RWR-30/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, dnia 21.07. 2006 r. RWR 61-48/06/JM DECYZJA Nr 30 / 2006 Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 2005 r., nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Carrefour Polska Sp. z o.o. ul.Targowa 72 w Warszawie, - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę dzia ł anie Carrefour Polska Sp. z o.o. ul.Targowa 72 w Warszawie za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wskazan ą w art. 23a ust. 1 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z naruszeniem art. 16 us.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 47, poz. 211 z pó ź n. zm.) poprzez zamieszczenie w katalogu reklamowym, obowi ą zuj ą cym w terminie od 16.11. do 24.12.2005 r., a tak ż e na stronie internetowej www.carrefour.pl, informacji, i ż cena jednego opakowania samochodziku LEGO z serii RACERS wynosi 10,99 z ł , podczas gdy cena ta dotyczy ł a tylko czterech samochodzików, okre ś lonych w katalogu reklamowym jedn ą nazw ą , „Big Bling Wheelie”, natomiast pozosta ł e modele z tej serii sprzedawane by ł y po 13,95 z ł , i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 24 grudnia 2005 r. UZASADNIENIE 1. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem Urz ę du”, po otrzymaniu sygna ł u od konsumentów, i ż obowi ą zuj ą ca w sklepie Carrefour we Wroc ł awiu cena detaliczna na zestaw LEGO „Big Bling Wheelie” wynosi 13,95 z ł , chocia ż zgodnie z informacj ą zamieszczon ą w folderze reklamowym powinna by ć ni ż sza, wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RWR 402-38/05/JM). W trakcie przeprowadzonej w jego ramach kontroli w sklepie Carrefour Polska CENTRUM HANDLOWE BOREK, Al. Genera ł a J. Hallera 52, 50-984 Wroc ł aw ustalono, i ż cena detaliczna na samochodziki-zabawki LEGO typu Flame Glider, Monster Crusher, Street Maniak, Power Cruiser wynosi 13,95 z ł , natomiast w folderze reklamowym sklepu oraz na jego stronie internetowej wskazano cen ę w wysoko ś ci 10,99 z ł . 2 2. W zwi ą zku z powy ż szym, p ostanowieniem z dnia 13.12.2005 r. nr 329/2005 , zmienionym postanowieniem nr 124/2006 z dnia 29.06.2006 r., na podstawie art. 44 ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. , nr 244, poz. 2080), zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (...)”, Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia art. 16 us.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 47, poz. 211 z pó ź n. zm.) przez Carrefour Polska Sp. z o.o. ul.Targowa 72 w Warszawie, zwanego dalej „Carrefour”, poprzez zamieszczenie w katalogu reklamowym, obowi ą zuj ą cym w terminie od 16.11. do 24.12.2005 r., a tak ż e na stronie internetowej www.carrefour.pl, informacji, i ż cena jednego opakowania samochodziku LEGO z serii RACERS wynosi 10,99 z ł , podczas gdy cena ta dotyczy ł a tylko czterech samochodzików, okre ś lonych w katalogu reklamowym jedn ą nazw ą , „Big Bling Wheelie”, natomiast pozosta ł e modele z tej serii sprzedawane by ł y po 13,95 z ł , co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 23 a ust. 1 powy ż ej powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów”. (Dowód: karta nr 2, 39) 3. Z postawionymi przez Prezesa Urz ę du zarzutami Carrefour nie zgodzi ł si ę . Wskaza ł jednocze ś nie, i ż w okresie od 16.11.2005 r. do 24.12.2005 r. promocyjn ą sprzeda żą obj ę te by ł y jedynie cztery modele samochodów-zabawek LEGO: RX.SPRINTER, ATR4, Big Bling Wheelie, F6 TRUK. Natomiast znajduj ą ce si ę na pó ł ce w sklepie Carreforu Polska CENTRUM HANDLOWE BOREK we Wroc ł awiu modele Flame Glider, Monster Crusher, Street Maniak, Power Cruiser nie by ł y obj ę te promocj ą . Dlatego cena na nie wynosi ł a 13,95 z ł . Carrefour poda ł jednocze ś nie, i ż w zwi ą zku z tym, i ż produkty tego typu, jak przedmiotowe modele samochodów-zabawek LEGO, tworz ą c seri ę w sk ł ad której wchodzi wiele modeli, rozpoznanie poszczególnych ich rodzajów mo ż e sprawia ć konsumentom trudno ś ci. Dlatego w folderach, oprócz nazwy przedmiotu, b ę d ą zamieszczone tak ż e numery identyfikuj ą ce dany model, nadany przez producenta. II. W toku post ę powania dowodowego Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 1. Carrefour Polska Sp. z o.o. w Warszawie zosta ł a wpisana do KRS pod numerem 0000050850. Przedmiotem jego dzia ł ania jest m.in. sprzeda ż detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach z przewag ą ż ywno ś ci, napojów, wyrobów tytoniowych oraz wszelka dzia ł alno ść bezpo ś rednio i po ś rednio z tym zwi ą zana, sprzeda ż detaliczna cz ęś ci i akcesoriów do pojazdów mechanicznych, sprzeda ż detaliczna sprz ę tu optycznego, fotograficznego oraz precyzyjnego, sprzeda ż detaliczna artyku ł ów nie ż ywno ś ciowych w wyspecjalizowanych sklepach, gdzie indziej nie sklasyfikowana. (Dowód: karta nr 13-17) 2. Zgodnie z informacj ą zamieszczon ą w katalogu reklamowym Carrefour, w dniach 16.11.-24.12.2005 r. w jego sklepach mia ł y by ć sprzedawane zestawy samochodzików LEGO, z serii RACERS. Na stronie 29 ww. katalogu zamieszczono zdj ę cia czterech samochodzików oraz jednego opakowania. Pod nimi znajdowa ł si ę opis: „10,99 z ł (w kratce przekre ś lona cena 14,99 z ł ) Big Bling Wheelie cena za opak.” (Dowód: karta nr 5) 3. W dniu 1.12.2005 r. przeprowadzono kontrol ę w Carrefour we Wroc ł awiu, w trakcie której stwierdzono, i ż na pó ł ce znajduj ą si ę cztery rodzaje samochodzików do sk ł adania firmy LEGO tj. Flame Glider, Monster Crusher, Street Maniak, Power Cruiser, w cenie 3 13,95 z ł za opakowanie. Jak o ś wiadczy ł a Menad ż er Dzia ł u Rozrywki sklepu, w którym kontrol ę przeprowadzono, na zestawy LEGO Big Blind Wheelie nie by ł o ni ż szej ceny tzn. takiej jak ą podano w katalogu. (Dowód: karta nr 4) 4. Jak poda ł Carrefour promocj ą obj ę te by ł y tylko cztery rodzaje z ca ł ej serii samochodzików LEGO tj. RX.SPRINTER, ATR4, Big Bling Wheelie, F6 TRUK. Natomiast po cenie promocyjnej nie by ł y sprzedawane znajduj ą ce si ę na pó ł ce sklepowej w dniu kontroli modele Flame Glider, Monster Crusher, Street Maniak, Power Cruiser. (Dowód: karta nr 9-10) 5. W czasie trwania promocji tj. od dnia 16.11. do 24.12.2005 r. we wszystkich sklepach Carrefour sprzedano po promocyjnej cenie łą cznie 6.481 ww. modeli samochodzików LEGO, z czego 236 w sklepie we Wroc ł awiu. Ilo ść sprzedanych sztuk danego rodzaju samochodzików przedstawia tabela: Tajemnica przedsi ę biorstwa Hipermarket Nazwa modeli samochodzików LEGO Suma RX.SPRINTER ATR4 Big Bling Wheelie F6 TRUK Wszystkie sklepy na terenie Polski Wroc ł aw (Dowód: karta nr 11-12) 6. Brak przedmiotowych modeli samochodzików LEGO w dniu kontroli Carrefour t ł umaczy ł du ż ym ruchem w swoich sklepach (okres przed ś wi ą teczny). W tym czasie dzia ł zabawek by ł bardzo rozbudowany, a pracownicy nie byli w stanie uzupe ł nia ć na bie żą co powstaj ą cych braków w towarze. Towar na pó ł kach by ł uzupe ł niany co kilka dni, w miar ę mo ż liwo ś ci pracuj ą cego w sklepie personelu. Podkre ś li ł przy tym, ż e sprzedawane po cenie promocyjnej samochodziki LEGO by ł y produktem bardzo popularnym w ś ród klientów sklepu, a tym samym bardzo szybko wykupowanym. Poda ł przy tym, i ż ich sprzeda ż , po promocyjnej cenie, rozpocz ęł a si ę w hipermarkecie Carrefour we Wroc ł awiu ju ż na pocz ą tku listopada 2005 r. (Dowód: karta nr 33-34) 7. Z informacji zamieszczonych na stronie internetowej www.lego.pl oraz uzyskanych od Carrefour wynika, i ż obj ę te promocj ą modele samochodzików LEGO wchodz ą w sk ł ad serii zestawów LEGO „RACERS”. Ka ż dy zestaw zapakowany jest w identyczny plastikowy pojemnik, b ę d ą cy jednocze ś nie gara ż em dla samochodu. Na ka ż dym opakowaniu znajduje si ę zdj ę cie samochodziku oraz numer artyku ł u nadany przez firm ę LEGO. Na powy ż szej witrynie internetowej zamieszczone s ą zdj ę cia 12 samochodzików z przedmiotowej serii, o numerach 8641-8644, 8655-8658, 8661, 8663, 8664, 8666. (Dowód: karta nr 24-31, 37) III. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: 4 Ustawa o ochronie (…) okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów (art. 1 ust. 1). Rozpatrywana sprawa ma charakter publiczno – prawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy zakupili w okresie 16.11-24.12.2005 r. modele samochodzików-zabawek LEGO z serii RACERS, a w szczególno ś ci tych konsumentów, którzy w przekonaniu, i ż kupuj ą towar obj ę ty promocj ą , a wi ę c ta ń szy, nabyli te samochodziki po wy ż szej cenie. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie : „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów”. Zgodnie za ś z art. 23a ust. 2 powo ł anej ustawy „Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci (...) naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji (...)”. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznawane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszaj ą przepisy innych ustaw. W art. 23a ustawy nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw z tego wzgl ę du, i ż by ł oby to sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji, ale tak ż e ogranicza ł o Prezesa UOKiK w jego decyzjach w sprawie niedozwolonych praktyk naruszaj ą cych interesy konsumentów. Zgodnie z dyspozycj ą art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (…), aby dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione dwie przes ł anki tj.: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. Pierwsza przes ł anka zostaje spe ł niona, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z prawem tj. zakazane ustaw ą . Druga z przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy ogó ł u konsumentów, wi ę kszej ich grupy, tzn. chroni interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Ad 1) Aktem prawnym, do którego nale ż y odwo ł a ć si ę w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 47, poz. 211 z pó ź n. zm.), zwana dalej „ uznk ” . Ustawa ta w art. 3 ust. 1 wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta. Natomiast ust. 2 precyzuje, ż e czynem tym jest m.in. nieuczciwa reklama. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 uznk czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. W katalogu reklamowym oraz na jego stronie internetowej www.carrefour.pl Carrefour poda ł do wiadomo ś ci potencjalnych nabywców, i ż cztery modele samochodzików LEGO, okre ś lone w katalogu reklamowym jedn ą nazw ą „Big Blind Wheelie”, b ę d ą sprzedawane w dniach 16.11.-24.12.2005 r. po 10,99 z ł Nie wskaza ł 5 przy tym danych charakterystycznych dla ka ż dego z nich. Taki podpis pod reklamowanym towarem móg ł sugerowa ć , i ż jest to nazwa serii, do której nale żą modele zaprezentowane w katalogu. Natomiast jak wynika z materia ł u dowodowego „Big Blind Wheelie” jest nazw ą jedynie jednego z modeli samochodzików-zabawek LEGO prezentowanych w katalogu (karta nr 5, 31). Opisanie ich w powy ż szy sposób mog ł o wywrze ć na konsumencie mylne przekonanie, i ż ka ż dy rodzaj tych samochodzików, zapakowany w pojemnik identyczny, jak przedstawiony w folderze reklamowym, obj ę ty jest promocj ą , a tym samym ta ń szy. Zdaniem Prezesa Urz ę du, wystawienie na pó ł ce sklepowej towarów identycznie opakowanych, z których tylko cz ęść obj ę to promocj ą , a jednocze ś nie nie wskazanie w katalogu reklamowym cech charakterystycznych dla produktów sprzedawanych po ni ż szej cenie (nazw, numerów identyfikacyjnych nadanych przez firm ę LEGO) wprowadza ł o konsumentów w b łą d. Tym samym, podejmuj ą c decyzje o zakupie modelu samochodziku LEGO po cenie promocyjnej, w rzeczywisto ś ci mogli naby ć towar nie obj ę ty promocj ą . Podkre ś li ć nale ż y, i ż promocja trwa ł a od 16.11. do 24.12.2005 r. a zatem w tzw. „gor ą cym okresie przed ś wi ą tecznym”, kiedy konsumenci dokonuj ą du ż ej ilo ś ci zakupów ró ż nych towarów, zwracaj ą c przede wszystkim uwag ę na opakowanie towaru, które w kszta ł cie jest identyczne dla wszystkich modeli samochodzików- zabawek LEGO. Sam Carrefur przyzna ł , i ż w przypadku produktów tworz ą cych seri ę , w sk ł ad której wchodzi wiele modeli (jak w przedmiotowej sprawie), konsumenci mog ą mie ć trudno ś ci z ich rozpoznaniem, dlatego te ż w folderach zacznie umieszcza ć równie ż numer producenta, identyfikuj ą cy ka ż dy model (karta nr 10). Z powy ż szego wynika wi ę c, ż e opisanymi dzia ł aniami Carrefour wprowadzi ł konsumentów w b łą d, naruszaj ą c tym samym art. 3 i art. 16 ust. 1 pkt 2 uznk, a tym samym spe ł niona zatem zosta ł a pierwsza przes ł anka z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (…) tj. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Ad 2) Dokonuj ą c analizy drugiej przes ł anki zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 23a ustawy o ochronie (…) nale ż y udowodni ć , i ż opisane powy ż ej dzia ł ania Carrefour godz ą w zbiorowe interesy konsumenta i rodz ą po jego stronie niekorzystne skutki. Zrozumia ł e jest, ż e producent zach ę ca do nabywania danego towaru, nale ż y jednak wskaza ć , i ż rol ą przekazu informacyjnego jest nie tylko promowanie tego produktu i namawianie konsumentów do jego zakupu, ale równie ż rzetelne i zgodne z prawd ą informowanie o rodzaju towaru, jaki obj ę ty jest promocj ą i cenie, za jak ą towar ten konsument mo ż e naby ć . Ma to szczególnie istotne znaczenie w przypadku, gdy po obni ż onej cenie sprzedawanych jest tylko klika modeli z ca ł ej serii. Zdaniem Prezesa Urz ę du oznaczenie w ww. katalogu i na stronie internetowej www.carrefour.pl czterech zestawów samochodzików LEGO jedynie poprzez napis „Bg Bling Wheelie”, cena za opakowanie 10,99 z ł zamiast 14,99 z ł (cena uwidoczniona w przekre ś lonej krateczce w katalogu reklamowym – patrz pkt 2 ustale ń faktycznych decyzji), nie mie ś ci ł y si ę w ramach rzetelnej i prawdziwej informacji, lecz przybra ł y wymiar nieuczciwej reklamy, opisanej w art. 16 ust. 1 pkt 2 uznk , czyli takiej, która wywo ł uje u konsumentów b łę dne wyobra ż enie o cenie produktu i tym samym wp ł ywa na ich decyzj ę o jego zakupie. Tak wi ę c zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł anie przedsi ę biorcy jest dzia ł aniem godz ą cym w ekonomiczne interesy konsumentów, którzy sugeruj ą c si ę informacj ą zawart ą w katalogu nabywali model samochodziku-zabawki LEGO identycznie opakowany, jak uwidoczniony w tym katalogu, jednak nie obj ę ty promocj ą , a tym samym dro ż szy. Zatem wype ł niona zosta ł a dyspozycja drugiej przes ł anki niezb ę dnej do stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, zakazanej art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (…). 6 Wobec łą cznego spe ł nienia obu przes ł anek Prezes Urz ę du zakwalifikowa ł dzia ł anie przedsi ę biorcy jako praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 23a ustawy o ochronie (...). Zgodnie z art. 23e ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23 a. W takim przypadku Prezes UOKiK wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż powy ż sze praktyki, opisane w osnowie decyzji, mia ł y charakter czasowy, a ich stosowanie zosta ł o zaniechane z dniem zako ń czenia promocyjnej sprzeda ż y modeli samochodzików LEGO tj. z dniem 24 grudnia 2005 r. Wobec powy ż szego orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura we Wroc ł awiu. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk