niedbalstwa Biura. Biuro nie odpowiada za baga ż skradziony, zgubiony lub zniszczony z braku staranno ś ci uczestnika .”; (dowód: karta 27) 3. W Rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczono mi ę dzy innymi nast ę puj ą ce klauzule: ad a) Klauzula nr 440 : „Nie op ł acenie przez uczestnika w ustalonym przez Organizatora terminie p ł atno ś ci ceny imprezy powoduje skre ś lenie z listy uczestników z równoczesnym zastosowaniem konsekwencji finansowych.”, (wyrok SOKIK w warszawie z dnia 23.02.2005 r., sygn. akt XVII Amc 141/03); ad b) Klauzula nr 358 : „Nie wykorzystywanie któregokolwiek ze ś wiadczenia zawartego w umowie z woli klienta nie upowa ż nia do zwrotu wp ł aconej kwoty.”, (wyrok SOKiK w Warszawie z dnia 10.11.2004 r. sygn. akt XVII Amc 80/03); ad c) Klauzula nr 1052: „Organizator zastrzega sobie prawo do zmiany programu i ś wiadcze ń imprezy, gdy zmiana ta jest powodowana czynnikami niezale ż nymi od niego, a zawarte w umowie ś wiadczenia mog ą by ć zast ą pione jedynie ś wiadczeniami o tym samym lub wy ż szym standardzie i w tej samej ilo ś ci, jednocze ś nie w w/w przypadku Klientowi nie przys ł uguje prawo do jakichkolwiek roszcze ń finansowych.”, (wyrok SOKiK w Warszawie z dnia 14.12.2006 r., sygn. akt XVII Amc 152/05); ad d) Klauzula nr 607 : „Za baga ż , który uczestnik przewozi ze sob ą odpowiada przewo ź nik. Biuro ponosi odpowiedzialno ść do wysoko ś ci 500 z ł tylko wówczas, gdy szkoda wynik ł a z ra żą cego niedbalstwa biura. Biuro nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ewentualne uszkodzenie, 3 zniszczenie, zguby, kradzie ż e, które mog ą si ę zdarzy ć w hotelu lub apartamentach.”, (wyrok SOKiK w Warszawie z dnia 10.11.2005 r., sygn. akt XVII Amc 87/04). 4. W trakcie post ę powania, „Juventur Wa ł brzych” nie zgodzi ł si ę z postawionymi mu zarzutami stosowania we wzorcu umownym niedozwolonych postanowie ń umownych oraz nie zmieni ł stosowanego wzorca umownego. (dowód: karta 42) Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: 1. Interes publicznoprawny Podstaw ą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urz ę du, czy w danej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. Stwierdzenie, ż e powy ż sze mia ł o miejsce, pozwala na realizacj ę celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1 ustawy, którym jest okre ś lenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ó w przedsi ę biorców i konsument ó w. Zdaniem Prezesa Urz ę du rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą lub b ę d ą klientami Biura Turystyczno Us ł ugowego „Juventur Wa ł brzych” Sp. z o.o. w Wa ł brzychu . Interes publicznoprawny przejawia si ę bowiem tak ż e w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi s ł owy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocze ś nie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione by ł o w niniejszej sprawie podj ę cie przez Prezesa Urz ę du dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie (…) . 2. Przes ł anki art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Art. 24 ust.1 ustawy o ochronie (…) stanowi, i ż „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. ” , natomiast art. 24 ust. 2 okre ś la, i ż „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego. (…).” Do stwierdzenia praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zosta ł y wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie przed dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wy ż ej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) , za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego . Nale ż y w tym miejscu wskaza ć , i ż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. 4 Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 k.p.c. ) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Tym niemniej nale ż y pami ę ta ć , ż e art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie . Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego . Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powy ż sze stanowisko Prezesa Urz ę du zgodne jest z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(…) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „ (…) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (…)”. Nie jest zatem konieczna literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Niedozwolone b ę d ą zatem takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, a której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Przedmiotem niniejszego post ę powania jest wykazanie, ż e wy ż ej wymienione, zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du zapisy wzorca umownego stosowanego przez „Juventur Wa ł brzych” przy zawieraniu umów na uczestnictwo w imprezie turystycznej, s ą to ż same z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego mi ę dzy innymi pod pozycjami: 440, 358, 1052, 607. W wyroku z dnia 25.02.2005 r. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sygn. akt XVII Amc 141/03) uzna ł za niedozwolon ą klauzul ę umown ą , postanowienie wpisane nast ę pnie do rejestru klauzul niedozwolonych pod pozycj ą 440, wedle tre ś ci którego: „ Nie op ł acenie przez uczestnika w ustalonym przez Organizatora terminie p ł atno ś ci ceny imprezy powoduje skre ś lenie z listy uczestników z równoczesnym zastosowaniem konsekwencji finansowych ” . Skutkiem obowi ą zywania takiego zapisu umownego by ł o nieuzasadnione obiektywnymi przes ł ankami rozwi ą zanie zawartej umowy o imprez ę turystyczn ą z jednoczesnym 5 obci ąż eniem konsumenta konsekwencjami finansowymi z tego tytu ł u. Kodeks cywilny w art. 385 (3) pkt 16 uznaje za niedozwolone, takie postanowienie umowne, które nak ł ada wy łą cznie na konsumenta obowi ą zek zap ł aty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy. Przedsi ę biorca „Juvenur Wa ł brzych”, zastrzeg ł w tre ś ci stosowanego wzorca umownego, i ż „Uregulowanie pe ł nej nale ż no ś ci za udzia ł w imprezie powinno nast ą pi ć w uzgodnionym z biurem terminie. Nie wywi ą zanie si ę przez Nabywc ę z powy ż szych uzgodnie ń b ę dzie równoznaczne z odst ą pieniem od umowy na warunkach okre ś lonych w pkt. 4 Rezygnacje.” Maj ą c na uwadze tre ść zakwestionowanego postanowienia oraz klauzuli wpisanej do rejestru - podkre ś li ć nale ż y, i ż obie one prowadza do to ż samego skutku, który polega na rozwi ą zaniu umowy z winy konsumenta i zastosowaniu przewidzianych umow ą konsekwencji finansowych. Postanowienie o wskazanej wy ż ej tre ś ci godzi w dobre obyczaje i ra żą co narusza interesy konsumentów, w dwóch co najmniej aspektach. Nie prowadzi ono do rozró ż nienia przyczyn rezygnacji z udzia ł u w imprezie na zawinione i niezawinione, prowadz ą c tym samym do ka ż dorazowej odpowiedzialno ś ci uczestnika za rozwi ą zanie umowy, odpowiedzialno ś ci konkretnej oraz przyjmuj ą cej okre ś lony wymiar ekonomiczny (przewidziane w warunkach umownych kary umowne). Po drugie, do rozwi ą zania umowy dochodzi w sposób samoistny, skutkiem nie dokonania terminowej wp ł aty nale ż no ś ci przez konsumenta. Z uwagi za ś na specyfik ę umowy o imprez ę turystyczn ą w przypadku uchybienia terminowej p ł atno ś ci przez konsumenta, gdy nie jest znana okoliczno ść tego uchybienia, wierzyciel powinien poinformowa ć o zaistnia ł ym fakcie konsumenta i ponownie wezwa ć go do zap ł aty. Dopiero dalsza bezskuteczno ść konsumenta skutkowa ć powinna definitywnym rozwi ą zaniem umowy. Nie s ą bowiem wykluczone sytuacje, kiedy zap ł ata nie mo ż e by ć dokonana z przyczyn obiektywnych, niezale ż nych, czy niezawinionych przez konsumenta lub nawet kiedy dochodzi do up ł ywu terminu p ł atno ś ci z przyczyn zale ż nych od konsumenta, ale których jest on nie ś wiadomy np. zwyk ł a niepami ęć ; a mimo wyst ą pienia wszystkich tych wy ż ej opisanych sytuacji konsument (podobnie jak przedsi ę biorca) nadal zainteresowany jest skorzystaniem z oferty turystycznej na któr ą przysta ł . Do powy ż szego doda ć nale ż y, i ż w chwili obecnej, w dobie rozwini ę tego systemu komunikowania si ę za pomoc ą ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , poinformowanie konsumenta o fakcie opó ź nienia z zap ł at ą i ewentualnych skutkach tego stanu rzeczy, jak równie ż dope ł nienie przez konsumenta p ł atno ś ci jest mo ż liwe w terminie i uzasadnione. Wi ą zanie zatem z faktem jednokrotnego uchybienia przez konsumenta terminu p ł atno ś ci nale ż no ś ci, skutku w postaci rozwi ą zania umowy jest przedwczesne. Konsument mo ż e by ć bowiem zainteresowany jej wykonaniem. Stosowana przez przedsi ę biorc ę sankcja za uchybienie terminu p ł atno ś ci w postaci rozwi ą zania umowy wi ą za ć si ę te ż b ę dzie zawsze z konsekwencj ą poniesienia przez konsumenta dolegliwo ś ci finansowej pomimo tego, i ż konsument jest zainteresowany wykonaniem umowy i uiszczeniem nale ż no ś ci, nawet z odsetkami. Poniesienie przez konsumenta kary finansowej w przedstawionych wy ż ej okoliczno ś ciach nie by ł oby zatem uzasadnione. Postanowienie takie narusza przepis art. 385 (3) pkt 16 kc oraz art. 385 (1) kc. Z uwagi na powy ż sze Prezes Urz ę du uzna ł wymieniony wy ż ej zapis za to ż samy ze wskazanym postanowieniem wpisanym pod pozycj ę 440 rejestru klauzul, czemu nie przecz ą odmienno ś ci wynikaj ą ce z ró ż nic w sformu ł owaniu i u ż ytych zwrotach porównywanych klauzul. W wyroku z dnia z dnia 10.11.2004 r. (sygn. akt XVII Amc 80/03) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie uzna ł za niedozwolone, postanowienie umowne wedle tre ś ci którego „ Nie wykorzystywanie któregokolwiek ze ś wiadczenia zawartego w umowie z woli klienta nie upowa ż nia do zwrotu wp ł aconej kwoty .” Postanowienie to wpisane zosta ł o do rejestru pod nr 358. SOKIK uzasadni ł , 6 i ż przedmiotowy zapis pozbawia konsumenta zwrotu kwoty w przypadku nie wykorzystania z jego woli ś wiadczenia obj ę tego klauzul ą . Zapis ten narusza ra żą co interes konsumenta, gdy ż w przypadku, gdy niewykorzystane przez klienta ś wiadczenie zostanie sprzedane przez organizatora innemu klientowi to nie powstanie strata biura podró ż y. Zapis ten ponadto nie ró ż nicuje przyczyn lez ą cych po stronie klienta, które spowodowa ł y nie wykorzystanie przez niego ś wiadczenia obj ę tego umow ą . We wzorcu umownym, którym pos ł uguje si ę JUVENTUR Wa ł brzych znajduje si ę zapis o tre ś ci: „ Niewykorzystanie któregokolwiek ze ś wiadcze ń w okre ś lonym terminie nie upowa ż nia Pa ń stwa do otrzymania zwrotu cz ęś ci op ł aty wniesionej w biurze. Dotyczy to tak ż e przypadków, gdy w ł adze graniczne poszczególnych krajów nie wydadz ą zezwolenia na wjazd do ich kraju z powodów sobie wiadomych .” Zapis ten w sposób to ż samy jak postanowienie wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych pod pozycj ą 358 ogranicza odpowiedzialno ść organizatora turystyki, pozwalaj ą c mu osi ą gn ąć w sposób niezgodny z prawem bo naruszaj ą c interes ekonomiczny konsumenta dodatkowy dochód. Postanowienia umowne które wy łą czaj ą obowi ą zek zwrotu konsumentowi uiszczonej zap ł aty za ś wiadczenie nie spe ł nione w ca ł o ś ci lub cz ęś ci, je ż eli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania uwa ż ane jest w razie w ą tpliwo ś ci za niedozwolone postanowienie umowne (art. 385 (3) pkt 12 kc). Skutek wynikaj ą cy z zapisu pkt 2 Warunków uczestnictwa, nie jest modyfikowany postanowieniem pkt 4 – jak to wskazuje strona. Pkt 4 Warunków uczestnictwa dotyczy bowiem tylko przypadku rezygnacji z ca ł ej imprezy. Interpretacja tego postanowienia nie daje podstaw do twierdzenia, aby wyra ż ona w nim zasada udowodnienia poniesionych przez organizatora kosztów znajdowa ł a zastosowanie tak ż e w przypadku rezygnacji konsumenta z cz ęś ci us ł ug. Z uwagi na powy ż sze, w ocenie Prezesa Urz ę dy, mimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci postanowienia zawartego we wzorcu umownym którym pos ł uguje si ę JUVENTUR Wa ł brzych stwierdzi ć nale ż y jego to ż samo ść ze wskazan ą klauzul ą niedozwolon ą , wpisan ą do rejestru postanowie ń pod pozycj ą 358. W wyroku z dnia 14.12.2006 r. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone, postanowienie umowne o tre ś ci : „ Organizator zastrzega sobie prawo do zmiany programu i ś wiadcze ń imprezy, gdy zmiana ta jest powodowana czynnikami niezale ż nymi od niego, a zawarte w umowie ś wiadczenia mog ą by ć zast ą pione jedynie ś wiadczeniami o tym samym lub wy ż szym standardzie i w tej samej ilo ś ci, jednocze ś nie w w/w przypadku Klientowi nie przys ł uguje prawo do jakichkolwiek roszcze ń finansowych. ”, wpisane nast ę pnie do rejestru klauzul pod pozycja 1052, (sygn. akt XVII Amc 152/05). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygni ę cia SOKIK stwierdzi ł , i ż postanowienie takie wyczerpuje przepis art. 385 (3) pkt 10 i 19 kc, uprawnia on jedynie kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez wa ż nej przyczyny wskazanej w tej umowie, a wi ę c niezgodnie z art. 385 (1) § 1 kc. Klauzula ta jest jednocze ś nie niezgodna z art. 11 a ust. 1, a tak ż e art. 16 a ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. o us ł ugach turystycznych. Zgodnie z brzmieniem art. 11 a ust. 1 organizator odpowiada za niewykonanie lub nieprawid ł owe wykonanie umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych, chyba ż e jest to spowodowane dzia ł aniem lub zaniechaniem klienta albo dzia ł aniem lub zaniechaniem osoby trzeciej, nieuczestnicz ą cej w wykonywaniu us ł ug je ż eli dzia ł a ń tych lub zaniecha ń nie mo ż na by ł o przewidzie ć ani unikn ąć albo je ś li wynika to z dzia ł ania si ł y wy ż szej. Z art. 16 a ust. 4 pkt 1 i 2 powo ł anej ustawy wynika, ż e w przypadku gdy organizator nie wykonuje przewidzianych w umowie us ł ug i nie jest mo ż liwe wykonanie ś wiadczenia zast ę pczego uczestnik mo ż e żą da ć naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania umowy, chyba ze zachodz ą okoliczno ś ci wymienione w art. 16 a ust. 4 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Przez przyczyny niezale ż ne od uczestnika 7 imprezy mo ż na rozumie ć takie okoliczno ś ci, które obci ąż aj ą organizatora, które zale żą od podmiotów uczestnicz ą cych w wykonaniu us ł ugi. Stosownie do tre ś ci art. 16 a ust. 2 klient z uzasadnionych powodów mo ż e nie wyrazi ć zgody na ś wiadczenie zast ę pcze i od umowy odst ą pi ć i przys ł uguje mu prawo do odszkodowania. W tej sytuacji postanowienie to narusza art. 385 (3) pkt 2 kc i 385 (1) § 1 kc, bowiem niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które wy łą czaj ą lub istotnie ograniczaj ą odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. S ą d wskaza ł , i ż przedsi ę biorca zamieszczaj ą c takie postanowienie liczy ł na nisk ą ś wiadomo ść prawn ą konsumentów, którzy nie zorientuj ą si ę ż e naruszaj ą one ich prawa i nie b ę d ą dochodzi ć z tego tytu ł u ż adnych roszcze ń . Zamieszczenie takiego postanowienia ś wiadczy o d ąż eniu przedsi ę biorcy do wprowadzenia konsumentów w b łą d przez wyrobienie w nich mylnego przekonania, i ż w przypadku zaistnienia okre ś lonych nimi okoliczno ś ci odpowiedzialno ść organizatora imprezy turystycznej jest wy łą czona, a konsumenci nie mog ą zrealizowa ć swoich uprawnie ń wynikaj ą cych z innych zapisów stosowanego przez przedsi ę biorc ę wzorca lub ogólnie obowi ą zuj ą cych przepisów ustawy o us ł ugach turystycznych i kodeksu cywilnego. Takie postepowanie traktowa ć nale ż y jako szczególnie ra żą ce naruszenie interesów konsumentów, kszta ł tuj ą ce ich prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. We wzorcu umownym, którym pos ł ugiwa ł si ę JUVENTUR Wa ł brzych znalaz ł o si ę postanowienie o tre ś ci: „ Biuro rezerwuje sobie mo ż liwo ść i prawo do zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, pensjonatach wzgl ę dnie o ś rodkach wczasowych o równorz ę dnym lub wy ż szym standardzie .” W aspekcie wy ż ej przedstawionych uwag, Prezes Urz ę du pragnie zwróci ć uwag ę , ż e nie jest uprawnieniem ale obowi ą zkiem organizatora imprezy dostarczenie konsumentowi w przypadku zmiany oferty, produktu o takim samym lub wy ż szym standardzie. Oznacza, to i ż konsument ma w stosunku do organizatora imprezy roszczenie o podobne zachowanie, takiego post ę powania mo ż e od organizatora imprezy skutecznie si ę domaga ć , a nawet żą da ć jego realizacji w drodze przymusowej. Juventur Wa ł brzych tymczasem usi ł uje przekszta ł ci ć przys ł uguj ą ce konsumentowi ustawowo uprawnienie, w swoje prawo do okre ś lonego zachowania. Postanowienie takie, poniewa ż modyfikuje zasady odpowiedzialno ś ci ustawowej na niekorzy ść konsumenta, prowadzi do ograniczenia odpowiedzialno ś ci kontraktowej organizatora turystyki, co jest uznawane za dzia ł anie niedozwolone (art. 385 (3) pkt 2 kc). W przypadku zmiany programu imprezy, konsumentowi przys ł uguj ą wg ustawy o us ł ugach turystycznych dwa roszczenia: o ś wiadczenie zast ę pcze o tej samej lub wy ż szej warto ś ci lub o naprawienie szkody. Formu ł uj ą c zatem przedmiotowe postanowienie Juventur Wa ł brzych wprowadza zatem konsumentów w b łą d co do charakteru tego roszczenia oraz podstaw jego żą dania, jak równie ż wywo ł uje mylne prze ś wiadczenie, i ż konsumentom przys ł uguje tylko jedno ze ś wiadcze ń tj. prawo do us ł ugi o równorz ę dnym lub wy ż szym standardzie. Z powy ż szych wzgl ę dów nie mo ż na te ż uzna ć , i ż tre ść zapisu ma charakter jedynie informacyjny. Z uwagi na powy ż sze, w ocenie Prezesa Urz ę du, mimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci postanowienia zawartego we wzorcu umownym którym pos ł uguje si ę „Juventur Wa ł brzych” stwierdzi ć nale ż y jego to ż samo ść ze wskazan ą klauzul ą niedozwolon ą , wpisan ą do rejestru postanowie ń pod pozycj ą 1052. W wyroku z dnia 10.11.2005 r. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone postanowienie umowne, wedle tre ś ci którego: „ Za baga ż , który uczestnik przewozi ze sob ą odpowiada przewo ź nik. Biuro ponosi odpowiedzialno ść do wysoko ś ci 500 z ł tylko wówczas, gdy szkoda wynik ł a z ra żą cego niedbalstwa biura. Biuro nie ponosi odpowiedzialno ś ci za ewentualne uszkodzenie, zniszczenie, zguby, kradzie ż e, które mog ą si ę zdarzy ć w hotelu lub apartamentach .” (sygn. akt XVII Amc 87/04), wpisane nast ę pnie do rejestru pod pozycj ę 607. Ponadto w wyroku z dnia 8 02.02.2005 r. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone, postanowienie umowne wpisane do rejestru postanowie ń wzorca umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 417, o tre ś ci: „ Organizator nie ponosi odpowiedzialno ś ci za zagubiony, skradziony lub zniszczony w czasie imprezy baga ż Uczestnika ” (sygn. akt XVII Amc 104/04). Organizator imprezy turystycznej ponosi odpowiedzialno ść za wszystkie swoje dzia ł ania i zaniechania przedsi ę wzi ę te w zwi ą zku z organizowan ą imprez ą turystyczn ą . Zakres odpowiedzialno ś ci organizatora turystyki oraz sytuacje w których mo ż e si ę on ekskulpowa ć okre ś lone zosta ł y w art. 11 a ustawy o us ł ugach turystycznych. Odpowiedzialno ś ci ą organizatora imprezy obj ę ty jest niew ą tpliwie tak ż e baga ż uczestnika. Odpowiedzialno ść ta dotyczy zarówno sytuacji gdy baga ż powierzony zosta ł organizatorowi, tj. gdy organizator w taki sposób zadysponowa ł baga ż em, i ż uczestnik nie mo ż e sprawowa ć nad nim kontroli, tj. od momentu przekazania baga ż u przez uczestnika imprezy organizatorowi przy wsiadaniu do ś rodka transportu, poprzez ewentualne prze ł adunki czy roz ł adunek baga ż y, a ż po jego oddanie w ł a ś cicielowi, jak i tzw. baga ż u podr ę cznego. Przewóz baga ż u, jest zazwyczaj jednym z elementów wykonania umowy o us ł ug ę turystyczna st ą d brak jest mo ż liwo ś ci wy łą czenia w tym zakresie odpowiedzialno ś ci organizatora imprezy; organizator imprezy nie mo ż na pozbawi ć konsumenta ochrony zwi ą zanej z zagubieniem, skradzeniem, zniszczeniem itp. baga ż u, przerzucaj ą c na niego samego odpowiedzialno ść za ten baga ż . Art. 385 (3) pkt 2 kc zakazuje wy łą czenia lub istotnego ograniczenia odpowiedzialno ś ci wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. JUVENTUR Wa ł brzych w stosowanym wzorcu umownym pos ł u ż y ł si ę postanowieniem o tre ś ci „ Za baga ż , który uczestnik przewozi, biuro ponosi odpowiedzialno ść do wysoko ś ci 500,-z ł tylko wówczas, gdy szkoda wynik ł a z ra żą cego niedbalstwa Biura. Biuro nie odpowiada za baga ż skradziony, zgubiony lub zniszczony z braku staranno ś ci uczestnika .” Odnosz ą c powy ż sze postanowienie do tre ś ci klauzul wpisanych do rejestru zwróci ć nale ż y uwag ę , i ż poj ę ciem baga ż u obj ę te s ą wszystkie przewo ż one przez podró ż nego rzeczy. S ą to zatem przedmioty stanowi ą ce tzw. baga ż podr ę czny, który zwyczajowo podró ż ny przewozi bezpo ś rednio przy sobie, jak i przedmioty które oddawane s ą organizatorowi do przewiezienia na miejsce podró ż y. Jeden jak i drugi „baga ż ” zawiera rzeczy osobiste, czyli takie, które co do zasady przeznaczone s ą do wy łą cznego korzystania z nich przez konkretn ą osob ę . Umowa o imprez ę turystyczn ą jest umow ą nazwan ą , szczegó ł owo uregulowan ą w ustawie o ś wiadczenie us ł ug turystycznych. Przepisy ustawy wskazuj ą co i w jaki sposób umowa taka winna okre ś la ć , oraz w jaki sposób umowa ta powinna zosta ć wykonana. Regulacja zawarta w ustawie, nie jest jednak regulacj ą pe ł n ą , kompletn ą skutkiem czego w oparciu o przepis art. 11 ustawy o us ł ugach turystycznych w zakresie nieuregulowanym ustaw ą do umów z klientami zawieranych przez organizatorów turystyki i po ś redników turystycznych stosuje si ę przepisy Kodeksu cywilnego oraz inne przepisy dotycz ą ce ochrony konsumenta. Umowa o imprez ę turystyczn ą zawiera w sobie cechy innych umów, w tym umowy przewozu. Przewóz baga ż u i zasady odpowiedzialno ś ci za nienale ż yte wykonanie tej czynno ś ci uregulowane s ą w kodeksie cywilnym (art. 778 § 1 i 2 kc) oraz prawie przewozowym (Dz.U. z 2000 Nr 50 poz. 601 z pó ź n. zm.). Zgodnie z art. 63 prawa przewozowego – które znajdzie zastosowanie z uwagi na brzmienie art. 11 ustawy o us ł ugach turystycznych w zw. z art. 778 § 2 kc - Za rzeczy, które podró ż ny przewozi ze sob ą pod w ł asnym nadzorem, przewo ź nik ponosi odpowiedzialno ść , je ż eli szkoda powsta ł a z jego winy. Przepis § 2 tego przepisu, stanowi z kolei, i ż przewo ź nik odpowiada za przewo ż one przez podró ż nego rzeczy jak za przesy ł k ę , je ż eli podró ż ny umie ś ci je, bez mo ż liwo ś ci sprawowania nad nimi sta ł ego nadzoru, w miejscu wskazanym przez przewo ź nika lub na ten cel przeznaczonym. Przepis art. 778 § 1 kc modyfikuje odpowiedzialno ść za przewóz baga ż u „podr ę cznego” obci ąż aj ą c t ą odpowiedzialno ś ci ą przewo ź nika gdy szkoda wynik ł a z winy umy ś lnej lub ra żą cego niedbalstwa 9 przewo ź nika, pami ę ta ć jednak nale ż y, ż e je ś li przewóz realizowany jest w wykoniu umowy o imprez ę turystyczn ą , to odpowiedzialno ść ta podlega ł a dalszej modyfikacji z uwagi na brzmienie art. 11 a ustawy o us ł ugach turystycznych, który pozwala organizatorowi na ekskulpacj ę je ś li niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie jest spowodowane wy łą cznie: 1) dzia ł aniem lub zaniechaniem klienta; 2) dzia ł aniem lub zaniechaniem osób trzecich, nieuczestnicz ą cych w wykonywaniu us ł ug przewidzianych w umowie, je ż eli tych dzia ł a ń lub zaniecha ń nie mo ż na by ł o przewidzie ć ani unikn ąć , albo 3) si łą wy ż sz ą . Organizator turystyki nie mo ż e zatem ca ł kowicie wy łą czy ć czy ograniczy ć swojej odpowiedzialno ś ci za baga ż uczestnika imprezy. Powy ż sze uwagi dotycz ą tak ż e sytuacji, kiedy kradzie ż , zgubienie lub zniszczenie baga ż u nast ą pi ł o z przyczyn lez ą cych po stronie organizatora imprezy, niezale ż nie od sposobu zachowania konsumenta, w szczególno ś ci dochowania przez niego staranno ś ci lub nie, je ś li baga ż powierzony zosta ł organizatorowi imprezy. Obowi ą zuj ą ca regulacja prawna nie pozwala organizatorowi imprezy na ograniczenie swojej odpowiedzialno ś ci z jakiegokolwiek tytu ł u poni ż ej dwukrotno ś ci ceny imprezy (art. 11 b ust. 3 ustawy o us ł ugach turystycznych). Z tego te ż wzgl ę du wszelkie dzia ł ania w tym przedmiocie zmierzaj ą ce do ograniczenia odpowiedzialno ś ci poni ż ej ustawowego progu s ą nieuprawnione i poczytywane by ć powinny jako d ąż enia przedsi ę biorcy do istotnego ograniczenia odpowiedzialno ś ci, co uznane jest za dzia ł anie niedozwolone (art. 385 (3) pkt 2 kc. Z uwagi na powy ż sze, w ocenie Prezesa Urz ę dy, mimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci postanowienia zawartego we wzorcu umownym którym pos ł uguje si ę „Juventur Wa ł brzych” stwierdzi ć nale ż y jego to ż samo ść ze wskazan ą klauzul ą niedozwolon ą , wpisan ą do rejestru postanowie ń pod pozycj ą 607. Zgodnie z powy ż szym wykazano, i ż kwestionowane zapisy umów mieszcz ą si ę w klauzulach uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone: - tre ść Pkt 1 in fine Warunków uczestnictwa … - w klauzuli z poz. 440; - tre ść Pkt 2 Warunków uczestnictwa … - w klauzuli z poz. 358; - tre ść Pkt 3 in fine Warunków uczestnictwa … - w klauzuli z poz. 1052; - tre ść Pkt 7 in fine Warunków uczestnictwa … - w klauzuli z poz. 607. Prezes Urz ę du wskaza ć pragnie, i ż wyrokach z dnia 6.06.2008 r. (sygn. akt XVII Ama 139/07) oraz z dnia 07.08.2008 r. (sygn. akt XVII Ama 19/08) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów potwierdzi ł , i ż za niedozwolon ą klauzul ę umown ą mo ż e by ć uznana nie tylko klauzula identyczna z klauzul ą wpisan ą do rejestru klauzul niedozwolonych, ale tak ż e klauzula o tre ś ci zbli ż onej, której stosowanie wywiera taki sam skutek, jak stosowanie klauzuli wpisanej do rejestru . W pierwszym z powo ł anych wyroków S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskaza ł , i ż „... klauzule wpisane do Rejestru pod pozycjami 1 i 927 nie zawieraj ą identycznych sformu ł owa ń – z postanowie ń stosowanych przez przedsi ę biorc ę wynika ł o, i ż pobiera on op ł at ę 5 % w przypadku odst ą pienia od umowy przez Nabywc ę z przyczyn za które przedsi ę biorca nie ponosi odpowiedzialno ś ci - co jednak nie oznacza ż e nie mog ą mie ć zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Przeciwnie z wpisu poz. 1 Rejestru wynika, ż e niedopuszczalne jest naliczanie kary umownej w wysoko ś ci 5 % bez wzgl ę du na to jaka jest przyczyna odst ą pienia od umowy (zakres szerszy ni ż § 10 pkt 3 a), a z wpisu pos. 927 Rejestru wynika, ż e niedopuszczalne jest naliczanie kary umownej w wysoko ś ci 5 %, w przypadku gdy rozwi ą zanie umowy nast ę puje z przyczyn le żą cych po stronie konsumenta (zakres cz ęś ciowo zawieraj ą cy si ę w zapisie § 10 pkt 3a). 3. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów W my ś l art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) stosowanie postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyk ą naruszaj ą c ą 10 zbiorowe interesy konsumentów. Mówi ą c o „zbiorowym interesie konsumentów” nale ż y zaznaczy ć , i ż ustawa o ochronie (…) nie podaje jego definicji, wskazuje w art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem cz ę sto lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów - wszystkich konsumentów b ę d ą cych klientami JUVENTUR Wa ł brzych w zwi ą zku z prowadzon ą przez przedsi ę biorc ę dzia ł alno ś ci ą , jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mog ą zawrze ć z ni ą w przysz ł o ś ci umow ę o uczestnictwo w imprezie turystycznej. Tak wi ę c, w rozpatrywanym stanie faktycznym post ę powanie JUVENTUR Wa ł brzych nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami okre ś lonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej, licznej grupy obecnych i przysz ł ych kontrahentów przedsi ę biorcy. Reasumuj ą c, skoro wykazano powy ż ej, i ż kwestionowane zapisy Warunków uczestnictwa s ą to ż same z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, to pos ł ugiwanie si ę nimi w obrocie konsumenckim uzna ć nale ż y za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakaza ć zaniechanie jej stosowania. Zgodnie z art. 26 ustawy o ochronie (…), Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24. W toku nn. sprawy potwierdzone zosta ł y stawiane przedsi ę biorcy zarzuty pos ł ugiwania si ę w stosowanym wzorcu umownym klauzulami wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych. Przedsi ę biorca w trakcie nn. post ę powania nie zgodzi ł si ę z zarzutami stawianymi przez Prezesa Urz ę du i nie zmieni ł stosowanego wzorca umownego. Maj ą c na uwadze powy ż sze orzeczono jak w pkt I sentencji. Kara pieni ęż na Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 . Z tre ś ci ww. przepisu wynika, i ż kara ma charakter fakultatywny, a w zwi ą zku z tym Prezes Urz ę du w ramach uznania administracyjnego decyduje czy zasadne jest w danej sprawie na ł o ż enie kary i w jakiej wysoko ś ci. Ustawa nie zawiera katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest decyzja o na ł o ż eniu kary. W art. 111 ustawy o ochronie (…) wskazuje si ę jedynie, i ż ustalaj ą c wysoko ść kary Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Na ustalenie wysoko ś ci kary w sprawie nn. wp ł yn ęł a ocena ca ł okszta ł tu okoliczno ś ci sprawy dokonana w ś wietle art.111 ustawy o ochronie (…). Za okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce przedsi ę biorc ę uznano w nn. sprawie ilo ść klauzul niedozwolonych wyst ę puj ą cych w wzorcu umownym, którym przedsi ę biorca si ę pos ł ugiwa ł oraz fakt, i ż cz ęść z nich zmierza ł a do ograniczenia odpowiedzialno ś ci organizatora turystyki z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, co jest szczególnie nagannym zachowaniem przedsi ę biorców i winno 11 by ć pi ę tnowane. Prezes Urz ę du mia ł tak ż e na uwadze, i ż rejestr klauzul niedozwolonych jest rejestrem jawnym, przedsi ę biorcy za ś powinni prowadzi ć dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie i w granicach obowi ą zuj ą cego prawa, przestrzegaj ą c zasad uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, w tym nie pos ł ugiwa ć si ę postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowie ń umownych uznanych za niedozwolone. W zakresie wymierzonej kary Prezes Urz ę du wzi ął równie ż pod uwag ę uporczywo ść z któr ą dzia ł a przedsi ę biorca. Mimo bowiem wszcz ę cia post ę powania o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, w którym potwierdzono, i ż stosowane przez Juventur Wa ł brzych zapisy s ą to ż same z postanowieniami wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych, przedsi ę biorca ten nie zmieni ł swojego post ę powania. Wymierzaj ą c przedsi ę biorcy kar ę Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę , i ż przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść w gospodarcz ą w znacznym rozmiarze – na co wskazuje kapita ł zak ł adowy Spó ł ki i osi ą gni ę ty przez ni ą w 2007 r. przychód. Kapita ł zak ł adowy spó ł ki wynosi 500.000 z ł , za ś przychód osi ą gni ę ty z dzia ł alno ś ci gospodarczej za 2007 r. wyniós ł 6.514.303,77 z ł . Powy ż sze oznacza zatem, i ż przedsi ę biorca zawiera umowy ze zaczn ą ilo ś ci ą konsumentów, tym samym zatem jego bezprawne dzia ł ania dotkaj ą du ż ej grupy osób. Za okoliczno ść ł agodz ą ca w sprawie uzna ć mo ż na jedynie fakt, i ż do tej pory Prezes Urz ę du nie wyda ł przeciwko Juventur Wa ł brzych ż adnej decyzji w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Maj ą c na uwadze wskazane wy ż ej okoliczno ś ci, jak równie ż fakt, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, Prezes Urz ę du postanowi ł na ł o ż y ć na Juventur Wa ł brzych kar ę w wysoko ś ci 52.115 z ł (po zaokr ą gleniu do pe ł nych z ł otych), co odpowiada ok. 8 % kary maksymalnej. W opinii Prezesa Urz ę du powy ż sza kara spe ł nia zarówno funkcj ę prewencyjn ą , jak i represyjn ą . Wymierzona bowiem zosta ł a w odczuwalnej dla przedsi ę biorcy wysoko ś ci, co tym samym winno sk ł oni ć go do zaniechania podobnych zachowa ń w przysz ł o ś ci. Maj ą c na uwadze powy ż sze orzeczono jak w pkt II sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie (…) kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKIK Dyrektor Delegatury we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje: Biuro Turystyczno Us ł ugowe „Juventur Wa ł brzych” Sp. z o.o. Ul. S ł owackiego 3, 58 – 300 Wa ł brzych 12