RWR-37/2009

J 1 PREZES URZĘDU OCHRONY Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-14/09/ZK Wrocław, 16 grudnia 2009 r. DECYZJA RWR 37/2009 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Zbigniewowi Czerneckiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą „MAXNET” przy ul. Pionierów 3 w Żarach - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 1. po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na zamieszczeniu przez ww. przedsiębiorcę we wzorcu umownym p.n. „ Umowa o świadczenie usług internetowych dostęp do sieci MAXNET ” następującego postanowienia: § 3 ust. 2 „Wszystkie sprawy sporne Strony poddają rozstrzygnięciu Sądowi właściwemu ze względu na siedzibę Operatora .” które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; i przyjęciu zobowiązania , do zaniechania tych działań poprzez dokonanie zmiany zakwestionowanej treści § 3 ust. 2 wzorca umownego i zastąpienie go postanowieniem wzorca umownego p.n. „Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych” w J 2 brzmieniu § 11 ust. 2 „Wszystkie sprawy sporne strony poddają pod rozstrzygnięcie właściwemu miejscowo Sądowi powszechnemu.” nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania do dnia 28 lutego 2010 r. poprzez aneksowanie umów istniejących już w obrocie prawnym oraz poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem. 2. po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na zamieszczeniu przez ww. przedsiębiorcę we wzorcu umownym p.n. „ Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET ” następujących postanowień: punkt 4 ust. 7 „ Operator zastrzega sobie prawo do rozłączania połączenia internetowego (rozłącznie serwisowe - time out), wymagającego ponownej autoryzacji. ”; punkt 4 ust. 10 „ Operator nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia lub brak możliwości świadczenia usług spowodowanych siłą wyższą lub okolicznościami utrudniającymi, albo uniemożliwiającymi świadczenie usług przez Operatora takimi jak: strajki, warunki atmosferyczne, urzędowe orzeczenia, awarie sieci telekomunikacyjnych, także wówczas, gdy za powstanie tych okoliczności ponoszą odpowiedzialność partnerzy Operatora oraz partnerzy partnerów, a także w przypadku wadliwie działającego sprzętu Użytkownika.”; punkt 4 ust. 11 „ Operator świadczy usługi nieprzerwanie z wyjątkiem przerw technicznych, niezbędnych do prawidłowego działania Sieci. Przerwy techniczne są to okresy związane z pracami technicznymi tzn. konserwacją, naprawami jak również testowaniem sprzętu teleinformatycznego. Przerwy techniczne mogą występować nie dłużej niż 36 godzin w okresie rozliczeniowym.”; punkt 5 ust. 11 „ Brak wpłaty na konto Operatora w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury może spowodować zawieszenie świadczenia Usług na rzecz Użytkownika lub rozwiązanie Umowy.”; punkt 5 ust. 12 „W okresie wstrzymania świadczenia Usług Operator jest zwolniony z wykonywania obowiązków określonych w Umowie i Regulaminie. Jeżeli Użytkownik uiści zaległe opłaty wraz z odsetkami oraz opłatę za ponowną aktywację, wówczas Operator zobowiązuje się do w terminie 12 godzin ponownie uruchomić Usługi Użytkowników.”; punkt 5 ust. 13 „ Operator zastrzega sobie prawo zmiany do Cennika.” ; punkt 6 ust. 4.1 „ Operatorowi przysługuje prawo do rozwiązania Umowy w trybie natychmiastowym, jeżeli Użytkownik zalega z płatnościami za 2 okresy rozliczeniowe .”; punkt 8 ust. 8 zd. 3 „ Sądem właściwym do rozstrzygania sporów jest Sąd dla miasta Legnicy .”; punkt 8 ust. 11 „ Kara umowna nie przysługuje, jeżeli w okresie rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy niż 36 godzin.”; punkt 10 ust. 4 „ W przypadku niewykonania przez Użytkownika zobowiązania wynikającego z punktu 10.3, wszelką korespondencję kierowaną do Użytkownika pod dotychczasowy adres uważa się za prawidłowo nadaną ze wszystkimi konsekwencjami doręczenia dla Użytkownika. ” które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; i przyjęciu zobowiązania , do zaniechania tych działań poprzez: a) wykreślenie zakwestionowanego postanowienia oznaczonego jako punkt 4 ust. 10; b) dokonanie zmiany zakwestionowanej treści punktów 4 ust. 7, 4 ust. 11, 5 ust. 11, 5 ust. 12, 5 J 3 ust. 13, 6 ust. 4.1., 8 ust. 8 zd.3, 10 ust. 4 wzorca umownego i zastąpienie ich postanowieniami nowego wzorca umownego p.n. „Regulamin świadczenia usług transmisji danych i usług internetowych w sieci MAXNET” w brzmieniu: • § 13 ust. 1. „Dostawca Usług zastrzega sobie prawo do: - 1.1.rekonfiguracji urządzeń sieci MAXNET w przypadkach uzasadnionych względami technicznymi a w przypadku gdy rekonfiguracja urządzeń wywoła konieczność rekonfiguracji sprzętu lub oprogramowania po stronie Abonenta, MAXNET wyklucza roszczenia finansowe Abonenta z tego tytułu: (…) - 1.3. czasowego wstrzymania świadczenia usługi w przypadku zamówionej przez Abonenta zmiany usługi, jeżeli zmiana usługi wymaga z przyczyn technicznych czasowego wstrzymania świadczenia - 1.4. przerwania oraz umożliwienia automatycznego wznowienia sesji połączeniowej do sieci Internet, nie częściej niż jeden raz na dobę, ze względów technicznych” w zw. z §15 ust. 3 „Za każdy dzień, w którym nastąpiła przerwa w świadczeniu usług płatnej, Abonentowi przysługuje żądanie zapłaty kary umownej w wysokości 1/30 opłaty miesięcznej za usługę danego rodzaju, liczonej według opłaconych faktur VAT z ostatnich trzech okresów rozliczeniowych.” • § 9 ust. 7.1. „Umowa o świadczenie usług może być rozwiązana przez Dostawcę Usług w sposób skutkujący zaprzestaniem świadczenia usług internetowych MAXNET ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieuregulowania przez Abonenta zaległych opłat za usługi telekomunikacyjne, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Abonenta do zapłaty należności w terminie nie krótszym niż 15 dni.” • § 9 ust. 13 „W razie zmiany adresu zamieszkania lub siedziby, a także w przypadku zmiany nazwy firmy lub innych danych Abonenta, Abonent zobowiązany jest powiadomić na piśmie MAXNET o tym zdarzeniu w terminie 30 dni od dnia dokonania zmiany powyższych danych, przedkładając dokumenty potwierdzających te zmiany. Zmiany adresu do korespondencji, w tym do wysyłki faktur Abonent może dokonać bez konieczności przedkładania dokumentów potwierdzających tę zmianę. W przypadku niewykonania przez Abonenta obowiązku poinformowania o zmianach skutki prawne z tym związane regulują przepisy Kodeksu cywilnego.” • § 16 ust. 3 „Zmiany Cenników usług dokonywane są w trybie określonym w Prawie Telekomunikacyjnym i nie wymagają zmiany umowy.” • § 18 ust. 1 „Jeżeli opłaty nie zostały uiszczone w terminie, MAXNET wezwie Abonenta do zapłaty, określając dodatkowy termin zapłaty.” • § 18 ust. 2 „Abonentowi, który nie wniesie opłat za zrealizowane usługi w terminie określonym na fakturze VAT, lub gdy nie uznano reklamacji, mogą zostać naliczone ustawowe odsetki za każdy dzień opóźnienia.” • §18 ust. 3 “W przypadku, gdy Abonent opóźnia płatność należności za wykonanie usług przez co najmniej jeden Okres Rozliczeniowy, po uprzednim wezwaniu do uregulowania przeterminowanej należności, MAXNET ma prawo podjąć działania mające na celu odzyskanie należności. W tym celu MAXNET może zatrzymać świadczenie usług i podjąć działania skutkujące rozwiązaniem zawartej z Abonentem umowy.” • § 19 ust. 3 „Wszystkie sprawy sporne strony poddają pod rozstrzygnięcie właściwemu miejscowo Sądowi powszechnemu.” • § 23 ust. 1 “O zmianach Regulaminu lub Cennika Usług Abonent zostanie poinformowany w J 4 formie pisemnej i elektronicznej poprzez wBOK (wiadomości administracyjne) z wyprzedzeniem co najmniej jednego Okresu Rozliczeniowego przed terminem wprowadzenia tych zmian w życie.” • § 23 ust. 2 “Jeżeli w okresie, na który została zawarta umowa, MAXNET podwyższy ceny świadczonych przez siebie usług, z których Abonent korzystał, bądź też dokona zmiany regulaminu, Abonent ma prawo rozwiązać umowę, składając pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy, z powodu braku akceptacji zmian Regulaminu lub cen, w terminie do dnia wskazanego w piśmie informującym o podwyższeniu cen lub zmianie regulaminu. Brak pisemnego oświadczenia Abonenta we wskazanym terminie oznacza akceptację zmian i kontynuowanie umowy.” nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania do dnia 28 lutego 2010 r. poprzez aneksowanie umów istniejących już w obrocie prawnym oraz poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem. 3. po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej Zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat: • zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 14 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); • o polubownych sposobach rozwiązywania sporów, co może naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) i przyjęciu zobowiązania , do zaniechania tych działań poprzez zamieszczenie we wzorcu umownym p.n. „ Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych ” następujących postanowień: • § 6 ust. 7 “Abonent ma prawdo do złożenia reklamacji. Reklamacją jest zgłoszenie roszczenia o odszkodowanie lub inną należność w związku z: 7.1 niedotrzymaniem z winy MAXNET terminu rozpoczęcia świadczenia usługi określonego w umowie zawartej z Abonentem 7.2 niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem usługi 7.3 nieprawidłowym obliczeniem należności z tytułu świadczenia usługi.” • 8. „Reklamacja może być wniesiona pisemnie, telefonicznie, ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków technicznych, które pozwalają na identyfikację Abonenta. W przypadku złożenia reklamacji pisemnie, lub ustnie do protokołu w BOK upoważniona osoba reprezentująca MAXNET przyjmująca reklamację jest obowiązana niezwłocznie potwierdzić jej przyjęcie w formie pisemnej.” • 9. „Reklamacja powinna zawierać następujące informacje: 9.1. imię i nazwisko (nazwę) oraz adres Abonenta 9.2 przedmiot reklamacji ze wskazaniem rodzaju niewykonanej lub nienależycie wykonanej usługi, Okresu Rozliczeniowego, którego usługa dotyczy oraz okoliczności uzasadniających reklamację; 9.4 określenie kwoty odszkodowania lub innej należności - w przypadku żądania ich wypłaty; J 5 9.5 numer konta bankowego lub adres do wypłaty odszkodowania lub innej należności lub wniosek o ich zaliczenie na poczet przyszłych płatności, dyspozycję co do sposobu wypłaty odszkodowania lub innej należności Abonent może złożyć najpóźniej w chwili składania reklamacji; 9.6 datę i podpis reklamującego w przypadku wniesienia reklamacji w formie pisemnej lub ustnie do protokołu.” • 10 „Jeżeli reklamacja nie zawiera informacji podanych w § 6 ust. 9, przez co jej rozpatrzenie staje się niemożliwe, Abonent jest zawiadamiany pisemnie o konieczności jej uzupełnienia w terminie 14 dni od wezwania przez MAXNET. Nieuzupełnienie reklamacji w określonym terminie powoduje pozostawienie reklamacji bez rozpoznania.” • 11. „Jeśli w reklamacji nie została określona kwota, o której mowa w § 6 ust. 9 pkt 4, a prawo do odszkodowania lub zwrotu innej należności nie budzi wątpliwości MAXNET rozpatrując reklamację traktuje ją tak, jakby kwota ta była określona.” • 12. „Reklamację można wnosić w terminie 12 miesięcy od końca Okresu Rozliczeniowego, w którym zaistniało zdarzenie stanowiące przedmiot reklamacji lub otrzymano faktury VAT, których dotyczy reklamacja. Reklamację złożoną po tym terminie pozostawia się bez rozpoznania, o czym MAXNET niezwłocznie powiadamia Abonenta.” • 13. „MAXNET jest obowiązany rozpatrzyć reklamację w terminie 30 dni od daty otrzymania reklamacji. MAXNET jest zobowiązany potwierdzić reklamację przyjętą korespondencyjnie lub przy użyciu środków porozumiewania się na odległość, w terminie 14 dni w formie pisemnej z podaniem nazwy, adresu i numeru jednostki organizacyjnej rozpatrującej reklamację, chyba że odpowiedzi udzielono w terminie 14 dni. Reklamacja nie rozpatrzona w terminie 30 dni od daty otrzymania staję się reklamacją uznaną.” • 14. „Za datę wniesienia reklamacji uważa się datę otrzymania pisma przez MAXNET albo dzień jej zgłoszenia w BOK lub wBOK.” • 15. „MAXNET udziela odpowiedzi na reklamację w formie pisemnej. Odpowiedź na reklamację powinna zawierać: 15.1 nazwę jednostki organizacyjnej rozpatrującej reklamację; 15.2 powołanie podstawy prawnej; 15.3 rozstrzygnięcie o uznaniu lub odmowie uznania reklamacji w przypadku przyznania odszkodowania – określenie wysokości kwoty i terminu jego wypłaty; w przypadku zwrotu innej należności – określenie wysokości i terminu jej zwrotu; 15.4 pouczenie o wyczerpaniu drogi postępowania reklamacyjnego i prawie dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym, a dodatkowo, w przypadku gdy reklamującym jest konsument, o prawie dochodzenia roszczeń w postępowaniu mediacyjnym prowadzonym przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej lub przed stałym polubownym sądem konsumenckim przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej 15.5 podpis upoważnionego pracownika reprezentującego MAXNET, z podaniem zajmowanego przez niego stanowiska służbowego.” • 16. „W przypadku odmowy uznania reklamacji w całości lub części odpowiedź na reklamację powinna dodatkowo zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz zostać doręczona reklamującemu przesyłką poleconą.” • 17. „W przypadku uznania reklamacji MAXNET zobowiązany jest zwrócić Abonentowi nienależnie pobrane opłaty. Zwrot nienależnie pobranych opłat następuje poprzez zaliczenie kwot należnych Abonentowi w wyniku uznanej reklamacji : J 6 17.1. w przypadku posiadania przez Abonenta bieżących należności płatniczych wobec MAXNET – na poczet tych należności; 17.2 w przypadku posiadania przez Abonenta zaległych należności płatniczych wobec MAXNET – na poczet tych należności; 17.3. na pisemny wniosek Abonenta – na rachunek bankowy lub przekazem pocztowym na adres zamieszkania/siedziby Abonenta; 17.4 na poczet przyszłych należności, jeżeli brak dyspozycji Abonenta lub nie zachodzą okoliczności wymienione w 17.1 i 17.2.” • § 11 ust. 2 zd. 2 “ W przypadku, gdy stroną umowy jest Konsument, dalsze dochodzenie roszczeń może nastąpić w postępowaniu mediacyjnym, prowadzonym przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej lub przed Stałym Polubownym Sądem Konsumenckim przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej.” nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania do dnia 28 lutego 2010 r. poprzez aneksowanie umów istniejących już w obrocie prawnym oraz poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Zbigniewowi Czerneckiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą „MAXNET” przy ul. Pionierów 3 w Żarach - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 1. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat: • zasad wypłaty kar umownych, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.); i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 lipca 2009 roku. 2. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych rzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co naruszało obowiązek wynikający z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu sprzed 6 lipca 2009 roku (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) między innymi również poprzez stosowanie we wzorcu J 7 umownym p.n. „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” następujących postanowień: - punkt 8 ust. 1 ”Reklamacje mogą dotyczyć: - niewykonania Usługi, wadliwego rozliczenia Usługi, sposobu realizacji zgłoszenia w systemie Helpdesk”, które naruszało przepis § 1.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291); - punkt 8 ust. 2 „Reklamacja winna być złożona pisemnie przez Użytkownika w siedzibie Operatora lub przesłana listem na adres Operatora.”, które naruszało przepis § 5.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291); - punkt 8 ust. 7 „W przypadku, gdy Operator nie uznał reklamacji w całości lub części, winien w odpowiedzi wskazać uzasadnienie zajętego przez siebie stanowiska.”, które naruszało przepis § 7.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291); i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 lipca 2009 roku. III. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939) w zw. z § 7 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887) - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Zbigniewa Czerneckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „MAXNET” przy ul. Pionierów 3 w Żarach , obowiązek złożenia sprawozdania o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań opisanych w punkcie I sentencji niniejszej decyzji do dnia 31 marca 2010 r. UZASADNIENIE W związku z działaniami Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej także Prezesem Urzędu] związanymi z kontrolą wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców z obszaru województwa dolnośląskiego i lubuskiego, prowadzących działalność w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych, wrocławska Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadziła czynności kontrolne dotyczące działalności Zbigniewa Czerneckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „MAXNET”. Prezes Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego wstępnie ustalił, iż działalność przedsiębiorcy może odbywać się z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. J 8 (dowód: akta sprawy RWR 402-2/08/KK/ZK ) W związku z tym - Postanowieniem nr 91/2009 z dnia 3 kwietnia 2009 r. - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsiębiorcę Zbigniewa Czerneckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „MAXNET”, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zw. dalej także ustawą o ochronie (...)] polegającej na umieszczeniu w postanowieniach wzorców umownych pn. „ Umowa o świadczenie usług internetowych dostęp do sieci MAXNET ” [zw. dalej także Umową] oraz „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” [zw. dalej także „Regulaminem] odpowiednio zapisów § 3 ust.2, punkt 4 ust. 7, 4 ust. 10, 4 ust.11, 5 ust. 11, 5 ust. 12, 5 ust.13, 6 ust. 4.1, 8 ust. 8 zd.3., oraz 10 ust. 4, które są zbieżne z wpisanymi do rejestru postanowieniami wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Przedmiotowym Postanowieniem nr 91/2009 wszczęto również postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez ww. przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust, 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie(…) to jest naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego oraz niezamieszczanie w regulaminie świadczenia usług telekomunikacyjnych informacji na temat zasad wypłaty kar umownych, oraz zamieszczanie nierzetelnej informacji na temat trybu reklamacyjnego, co mogło naruszać obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 7 i 8 oraz art. 60 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku. (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.). (dowód: karta 1-2 ) Ponadto — zgodnie z punktem 2. Postanowienia nr 91/2009 — Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały (11 kart) uzyskane w trakcie wymienionego wyżej postępowania wyjaśniającego (nr sygn. RWR 402-2/08/KK/ZK). (dowód: karta 1-2) W trakcie postępowania Zbigniew Czernecki w piśmie z dnia 24 kwietnia 2009 roku oraz 3 grudnia 2009 roku odniósł się do zarzutów zawartych w Postanowieniu Nr 91/2009 wskazując, iż dokonał odpowiedniej modyfikacji zakwestionowanych wzorców umownych, przedkładając jednocześnie nowe wzorce umowne. (dowód: karta 18-19, 38-40) I . Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 1. Uczestnik postępowania: — Zbigniew Czernecki jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Żary pod nr 4625 a J 9 przedmiotem tej działalności gospodarczej jest m.in. działalność telekomunikacyjna. Przy prowadzeniu tejże działalności przedsiębiorca zawiera umowy świadczenia usług dostępu do Internetu oraz posługuje się wzorcami umownymi pod nazwami „Umowa o świadczenie usług internetowych dostęp do sieci MAXNET ” oraz „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” (dowód: karta 13, 4-11 ) 2. Począwszy od sierpnia 2006 rok r. w związku z prowadzoną działalnością w wyżej wymienionym zakresie Zbigniew Czernecki wprowadził do obrotu i stosuje wzorzec umowny pn. „ Umowa o świadczenie usług internetowych dostęp do sieci MAXNET ”, który zawiera m.in. następujące zapisy: • § 3 ust. 2 „Wszystkie sprawy sporne Strony poddają rozstrzygnięciu Sądowi właściwemu ze względu na siedzibę Operatora .” Nadto w tym samym okresie Zbigniew Czernecki stosował wzorzec umowny pn. „ Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET ”, który zawiera m.in. następujące zapisy: • punkt 4 ust. 7 „ Operator zastrzega sobie prawo do rozłączania połączenia internetowego (rozłącznie serwisowe - time out), wymagającego ponownej autoryzacji. ” ‘ • punkt 4 ust. 10 „ Operator nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia lub brak możliwości świadczenia usług spowodowanych siłą wyższą lub okolicznościami utrudniającymi, albo uniemożliwiającymi świadczenie usług przez Operatora takimi jak: strajki, warunki atmosferyczne, urzędowe orzeczenia, awarie sieci telekomunikacyjnych, także wówczas, gdy za powstanie tych okoliczności ponoszą odpowiedzialność partnerzy Operatora oraz partnerzy partnerów, a także w przypadku wadliwie działającego sprzętu Użytkownika.”; • punkt 4 ust. 11 „ Operator świadczy usługi nieprzerwanie z wyjątkiem przerw technicznych, niezbędnych do prawidłowego działania Sieci. Przerwy techniczne są to okresy związane z pracami technicznymi tzn. konserwacją, naprawami jak również testowaniem sprzętu teleinformatycznego. Przerwy techniczne mogą występować nie dłużej niż 36 godzin w okresie rozliczeniowym.”; • punkt 5 ust. 11 „ Brak wpłaty na konto Operatora w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury może spowodować zawieszenie świadczenia Usług na rzecz Użytkownika lub rozwiązanie Umowy.”; • punkt 5 ust. 12 „W okresie wstrzymania świadczenia Usług Operator jest zwolniony z wykonywania obowiązków określonych w Umowie i Regulaminie. Jeżeli Użytkownik uiści zaległe opłaty wraz z odsetkami oraz opłatę za ponowną aktywację, wówczas Operator zobowiązuje się do w terminie 12 godzin ponownie uruchomić Usługi Użytkowników.”; • punkt 5 ust. 13 „Operator zastrzega sobie prawo zmiany do Cennika.”; • punkt 6 ust. 4.1 „Operatorowi przysługuje prawo do rozwiązania Umowy w trybie natychmiastowym, jeżeli Użytkownik zalega z płatnościami za 2 okresy rozliczeniowe.”; • punkt 8 ust. 8 zd. 3 „Sądem właściwym do rozstrzygania sporów jest Sąd dla miasta Legnicy.”; • punkt 8 ust. 11 „Kara umowna nie przysługuje, jeżeli w okresie rozliczeniowym łączny czas przerw był krótszy niż 36 godzin.”; J 10 • punkt 10 ust. 4 „W przypadku niewykonania przez Użytkownika zobowiązania wynikającego z punktu 10.3, wszelką korespondencję kierowaną do Użytkownika pod dotychczasowy adres uważa się za prawidłowo nadaną ze wszystkimi konsekwencjami doręczenia dla Użytkownika.” • punkt 8 ust. 1 ”Reklamacje mogą dotyczyć: - niewykonania Usługi, wadliwego rozliczenia Usługi, sposobu realizacji zgłoszenia w systemie Helpdesk”, które może naruszać przepis § 1.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291); • punkt 8 ust. 2 „Reklamacja winna być złożona pisemnie przez Użytkownika w siedzibie Operatora lub przesłana listem na adres Operatora.”, które może naruszać przepis § 5.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291); • punkt 8 ust. 7 „W przypadku, gdy Operator nie uznał reklamacji w całości lub części, winien w odpowiedzi wskazać uzasadnienie zajętego przez siebie stanowiska.”, które może naruszać przepis § 7.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291) (dowód: karta 4-11) 3. W Rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczono m.in. następujące klauzule: - 409 „Sądem do rozstrzygania sporów jest sąd właściwy dla miejsca siedziby dostawcy sygnału”; - 1030 „Operator zastrzega sobie również prawo do zablokowania użytkownikowi dostępu do sieci Internet na łączny okres miesięcznie nie większy niż 48 godzin, w celu dokonania niezbędnej konserwacji i kontroli swojego sprzętu”; - 1163 " Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia działalności sieci, wynikające z działania siły wyższej, lub pracy nadajników w pobliżu sieci Usługodawcy oraz awarie łącz Innych Operatorów"; - 601 „Abonent nie może wnosić żadnych roszczeń w stosunku do Operatora w związku z brakiem możliwości dostępu do sieci Internet z powodu trudności technicznych lub braku możliwości technicznych wykonania usługi w umownym terminie”; - 674 „W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Ramtel powyżej 14 dni nastąpi automatyczne wyłączenie dostępu do Internetu. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich zobowiązań oraz uiszczeniu opłaty manipulacyjnej w wysokości 30.00 zł netto” ; - 823 „W przypadku kiedy Abonent nie zapłaci w terminie i na zasadach określonych w §13 Regulaminu którejkolwiek z opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem, Operator może zawiesić bądź ograniczyć świadczenie wszystkich lub niektórych usług objętych Umową Abonencką (Zawieszenie Usług). Po uiszczeniu przez Abonenta wszystkich zaległych opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem w tym odsetek karnych i opłat administracyjnych, o których mowa w §13 pkt 8 Regulaminu, Operator wznowi świadczenie na jego rzecz usług na dotychczasowych zasadach. W przypadku J 11 kiedy nastąpi Zawieszenie Usług wynikające z opóźnienia Abonenta w dokonywaniu płatności należnych operatorowi, wznowienie świadczenia Usług na jego rzecz będzie uwarunkowane uiszczeniem przez Abonenta opłaty dodatkowej w wysokości określonej w Cenniku”; -599 „W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Operatora powyżej 5 dni, nastąpi automatycznie wyłączenie usług. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich należności oraz uiszczeniu opłaty manipulacyjnej zgodnie z cennikiem”; - 398 „Zmiana opłaty za doprowadzenie sygnału nie oznacza zmiany warunków umowy”; - 400 „Zmiana opłaty nie powoduje konieczności zmiany umowy”; - 533 „Brak wpłat określonych w par 2 pkt 2 do końca danego miesiąca spowoduje odłączenie dostępu do Internetu. Ponowna aktywacja dostępu nastąpi po uzupełnieniu przez użytkownika zaległych opłat wraz z ustawowo obowiązującymi odsetkami oraz kosztów związanych z aktywacją instalacji”; - 406 „W przypadku niedostarczenia przez dostawcę sygnału do przyłącza o którym mowa w pkt 1, przez okres dłuższy niż 3 dni, biorcy sygnału przysługiwać będzie prawo do proporcjonalnego zmniejszenia opłaty abonamentowej.”; - 918 „Zawiadomienie o wypowiedzeniu umowy przez Fronton będzie wysłane listem poleconym na adres nabywcy, określony w umowie lub zawiadomieniu o zmianie adresu. Odmowa przyjęcia przez nabywcę lub dwukrotna adnotacja poczty „nie podjęto w terminie” (awizo) wywołuje skutki doręczenia. Skutki doręczenia wywołuje również doręczenie zastępcze, określone w art. 138 i art. 139 kodeksu postępowania cywilnego, tj. doręczenie pisma dorosłemu domownikowi, administracji domu, sołtysowi lub dozorcy domu. Fronton pozostawia w aktach umowy pismo ze skutkiem doręczenia, jeśli nabywca nie zawiadomi Frontonu o zmianie adresu i nazwiska, a wysłane zawiadomienie wróci z adnotacją „adresat nieznany” lub temu podobną. Zawiadomienie stanowi integralną część umowy .” 4. W trakcie postępowania Zbigniew Czernecki ustosunkowując się do zarzutów zawartych w postanowieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego 91/2009 z dnia 3 kwietnia 2009 roku wskazał, iż będąc świadomym bezprawności niektórych postanowień stosowanych przez siebie wzorców umownych dokonał niezbędnych zmian zakwestionowanych zapisów. Powołując się na art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na fakt, iż UOKiK nie odnotował skargi na jego działalność wniósł o odstąpienie od nałożenia przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej. Wskazał, iż prowadzi on swoją działalność na niewielkiej części powiatu żagańskiego oraz żarskiego, na terenach w 90% wiejskich, gdzie jest jedynym dostawcą Internetu. Podniósł również, że jego klienci nie pozostają dla niego anonimowi, gdyż wywodzą się z tej samej społeczności. Na dzień 24.04.2009 roku świadczył usługi na rzecz 1111 abonentów. Przedsiębiorca podniósł również, że treść wzorców umownych skopiował od innego przedsiębiorcy a niezwłocznie po otrzymaniu wystosowanych przez Prezesa Urzędu zastrzeżeń dokonał w nich niezbędnych zmian. W załączeniu do pism Zbigniew Czernecki przedłożył nowe wzorce umowne o nazwach „Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych” oraz „Regulamin świadczenia usług transmisji danych i usług internetowych w sieci MAXNET”. Zgodnie z treścią załączonych wzorców umownych dokonano w nich następujących zmian: dokonano zmiany zakwestionowanego postanowienia § 3 ust. 2 wzorca umownego p.n. „Umowa o świadczenie usług internetowych dostęp do sieci MAXNET ” i zastąpiono go postanowieniem nowego wzorca umownego p.n. „Umowa o świadczenie usług internetowych dostęp do sieci MAXNET” w brzmieniu: • § 11 ust. 2 „Wszystkie sprawy sporne strony poddają pod rozstrzygnięcie właściwemu J 12 miejscowo Sądowi powszechnemu.”; ponadto w nowym wzorcu zamieszczono następujące nowe postanowienia: • § 6 ust. 7 “Abonent ma prawdo do złożenia reklamacji. Reklamacją jest zgłoszenie roszczenia o odszkodowanie lub inną należność w związku z: • 7.1 niedotrzymaniem z winy MAXNET terminu rozpoczęcia świadczenia usługi określonego w umowie zawartej z Abonentem 7.2 niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem usługi 7.3 nieprawidłowym obliczeniem należności z tytułu świadczenia usługi.” • 8. „Reklamacja może być wniesiona pisemnie, telefonicznie, ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków technicznych, które pozwalają na identyfikację Abonenta. W przypadku złożenia reklamacji pisemnie, lub ustnie do protokołu w BOK upoważniona osoba reprezentująca MAXNET przyjmująca reklamację jest obowiązana niezwłocznie potwierdzić jej przyjęcie w formie pisemnej.” • 9. „Reklamacja powinna zawierać następujące informacje: 9.1. imię i nazwisko (nazwę) oraz adres Abonenta 9.2 przedmiot reklamacji ze wskazaniem rodzaju niewykonanej lub nienależycie wykonanej usługi, Okresu Rozliczeniowego, którego usługa dotyczy oraz okoliczności uzasadniających reklamację; 9.4 określenie kwoty odszkodowania lub innej należności - w przypadku żądania ich wypłaty; 9.5 numer konta bankowego lub adres do wypłaty odszkodowania lub innej należności lub wniosek o ich zaliczenie na poczet przyszłych płatności, dyspozycję co do sposobu wypłaty odszkodowania lub innej należności Abonent może złożyć najpóźniej w chwili składania reklamacji; 9.6 datę i podpis reklamującego w przypadku wniesienia reklamacji w formie pisemnej lub ustnie do protokołu.” • 10 „Jeżeli reklamacja nie zawiera informacji podanych w § 6 ust. 9, przez co jej rozpatrzenie staje się niemożliwe, Abonent jest zawiadamiany pisemnie o konieczności jej uzupełnienia w terminie 14 dni od wezwania przez MAXNET. Nieuzupełnienie reklamacji w określonym terminie powoduje pozostawienie reklamacji bez rozpoznania.” • 11. „Jeśli w reklamacji nie została określona kwota, o której mowa w § 6 ust. 9 pkt 4, a prawo do odszkodowania klub zwrotu innej należności nie budzi wątpliwości MAXNET rozpatrując reklamację traktuje ją tak, jakby kwota ta była określona.” • 12. „Reklamację można wnosić w terminie 12 miesięcy od końca Okresu Rozliczeniowego, w którym zaistniało zdarzenie stanowiące przedmiot reklamacji lub otrzymano faktury VAT, których dotyczy reklamacja. Reklamację złożoną po tym terminie pozostawia się bez rozpoznania, o czym MAXNET niezwłocznie powiadamia Abonenta.” • 13. „MAXNET jest obowiązany rozpatrzyć reklamację w terminie 30 dni od daty otrzymania reklamacji. MAXNET jest zobowiązany potwierdzić reklamację przyjętą korespondencyjnie lub przy użyciu środków porozumiewania się na odległość, w terminie 14 dni w formie pisemnej z podaniem nazwy, adresu i numeru jednostki organizacyjnej rozpatrującej reklamację, chyba że odpowiedzi udzielono w terminie 14 dni. Reklamacja nie rozpatrzona w terminie 30 dni Pd daty otrzymania staję się reklamacją uznaną.” • 14. „Za datę wniesienia reklamacji uważa się datę otrzymania pisma przez MAXNET albo dzień jej zgłoszenia w BOK lub wBOK.” • 15. „MAXNET udziela odpowiedzi na reklamację w formie pisemnej. Odpowiedź na J 13 reklamację powinna zawierać: 15.1 nazwę jednostki organizacyjnej rozpatrującej reklamację; 15.2 powołanie podstawy prawnej; 15.3 rozstrzygnięcie o uznaniu lub odmowie uznania reklamacji w przypadku przyznania odszkodowania – określenie wysokości kwoty i terminu jego wypłaty; w przypadku zwrotu innej należności – określenie wysokości i terminu jej zwrotu; 15.4 pouczenie o wyczerpaniu drogi postępowania reklamacyjnego i prawie dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym, a dodatkowo, w przypadku gdy reklamującym jest konsument, o prawie dochodzenia roszczeń w postępowaniu mediacyjnym prowadzonym przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej lub przed stałym polubownym sądem konsumenckim przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej 15.5 podpis upoważnionego pracownika reprezentującego MAXNET, z podaniem zajmowanego przez niego stanowiska służbowego.” • 16. „W przypadku odmowy uznania reklamacji w całości lub części odpowiedź na reklamację powinna dodatkowo zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz zostać doręczona reklamującemu przesyłką poleconą.” • 17. „W przypadku uznania reklamacji MAXNET zobowiązany jest zwrócić Abonentowi nienależnie pobrane opłaty. Zwrot nienależnie pobranych opłat następuje poprzez zaliczenie kwot należnych Abonentowi w wyniku uznanej reklamacji. 17.1. w przypadku posiadania przez Abonenta bieżących należności płatniczych wobec MAXNET – na poczet tych należności; 17.2 w przypadku posiadania przez Abonenta zaległych należności płatniczych wobec MAXNET – na poczet tych należności; 17.3. na pisemny wniosek Abonenta – na rachunek bankowy lub przekazem pocztowym na adres zamieszkania/siedziby Abonenta; 17.4 na poczet przyszłych należności, jeżeli brak dyspozycji Abonenta lub nie zachodzą okoliczności wymienione w 17.1 i 17.2.” • § 11 ust. 2 zd. 2 “ W przypadku, gdy stroną umowy jest Konsument, dalsze dochodzenie roszczeń może nastąpić w postępowaniu mediacyjnym, prowadzonym przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej lub przed Stałym Polubownym Sądem Konsumenckim przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej.” Wykreślono zakwestionowane postanowienie określone jako punkt 4 ust.10 wzorca umownego p.n. „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET ” oraz dokonano zmiany zakwestionowanych treści punktów 4 ust. 7, 5 ust. 11, 5 ust. 12, 6 ust. 4.1., 8 ust. 8 zd.3, 10 ust. 4 wzorca umownego i zastąpiono je postanowieniami nowego wzorca p.n. „Regulamin świadczenia usług transmisji danych i usług internetowych w sieci MAXNET” w brzmieniu: • § 13 ust. 1. „Dostawca Usług zastrzega sobie prawo do: 1.1.rekonfiguracji urządzeń sieci MAXNET w przypadkach uzasadnionych względami technicznymi a w przypadku gdy rekonfiguracja urządzeń wywoła konieczność rekonfiguracji sprzętu lub oprogramowania po stronie Abonenta, MAXNET wyklucza roszczenia finansowe Abonenta z tego tytułu: (…) 1.3. czasowego wstrzymania świadczenia usługi w przypadku zamówionej przez Abonenta zmiany usługi, jeżeli zmiana usługi wymaga z przyczyn technicznych czasowego wstrzymania świadczenia J 14 1.4. przerwania oraz umożliwienia automatycznego wznowienia sesji połączeniowej do sieci Internet, nie częściej niż jeden raz na dobę, ze względów technicznych” w zw. z §15 ust. 3 „Za każdy dzień, w którym nastąpiła przerwa w świadczeniu usług płatnej, Abonentowi przysługuje żądanie zapłaty kary umownej w wysokości 1/30 opłaty miesięcznej za usługę danego rodzaju, liczonej według opłaconych faktur VAT z ostatnich trzech okresów rozliczeniowych.” • § 9 ust. 7.1.”Umowa o świadczenie usług może być rozwiązana przez Dostawcę Usług w sposób skutkujący zaprzestaniem świadczenia usług internetowych MAXNET ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieuregulowania przez Abonenta zaległych opłat za usługi telekomunikacyjne, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Abonenta do zapłaty należności w terminie nie krótszym niż 15 dni.” • §9 ust. 13 “W razie zmiany adresu zamieszkania lub siedziby, a także w przypadku zmiany nazwy firmy lub innych danych Abonenta, Abonent zobowiązany jest powiadomić na piśmie MAXNET o tym zdarzeniu w terminie 30 dni od dnia dokonania zmiany powyższych danych, przedkładając dokumenty potwierdzających te zmiany. Zmiany adresu do korespondencji, w tym do wysyłki faktur Abonent może dokonać bez konieczności przedkładania dokumentów potwierdzających te zmianę. W przypadku niewykonania przez Abonenta obowiązku poinformowania o zmianach skutki prawne z tym związane regulują przepisy Kodeksu cywilnego.” • § 16 ust. 3 „Zmiany Cenników usług dokonywane są w trybie określonym w Prawie Telekomunikacyjnym i nie wymagają zmiany umowy.” • § 18 ust. 1 „Jeżeli opłaty nie zostały uiszczone w terminie, MAXNET wezwie Abonenta do zapłaty, określając dodatkowy termin zapłaty.” • § 18 ust. 2 „Abonentowi, który nie wniesie opłat za zrealizowane usługi w terminie określonym na fakturze VAT, lub gdy nie uznano reklamacji, mogą zostać naliczone ustawowe odsetki za każdy dzień opóźnienia.” • §18 ust. 3 “W przypadku, gdy Abonent opóźnia płatność należności za wykonanie usług przez co najmniej jeden Okres Rozliczeniowy, po uprzednim wezwaniu do uregulowania przeterminowanej należności. MAXNET ma prawo podjąć działania mające na celu odzyskanie należności. W tym celu MAXNET może zatrzymać świadczenie usług i podjąć działania skutkujące rozwiązaniem zawartej z Abonentem umowy.” • § 19 ust. 3 „Wszystkie sprawy sporne strony poddają pod rozstrzygnięcie właściwemu miejscowo Sądowi powszechnemu.” • § 23 ust. 1 “O zmianach Regulaminu lub Cennika Usług Abonent zostanie poinformowany w formie pisemnej i elektronicznej poprzez wBOK (wiadomości administracyjne) z wyprzedzeniem co najmniej jednego Okresu Rozliczeniowego przed terminem wprowadzenia tych zmian w życie.” • § 23 ust. 2 “Jeżeli w okresie, na który została zawarta umowa, MAXNET podwyższy ceny świadczonych przez siebie usług, z których Abonent korzystał, bądź też dokona zmiany regulaminu, Abonent ma prawo rozwiązać umowę, składając pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy, z powodu braku akceptacji zmian Regulaminu lub cen, w terminie do dnia wskazanego w piśmie informującym o podwyższeniu cen lub zmianie regulaminu. Brak pisemnego oświadczenia Abonenta we wskazanym terminie oznacza akceptację zmian i kontynuowanie umowy.” (dowód: karta 38-40) J 15 5. Pismem z dnia 9 września 2009 roku Prezes Urzędu poinformował Zbigniewa Czerneckiego, iż w związku z wejściem w życie w dniu 6 lipca 2009 roku ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 roku o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 716) iż zarzuty sformułowane w postanowieniu nr 91/2009, w jego punkcie I.2.a, o wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego pozostają co do swojej istoty bez zmian jednakże zmianie uległy podstawy prawne ww. zarzutów. Objęte są one nową kwalifikacją prawną zawartą w ustawie Prawo telekomunikacyjne w obecnie obowiązującym brzmieniu. I tak zarzut: • naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego- objęty jest aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; • naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach z konsumentami informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego - objęty jest aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 3 pkt 14 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) ; II. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zagrożenie interesu publicznoprawnego . Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (...) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Zbigniewa Czerneckiego. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie (...). Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów W ramach niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na zamieszczeniu we wzorcach umownych pn. „ Umowa o świadczenie usług internetowych dostęp do sieci MAXNET ” oraz „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” ” zapisów, które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, iż ‚„Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.”, natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „Przez J 16 praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego. (...).„ Aby doszło do naruszenia ww. przepisów prawa muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: - określone działanie przedsiębiorcy musi nosić znamiona bezprawności oraz - działanie to musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...)„ za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie . Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie — Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 kp.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(..) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (..) . Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.ok.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (..) „. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i J 17 klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy wzorców umownych pn. „ Umowa o świadczenie usług internetowych dostęp do sieci MAXNET ” oraz „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” stosowanych przez Zbigniewa Czerneckiego przy zawieraniu umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanymi do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego pod pozycjami między innymi: 409, 1030, 1163, 601, 674, 823, 599, 398, 400, 533, 406 oraz 918. W wyroku z dnia 31 stycznia 2005 roku (sygn. akt XVII Amc 59/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 409 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Sądem do rozstrzygania sporów jest sąd właściwy dla miejsca siedziby dostawcy sygnału” . Taka treść postanowienia narzuca właściwość sądową w przypadku wystąpienia sporów i jest niezgodna z art. 385³ pkt 23 k.c. Należy wskazać, iż kwestię właściwości sądu w sprawach cywilnych określają przepisy k.p.c. i zgodnie z art. 385³ pkt 23 k.c. nie mogą być one w tym zakresie wyłączane, ponieważ mogą stanowić dodatkową dolegliwość dla kupującego a także ograniczać realizację przysługujących mu praw. Treść § 3 ust. 2 Umowy oraz punktu 8 ust. 8 zd. 3 Regulaminu stosowanych przez Zbigniewa Czerneckiego w ten sam sposób kształtuje stosunki między stronami umowy w zakresie właściwości sądowej w przypadku występowania sporów tj. narzuca właściwość, która w poszczególnych przypadkach może być inna, niż ta wynikająca z właściwych przepisów k.p.c . W związku z tym analiza porównawcza wskazuje na jednoznaczność treści porównywanych klauzul, której nie naruszają odmienności wynikające z użytych zwrotów i wyrazów. W wyroku z dnia 21 listopada 2006 roku Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 1030 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Operator zastrzega sobie również prawo do zablokowania użytkownikowi dostępu do sieci Internet na łączny okres miesięcznie nie większy niż 48 godzin, w celu dokonania niezbędnej konserwacji i kontroli swojego sprzętu ”. W powyższym orzeczeniu Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwie, zgodnie z którą usługa dostępu do internetu polega na nieprzerwanym zapewnieniu konsumentowi dostępu do sieci www w zamian za określoną opłatę abonamentową. W sytuacji, gdy przerwa w świadczeniu usługi jest powodowana przyczynami technicznymi zachodzi po stronie przedsiębiorcy niemożliwość świadczenia spowodowana okolicznościami, za które może nie ponosić on odpowiedzialności. W takiej sytuacji winien znaleźć zastosowanie przepis art. 495§ 2 k.c. stanowiący, iż jeżeli świadczenie jednej ze stron stało się niemożliwe tylko częściowo, strona ta traci prawo do odpowiedniej części świadczenia wzajemnego. Powyżej zacytowane postanowienie ustanawia po stronie przedsiębiorcy uprawnienie do zarządzania przerw w świadczeniu usługi dostępu do internetu jednocześnie nie przewidując w takim wypadku odpowiedniego zmniejszenia świadczenia po stronie konsumentów. Prowadzi to z jednej strony do uiszczenia przez konsumenta opłaty za J 18 świadczenie, którego nie uzyskał, z drugiej zaś do bezpodstawnego wzbogacenia przedsiębiorcy. Takie postanowienie jest niedozwolonym postanowieniem umownym, o którym mowa w art. 385 3 pkt 22 k.c. Treść punktu 4 ust. 7 oraz 4 ust. 11 Regulaminu stosowanego przez Zbigniewa Czerneckiego również, jak powyżej zacytowana klauzula abuzywne zastrzegają dla przedsiębiorcy uprawnienie do przerwania dostarczania sygnału internetowego do konsumentów celem przeprowadzenia prac konserwacyjnych. Jednocześnie, ani w omawianych postanowieniach, ani też w innych zapisach stosowanych przez Zbigniewa Czerneckiego wzorców umownych nie ma regulacji, która w takiej sytuacji przewidywałaby zmniejszenie świadczenia po stronie konsumentów. Podkreślić nadto należy, iż choć treść punktu 4 ust. 11 Regulaminu przewiduje, iż łączny okres przerw technicznych nie może przekroczyć 36 godzin w okresie rozliczeniowym, to jednak wobec braku sankcji przewidzianych za przekroczenie powyższego terminu przez przedsiębiorcę nie zapobiega to sytuacji, w której konsument nawet przez znaczny czas okresu rozliczeniowego (np. kilkanaście dni przy okresie rozliczeniowym wynoszącym miesiąc) zobowiązany byłby do zapłaty za świadczenie, którego nie otrzymuje. Skutek stosowania omawianych postanowień jest zatem tożsamy ze skutkiem klauzuli wpisanej do rejestru pod nr. 1030, gdyż przewiduje po stronie konsumentów obowiązek wykonania zobowiązania pomimo niewykonania zobowiązania przez dostawcę usług telekomunikacyjnych, co prowadzi do uzyskania przez przedsiębiorcę nienależnego mu świadczenia. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. W wyroku z dnia 12 marca 2007 roku (sygn. akt XVII AmC 1/07) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 1163 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia działalności sieci, wynikające z działania siły wyższej, lub pracy nadajników w pobliżu sieci Usługodawcy oraz awarie łącz Innych Operatorów ”. Nadto wyrokiem z dnia 17 października 2005 roku (XVII AmC 75/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 601 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Abonent nie może wnosić żadnych roszczeń w stosunku do Operatora w związku z brakiem możliwości dostępu do sieci Internet z powodu trudności technicznych lub braku możliwości technicznych wykonania usługi w umownym terminie.” W powyższych orzeczeniach Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwach, zgodnie z którą do umów o świadczenie dostępu do internetu stosuje się ogólne przepisy dotyczące odpowiedzialności za szkodę, w tym art. 415 i n. k.c. oraz art. 471 i n. k.c.. Przedmiotowe postanowienia wzorców umownych w sposób niedozwolony, to jest zbyt szeroko i nieprecyzyjnie określają przesłanki wyłączenia odpowiedzialności za ewentualne szkody poniesione przez abonenta na skutek korzystania z usług operatora, i jako takie są niedozwolonymi postanowieniami umownymi opisanymi w art. 385 3 pkt 2 k.c. Treść Punktu 4 ust. 10 Regulaminu stosowanego przez Zbigniewa Czerneckiego w podobny sposób kształtuje odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumenta z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Wskazać przede wszystkim należy, iż przedsiębiorca w omawianym postanowieniu wzorca umownego wyłącza już z góry swoją odpowiedzialność za szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wypełniania swoich zobowiązań wynikających z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podnieść trzeba, że każde ewentualne roszczenie abonenta o naprawienie wyrządzonej szkody powinno podlegać indywidualnej ocenie, z uwzględnieniem wszystkich występujących w sprawie J 19 okoliczności, w tym także przesłanek wyłączających odpowiedzialność operatora. Tymczasem przedsiębiorca w analizowanym postanowieniu wyłączył z góry – tj. przed zaistnieniem ewentualnych szkód – swoją odpowiedzialność za szkody wyrządzone. Wyłącza on w nich odpowiedzialność za wszelkie szkody wynikłe z nieokreślonego, zbyt szeroko określonego katalogu przypadków, które mogą w indywidualnej. sprawie zostać zakwalifikowane przez przedsiębiorcę do przesłanek egzoneracyjnych takich jak: siła wyższa czy też okolliczności utrudniające lub uniemożliwiające świadczenie usług. Podnieść należy, iż wśród przykładowego katalogu okoliczności, wyłączającego odpowiedzialność Zbigniewa Czerneckiego wymienione są okoliczności, które mogą być niezależne od samego przedsiębiorcy lecz przez niego zawinione np.: urzędowe orzeczenia, strajki, awarie sieci telekomnukacyjnych. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skutek stosowania omawianego postanowienia Regulaminu stosowanego przez Zbigniewa Czerneckiego jest identyczny jak skutek stosowania klauzul wpisanych do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod nr.1163 i 601. Tym samym, pomimo odmienności wynikające z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. W wyroku z dnia 8 czerwca 2006 roku (sygn. akt XVII AmC 125/05) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 823 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ W przypadku kiedy Abonent nie zapłaci w terminie i na zasadach określonych w §13 Regulaminu którejkolwiek z opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem, Operator może zawiesić bądź ograniczyć świadczenie wszystkich lub niektórych usług objętych Umową Abonencką (Zawieszenie Usług). Po uiszczeniu przez Abonenta wszystkich zaległych opłat przewidzianych Umową Abonencką, Regulaminem lub Cennikiem w tym odsetek karnych i opłat administracyjnych, o których mowa w §13 pkt 8 Regulaminu, Operator wznowi świadczenie na jego rzecz usług na dotychczasowych zasadach. W przypadku kiedy nastąpi Zawieszenie Usług wynikające z opóźnienia Abonenta w dokonywaniu płatności należnych operatorowi, wznowienie świadczenia Usług na jego rzecz będzie uwarunkowane uiszczeniem przez Abonenta opłaty dodatkowej w wysokości określonej w Cenniku ”. Nadto wyrokiem z dnia 28 lipca 2005 roku (sygn. akt XVII Amc 109/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 533 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Brak wpłat określonych w par 2 pkt 2 do końca danego miesiąca spowoduje odłączenie dostępu do Internetu. Ponowna aktywacja dostępu nastąpi po uzupełnieniu przez użytkownika zaległych opłat wraz z ustawowo obowiązującymi odsetkami oraz kosztów związanych z aktywacją instalacji ”. W powyższych orzeczeniach Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwie, zgodnie z którą umowa o świadczenie usług dostępu do Internetu jest umową wzajemną, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zobowiązań, w tym regulujące skutki niewykonania zobowiązań (m.in. art. 481 k.c. oraz 491 k.c.). Powyższe postanowienia zastrzegają dla przedsiębiorcy nie tylko prawo do żądania od konsumenta odsetek z tytułu opóźnienia w spełnieniu świadczenia ale także dodatkowych opłat określanych jako administracyjne, które to pełnią funkcję kar umownych. Takie uregulowanie wzajemnych praw i obowiązków na wypadek zwłoki konsumenta w zapłacie opłaty abonamentowej przynosi przedsiębiorcy nieuzasadnione korzyści, gdyż kary te przewyższają ewentualne szkody, jakie mógłby on ponieść w związku ze zwłoką konsumenta. Nadto postanowienie te przewidując możliwość odłączenia abonenta od sieci www bez obowiązku uprzedniego wezwania konsumenta do uiszczenia należnej opłaty jest sprzeczne z art. 491 k.c. oraz dobrymi obyczajami. J 20 Treść punktu 5 ust. 11 w zw. z punktem 5 ust. 12 Regulaminu stosowanego przez Zbigniewa Czerneckiego w sposób tożsamy jak wyżej przytoczone klauzule niedozwolone nierównomiernie kształtuje prawa i obowiązki stron umów o świadczenie usługi dostępu do sieci internet. Tak bowiem, zgodnie z treścią omawianych postanowień wzorca umownego, z opóźnieniem konsumenta w zakresie uiszczenia opłaty abonamentowej związane są następujące skutki: obowiązek uiszczenia zaległych świadczeń wraz z odsetkami ustawowymi oraz obowiązek uiszczenia opłaty za ponowne przywrócenie świadczenia usług. Powyższa regulacja zastrzega dla Zbigniewa Czerneckiego nieuzasadnione korzyści w postaci skumulowanych: kary umownej nazwanej opłatą za przywrócenie świadczenia usług oraz odsetek ustawowych. Wskazać także należy, iż powyższe konsekwencje opóźnienia czy też zwłoki w uiszczeniu opłaty abonamentowej, wbrew treści art. 491§ 1 k.c. nie są obwarowane koniecznością uprzedniego wezwania konsumenta do uiszczenia zaległych należności. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, iż skutek stosowania omawianych postanowień jest tożsamy ze skutkiem stosowania klauzul wpisanych do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod nr. 823 i 533. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. W wyroku z dnia 19 stycznia 2005r. (sygn. akt XVII Amc 2/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienia, które następnie zostały wpisane pod poz. 398 i 400 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ Zmiana opłaty za doprowadzenie sygnału nie oznacza zmiany warunków umowy” oraz „ Zmiana opłaty nie powoduje konieczności zmiany umowy. ”. W uzasadnieniu do powołanego powyżej wyroku Sąd uznał za swoją argumentację Prezesa Urzędu, według której, w powyższych przypadkach wbrew treści art. 384 1 k.c., pomimo zmiany głównego świadczenia obciążającego konsumenta, nie zostało mu jednocześnie przyznane prawo do wypowiedzenia łączącej strony umowy. Zapisy powyższe przewidując uprawnienie przedsiębiorcy do jednostronnej zmiany istotnych warunków umowy bez zagwarantowania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy naruszają dobre obyczaje takie jak: zaufanie stron, poszanowanie prawa i rzetelność przedsiębiorcy, prowadząc do rażącego naruszenia jego interesów. Zapisy takie stanowią niedozwolone postanowienia umowne opisane w treści art. 385 3 pkt 10, 19 oraz 20 k.c. Treść punktu 5 ust. 13 Regulaminu również ustanawia po stronie Zbigniewa Czerneckiego uprawnienie do zmiany w każdym czasie cennika świadczonych usług. Jednocześnie w pozostałych zapisach stosowanych przez tego przedsiębiorcę wzorców umownych brak jest zastrzeżenia w takim wypadku prawa konsumenta do wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony. Opłata abonamentowa, którą obejmuje cennik usług dostępu do sieci internet, jest głównym świadczeniem, do którego zobowiązuje się konsument. Tym samym, skoro pomiędzy konsumentem a Zbigniewem Czerneckim istnieje stosunek prawny o charakterze ciągłym, zgodnie z treścią art. 384 2 k.c. w przypadku zmiany jego istotnych postanowień konsumentowi winno przysługiwać bezwzględne prawo do wypowiedzenia umowy. W przedmiotowym przypadku, tak jak i w powołanych powyżej klauzulach niedozwolonych uprawnienie takie konsumentowi nie przysługuje. Nie jest bowiem wystarczającym zapisanie w Regulaminie zobowiązania przedsiębiorcy do poinformowania o planowanej zmianie cennika. Przyznanie przedsiębiorcy uprawnienia do jednostronnej zmiany umowy poprzez podwyższenie wynagrodzenia za świadczone usługi, gdy jednocześnie konsument jest związany dokonaną zmianą, prowadzi do niedozwolonego uprzywilejowania przedsiębiorcy. Tym samym należy stwierdzić tożsamość porównywanych powyżej zapisów. J 21 W wyroku z dnia 17 października 2005 roku (XVII AmC 75/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 599 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „ W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Operatora powyżej 5 dni, nastąpi automatycznie wyłączenie usług. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich należności oraz uiszczeniu opłaty manipulacyjnej zgodnie z cennikiem ”. Nadto w wyroku z dnia 5 października 2007 roku (sygn. akt XVII AmC 73/04) uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 674 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „W przypadku przeterminowania płatności na rzecz Ramtel powyżej 14 dni nastąpi automatyczne wyłączenie dostępu do Internetu. Ponowne włączenie nastąpi po rozliczeniu wszystkich zobowiązań oraz uiszczenia opłaty manipulacyjnej w wysokości 30.00 zł netto”. W uzasadnieniu do powyższych orzeczeń Sąd wskazał, iż przedmiotowe postanowienia są sprzeczne z art. 491§ 1 k.c. w zakresie, w jakim zezwalają przedsiębiorcy na wyłączenie dostępu do internetu w przypadku zwłoki konsumenta w płatnościach, bez uprzedniego wezwania do uregulowania zadłużenia pod rygorem odłączenia. Ponadto zastrzegają one rażące kary umowne, które przewyższają ewentualne szkody, jakie mógłby ponieść operator w związku ze zwłoką konsumenta w zapłacie opłaty abonamentowej. Sąd wskazał, iż takie zapisy godzą w dobre obyczaje i rażąco naruszają interesy konsumentów. Treść punktu 6 ust. 4.1 Regulaminu stosowanego przez Zbigniewa Czerneckiego w sposób tożsamy jak powyżej powołane niedozwolone postanowienia umowne ustanawia dla przedsiębiorcy prawo do natychmiastowego rozwiązania umowy z konsumentem, który pozostaje w zwłoce z uiszczaniem opłaty abonamentowej. Regulacja ta jest wprost sprzeczna z treścią art. 491§ 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skutek stosowania omawianego postanowienia jest tożsamy ze skutkiem stosowania klauzul wpisanych do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod nr. 599 i 674. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. W wyroku z dnia 31 stycznia 2005 roku (XVII AmC 59/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 406 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „W przypadku niedostarczenia przez dostawcę sygnału do przyłącza o którym mowa w pkt 1, przez okres dłuższy niż 3 dni, biorcy sygnału przysługiwać będzie prawo do proporcjonalnego zmniejszenia opłaty abonamentowej.” W powyższym orzeczeniu Sąd uznał za uzasadnioną argumentację Prezesa Urzędu przedstawioną w pozwie, zgodnie z którą umowa o świadczenie usług internetowych jest umową wzajemną, w której każda ze stron jest zobowiązana do świadczenia wobec drugiej strony stanowiącego odpowiednik, tego co sama otrzymuje. Powyższe postanowienie prowadzi do zachwiania ekwiwalentności świadczeń stron umowy. Rozwiązanie, które przewiduje brak rekompensaty w przypadku braku dostarczania sygnału przez czas krótszy niż 3 dni, narusza interesy konsumentów, gdyż prowadzi do niedozwolonego ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, a tym samym wypełnia dyspozycję art. 385 3 pkt 2 k.c. i stanowi niedozwolone postanowienie umowne. Treść punktu 8 ust. 11 Regulaminu stosowanego przez Zbigniewa Czerneckiego w sposób tożsamy, jak powyżej przytoczona klauzula abuzywna, wyłącza J 22 odpowiedzialność przedsiębiorcy za niewykonanie umowy, jeżeli przerwa w spełnianiu przez niego świadczenia będzie trwała krócej niż 36 godzin w okresie rozliczeniowym. Prowadzi to do zachwiania ekwiwalentności świadczeń spełnianych przez konsumenta i przedsiębiorcy zapewniającego dostęp do sieci Internet. Przedsiębiorca uzyskuje prawo do pobierania zapłaty za świadczenie, którego nie spełnia a tym samym otrzymuje nienależne świadczenie. Uznać należy, iż taka sytuacja jest wynikiem wykorzystania przez przedsiębiorcę posiadanej przewagi kontraktowej dla zapewnienia sobie nienależnych korzyści. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skutek stosowania omawianego postanowienia jest tożsamy ze skutkiem stosowania klauzuli wpisanej do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod nr. 406. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanych zapisów. W wyroku z dnia 17 sierpnia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 100/05) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 918 do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „(…) Fronton pozostawia w aktach umowy pismo ze skutkiem doręczenia, jeśli nabywca nie zawiadomi Frontonu o zmianie adresu i nazwiska, a wysłane zawiadomienie wróci z adnotacją „adresat nieznany” lub temu podobną (…)” . W uzasadnieniu do wyroku Sąd stwierdził, iż uznany za niedozwolony zapis umowny „kształtuje sytuację konsumenta niekorzystnie w porównaniu z sytuacją pozwanego, nakładając na konsumenta bardzo rygorystyczne skutki w zakresie odbierania korespondencji pozwanego analogicznie jak przepisy kpc w odniesieniu do korespondencji sądowej. Instytucja doręczenia zastępczego należy do prawa procesowego i negatywnie należy ocenić próbę jej adaptowania do obrotu gospodarczego, zwłaszcza, gdy jedną ze stron umowy jest konsument oraz mając na uwadze art. 61 kc, zgodnie z którym oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Podkreślić należy, iż instytucja doręczenia zastępczego nie jest gwarantem dojścia do konsumenta oświadczenia woli pozwanego w w/w sposób. Również dwukrotna adnotacja placówki pocztowej „nie podjęto w terminie” nie przesądza o tym, że konsument mógł zapoznać się z oświadczeniem woli pozwanego. Postanowienie [to] (…) może prowadzić do sytuacji, gdy konsument pozbawiony możliwości rzeczywistego zapoznania się z oświadczeniem woli pozwanego narażony będzie na jego skutki prawne. Takie ukształtowanie obowiązków konsumenta rażąco narusza jego interesy i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.” Treść punktu 10 ust. 4 Regulaminu ustanawia identyczną do określonej w ww. klauzuli instytucję domniemania złożenia skutecznego oświadczenia woli uzależnionego jedynie od jego wysłania pod ostatnio znany adres. Skutek zatem stosowania kwestionowanego zapisu jest taki sam, jak tego, który został umieszczony w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod poz. 918, co w tym przypadku przesądza o tożsamości obu zapisów. Bez znaczenia przy tym pozostają drobne odmienności wynikające z użytych sformułowań, wyrazów i szyku zdania, które pozostają bez wpływu na stwierdzenie tożsamości klauzul. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu uznał, iż kwestionowane a wskazane powyżej zapisy umowne mieszczą się w hipotezach wymienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone: - treść § 3 ust. 2 wzorca umownego pn. „Umowa o świadczenie usług internetowych dostępu do sieci MAXNET” oraz punktu 8 ust. 8 zd. 3 wzorca umownego pn. „Regulamin świadczenia J 23 usługi dostępu w sieci MAXNET” w klauzuli z poz. 409; - treść punktu 4 ust. 7 i punktu 4 ust. 11 wzorca umownego pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” w klauzuli z poz. 1030; - treść punktu 4 ust. 10 wzorca umownego pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” w klauzulach z poz. 1163 i 601; - treść punktu 5 ust. 11 i punktu 5 ust. 12 wzorca umownego pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” w klauzulach z poz. 533 i 823; - treść punktu 5 ust. 13 wzorca umownego pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” w klauzulach z poz. 398 i 400; - treść punktu 6 ust. 4.1 wzorca umownego pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” w klauzulach z poz. 599 i 674; - treść punktu 8 ust. 11 wzorca umownego pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” w klauzuli z poz. 406; - treść punktu 10 ust. 4 wzorca umownego pn. „Regulamin świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” w klauzuli z poz. 918; Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ramach niniejszego postępowania, na jego początku postawiono nadto przedsiębiorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Zarzut ten dotyczył zarówno braku zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego oraz możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego jak i braku zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług informacji na temat zasad wypłaty kar umownych i rzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, co naruszało obowiązek wynikający z art. 56 ust. 3 pkt 7 i 8 oraz art. 60 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku, a także stosowania postanowień sprzecznych z art. 61 ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku. W tym miejscu wskazać należy, iż w dniu 6 lipca 2009 roku weszła w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 716). Artykuł 1 ww. ustawy zmienił treść ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne między innymi również nadając nowe brzmienie art. 56, 59, 60 oraz wprowadzając nowy art. – 60a. Do najważniejszych zmian (biorąc pod uwagę rodzaj postawionych przedsiębiorcom zarzutów) wprowadzonych dokonaną nowelizacją zaliczyć należy nowe, szersze określenie obligatoryjnej treści wzorca umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Podkreślić przy tym należy, iż niektóre obowiązki informacyjne pozostały w istocie niezmienione, jednakże nadano im nowe brzmienie oraz inną numerację. Do takich zaliczyć należy między innymi obowiązek: • zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygnięcie sądu polubownego- objęty aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 3 pkt 15 ustawy Prawo telekomunikacyjne wskazującego na obowiązek zamieszczenia w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji o polubownych sposobach rozwiązania sporów; J 24 • zamieszczania w umowach z konsumentami informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego - objęty aktualnie normą przepisu art. 56 ust. 6 pkt 14 Prawo telekomunikacyjne wskazującego na obowiązek zamieszczenia w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych informacji o zasadach, trybie i terminach składania oraz rozpatrywania reklamacji. Podnieść również należy, iż nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne zdjęła z dostawców publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych obowiązek tworzenia regulaminu świadczenia tych usług. Zgodnie ze zmienionym art. 56 ust. 5 i art. 59 ust. 1 ustawy, niektóre dane mogą lecz nie muszą zostać zamieszczone przez operatora w regulaminie. Z analizy ww. przepisów wynika, iż Prawo telekomunikacyjne w art. 56 ust. 3 przewiduje zarówno obligatoryjną treść umowy o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych (określoną w pkt 1-8) jak i jej treść fakultatywną (określoną w pkt 9-16), która na mocy wyraźnego odesłania może zostać zamieszczona w regulaminie. Podnieść także jednocześnie należy, iż w treści obecnie obowiązującej ustawy Prawo telekomunikacyjne brak jest innego przepisu, który wskazywałby na obowiązek zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług innych danych oprócz wymienionych w art. 56 ust. 3 pkt 9-16 ustawy. Wobec powyższego przyjąć należy, iż jeśli przedsiębiorca uzna za właściwe zamieścić wszystkie informacje z art. 56 ust. 3 w treści umowy zawieranej z konsumentem, nie będzie on zobligowany do stworzenia regulaminu świadczenia usług w ogólności, a jeśli go stworzy, to treść regulaminu winna być zgodna z obowiązującym prawem w ogólności. Stwierdzić przy tym jednak jednocześnie należy, iż w takiej sytuacji Prawo telekomunikacyjne nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku zamieszczenia w regulaminie określonych danych, w szczególności nie kreuje określonych obowiązków informacyjnych wobec konsumentów. Jak już powyżej wskazano, zgodnie z treścią przepisu art. 24 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Jednocześnie według art. 24 ust. 2 pkt 2 przedmiotowej ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy a w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Aby doszło do naruszenia ww. przepisów prawa muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: - określone działanie przedsiębiorcy musi nosić znamiona bezprawności oraz - działanie to musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zamieszczenie we wzorcu umownym postanowień sprzecznych z przepisami ustaw, jak i zaniechanie zamieszczenia w stosowanych wzorach umów prawem nakazanych informacji może zatem stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Wskazać należy, iż przepisy art. 56 i 60 ustawy Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku jak i przepis art. 56 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym po tej dacie ustanawiają minimalne wymagania dotyczące treści stosunku prawnego, który łączy dostawcę usług telekomunikacyjnych z odbiorcą końcowym. Brak rozstrzygnięć w kwestiach w nim wymienionych stanowi naruszenie ustawy i odbywa się z naruszeniem praw konsumentów. Przepis art. 56 ust. 3 pkt 7 i 8 Prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca oraz art. 56 ust. 3 pkt 14 i 15 w brzmieniu obowiązującym obecnie nakładają na przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w istocie tożsame obowiązki sprowadzające się do konieczności zawarcia J 25 w umowie o świadczenie tychże usług informacji na temat zasad, trybu i terminów składania i rozpatrywania reklamacji oraz na temat polubownych sposobów rozwiązywania sporów. Jednocześnie przepis art. 60 pkt 3 oraz 60 pkt 6 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym przez dokonaną nowelizacją przewidywał obowiązek zawarcia w regulaminie informacji określających zasady wypłat kar umownych oraz tryb postępowania reklamacyjnego. Nałożenie na przedsiębiorców obowiązku podawania w treści umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych ww. informacji służyło oraz służy zapewnieniu konsumentom źródła wiedzy na temat przysługujących im uprawnień a także spoczywających na nich obowiązkach, które powinni dopełnić, aby złożyć prawnie skuteczną reklamację oraz odpowiadających im w tym zakresie obowiązkach i prawach dostawców usług. Nadto służy także możliwości określenia przez konsumentów wysokości przysługujących im względem przedsiębiorców roszczeń oraz możliwości ich dochodzenia w postępowaniu mediacyjnym lub w postępowaniu przed sądem polubownym. Obowiązek zawarcia w regulaminie świadczenia usług informacji dotyczących zasad wypłaty kar umownych miał zaś na celu dostarczenie konsumentom wiedzy na temat praktycznej realizacji ich uzasadnionych roszczeń podnoszonych wobec operatora. Zaniechanie przez Zbigniewa Czerneckiego umieszczenia w stosowanych wzorcach umownych przedmiotowych informacji pozbawiło konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawidłowego, świadomego i czynnego uczestnictwa w rynku. Konsumenci, którym nie udzielono podstawowych wiadomości dotyczących trybu dochodzenia przysługujących im roszczeń, najprawdopodobniej nie skorzystają z przewidzianych prawem instrumentów, w szczególności jeśli według treści zawartych z nimi umów musieliby oni ich dochodzić w sformalizowanym i kosztownym postępowaniu sądowym. Jednocześnie podnieść należy, że sytuacji tej nie zmienia zamieszczenie informacji o trybie reklamacyjnym w stosowanym przez Zbigniewa Czerneckiego Regulaminie, co przed datą 6 lipca 2009 roku nakazywał przepis art. 60 pkt 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Wskazać bowiem należy, iż na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne wydane zostało Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 października 2004 roku w sprawie trybu postępowania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiadać reklamacja usługi telekomunikacyjnej (Dz.U Nr 226 poz. 2291), które w sposób kompleksowy określa zarówno warunki, jakim powinna odpowiadać reklamacja, jak i sam tryb postępowania reklamacyjnego. Zapisy zawarte w Regulaminie stosowanym przez Zbigniewa Czerneckiego nie tylko nie zawierają wszystkich uregulowań ww. Rozporządzenia ale także są wprost z tymi uregulowaniami sprzeczne. W szczególności, punkt 8 ust. 2 Regulaminu przewiduje jedynie pisemną formę składania reklamacji, gdy § 5.1 Rozporządzenia przewiduje w tym względzie także formę ustną do protokołu, telefoniczną lub każdą inną bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Nadto punkt 8 ust. 1 Regulaminu zawęża składanie reklamacji przez konsumentów jedynie do wypadków niewykonania usługi oraz błędnego jej rozliczenia, gdy Rozporządzenie przewiduje możliwość składania reklamacji również w przypadku braku dotrzymania przez przedsiębiorcę określonego terminu rozpoczęcie świadczenia usług. Punkt zaś 8 ust. 7 Regulaminu określa w sposób węższy od przepisów omawianego Rozporządzenia niezbędną treść odpowiedzi na wniesioną reklamację. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż zawarta w Regulaminie informacja dotycząca trybu reklamacyjnego była informacją nierzetelną po myśli art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów W myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie (...) stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz naruszenie obowiązku udzielania J 26 konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie (...) nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Zbigniewa Czerneckiego, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nim umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie Zbigniewa Czerneckiego nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Reasumując, wykazano powyżej, iż kwestionowane zapisy Umowy jak i Regulaminu są tożsame z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, nadto, iż Zbigniew Czernecki poprzez brak zamieszczania w umowach stosownych informacji oraz zamieszczenie w Regulaminie postanowień sprzecznych z odpowiednimi przepisami ustawy Prawo telekomunikacyjne uchybił obowiązkowi udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Zgodnie z art. 28 ustawy o ochronie (…) , jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 tej ustawy, a przedsiębiorca, któremu zarzucane jest naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. W toku postępowania Zbigniew Czernecki wskazał, iż podjął działania zapobiegające wskazanym powyżej naruszeniom poprzez uchylenie zakwestionowanych postanowień wzorców umownych jak i ich zmianę. Prezes Urzędu uznał, wobec przedłożenia w toku postępowania przez Zbigniewa Czerneckiego nowych poprawionych wzorców umownych i zobowiązania się do ich wprowadzenia do obrotu prawnego, za uzasadnione uwzględnienie jego wniosku o rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, na podstawie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Analizując projekty zmian Prezes Urzędu uznał, iż zmienione wzorce umowne nie zawierają już zapisów mogących godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Uchylając zakwestionowane postanowienia a także sporządzając w ich miejsce nowe (patrz pkt 4 ustalonego stanu faktycznego, str.11-14 decyzji), Zbigniew Czernecki uwzględnił obowiązujące przepisy prawa, w szczególności art. 385 i nast. k.c. Zdaniem Prezesa Urzędu tak opracowane J 27 zapisy wzorców umownych mogą zostać wprowadzone do obrotu konsumenckiego w miejsce dotychczas obowiązujących (patrz pkt I sentencji decyzji). Należy jednak wskazać, iż przez zastąpienie kwestionowanych postanowień nowymi, zaakceptowanymi przez Prezesa Urzędu, rozumie się nie tylko stosowanie ich przy nowo podpisywanych umowach, ale i także ich zmianę w aktualnie obowiązujących umowach, co oznacza konieczność aneksowania wszystkich umów istniejących w obrocie bądź przynajmniej podjęcia przez przedsiębiorcę udokumentowanych działań zmierzających do zmiany wcześniej zawartych umów, polegających na przedstawieniu wszystkim kontrahentom aneksów zawierających nowe regulacje. Podkreślić również należy, iż zdaniem Prezesa Urzędu, możliwość zastosowania w niniejszej sprawie instytucji opisanej w treści art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, możliwe jest jedynie w takim zakresie, w jakim obowiązek określonego zachowania przyjęty na siebie przez przedsiębiorcę znajduje swoje odbicie w nakazie sformułowanym w przepisach prawa. Jak już powyżej wskazano, nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne zdjęła z dostawców publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych obowiązek tworzenia regulaminu świadczenia tych usług. Niezasadnym zatem byłoby zobowiązanie przez Prezesa Urzędu przedsiębiorcy do zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług określonych informacji, gdy takiego obowiązku nie przewiduje ustawa, a nadto gdy na skutek zaproponowanych zmian wymagane prawem informacje znajdą się w treści zawieranej z konsumentami umowy. Tym samym uwzględnienie wniosku zgłoszonego przez Zbigniewa Czerneckiego w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zdaniem Prezesa Urzędu możliwe było jedynie, co do zmian zmierzających do zaniechania stosowania przez przedsiębiorcę praktyki opisanej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów a także praktyki opisanej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ww. ustawy w zakresie nieprawidłowości, którymi dotknięty był wzorzec umowny p.n. „Umowa o świadczenie usług internetowych dostęp do sieci MAXNET”. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w punkcie I-szym sentencji. W odniesieniu zaś do zarzutu stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez brak zamieszczenia w regulaminie świadczenia usług informacji na temat zasad wypłaty kar umownych oraz zamieszczenia w nim nierzetelnej informacji na temat trybu postępowania reklamacyjnego, to jest naruszenia przepisów art. 60 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w brzmieniu obowiązującym przed 6 lipca 2009 roku stwierdzić należy, iż jest on w obowiązującym stanie prawnym już nieaktualny. Brak jest także potrzeby i możliwości nałożenia na przedsiębiorcę w stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec zamieszczenia przez niego niezbędnego zakresu informacji w umowach zawieranych z konsumentami, zobowiązania do zaniechania powyższych działań skoro, nie można uznać aby po dniu 6 lipca 2009 roku były one praktyką zakazaną. Wskazać jednak należy, iż dokonana nowelizacja nie wpływa na fakt możliwości uznania, iż Zbigniew Czernecki stosował tę praktykę przed datą 6 lipca 2009 roku, a jedynie na konieczność uznania, iż z tym dniem zaniechał jej stosowania. Wskazać na marginesie należy, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedsiębiorca w ramach zgłoszonego przez siebie wniosku o rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zobowiązał się również do zmiany stosowanego przez siebie regulaminu świadczenia usług w sposób powodujący zaniechanie stosowania zarzuconej mu praktyki. Z przedłożonych w toku J 28 postępowania nowych wzorców umownych wynika, iż w „Regulaminie świadczenia usługi dostępu w sieci MAXNET” znalazły się zapisy sanujące braki informacyjne w zakresie zasad wypłaty kar umownych oraz trybu reklamacyjnego. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w punkcie II-gim sentencji decyzji. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie (…) Prezes Urzędu nakłada na Zbigniewa Czerneckiego obowiązek złożenia w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w punkcie III-cim sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Otrzymuje: Zbigniew Czernecki „MAXNET” Ul. Pocztowa 3 68-205 Żary