RWR-46/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-38/08/JM Wroc ł aw, 26 .09.2008 r. DECYZJA RWR 46 /2008 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Alicji Issel zam. we Wroc ł awiu, prowadz ą cej Niepubliczny Zespó ł Edukacyjny „ALiS” ul.Orla 3 53-143 Wroc ł aw - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcu umownym oznaczonym nazw ą „Umowa o ś wiadczeniu us ł ug ” nast ę puj ą cego postanowienia: § 4 ust.3: „W przypadku nieterminowego uiszczania op ł at pobierana b ę dzie kwota 3 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki”, które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone; i przyj ę ciu przez wymienionego przedsi ę biorc ę zobowi ą zania do zaniechania tych dzia ł a ń poprzez nadanie § 4 ust.3 wzorca umownego pn. „Umowa o ś wiadczeniu us ł ug ” nast ę puj ą cego brzmienia: „ W przypadku nieterminowego uiszczania op ł at pobierane b ę d ą ustawowe odsetki” ; nak ł ada si ę obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania do dnia 15 pa ź dziernika 2008 r . poprzez wprowadzenie ww. zmiany do obowi ą zuj ą cego wzorca umowy oraz poinformowania wszystkich Rodziców/Opiekunów korzystaj ą cych z us ł ug Niepublicznego Zespo ł u Edukacyjnego „ALiS” ul.Orla 3 we Wroc ł awiu o wprowadzonych zmianach (dotyczy dotychczasowych klientów z którymi umowa jest przed ł u ż ana bez podpisywania nowej umowy). II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na Alicj ę Issel zam. we Wroc ł awiu, prowadz ą c ą Niepubliczny Zespó ł Edukacyjny „ALiS” ul.Orla 3 53-143 Wroc ł aw obowi ą zek z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania do dnia 31 pa ź dziernika 2008 r. UZASADNIENIE W zwi ą zku z dzia ł aniami Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej tak ż e Prezesem Urz ę du] zwi ą zanymi z kontrol ą wzorców umownych stosowanych przez przedszkola niepubliczne, wroc ł awska Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadzi ł a czynno ś ci kontrolne dotycz ą ce dzia ł alno ś ci m.in. przedsi ę biorcy Alicji Issel zam. we Wroc ł awiu, prowadz ą cej Niepubliczny Zespó ł Edukacyjny „ALiS” ul.Orla 3 we Wroc ł awiu. Prezes Urz ę du w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wst ę pnie ustali ł , i ż dzia ł alno ść przedsi ę biorcy mo ż e odbywa ć si ę z naruszeniem przepisów prawa uzasadniaj ą cym wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z tym - Postanowieniem nr 142/2008 z dnia 30 kwietnia 2008 r. - Prezes Urz ę du, wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez wymienionego przedsi ę biorc ę , praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zw. dalej tak ż e ustaw ą o ochronie (...)] polegaj ą cej na zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. „Umowa o ś wiadczeniu us ł ug ” postanowienia § 4 ust.3 o tre ś ci : „W przypadku nieterminowego uiszczania op ł at pobierana b ę dzie kwota 3 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki”, które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Ponadto — zgodnie z punktem 2. Postanowienia nr 142/2008 — Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów materia ł y (19 kart) uzyskane podczas wymienionego wy ż ej post ę powania wyja ś niaj ą cego (nr sygn. RWR 403-2/08/ZR). (dowód: karta 1-21) I . Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 1. Uczestnik post ę powania: System o ś wiaty w Polsce obejmuje – zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 7 wrze ś nia 1991 r. o systemie o ś wiaty (tj. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm) – przedszkola, które mog ą by ć zarówno placówkami publicznymi, jak i niepublicznymi (art. 5 ust. 1 ww. ustawy). Jak wynika wprost z preambu ł y do wymienionej ustawy o systemie o ś wiaty, „o ś wiata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro ca ł ego spo ł ecze ń stwa” . Ś wiadczenie przez przedszkola edukacji w ramach systemu o ś wiaty jest zatem us ł ug ą o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, co potwierdza równie ż wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 lutego 2003 r., sygn. akt XVII Ama 36/02, w uzasadnieniu którego S ą d stwierdza m. in., i ż przedmiotem dzia ł ania szko ł y niepublicznej s ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, tj. edukacja. Status przedsi ę biorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów potwierdza równie ż w odniesieniu do osób prawnych organizuj ą cych lub ś wiadcz ą cych us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SK 22/04. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. 2 Uczestnik post ę powania – Alicja Istel zam. we Wroc ł awiu, jako osoba fizyczna ś wiadcz ą ca us ł ugi edukacyjne o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. a) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Niepubliczny Zespó ł Edukacyjny „ALiS” we Wroc ł awiu, polegaj ą c ą na prowadzeniu niepublicznego przedszkola na podstawie wpisu do ewidencji szkó ł i placówek niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Wroc ł awiu. (dowód: karta 20-21). 2. Zasady dzia ł ania Niepublicznego Zespo ł u Edukacyjnego „ALiS” we Wroc ł awiu okre ś lono w opracowanym przez przedsi ę biorc ę Statucie Niepublicznego Zespo ł u Edukacyjnego „ALiS”, w którym zamieszczono m.in. postanowienia reguluj ą ce wzajemne prawa i obowi ą zki: prowadz ą cego Przedszkole i jego pracowników, a tak ż e konsumentów korzystaj ą cych z us ł ug Przedszkola. Ponadto, w zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą w wy ż ej wymienionym zakresie przedsi ę biorca stosuje w obrocie z konsumentami wzorzec umowny pn. „Umowa o ś wiadczeniu us ł ug ” , który zawiera m.in. nast ę puj ą ce postanowienie: § 4 ust.3: „W przypadku nieterminowego uiszczania op ł at pobierana b ę dzie kwota 3 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki” (dowód: karta 4-14) 3. W Rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczono m.in. nast ę puj ą ce klauzule: • poz. 791: „W przypadku opó ź nienia w regulowaniu nale ż no ś ci za kurs szko ł a ka ż dorazowo naliczy s ł uchaczowi kar ę umown ą w wysoko ś ci 0,50 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki”; • poz. 1016: „W przypadku nie wywi ą zywania si ę s ł uchacza z warunków okre ś lonych w § 4 pkt 1 dot. terminu p ł atno ś ci Szko ł a mo ż e obci ąż y ć s ł uchacza op ł at ą w wysoko ś ci 1 PLN za ka ż dy dzie ń zw ł oki do momentu dokonania zaleg ł ej wp ł aty”; • poz.1247: „Na ł o ż enie kary za zw ł ok ę w dokonywaniu op ł at nast ę puje w sytuacji przekraczania okre ś lonych w par. 4 p. 2 terminach; wysoko ść naliczonych odsetek odpowiada wysoko ś ci 1,00 PLN za ka ż dy dzie ń zw ł oki". 4. W trakcie post ę powania przedsi ę biorca w pi ś mie z dnia 27 maja 2008 r., uzna ł zarzuty zawarte w Postanowieniu Nr 142/2008 oraz zobowi ą za ł si ę do wprowadzenia zmian w umowie. Przedstawiaj ą c propozycj ę zmiany tre ś ci kwestionowanego postanowienia wskaza ł , i ż w zwi ą zku z wszcz ę tym post ę powaniem zostanie ono zmienione na postanowienie o tre ś ci: „ W przypadku nieterminowego uiszczania op ł at pobierane b ę d ą ustawowe odsetki” . Jednocze ś nie przedsi ę biorca poda ł , i ż o zmianach umowy Rodzice/Opiekunowie dzieci zostali poinformowani , a od 1 wrze ś nia 2008 r. otrzymaj ą aneksy do umowy. (dowód: karta 23) II. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje : Zagro ż enie interesu publicznoprawnego . Podstaw ą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (...) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urz ę du, czy w danej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. Stwierdzenie, ż e to nast ą pi ł o pozwala na realizacj ę celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest okre ś lenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urz ę du rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą lub b ę d ą klientami korzystaj ą cymi z us ł ug Niepublicznego Zespo ł u Edukacyjnego „ALiS” we 3 Wroc ł awiu. Interes publicznoprawny przejawia si ę tak ż e w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi s ł owy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocze ś nie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione by ł o w niniejszej sprawie podj ę cie przez Prezesa Urz ę du dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie (...). Przes ł anki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ramach niniejszego post ę powania postawiono przedsi ę biorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. „Umowa o ś wiadczeniu us ł ug ” zapisu, który jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, i ż ‚„Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów”, natomiast art. 24 ust. 2 okre ś la, i ż „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks post ę powania cywilnego. (...).„ Przedmiotem niniejszego post ę powania jest wykazanie, ż e zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du zapisy wzorca umownego „Umowa o ś wiadczeniu us ł ug ” stosowanego przez Alicj ę Issel zam. we Wroc ł awiu, prowadz ą c ą Niepubliczny Zespó ł Edukacyjny „ALiS”, przy zawieraniu umów dotycz ą cych sprawowania opieki nad dzieckiem, s ą to ż same z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, m.in. pod pozycjami: 791, 1016 i 1247. Tak wi ę c, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: 1. bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów, 2. ww. dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie przed dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych a tak ż e sprzeczne z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wy ż ej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (...)„ za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Nale ż y w tym miejscu wskaza ć , i ż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy postanowienia wzorca by ł y, czy te ż nie by ł y zastosowane przy konkretnej umowie . Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie — S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za 4 niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powy ż sze stanowisko Prezesa Urz ę du zgodne jest z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(...) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „(...) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (...). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adnia art. 23a u.ok.ik. znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (...)”. Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej i st ą d niedozwolone b ę d ą tak ż e takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Ad.1. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakwestionowa ł postanowienia wzorców umów, które przyznawa ł y przedsi ę biorcy prawo nak ł adania na konsumenta odsetek za niedope ł nienie terminowo ś ci wp ł at rat, w wysoko ś ci znacznie przewy ż szaj ą cej stawk ę maksymaln ą okre ś lon ą w stosownych przepisach kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 359 § 2 1 - 2 3 k.c., maksymalna wysoko ść odsetek wynikaj ą cych z czynno ś ci prawnej nie mo ż e w stosunku rocznym przekracza ć czterokrotno ś ci wysoko ś ci stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Je ż eli wysoko ść odsetek wynikaj ą cych z czynno ś ci prawnej przekracza wysoko ść odsetek maksymalnych, nale żą si ę odsetki maksymalne. Postanowienia umowne nie mog ą wy łą cza ć ani ogranicza ć ww. przepisów o odsetkach maksymalnych, tak ż e w razie dokonania wyboru prawa obcego. W przeciwnym razie w takim przypadku stosuje si ę ww. przepisy kodeksu cywilnego. W zwi ą zku z tym, takie postanowienia umowne, które gwarantowa ł y zawy ż one odsetki, S ą d uzna ł za sprzeczne z dobrymi obyczajami (art. 385 1 § 1 k.c.) oraz z art. 385 3 pkt 17 k.c. zgodnie z którym za niedozwolone postanowienie umowne, uwa ż a si ę w szczególno ś ci to, które nak ł ada na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. Przyk ł adem tego s ą ww. postanowienia wpisane do Rejestru pod poz. 791, 1016 i 1247. W opinii Prezesa Urz ę du zakwestionowane postanowienie § 4 ust. 3 „Umowy o ś wiadczeniu us ł ug”, przewiduj ą ce kar ę umown ą w wysoko ś ci 3 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki po up ł ywie terminu p ł atno ś ci (wyznaczonego na 10 dzie ń ka ż dego miesi ą ca), wywo ł uje identyczne skutki dla konsumenta, jak wskazane wy ż ej postanowienia wpisane do Rejestru, tj. przewiduje odsetki umowne z tytu ł u opó ź nienia p ł atno ś ci na znacznie wy ż szym poziomie, ni ż przewidziane w ustawie odsetki maksymalne. Na dzie ń 8.09.2008 r. stopa kredytu lombardowego, opublikowanego przez NBP, wynosi 7,50%. Tym samym odsetki za 5 czynno ś ci nie powinny przekracza ć 30% w skali roku. Natomiast w badanym przypadku z tytu ł u opó ź nienia w zap ł acie, naliczane s ą odsetki karne wynosz ą ce 3 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki. W dostarczonych wzorcach umownych wysoko ść miesi ę cznej op ł aty za pobyt dziecka w przedszkolu zosta ł a okre ś lona na kwot ę 420 z ł miesi ę cznie (dowód karta 14). Podana w umowie kara w kwocie 3 z ł stanowi odpowiednio ok. 0,7 % tej op ł aty za ka ż dy dzie ń opó ź nienia w spe ł nieniu ś wiadczenia. W skali roku (364 dni) odsetki wynosz ą wi ę c 254,80 %, a wi ę c ponad 8-krotnie przewy ż szaj ą odsetki maksymalne. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze przedmiotowe odsetki naliczane z tytu ł u opó ź nienia w zap ł acie czesnego, nale ż y uzna ć za ra żą co wygórowane, poniewa ż s ą one znacznie wy ż sze od stawki maksymalnej. W zwi ą zku z powy ż szym, mimo pewnych ró ż nic w sformu ł owaniu, tre ść postanowienia umownego § 4 ust. 3 nale ż y uzna ć za to ż sam ą z ww. klauzulami Rejestru postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone na podstawie wyroków S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż tre ść § 4 ust. 3 wzorca umownego p.n. „Umowy o ś wiadczeniu us ł ug” mie ś ci si ę w hipotezach wymienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod poz. 791, 1016 i 1247. Ad.2. W my ś l art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) stosowanie postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Mówi ą c o „zbiorowym interesie konsumentów” nale ż y zaznaczy ć , i ż ustawa o ochronie (...) nie podaje jego definicji, wskazuj ą c jednak w art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem cz ę sto lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów b ę d ą cych klientami przedsi ę biorcy, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mog ą zawrze ć z nim umow ę w zakresie sprawowania opieki nad dzieckiem. Nale ż y mie ć na uwadze, i ż z uwagi na specyfik ę dzia ł alno ś ci prowadzonej przez przedsi ę biorc ę , kr ą g klientów z którymi w kolejnych okresach zawierane s ą przedmiotowe umowy, w ka ż dym roku „przedszkolnym” jest inny. Tak wi ę c, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami okre ś lonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej, licznej grupy obecnych i przysz ł ych klientów przedsi ę biorcy. Reasumuj ą c, skoro wykazano powy ż ej, i ż kwestionowany zapis wzorca umownego jest to ż samy z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i narusza interesy konsumentów – b ę d ą cych klientami przedsi ę biorcy, to pos ł ugiwanie si ę nim w obrocie konsumenckim uzna ć nale ż y za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ,okre ś lon ą w art. 24 ust.2 pkt 1) ustawy o ochronie (…). Zgodnie z art. 28 ustawy o ochronie (…), je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji b ę d ą cych 6 podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24 tej ustawy, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Alicja Issel, prowadz ą c ą Niepubliczny Zespó ł Edukacyjny „ALiS” zobowi ą za ł a si ę do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia wzmiankowanemu naruszeniu poprzez zmian ę postanowienia umowy, naruszaj ą cego przepisy art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (…), oraz przedstawi ł a projekt tej zmiany. Analizuj ą c ww. projekt Prezes Urz ę du uzna ł , i ż nie zawiera on ju ż zapisów mog ą cych godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Sporz ą dzaj ą c nowe postanowienie w miejsce negowanego (patrz pkt 4 ustalonego stanu faktycznego, str. 3-4 decyzji), przedsi ę biorca uwzgl ę dni ł obowi ą zuj ą ce przepisy prawa, w szczególno ś ci art. 385 i nast. k.c. Zdaniem Prezesa Urz ę du tak opracowany zapis § 4 ust. 3 „Umowy o ś wiadczeniu us ł ug ” mo ż e zosta ć wprowadzony do obrotu konsumenckiego, w miejsce dotychczas obowi ą zuj ą cego (patrz pkt I decyzji). Nale ż y jednak wskaza ć , i ż przez zast ą pienie kwestionowanego postanowienia nowym, zaakceptowanym przez Prezesa Urz ę du, rozumie si ę nie tylko stosowanie tego zapisu przy nowo podpisywanych umowach, ale i tak ż e jego zmian ę w aktualnie obowi ą zuj ą cych umowach, co oznacza konieczno ść aneksowania wszystkich umów istniej ą cych w obrocie, b ą d ź przynajmniej podj ę cia przez przedsi ę biorc ę udokumentowanych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zmiany wcze ś niej zawartych umów, polegaj ą cych na przedstawieniu wszystkim kontrahentom aneksów zawieraj ą cych nowe regulacje. Maj ą c powy ż sze na uwadze, nale ż a ł o orzec jak w pkt I sentencji decyzji. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du nak ł ada na Alicj ę Issel, prowadz ą c ą Niepubliczny Zespó ł Edukacyjny „ALiS” obowi ą zek z ł o ż enia w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń . W zwi ą zku z tym, nale ż a ł o orzec jak w pkt II sentencji decyzji . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zwi ą zku art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Zbigniew Jurczyk Dyrektor UOKiK Del. Wroc ł aw 7