RWR-35/2003

1 PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel. (0-71) 34 46 587, (0-71) 34 05 920, fax (0-71) 34 05 922 E-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, dnia 7 .11.2003 r. RWR 61 - S –12/2003/JM DECYZJA RWR 35 / 2003 Na podstawie art. 23 c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. Nr 86 z 2003 r., poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Biuru Turystyczno-Us ł ugowemu JUWENTUR Sp. z o.o. ul. S ł owackiego 3 w Wa ł brzychu w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23 a ust. 1 i 2 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł anie ww. Biura polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez : 1. nie wyodr ę bnienie w umowie-zg ł oszeniu do oddzielnego podpisania o ś wiadczenia dot. zgody konsumenta na przetwarzanie swoich danych osobowych dla celów promocyjno-marketingowych, 2. brak w pkt 3 “warunków uczestnictwa” pe ł nej informacji o prawach jakie przys ł uguj ą konsumentowi w przypadku zmiany przez JUWENTUR Sp. z o.o., z przyczyn od niego niezale ż nych, istotnych warunków umowy oraz o sposobie powiadomienia konsumenta o tych zmianach, 3. zastrze ż enie w pkt 5 “warunków uczestnictwa”, prawa do odwo ł ania imprezy w przypadku, gdy liczba uczestników nie osi ą gnie zak ł adanego przez JUWENTUR Sp. z o.o. minimum, chocia ż w umowie ta minimalna liczba nie jest okre ś lona, 4. brak w “warunkach uczestnictwa” zapisów, dotycz ą cych sposobu zg ł aszania reklamacji, i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. UZASADNIENIE 1. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej “Prezesem UOKiK”, przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce, wszcz ę te z urz ę du, w sprawie zweryfikowania wzorców umów (ogólnych warunków umów, regulaminów), stosowanych przez przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi turystyczne na terenie miasta Wa ł brzycha w zakresie wyst ę powania w nich niedozwolonych postanowie ń umownych (art. 384-385 1-3 k.c.), jak równie ż skontrolowania sposobu prezentacji ofert tych firm pod k ą tem ich zgodno ś ci z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (tj. Dz. U. z 2001 r., nr 55, poz. 578), zwanej dalej „ustaw ą turystyczn ą ”, a tak ż e ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2 zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (...)” i ustawy o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926), zwanej dalej „ustaw ą o ochronie danych”.. 2. Z analizy zebranego w ww. post ę powaniu materia ł u dowodowego wynika ł o, i ż w stosowanym przez Biuro Turystyczno-Us ł ugowe JUWENTUR Sp. z o.o. ul. S ł owackiego 3 w Wa ł brzychu, zwane dalej “JUWENTUR”, wzorcu umowy- zg ł oszeniu nie zosta ł o wyodr ę bnione do oddzielnego podpisania o ś wiadczenie dot. zgody konsumenta na przetwarzanie jego danych osobowych dla celów promocyjno- marketingowych. Natomiast w “warunkach uczestnictwa”, stanowi ą cych integraln ą cz ęść ww. umowy: - nie jest podawana minimalna liczba uczestników, chocia ż uzale ż nia si ę od niej doj ś cie imprezy turystycznej do skutku, - brak jest pe ł nej informacji o prawach jakie przys ł uguj ą konsumentowi w przypadku zmiany przez JUWENTUR, z przyczyn od niego niezale ż nych, istotnych warunków umowy oraz o sposobie powiadomienia konsumenta o tych zmianach, - brak jest zapisów dotycz ą cych sposobu zg ł aszania reklamacji. (dowód : karta nr 5) 3. W tym stanie rzeczy Prezes UOKiK postanowieniem nr 325 z dnia 11 wrze ś nia 2003 r., zmienionym postanowieniem nr 350 z dnia 9 pa ź dziernika 2003 r., wszcz ął przeciwko JUWENTUROWI post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsument ó w, w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia przez ww. przedsi ę biorc ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez: - nie wyodr ę bnienie w umowie-zg ł oszeniu do oddzielnego podpisania o ś wiadczenia dot. zgody konsumenta na przetwarzanie swoich danych osobowych dla celów promocyjno-marketingowych, - brak w pkt 3 “warunków uczestnictwa” pe ł nej informacji o prawach jakie przys ł uguj ą konsumentowi w przypadku zmiany przez JUWENTUR, z przyczyn od niego niezale ż nych, istotnych warunków umowy oraz o sposobie powiadomienia konsumenta o tych zmianach, - zastrze ż enie w pkt 5 “warunków uczestnictwa”, prawa do odwo ł ania imprezy w przypadku, gdy liczba uczestników nie osi ą gnie zak ł adanego przez JUWENTUR minimum, chocia ż w umowie ta minimalna liczba nie jest okre ś lona, - brak w “warunkach uczestnictwa” zapisów dotycz ą cych sposobu zg ł aszania reklamacji, (dowód : karta nr 1, 16) 4. W odpowiedzi JUWENTUR zgodzi ł si ę z postawionymi zarzutami Prezesa Urz ę du. Pismem z dnia 2 pa ź dziernika 2003 r. poinformowa ł Prezesa, i ż obecnie prowadzone s ą prace nad konstruowaniem nowego wzoru umowy, zgodnie z zaleceniami Prezesa, który b ę dzie obowi ą zywa ł od dnia 1 stycznia 2004 r. (dowód : karta nr 7) Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powanie dowodowe, pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego : 1. Biuro Turystyczno-Us ł ugowe JUWENTUR Sp. z o.o. w zosta ł o wpisane do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000121262 (sygn. spr. WR.IX NS- REJ.KRS/3268/2/555). Celem jego dzia ł ania jest m.in. dzia ł alno ść zwi ą zana z turystyk ą . (dowód : karta nr 11) 3 2. JUWENTUR swoj ą dzia ł alno ść w ww. zakresie prowadzi na podstawie wydanego, z upowa ż nienia Wojewody Dolno ś l ą skiego, zezwolenia nr 27/Z/1999 z dnia 15 listopada 1999 r. na dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie organizowania imprez turystycznych w kraju, w krajach europejskich i krajach pozaeuropejskich. (dowód : karta nr 8-9) 3. Prezes UOKiK w stosowanym przez JUWENTUR wzorze umowy-zg ł oszenia zakwestionowa ł nie wyodr ę bnienie w umowie-zg ł oszeniu do oddzielnego podpisania o ś wiadczenia dot. zgody konsumenta na przetwarzanie swoich danych osobowych dla celów promocyjno-marketingowych. Natomiast w “warunkach uczestnictwa” stanowi ą cych integraln ą cz ęść tej umowy jego zastrze ż enia wzbudzi ł y: - pkt 3 “Zmiany ś wiadcze ń ” w brzmieniu: “Je ż eli po wniesieniu pe ł nej op ł aty, otrzymaniu voucheru (skierowania) nast ą pi ą nieprzewidziane przez biuro odst ę pstwa lub zmiany w stosunku do op ł aconych przez Pa ń stwa ś wiadcze ń , biuro poinformuje przed ich rozpocz ę ciem. W wyj ą tkowych przypadkach biuro rezerwuje sobie mo ż liwo ść i prawo do zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, pensjonatach wzgl ę dnie o ś rodkach wczasowych o równorz ę dnym lub wy ż szym standardzie”, - pkt 5 “Odwo ł anie imprezy” w brzmieniu : “Biuro zastrzega sobie mo ż liwo ść odwo ł ania imprezy wzgl ę dnie ś wiadcze ń , je ś li ich realizacja jest utrudniona lub niebezpieczna z niezale ż nych od Biura powodów i okoliczno ś ci, wzgl ę dnie je ś li liczba uczestników imprezy zagranicznej nie osi ą gnie zak ł adanego przez Biuro minimum uczestników”, - brak zapisów dotycz ą cych sposobu zg ł aszania reklamacji. (dowód : karta nr 5) Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje : Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów (art. 1 ust. 1). Rozpatrywana sprawa dotyczy interesu publicznego, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy na mocy zawartych umów bior ą udzia ł w organizowanych przez JUWENTUR imprezach turystycznych. Jest to grupa nieograniczona, o zmiennej liczbie uczestników, do której mog ą przyst ę powa ć nowe osoby korzystaj ą ce z us ł ug tego przedsi ę biorcy. Zgodnie z art.23a ust.1 ustawy o ochronie (...) “Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów”. Z kolei przepis art. 23 a ust. 2 ww. ustawy stanowi, i ż “Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów”. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, dzia ł aniach przedsi ę biorców . Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznawane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca 4 pos ł u ż y ł si ę zwrotem “w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszaj ą przepisy innych ustaw. W przepisie art.23a ustawy nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw (z tego wzgl ę du, i ż by ł oby to sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji, ale tak z e ogranicza l o Prezesa UOKiK w jego decyzjach w sprawie niedozwolonych praktyk naruszaj ą cych interesy konsumentów). Zgodnie z uzasadnieniem projektu rz ą dowego ustawy z dnia 5.07.2002 r., nowelizuj ą cej ustaw ę o ochronie (...) “Same przepisy art. 23a- 23d nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, a tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów” (druk sejmowy nr 366, s.20). Przes ł ankami zastosowania w niniejszej sprawie art.23a ust. 1 i 2 powo ł anej ustawy o ochronie (...) jest : 1. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy polegaj ą ca na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, 2. godzeniu tych dzia ł a ń w interes konsumenta, 3. naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W przedmiotowej sprawie analizie poddano stosowane przez JUWENTUR w obrocie z konsumentami wzorce umowne. Z chwil ą ich podpisania, pomi ę dzy tym przedsi ę biorc ą i jego kontrahentami dochodzi do nawi ą zania stosunku zobowi ą zaniowego, z istoty którego wynika, i ż na ka ż dej ze stron umowy ci ążą okre ś lone prawa i obowi ą zki. W przypadku ww. umowy JUWENTUR zobowi ą zany jest do ś wiadczenia okre ś lonego rodzaju us ł ug turystycznych w zamian za okre ś lon ą op ł at ę , uiszczan ą przez uczestników tych imprez za wykonane przez niego ś wiadczenia. Ad. 1. Prezes UOKiK zakwestionowa ł sposób zamieszczania w umowie- zg ł oszeniu o ś wiadczenia, dotycz ą cego zgody konsumenta na przetwarzanie jego danych osobowych dla celów promocyjno-marketingowych JUWENTURU. Nie wyodr ę bnienie tego o ś wiadczenia do oddzielnego podpisania przez konsumenta jest niezgodne z art. 7 pkt 5 powo ł anej wy ż ej ustawy o ochronie danych osobowych, gdy ż zgoda osoby, której dane dotycz ą , nie mo ż e by ć domniemana lub dorozumiana z o ś wiadczenia woli o innej tre ś ci. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż w przypadku tego typu umów JUWENTUR winien uzyska ć tak ż e zgod ę konsumenta na przetwarzanie danych (art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o ochronie danych) niezb ę dnych dla realizacji okre ś lonej imprezy turystycznej. Ponadto na przedsi ę biorcy spoczywa obowi ą zek poinformowania konsumenta o prawie wgl ą du do swoich danych oraz ich poprawiania (art. 24 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy), a tak ż e o mo ż liwo ś ci kontroli swoich danych w zakresie żą dania uzupe ł nienia, uaktualnienia, sprostowania danych osobowych, czasowego lub sta ł ego wstrzymania ich przetwarzania lub ich usuni ę cia, je ż eli s ą one niekompletne, nieaktualne, nieprawdziwe lub zosta ł y zebrane z naruszeniem ustawy albo s ą ju ż zb ę dne do realizacji celu, dla którego zosta ł y zebrane (art. 32 ust. 1 pkt 6 tej ustawy). Takich zapisów brak jest w analizowanej umowie, co stanowi naruszenie ww. przepisów ustawy o ochronie danych. Dalsze zarzuty Prezesa UOKiK dotycz ą kwestii naruszenia przez JUWENTUR ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych, która okre ś la warunki ś wiadczenia przez przedsi ę biorców us ł ug turystycznych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a tak ż e za granic ą , je ż eli umowy z klientami o ś wiadczenie tych us ł ug s ą zawierane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (art. 1). Rozdzia ł 3 tej ustawy “Ochrona klienta” reguluje kwestie, dotycz ą ce umów zawieranych przez organizatorów turystyki i po ś redników turystycznych. Szczegó ł owe zasady 5 sporz ą dzania umów o ś wiadczenie us ł ug turystycznych, polegaj ą cych na organizowaniu imprez turystycznych, zawarte s ą w art. 14 ww. ustawy. Zgodnie z dyspozycj ą art. 14 ust 5 organizator, który przed rozpocz ę ciem imprezy turystycznej jest zmuszony, z przyczyn od niego niezale ż nych, zmieni ć istotne warunki umowy z klientem, powinien niezw ł ocznie o tym powiadomi ć klienta. Z kolei klient powinien niezw ł ocznie poinformowa ć organizatora, czy przyjmuje proponowan ą zmian ę umowy albo odst ę puje od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych ś wiadcze ń i bez obowi ą zku zap ł aty kary umownej. Niew ą tpliwie program imprezy, rodzaj i ilo ść ś wiadcze ń oraz miejsce zakwaterowania (oprócz ceny) maj ą istotne znaczenie dla konsumenta, niejednokrotnie b ę d ą c decyduj ą cym czynnikiem przy wyborze danego biura turystycznego. Tym samym nale ż y uzna ć je za istotn ą cz ęść umowy, zawieranej pomi ę dzy JUWENTUREM a konsumentem. Dlatego te ż wszelkie zmiany dokonywane przez JUWENTUR, z przyczyn od siebie niezale ż nych, powinny by ć konsumentowi podawane do wiadomo ś ci wraz z pe ł n ą informacj ą o przys ł uguj ą cych mu prawach, wynikaj ą cych z art. 14 ust. 5 ustawy o turystycznej, a w szczególno ś ci o prawie do odst ą pienia od tej umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych ś wiadcze ń i bez obowi ą zku zap ł aty kary umownej. (art. 14 ust. 5 pkt 2 tej ustawy). Takich danych nie zawiera ww. pkt 3 warunków uczestnictwa. Ponadto, w punkcie tym zapisano, i ż w przypadku “ odst ę pstwa lub zmiany w stosunku do op ł aconych przez Pa ń stwa ś wiadcze ń , biuro poinformuje przed ich rozpocz ę ciem”. Brak tu jest jednak wskazania sposobu w jaki powiadomiony zastanie konsument o tych zmianach. Wobec powy ż szego nale ż y uzna ć za uzasadniony zarzut, i ż brak w pkt 3 “warunków uczestnictwa” pe ł nej informacji o prawach jakie przys ł uguj ą konsumentowi w przypadku zmiany przez JUWENTUR, z przyczyn od niego niezale ż nych, istotnych warunków umowy oraz o formie powiadomienia konsumenta o tych zmianach, narusza przepis art. 14 ust. 5 ustawy turystycznej. Kolejnego naruszenia ustawy turystycznej dopatrzy ł si ę Prezes UOKiK w pkt 5 “warunków uczestnictwa”, w którym JUWENTUR zastrzeg ł sobie prawo do odwo ł ania imprezy ze wzgl ę du na brak wymaganego minimum uczestników, jednocze ś nie nie wskazuj ą c, jaka liczba uczestników stanowi wymagane minimum, od którego uzale ż nione jest doj ś cie do skutku okre ś lonej imprezy turystycznej. Przepis art. 14 ust. 2 pkt 7a ustawy turystycznej wskazuje, i ż umowa powinna okre ś la ć termin powiadomienia klienta na pi ś mie o ewentualnym odwo ł aniu imprezy turystycznej lub us ł ugi turystycznej z powodu niewystarczaj ą cej liczby zg ł osze ń , je ż eli realizacja us ł ug jest uzale ż niona od liczby zg ł osze ń . W zwi ą zku z tym konieczne jest okre ś lenie, zgodnie z powo ł anym przepisem, minimalnej liczby uczestników niezb ę dnej do realizacji danego rodzaju imprezy turystycznej. Na taki obowi ą zek przedsi ę biorcy, ś wiadcz ą cego us ł ugi turystyczne, wskazuje równie ż art. 17 ust. 7 pkt 1 ustawy o us ł ugach turystycznych o tre ś ci “zg ł oszenia si ę mniejszej liczby uczestników ni ż liczba minimalna okre ś lona w umowie (...). Zapis pkt 5 warunków uczestnictwa, nie podaje liczby stanowi ą cej minimum uczestników, niezb ę dnych do tego, aby dana impreza turystyczna mog ł a doj ść do skutku. Tym samym konsument, który zawar ł z biurem umow ę o ś wiadczenie us ł ugi turystycznej, nie ma ż adnej mo ż liwo ś ci zweryfikowania, czy odwo ł anie imprezy nast ą pi ł o faktycznie ze wzgl ę du na brak okre ś lonej liczby uczestników, czy te ż by ł y inne przyczyny jej odwo ł ania. Taki zapis pozostawia firmie turystycznej swobod ę w uznawaniu, kiedy impreza turystyczna b ę dzie odwo ł ana z powodu braku odpowiedniej liczby jej uczestników. Zatem tak sformu ł owany zapis pkt 5 warunków uczestnictwa narusza dyspozycj ę art. 14 ust. 2 pkt 7a oraz art. 17 ust. 7 pkt 1 ustawy turystycznej. 6 Powo ł ana ustawa turystyczna w art. 14 ust. 2 pkt 8 nak ł ada na organizatora imprez turystycznych obowi ą zek okre ś lenia w umowie sposobu zg ł aszania reklamacji zwi ą zanych z wykonywaniem us ł ug przez organizatora turystyki wraz z podaniem terminu zg ł aszania takich reklamacji. Wprawdzie pkt 7 “Odpowiedzialno ść Biura Podró ż y” warunków uczestnictwa zawiera ogólne postanowienia, dotycz ą ce zg ł aszania przez uczestników imprezy turystycznej zaistnia ł ych niezgodno ś ci w przygotowaniu i realizacji wykupionych przez klienta ś wiadcze ń . Niemniej jednak nie podaje on w jakiej formie reklamacja ma by ć sk ł adana, ani w jakim terminie b ę dzie rozpoznana. Tym samym zapis tego punktu warunków uczestnictwa nie wype ł nia dyspozycji powy ż szego art. 14 ust. 2 pkt 8. W tych okoliczno ś ciach nale ż y stwierdzi ć , ż e nie zawarcie przez JUWENTUR w warunkach uczestnictwa informacji dotycz ą cych minimalnej liczby uczestników, prawa konsumenta do odst ą pienia od umowy w przypadku odwo ł ania imprezy z przyczyn niezale ż nych od organizatora, a tak ż e brak uregulowa ń co do sposobu zg ł aszania reklamacji oraz umieszczenie jako kolejnego punktu umowy-zg ł oszenia o ś wiadczenia konsumenta o udost ę pnieniu swoich danych, stanowi równie ż naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, ż e prawo konsumenta do informacji jest jednym z jego zasadniczych praw, bowiem brak pe ł nej wiedzy uniemo ż liwia konsumentowi swobod ę oceny i wyboru, ograniczaj ą c wolno ść jego decyzji rynkowych (wyrok Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 7.03.1990 r., C- 362/88, Zb. Orz. I-667). “Obowi ą zek informowania partnera o istotnych (z jego punktu widzenia) okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu, jego przedmiotu i tre ś ci, przedmiotu ś wiadczenia, a tak ż e powinno ś ci czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny- jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania, dotycz ą cego zarówno stadium przedkontraktowego, jak i wszelkich dalszych faz ju ż istniej ą cego stosunku prawnego” (E. Łę towska “Prawo umów konsumenckich”, Wyd. C.H.BECK 2002 r., s. 215 i nast.). Reasumuj ą c, tak sformu ł owane zapisy pkt 3 i 5 warunków uczestnictwa oraz brak informacji o trybie zg ł aszania reklamacji przez konsumentów s ą niezgodne z przepisami ustawy turystycznej, a w szczególno ś ci z jej art. 14 ust. 2 pkt 7a i 8, art. 14 ust. 5 oraz art. 14 ust. 7 pkt 1. Natomiast nie wydzielenie do oddzielnego podpisania o ś wiadczenia o udost ę pnieniu przez konsumenta swoich danych do celów marketingowo-promocyjnych oraz brak zgody konsumenta na ich przetwarzanie przez JUWENTUR stanowi naruszenie art. 7 pkt 5 i art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych. Za ś nie zawarcie w tre ś ci umowy informacji o prawach konsumenta w zakresie kontroli ich przetwarzania i wgl ą du jest niezgodne z art. 23 ust. 1 pkt 1, oraz art. 32 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. A zatem spe ł niona zosta ł a pierwsza z przes ł anek art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...) tj. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na naruszeniu obowi ą zku JUWENTURU do udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Ad. 2. Opisane dzia ł ania JUWENTURU niew ą tpliwie godz ą tak ż e w interes konsumenta. Przede wszystkim wpisanie jako kolejnego punktu umowy-zg ł oszenia o ś wiadczenia konsumenta dotycz ą cego zgody na przetwarzanie jego danych, bez poinformowania go o prawie wgl ą du w te dane oraz ich weryfikacji narusza dobra osobiste konsumenta, który nie ma kontroli nad tym, jak faktycznie wykorzystywane s ą jego dane osobowe. Jednocze ś nie JUWENTUR tymi danymi dysponuje oraz przetwarza je, chocia ż tak naprawd ę nie ma do tego umocowania. Natomiast w pkt 3 warunków uczestnictwa JUWENTUR wskazuje jedynie na swoje prawo “ do zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, 7 pensjonatach wzgl ę dnie o ś rodkach wczasowych o równorz ę dnym lub wy ż szym standardzie” , które to zmiany uczestnik imprezy winien przyj ąć . Tym samym stawia siebie w uprzywilejowanej pozycji, poniewa ż podaje tylko takie rozwi ą zanie ww. sytuacji, które jest dla niego korzystne. Zatem konsument, nie poinformowany o mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy (co gwarantuje mu art. 14 ust. 5 pkt 2 ustawy turystycznej) nie mo ż e dokona ć pe ł nego i ś wiadomego wyboru, a jedynie takiego, jaki „podsuwa” mu JUWENTUR. Tak samo nie wskazanie minimalnej liczby uczestników (pkt 5 warunków uczestnictwa) mo ż e rodzi ć dla konsumenta negatywne skutki finansowe. Dane te, od których zale ż y doj ś cie do skutku okre ś lonej imprezy turystycznej, maj ą dla niego istotne znaczenie, gdy ż w przypadku odwo ł ania przez JUWENTUR imprezy turystycznej z przyczyn niezale ż nych od klienta, mo ż e on dochodzi ć odszkodowania za niewykonanie us ł ugi. Wyj ą tkiem od tej zasady jest odwo ł anie imprezy: 1. z powodu zg ł oszenia si ę mniejszej liczby uczestników ni ż liczba minimalna okre ś lona w umowie, a organizator powiadomi ł o tym klienta na pi ś mie w uzgodnionym terminie 2. w przypadku si ł y wy ż szej (art. 14 ust.7 ww. ustawy). Dlatego te ż wa ż ne jest, aby mia ł on pe ł n ą wiedz ę oraz mo ż liwo ść kontroli, czy odwo ł anie imprezy nast ą pi ł o z ww. wzgl ę du, czy te ż by ł y inne tego powody. Równie ż nie podanie w warunkach uczestnictwa formy wnoszenia przez konsumenta reklamacji co do sposobu przygotowania i realizacji wykupionej przez niego imprezy turystycznej, jak równie ż brak wskazania terminu w jakim zostanie ona rozpatrzona, stanowi ograniczenie jego praw. Tym samym wykazane zosta ł o, i ż dzia ł ania JUWENTURU godz ą w interes konsumenta, a zatem wype ł niona zosta ł a druga z przes ł anek niezb ę dna do stwierdzenia praktyki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Ad. 3. Kwestionowane przez Prezesa UOKiK zapisy warunków uczestnictwa oraz umowy-zg ł oszenia, co wyja ś niono ju ż na wst ę pie tej cz ęś ci uzasadnienia decyzji, naruszaj ą równie ż zbiorowy interes konsumentów i jednocze ś nie wype ł niaj ą ostatni ą z przes ł anek art. 23 a ustawy o ochronie (...). Zgodnie z art. 23a ust. 1 zd. 2 tej ustawy zbiorowym interesem konsumentów nie jest suma indywidualnych interesów konsumentów. Dzia ł ania JUWENTURU dotykaj ą bowiem konsumentów, jakimi niew ą tpliwie s ą uczestnicy organizowanych przez niego imprez turystycznych, naruszaj ą c ich prawa na szerok ą skal ę . W tej sytuacji Prezes UOKiK stwierdza, ż e spe ł nione zosta ł y wszystkie przes ł anki warunkuj ą ce stwierdzenie stosowania przez JUWENTUR praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonej w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...). W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kpc - od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk 8 Otrzymuj ą : Organizator Turystyki BTU “JUVENTUR WA Ł BRZYCH SP. z o.o. ul. S ł owackiego 3 58-300 Wa ł brzych