RWR-32/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, dnia 21 lipca 2006 r. RWR 61-10/06/JM DECYZJA Nr 32 / 2006 I. Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 2005 r., nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Patrykowi Kubatowi prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą MEGATEL Patryk Kubat ul. Gda ń ska 10 w Wa ł brzychu, - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wskazan ą w art. 23a ust. 1 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł anie Patryka Kubata prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą MEGATEL Patryk Kubat ul. Gda ń ska 10 w Wa ł brzychu, polegaj ą ce na niezamieszczeniu na swojej stronie internetowej www.megatel-gsm.com wymaganych prawem danych, tj: 1. brak informacji o numerze REGON przedsi ę biorcy oraz oznaczenia organu, który zarejestrowa ł dzia ł alno ść gospodarcz ą (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.)), 2. brak mo ż liwo ś ci skopiowania i wydrukowania warunków umownych przed z ł o ż eniem zamówienia (art. 9 ust. 1 i 2 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny i art. 66 1 § 2 pkt 3 kodeksu cywilnego), 3. brak informacji o pe ł nych kosztach obejmuj ą cych wszystkie sk ł adniki, w szczególno ś ci c ł a i podatki (art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny i § 7 pkt 1 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r., nr 99, poz. 894 ze zm.)), 4. brak w witrynie sklepu internetowego informacji dotycz ą cych terminu dostawy (art. 9 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny ), 5. brak informacji dotycz ą cych prawa konsumenta do odst ą pienia od umowy oraz w jakim terminie mo ż e tego dokona ć (art. 9 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny ), 6. brak okre ś lenia terminu, jak d ł ugo wi ąż e oferta lub informacja o cenie (art. 9 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny oraz § 7 ust 1 ww. rozporz ą dzenia Ministra Finansów), 7. brak informacji o miejscu i sposobie sk ł adania reklamacji (art. 9 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny ), 8. brak okre ś lenia zasad i sposobu utrwalania i zabezpieczania konsumentowi tre ś ci zawartej umowy oraz sposobu udost ę pniania konsumentowi jej tre ś ci (art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny i art. 66 1 § 2 pkt 3 kodeksu cywilnego), 9. brak regulaminu ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą (art. 8 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.)), tj: • brak okre ś lenia rodzaju i zakresu us ł ug ś wiadczonych drog ą elektroniczn ą (art. 8 ust. 3 pkt 1) • brak okre ś lenia w regulaminie warunków ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą , w tym: wymaga ń technicznych niezb ę dnych do wspó ł pracy z systemem teleinformatycznym, którym pos ł uguje si ę us ł ugodawca, zakazu dostarczania przez us ł ugobiorc ę (konsumenta) tre ś ci o charakterze bezprawnym (art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a) i b)), • brak trybu post ę powania reklamacyjnego dot. wykonywanej przez przedsi ę biorc ę us ł ugi on-line (art. 8 ust. 3 pkt 4), 10. brak informacji, czy dane osobowe konsumenta b ę d ą przetwarzane i w jakim celu (art. 17 ww. ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą ), i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 31 marca 2006 r. UZASADNIENIE I.1. Do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu wp ł yn ęł a skarga konsumenta na dzia ł alno ść Patryka Kubata, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą MEGATEL Patryk Kubat z siedzib ą w Wa ł brzychu, zwanego dalej „przedsi ę biorc ą ”, któremu postawiony zosta ł zarzut, i ż na stronie prowadzonego sklepu internetowego www.megatel-gsm.com nie zamieszcza informacji, ż e oferowany towar jest u ż ywany, a nie nowy, oraz ż e nie udost ę pnia informacji na temat organu, który rejestrowa ł jego firm ę . Przeprowadzona w ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego (RWR 402-22/05/JM) analiza ww. witryny internetowej da ł a podstaw ę do podejrzenia, i ż na jej stronach nie s ą zamieszczane wszystkie wymagane prawem informacje, maj ą ce na celu ochron ę konsumentów. Nie potwierdzi ł a natomiast zarzutu oferowania do sprzeda ż y towarów u ż ywanych, bez informowania konsumentów o tym fakcie. 2. Wobec powy ż szego Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem Urz ę du”, postanowieniem nr 57/2006 z dnia 15 marca 2006 r., zmienionym postanowieniem nr 135/2006, wszcz ął post ę powanie w sprawie stosowania 2 praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)”, w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez nie zamieszczenie na swojej stronie internetowej www.megatel-gsm.com wymaganych prawem danych, tj: 1. brak informacji o numerze REGON przedsi ę biorcy oraz oznaczenia organu, który zarejestrowa ł dzia ł alno ść gospodarcz ą (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.)), 2. brak mo ż liwo ś ci skopiowania i wydrukowania warunków umownych przed z ł o ż eniem zamówienia (art. 9 ust. 1 i 2 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny i art. 66 1 § 2 pkt 3 kodeksu cywilnego), 3. brak informacji o pe ł nych kosztach obejmuj ą cych wszystkie sk ł adniki, w szczególno ś ci c ł a i podatki (art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny i § 7 pkt 1 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r., nr 99, poz. 894 ze zm.)), 4. brak w witrynie sklepu internetowego informacji dotycz ą cych terminu dostawy (art. 9 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny ), 5. brak informacji dotycz ą cych prawa konsumenta do odst ą pienia od umowy oraz w jakim terminie mo ż e tego dokona ć (art. 9 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny ), 6. brak okre ś lenia terminu, jak d ł ugo wi ąż e oferta lub informacja o cenie (art. 9 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny oraz § 7 ust 1 ww. rozporz ą dzenia Ministra Finansów), 7. brak informacji o miejscu i sposobie sk ł adania reklamacji (art. 9 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny ), 8. brak okre ś lenia zasad i sposobu utrwalania i zabezpieczania konsumentowi tre ś ci zawartej umowy oraz sposobu udost ę pniania konsumentowi jej tre ś ci (art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny i art. 66 1 § 2 pkt 3 kodeksu cywilnego), 9. brak regulaminu ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą (art. 8 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.)), tj: • okre ś lenia rodzaju i zakresu us ł ug ś wiadczonych drog ą elektroniczn ą (art. 8 ust. 3 pkt 1) • brak okre ś lenia w regulaminie warunków ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą , w tym: wymaga ń technicznych niezb ę dnych do wspó ł pracy z systemem teleinformatycznym, którym pos ł uguje si ę us ł ugodawca, zakazu dostarczania przez us ł ugobiorc ę (konsumenta) tre ś ci o charakterze bezprawnym (art. 8 ust. 3 pkt 2 lit. a) i b)), • tryb post ę powania reklamacyjnego dot. wykonywanej przez przedsi ę biorc ę us ł ugi on-line (art. 8 ust. 3 pkt 4), 3 10. brak informacji, czy dane osobowe konsumenta b ę d ą przetwarzane i w jakim celu (art. 17 ww. ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą ). (Dowód: karta nr 1) 3. Jednocze ś nie postanowieniem nr 58/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w poczet dowodów niniejszej sprawy zaliczono informacje uzyskane przez Prezesa Urz ę du w sprawie sygn. RWR 402-22/05/JM. (Dowód: karta nr 2) 4. W odpowiedzi na postawione zarzuty, przedsi ę biorca w pi ś mie z dnia 4 maja 2006 r. (data wp ł ywu) poda ł , i ż z dniem 31.03.2006 r. zlikwidowa ł sklep internetowy www.megatel-gsm.com. (Dowód: karta nr 13) II. W toku post ę powania dowodowego Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 1. Patryk Kubat zosta ł wpisany do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Wa ł brzycha pod numerem 22573. Przedmiotem jego dzia ł ania jest m.in. sprzeda ż detaliczna prowadzona przez domy sprzeda ż y wysy ł kowej. (Dowód: karta nr 4) 2. Za po ś rednictwem strony internetowej www.megatel-gsm.com przedsi ę biorca prowadzi ł sprzeda ż akcesoriów komputerowych i serwisowych, telefonów, ł adowarek sieciowych i samochodowych, artyku ł ów fotograficznych, odtwarzaczy mp3, obudów, paneli, wy ś wietlaczy. Z jego oferty korzysta ć mog ł y zarówno osoby fizyczne (konsumenci), jak te ż przedsi ę biorcy. Warunkiem dokonania zakupu by ł o z ł o ż enie zamówienia za pomoc ą prawid ł owo wype ł nionego, dost ę pnego na stronie formularza i przes ł anie go do sprzedawcy za po ś rednictwem internetu. (Dowód: karta nr 6-9) 3. Zasady dokonywania przez konsumentów zakupów w sklepie internetowym przedsi ę biorcy uregulowane by ł y na stronie internetowej sklepu „Jak kupowa ć ”, zwanej dalej „regulaminem”, w którym Prezes Urz ę du dopatrzy ł si ę braku, wymaganych przez ustawodawc ę , informacji i danych, wskazanych w osnowie decyzji. (Dowód: karta nr 9-10) 4. W trakcie trwania post ę powania dowodowego przedsi ę biorca poinformowa ł , i ż z dniem 31 marca zlikwidowa ł sklep internetowy. Sprawdzaj ą c powy ż sze o ś wiadczenie Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż po wpisaniu do przegl ą darki internetowej adresu www.megatel-gsm.com pojawia si ę informacja, i ż strony tej nie mo ż na znale źć . (Dowód: karta nr 14) III. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Ustawa o ochronie (…) okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów (art. 1 ust. 1). Rozpatrywana sprawa ma charakter publiczno – prawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy dokonali zakupów w sklepie internetowym www.megatel-gsm.com . 4 Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie : „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów”. Zgodnie za ś z art. 23a ust. 2 powo ł anej ustawy „Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci (...) naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji (...)”. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznawane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszaj ą przepisy innych ustaw. W art. 23a ustawy nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw z tego wzgl ę du, i ż by ł oby to sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji, ale tak ż e ogranicza ł o Prezesa UOKiK w jego decyzjach w sprawie niedozwolonych praktyk naruszaj ą cych interesy konsumentów. Aby dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione dwie przes ł anki tj.: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. Pierwsza przes ł anka zostaje spe ł niona, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z prawem tj. zakazane ustaw ą (art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…)) natomiast druga - gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie (…) w odniesieniu do konsumentów chroni interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Ad. 1) W pierwszej kolejno ś ci wskaza ć nale ż y, i ż cech ą charakterystyczn ą opisanej procedury stosowanej przez przedsi ę biorc ę w sklepie internetowym jest brak jednoczesnej obecno ś ci stron przy zawieraniu umowy, wywo ł any okoliczno ś ci ą wykorzystania technik komunikowania si ę na odleg ł o ść . Do zawarcia umowy dochodzi z chwil ą , gdy adresat oferty z ł o ż y oferentowi (przedsi ę biorcy), przy wykorzystaniu ś rodka porozumiewania si ę na odleg ł o ść jakim jest internet, o ś wiadczenie woli o przyj ę ciu przedstawionej mu oferty. Oznacza to, ż e w tej sprawie mamy do czynienia ze ś wiadczeniem us ł ugi drog ą elektroniczn ą . Pod tym poj ę ciem, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.), zwanej dalej „ ustaw ą o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą ”, rozumie si ę wykonywanie us ł ugi, która nast ę puje poprzez wysy ł anie i odbieranie danych za pomoc ą systemów teleinformatycznych, na indywidualne żą danie us ł ugobiorcy, bez jednoczesnej obecno ś ci obu stron, przy czym dane te s ą transmitowane za po ś rednictwem sieci publicznych w rozumieniu ustawy Prawo Telekomunikacyjne. Natomiast w my ś l art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), zwanej dalej ”ustaw ą o prawach konsumentów ” umowy, zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecno ś ci obu stron, przy wykorzystaniu ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , w szczególno ś ci 5 poczty elektronicznej lub innych ś rodków komunikacji elektronicznej, w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 z pó ź n. zm.), s ą umowami na odleg ł o ść je ż eli kontrahentem konsumenta jest przedsi ę biorca, który w taki sposób zorganizowa ł swoj ą dzia ł alno ść . Stosownie do tre ś ci art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o prawach konsumentów konsument, dokonuj ą c zakupu, powinien by ć poinformowany w sposób zrozumia ł y i ł atwy do odczytania, przy u ż yciu ś rodka porozumiewania si ę na odleg ł o ść , najpó ź niej w chwili z ł o ż enia mu propozycji zawarcia umowy, m.in. o: 1) imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsi ę biorcy oraz organie, który zarejestrowa ł dzia ł alno ść gospodarcz ą przedsi ę biorcy, a tak ż e numerze, pod którym przedsi ę biorca zosta ł zarejestrowany (art. 9 ust. 1 pkt 1), 2) cenie lub wynagrodzeniu obejmuj ą cych wszystkie ich sk ł adniki, a w szczególno ś ci c ł a i podatki (art. 9 ust. 1 pkt 3), 3) kosztach oraz terminie i sposobie dostawy (art. 9 ust. 1 pkt 5), 4) prawie odst ą pienia od umowy w terminie dziesi ę ciu dni (art. 9 ust. 1 pkt 6), 5) terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu maj ą charakter wi ążą cy (art. 9 ust. 1 pkt 8), 6) miejscu i sposobie sk ł adania reklamacji (art. 9 ust. 1 pkt 10), Przedsi ę biorca jest obowi ą zany do potwierdzenia konsumentowi na pi ś mie powy ż szych informacji najpó ź niej w momencie rozpocz ę cia spe ł niania ś wiadczenia (art. 9 ust.3). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą us ł ugodawca ma obowi ą zek okre ś lenia regulaminu ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą oraz nieodp ł atnego udost ę pnienia tego regulaminu us ł ugobiorcy przed zawarciem umowy o ś wiadczenie us ł ug drog ą elektroniczn ą . Regulamin ten powinien okre ś la ć w szczególno ś ci (art. 8 ust. 3 ww. ustawy): 1) rodzaje i zakres us ł ug ś wiadczonych drog ą elektroniczn ą (art. 8 ust. 3 pkt 1), 2) warunki ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą (art. 8 ust. 3 pkt 2), w tym: a) wymagania techniczne niezb ę dne do wspó ł pracy z systemem teleinformatycznym, którym pos ł uguje si ę us ł ugodawca, b) zakaz dostarczania przez us ł ugobiorc ę tre ś ci o charakterze bezprawnym, 3) tryb post ę powania reklamacyjnego (art. 8 ust. 3 pkt 4). Przedsi ę biorca ma równie ż obowi ą zek (art. 7 pkt 1 lit b) zapewni ć dzia ł anie systemu teleinformatycznego, którym si ę pos ł uguje, umo ż liwiaj ą c nieodp ł atnie us ł ugobiorcy jednoznaczn ą identyfikacj ę stron us ł ugi ś wiadczonej drog ą elektroniczn ą oraz potwierdzenie faktu z ł o ż enia o ś wiadcze ń woli i ich tre ś ci, niezb ę dnych do zawarcia drog ą elektroniczn ą umowy o ś wiadczenie tej us ł ugi, w szczególno ś ci przy wykorzystaniu bezpiecznego podpisu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 18 wrze ś nia 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450)). Art. 17 rozdzia ł u 4 „Zasady ochrony danych osobowych w zwi ą zku ze ś wiadczeniem us ł ug drog ą elektroniczn ą ”, ww. ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą stanowi, i ż dane osobowe us ł ugobiorcy (konsumenta) mog ą by ć przetwarzane przez us ł ugodawc ę w celu i zakresie okre ś lonym w niniejszej ustawie. Szczegó ł owe regulacje odno ś nie rodzaju danych i sytuacji, w jakich us ł ugodawca mo ż e je przetwarza ć , znajduj ą si ę w art. 18-22 tego rozdzia ł u. Do przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi drog ą elektroniczn ą i zawieraj ą cych z konsumentami umowy na odleg ł o ść zastosowanie maj ą tak ż e przepisy rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y, zwanego dalej „ rozporz ą dzeniem ”. Dyspozycja § 7 6 pkt 1 stanowi, i ż sprzedawca reklamuj ą c towar w handlu elektronicznym powinien uwidoczni ć jego cen ę jednostkow ą oraz dat ę lub termin obowi ą zywania podanej ceny. Zgodnie za ś z pkt 4 tego paragrafu, w przypadku zamawiania przez kupuj ą cego towaru przy wykorzystaniu ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść w rozumieniu przepisów o ś wiadczeniu us ł ug teleinformacyjnych i handlu elektronicznym, przedsi ę biorca powinien zakomunikowa ć konsumentowi cen ę wraz z op ł atami dodatkowymi za dostarczenie towaru i za po łą czenie. Informacje te powinny by ć podane przez przedsi ę biorc ę przed sporz ą dzeniem umowy w sposób niebudz ą cy w ą tpliwo ś ci zamawiaj ą cego (konsumenta). W my ś l art. 66 1 § 1 kc oferta z ł o ż ona w postaci elektronicznej wi ąż e sk ł adaj ą cego, je ż eli druga strona niezw ł ocznie potwierdzi jej otrzymanie. Przedsi ę biorca sk ł adaj ą cy ofert ę w postaci elektronicznej jest obowi ą zany przed zawarciem umowy poinformowa ć drug ą stron ę w sposób jednoznaczny i zrozumia ł y m.in. o zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udost ę pniania przez przedsi ę biorc ę drugiej stronie tre ś ci zawieranej umowy (art. 66 1 § 2 pkt 3 kc). Przedsi ę biorca nie zamieszczaj ą c na witrynie sklepu internetowego www.megatel- gsm.com powy ż szych informacji uchybi ł obowi ą zkowi na ł o ż onemu na niego przez ustawodawc ę , a tym samym jego dzia ł anie uzna ć nale ż y za bezprawne. Spe ł niona zatem zosta ł a pierwsza z dwóch ww. przes ł anek, tj. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na naruszeniu wskazanych powy ż ej przepisów ustaw. Ad 2) Dokonuj ą c analizy drugiej przes ł anki zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) nale ż y stwierdzi ć , i ż opisane dzia ł anie przedsi ę biorcy, naruszaj ą ce przepisy ustaw o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą i o prawach konsumentów , niew ą tpliwie godzi w interes konsumenta i rodzi po jego stronie niekorzystne skutki. Ka ż dy konsument ma prawo sprawdzi ć wiarygodno ść i rzetelno ść przedsi ę biorcy, u którego dokonuje zakupu i uiszcza zap ł at ę za towar. Brak na witrynie sklepu informacji o jego numerze REGON oraz o oznaczeniu organu, który zarejestrowa ł dzia ł alno ść gospodarcz ą , mo ż e mu to utrudnia ć . Podkre ś li ć bowiem nale ż y, i ż podawanie przez przedsi ę biorc ę ww. danych stanowi regu łę , na której opiera si ę praktyka obrotu gospodarczego oraz relacje przedsi ę biorców z organami administracji publicznej i z s ą dami. Zatem zasada ta dotyczy równie ż konsumentów korzystaj ą cych z us ł ug danego przedsi ę biorcy. Konsument, otwieraj ą c stron ę sklepu internetowego, winien by ć ju ż na wst ę pie poinformowany o zasadach dokonywania zamówie ń , jak te ż o przys ł uguj ą cych mu prawach i ci ążą cych na nim obowi ą zkach. Dane te, jako ogólno dost ę pne, konsument powinien móc bez ż adnych przeszkód wydrukowa ć , jedynie po naci ś ni ę ciu odpowiedniego przycisku i bez konieczno ś ci zmiany ustawie ń drukarki. Brak zatem tych zapisów powoduje, i ż konsument nie wie czego mo ż e spodziewa ć si ę ze strony przedsi ę biorcy oraz jakie mog ą by ć konsekwencje jego dzia ł ania. Dokonuj ą c zakupu okre ś lonej rzeczy konsument winien by ć w sposób jednoznaczny, jasny i czytelny poinformowany o jego cenie jednostkowej, uwidocznionej przy danym produkcie. Równie ż konsument powinien otrzyma ć informacj ę , czy jest to cena ostateczna (brutto) tego artyku ł u, uwzgl ę dniaj ą ca wszystkie sk ł adniki, a w szczególno ś ci c ł a i podatki. Odpowiednie zapisy w tym zakresie przedsi ę biorca winien 7 umie ś ci ć przy ka ż dym, oferowanym przez siebie do sprzeda ż y produkcie, jak równie ż w regulaminie. Brak powy ż szych danych stawia konsumenta w sytuacji niepewno ś ci, czy za zamówiony towar zap ł aci kwot ę przy nim widniej ą c ą , czy te ż zostanie ona powi ę kszona np. o podatek VAT lub op ł at ę licencyjn ą zwi ę kszaj ą c ą warto ść celn ą towaru z importu. Dla konsumenta korzystaj ą cego z us ł ug sklepu internetowego wa ż nym jest w jakim terminie otrzyma zamówiony towar, szczególnie, i ż te parametry ustala sam sprzedawca. Zatem przedsi ę biorca w tym zakresie winien udzieli ć pe ł nej informacji, gdy ż mo ż e mie ć ona wp ł yw na podejmowane przez konsumenta decyzje, co do zakupu towaru w tym, a nie innym sklepie. Prawo odst ą pienia od umowy jest g ł ównym instrumentem ochronnym dla konsumenta zawieraj ą cego umow ę na odleg ł o ść . Umo ż liwia ono zwrot zakupionego towaru bez ż adnych negatywnych dla niego skutków. Ma to istotne znaczenie w zwi ą zku z faktem, i ż w przypadku umów zawieranych bez jednoczesnej obecno ś ci obu stron znacznie ograniczona zosta ł a mo ż liwo ść zapoznania si ę konsumenta z przedmiotem ś wiadczenia. Nieumieszczenie na stronie internetowej zapisu o przys ł uguj ą cym konsumentowi prawie do odst ą pienia od umowy oraz o terminie, w jakim mo ż e tego dokona ć , godzi bezpo ś rednio w jego interes ekonomiczny, gdy ż nie znaj ą c przys ł uguj ą cych mu uprawnie ń , nie mo ż e z nich skorzysta ć . W konsekwencji mo ż e zap ł aci ć za towar niespe ł niaj ą cy jego oczekiwa ń , z zakupu którego móg ł by zrezygnowa ć w przypadku, gdyby posiada ł powy ż sze informacje. Okre ś lenie terminu, jak d ł ugo wi ąż e oferta, jest instytucj ą tzw. warming up – utrzymywania wi ążą cego charakteru w zakresie ceny zarówno oferty, jak i materia ł ów informacyjnych. Zatem okres obowi ą zywania oferty winien by ć wskazany przez przedsi ę biorc ę w sposób jednoznaczny i nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci, gdy ż terminem tym jest on zwi ą zany. Obowi ą zkiem przedsi ę biorcy jest wskazanie miejsca i sposobu sk ł adania reklamacji, nie powoduj ą ce nadmiernych trudno ś ci lub kosztów po stronie konsumenta oraz podanie pe ł nej informacji o trybie post ę powania reklamacyjnego, w zakres którego wchodzi termin odpowiedzi na reklamacj ę i sposób jej rozstrzygni ę cia. Brak na witrynie sklepu internetowego ww. zapisów stanowi ograniczenie praw konsumenta i w konsekwencji powoduje utrudnienia w dochodzeniu przez niego roszcze ń . Konsument, dokonuj ą c zamówienia okre ś lonego towaru z oferty, przedstawionej na witrynie internetowej, zawiera z przedsi ę biorc ą umow ę kupna-sprzeda ż y tego towaru oraz dostarczenia go na wskazany przez siebie adres. Dlatego te ż , w celu okre ś lenia wszelkich warunków na jakich ww. czynno ś ci maj ą by ć wykonane oraz praw i obowi ą zków obu stron tej umowy, niezb ę dnym jest potwierdzenie konsumentowi, przez przedsi ę biorc ę , tre ś ci zawartej umowy oraz innych istotnych danych okre ś lonych w art. 9 ust. 1 ustawy o prawach konsumenckich . Konsument musi wi ę c zosta ć poinformowany, w jaki sposób powy ż szy obowi ą zek zostanie spe ł niony, gdy ż ma to dla niego istotne znaczenie przy dochodzeniu roszcze ń z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez przedsi ę biorc ę . Ustawodawca, w art. 8 ust. 1 i 3 u stawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą , na ł o ż y ł na przedsi ę biorc ę , prowadz ą cego sprzeda ż towarów za po ś rednictwem witryny internetowej, obowi ą zek sporz ą dzenia i udost ę pnienia regulaminu ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą oraz wskaza ł minimalne wymogi, jakie regulamin ten winien spe ł nia ć . Przede wszystkim przedsi ę biorca prowadz ą cy sklep internetowy ma obowi ą zek wskaza ć zarówno rodzaj, jak te ż i zakres swoich us ł ug. Taka informacja jest niezb ę dna, aby konsument wiedzia ł , czy znajdzie na witrynie sklepu interesuj ą ce go towary, czy te ż straci jedynie czas i pieni ą dze (koszt po łą czenia internetowego) szukaj ą c produktów, których w sprzeda ż y nie ma. 8 Przedsi ę biorca winien tak ż e poda ć tryb post ę powania reklamacyjnego w zakresie reklamacji tej cz ęś ci us ł ugi, która jest wykonywana on-line. Brak zatem tych zapisów powoduje, i ż konsument nie wie jak dochodzi ć swoich praw np. w przypadku, gdy zamieszczony na stronie internetowej sklepu mechanizm zawierania umów b łę dnie oblicza warto ść zamawianych towarów czy koszty przesy ł ki. Obowi ą zkiem sprzedawcy jest wskazanie minimalnych parametrów (niezb ę dnych do wspó ł pracy z systemem teleinformatycznym, którym sam si ę pos ł uguje), jakie musi posiada ć sprz ę t komputerowy konsumenta, aby bez problemów móg ł on dokona ć zamówienia. Zatem konsument, otwieraj ą c stron ę internetow ą , powinien od razu uzyska ć informacj ę , czy przy u ż yciu posiadanego przez siebie komputera, bez ż adnych przeszkód, b ę dzie móg ł „porusza ć si ę ” po sklepie oraz dokonywa ć zakupów. Konsumenta, korzystaj ą cego z us ł ug sklepów internetowych, obowi ą zuje ustawowy zakaz dostarczania na jego witryn ę tre ś ci o charakterze bezprawnym. Zgodnie za ś z wol ą ustawodawcy to na przedsi ę biorcy spoczywa obowi ą zek poinformowania go o powy ż szym. Brak informacji na ten temat mo ż e skutkowa ć tym, i ż nie ś wiadomy tego konsument mo ż e przes ł a ć na stron ę materia ł y, których dostarczanie jest zagro ż one kar ą . Po ś rednio, zamieszczenie odpowiedniego zapisu zakazuj ą cego konsumentowi ww. dzia ł a ń le ż y tak ż e w interesie przedsi ę biorcy, który ponosi odpowiedzialno ść za wszystkie informacje zawarte na jego stronie internetowej. Dane osobowe konsumenta podlegaj ą ustawowej ochronie. Dlatego te ż ustawa o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą w rozdziale 4 „Zasady ochrony danych osobowych w zwi ą zku ze ś wiadczeniem us ł ug drog ą elektroniczn ą ” szczegó ł owo okre ś la w jakim celu i zakresie mog ą by ć one przetwarzane przez przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi drog ą elektroniczn ą . Zatem konsument winien by ć poinformowany, czy jego dane osobowe b ę d ą przetwarzane w innym celu, ni ż to jest niezb ę dne do wykonania i rozliczenia us ł ugi. Brak tych zapisów narusza dobra osobiste konsumenta, który nie ma kontroli nad tym, jak faktycznie wykorzystywane s ą jego dane osobowe. Jak zatem z powy ż szego wynika wol ą ustawodawcy ustanowiony zosta ł katalog obowi ą zków przedsi ę biorcy wobec konsumentów korzystaj ą cych z ich us ł ug. Podkre ś laj ą c rang ę tych zapisów nadano im form ę obowi ą zków ustawowych. Przepisy prawa o charakterze bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cym wprowadzono do porz ą dku prawnego po to, by chroni ć dobro zas ł uguj ą ce na ochron ę . Ka ż de dzia ł anie bezprawne w ramach danego stosunku prawnego godzi w interesy drugiej strony kontraktu. Przyj ąć zatem nale ż y, i ż nieuczynienie zado ść ww. obowi ą zkom ustawowym godzi w interes konsumentów, który ustawodawca uzna ł za istotny i podlegaj ą cy ochronie prawnej. Wobec powy ż szego wype ł niona zosta ł a druga z przes ł anek, niezb ę dna do stwierdzenia praktyki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e zosta ł y spe ł nione łą cznie wszystkie przes ł anki dla zakwalifikowania opisanych dzia ł a ń jako praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonej w art. 23a ustawy o ochronie (...) . Jednak ż e zgodnie z art. 23e ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23 a. W takim przypadku Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem Prezes Urz ę du uzna ł dzie ń 31 marca 2006 r., tj. dzie ń w którym przedsi ę biorca zaprzesta ł sprzeda ż y przez internet 9 towarów, za dat ę zaniechania stosowania praktyki opisanej w osnowie decyzji (pismo przedsi ę biorcy z dnia 4 maja 2006 r. (data wp ł ywu) – karta nr 13, notatka s ł u ż bowa z dnia 10 maja 2006 r.– karta nr 14). Wobec powy ż szego orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura we Wroc ł awiu. Otrzymuje: Patryk Kubat MEGATEL Ul. Gda ń ska 10 pok. 3 58-300 Wa ł brzych z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk 10