RWR-20/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61 – 31/05/JM Wroc ł aw, 29 kwietnia 2005 r. DECYZJA RWR 20 /2005 Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko S ł awomirowi Baryle , prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P.P.H. BRATEX ul. Spó ł dzielcza 16, 99-400 Ł owicz , - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę dzia ł anie ww. przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz nieuczciw ą i wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę , poprzez informowanie, ż e produkowane skarpetki dzieci ę ce „Milu ś ”, posiadaj ą okre ś lone w ł a ś ciwo ś ci (tj. wielko ść 21-22, charakterystyka jako ś ciowa: bawe ł na 80%, poliamid 17%, spandex 3%), podczas gdy istnienie tych w ł a ś ciwo ś ci, po przeprowadzeniu bada ń laboratoryjnych, zosta ł o zakwestionowane przez Dolno ś l ą ski Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej we Wroc ł awiu i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 1 grudnia 2004 r. UZASADNIENIE 1. Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu wp ł yn ęł o pismo Dolno ś l ą skiego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wroc ł awiu (zwanej dalej: IH), informuj ą ce o kontroli przeprowadzonej w hurtowni artyku ł ów po ń czoszniczych „A- Ż et” Magdalena Pluskota we Wroc ł awiu. W jej wyniku ustalono, i ż produkowane przez S ł awomira Bary łę , prowadz ą cego 2 ym roduktów W ł ókienniczych G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Ł odzi. stawy o ochronie konkurencji ej dalej „ ustaw ą o ochronie (…)”. (Dowód: karta nr 1) sprawy zaliczono nast ę puj ą ce informacje, uzyskane przez - o Inspektoratu Inspekcji Handlowej we ., Bary ł y z dnia 10 grudnia 2004 r. owód: karta nr 2, 4-8) dsi ę biorca podtrzyma ł swoje pi ś mie z dnia 10 grudnia 2004 r. owód: karta nr 11) t ę powania dowodowego Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan ktyczny: , 99-400 Ł owicz. Jej przedmiotem jest m.in. produkcja wyrobów owód: karta nr 12) nych przez przedsi ę biorc ę , na których etykiecie jednostkowej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P.P.H. BRATEX ul. Spó ł dzielcza 16, 99-400 Ł owicz, zwanego dalej „przedsi ę biorc ą ”, towary w postaci skarpetek dzieci ę cych „Milu ś ”, nie posiadaj ą deklarowanych w ł a ś ciwo ś ci. Ró ż nice dotyczy ł y wielko ś ci skarpet oraz ich charakterystyki jako ś ciowej. IH informowa ł a ponadto, i ż istnienie tych deklarowanych w ł a ś ciwo ś ci zosta ł o zakwestionowane na podstawie przeprowadzonych bada ń w Specjalistycznym Laboratorium Kontrolno-Analityczn P 2. Maj ą c na uwadze informacje zawarte w pi ś mie IH oraz do łą czon ą dokumentacj ę , Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów , zwany dalej „Prezesem Urz ę du”, postanowieniem nr 46/04 z dnia 30 marca 2005 r., wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia przez S ł awomira Bary łę , prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P.P.H. BRATEX ul. Spó ł dzielcza 16, 99-400 Ł owicz , obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz stosowania nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy poprzez informowanie, ż e produkowane skarpetki dzieci ę ce „Milu ś ”, posiadaj ą okre ś lone w ł a ś ciwo ś ci (tj. wielko ść 21-22, charakterystyka jako ś ciowa: bawe ł na 80%, poliamid 17%, spandex 3%), podczas gdy istnienie tych w ł a ś ciwo ś ci, po przeprowadzeniu bada ń laboratoryjnych, zosta ł o zakwestionowane przez Dolno ś l ą ski Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej we Wroc ł awiu, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a przywo ł anej na wst ę pie u i konsumentów, zwan 3. Jednocze ś nie postanowieniem nr 134/2005 z dnia 30 marca 2005 r. w poczet dowodów niniejszej Prezesa Urz ę du, tj. : pismo Dolno ś l ą skiego Wojewódzkieg Wroc ł awiu z dnia 22 listopada 2004 r - sprawozdanie z bada ń nr 219/2004, - kopi ę pisma S ł awomira (D 4. Ustosunkowuj ą c si ę do postawionych zarzutów, prze wyja ś nienia zawarte w (D W toku pos fa 1. S ł awomir Bary ł a prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P.P.H. BRATEX ul. Spó ł dzielcza 16 po ń czoszniczych. (D 2. Dolno ś l ą ski Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej we Wroc ł awiu przeprowadzi ł kontrol ę w hurtowni artyku ł ów po ń czoszniczych „A- Ż et” Magdalena Pluskota we Wroc ł awiu. W jej wyniku zakwestionowa ł jako ść skarpet dzieci ę cych „Milu ś ” produkowa deklarowane by ł o: 3 awe ł na 80%, poliamid 17%, spandex 3% owód: karta nr 4) zed praniem d ł ugo ść stopy , a po praniu – 14,50 i 15,50 cm. owe ch „Milu ś ”, na których prawid ł owo wpisano wszystkie dane. owód: karta nr 7) adze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co ast ę puje: stkich konsumentów, nabywaj ą cych ej, prawdziwej i pe ł nej cyzjach w sprawie iedozwolonych praktyk naruszaj ą cych interesy konsumentów). …) konieczne jest st ę puj ą ce przes ł anki: w, . naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. - wielko ść 21-22, - sk ł ad surowcowy: b (D 3. Przeprowadzona analiza laboratoryjna ww. skarpet wykaza ł a, i ż rzeczywisty sk ł ad surowcowy jest niezgodny z deklarowanym przez producenta na etykiecie jednostkowej i wynosi: bawe ł na 60,2%, poliamid 35,8%, elastodien w oplocie poliamidowym ( ś ci ą gacz) 4%. Równie ż deklarowana wielko ść skarpetek 21-22 by ł a niezgodna z wielo ś ci ą stwierdzon ą w laboratorium. I tak pr wynosi ł a 17,50 do 19 cm (Dowód: karta nr 4 i 5) 4. Przedsi ę biorca z dniem 1 grudnia 2004 r. wprowadzi ł nowe etykiety jednostk dla skarpet dzieci ę cy (D Maj ą c na uw n Ustawa o ochronie (…) okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów (art. 1 ust. 1). Rozpatrywana sprawa ma charakter publiczno – prawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszy skarpetki produkowane przez przedsi ę biorc ę . Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie : „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów”. Zgodnie za ś z art. 23a ust. 2 powo ł anej ustawy „Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci (...) naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzeteln informacji, nieuczciw ą i wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę (...)”. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznawane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszaj ą przepisy innych ustaw. W przepisie art. 23a ustawy nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw (z tego wzgl ę du, i ż by ł oby to sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji, ale tak ż e ogranicza ł o Prezesa UOKiK w jego de n Do stwierdzenia praktyki z art. 23a powo ł anej ustawy o ochronie ( wykazanie, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie na 1. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, 2. godzenie tymi dzia ł aniami w interes konsumentó 3 4 AD niem Prezesa Urz ę du oba powo ł ane przepisy zosta ł y przez uczestnika naruszone. b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na z ę du, przedsi ę biorca pos ł uguj ą c si ę w oznaczeniach swoich jmowane przez nich decyzje odno ś nie zamiaru nabycia teg znaczenia swoich towarów, przedsi ę biorca naruszy ł art. 3 i art. 16 ust. 1 pkt 2 uznk . ntów odno ś nie zmiaru i sk ł adników towaru, a zatem odno ś nie jego istotnych cech. pe ł niona pierwsza z trzech ww. przes ł anek, tj. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy. AD ć , w jaki sposób be . 1. Aktem prawnym, do którego nale ż y odwo ł a ć si ę w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 47, poz. 211 z pó ź n. zm.), zwana dalej „ uznk ” . Ustawa ta w art. 3 wskazuje, co jest czynem nieuczciwej konkurencji, natomiast w ust. 2 precyzuje, ż e jest nim m.in. wprowadzaj ą ce w b łą d oznaczenie towarów lub us ł ug. Na gruncie uznk dwa przepisy zasadniczo odnosz ą si ę do kwestii wprowadzenia klientów w b łą d, tj. art. 10 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 2. Zda Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 uznk czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Zdaniem Prezesa Ur wyrobów terminami: - „ROZMIAR 21-22” - „BAWE Ł NA 80%” - „POLIAMID 17%”, - „SPANDEX 3%”, wprowadza ł konsumentów w b łą d sugeruj ą c, i ż skarpetki dzieci ę ce „Milu ś ” maj ą powy ż sze w ł a ś ciwo ś ci, chocia ż w rzeczywisto ś ci ich nie posiada ł y. Konsumenci, widz ą c tak ą informacj ę podejmowali decyzje o zakupie, dzia ł aj ą c w przekonaniu, ż e kupuj ą skarpety o rozmiarze 21-22 oraz w zasadzie bawe ł niane (80% bawe ł ny). W rzeczywisto ś ci jednak oferowane produkty cech tych nie posiada ł y, za ś faktyczne w ł a ś ciwo ś ci towaru by ł y zdecydowanie gorsze, ani ż eli deklarowane (mniejszy rozmiar oraz mniejszy udzia ł bawe ł ny a wi ę kszy materia ł ów sztucznych). Takie oznaczenie wp ł ywa ł o na pode o produktu, a nie innego. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, i ż istnienie w ł a ś ciwo ś ci, na które wskazywa ł y etykiety, zosta ł o zakwestionowane badaniami IH. Z powy ż szego wynika wi ę c, ż e stosuj ą c wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d o Przedsi ę biorca naruszy ł równie ż art. 10 ust. 1 uznk . Zgodnie z powo ł anym przepisem czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do istotnych cen towaru, w tym m.in. co do ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, mo ż liwo ś ci zastosowania. Sposób oznaczenia towaru mo ż e w przedmiotowej sprawie wprowadza ć w b łą d konsume ro Tym samym nale ż y uzna ć dzia ł anie S ł awomira Bary ł y, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P.P.H. BRATEX, w zakresie oznacze ń skarpet bawe ł nianych za bezprawne, co jednocze ś nie uzasadnia stwierdzenie, ż e zosta ł a s .2. Przechodz ą c do analizowania kolejnej przes ł anki nale ż y wyja ś ni zprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interes konsumentów. Otó ż , jak ju ż wskazano w punkcie poprzednim, dzia ł anie przedsi ę biorcy, który poda ł do wiadomo ś ci potencjalnych nabywców danego towaru, ż e towar ten posiada okre ś lone w ł a ś ciwo ś ci (lepsze) - gdy w rzeczywisto ś ci ich nie posiada ł - by ł o dzia ł aniem wprowadzaj ą cym konsumentów w b łą d. Zrozumia ł e jest, ż e producent (sprzedawca) zach ę ca do nabywania danego towaru, nale ż y jednak wskaza ć , i ż rol ą 5 arczy, je ś li istnieje samo za ra ż ona by ł a na wprowadzenie w b łą d co do podstawowych w ł a ś ciwo ś ci pro ie cena towaru, niejednokrotnie s ą de ynosi ł a 17,5 cm do 19 cm, a wi ł a spe ł niona druga z trzech ww. rzes ł anek, tj. godzenie w interes konsumentów. AD o ż e by przekazu informacyjnego jest nie tylko promowanie tego produktu i namawianie konsumentów do jego zakupu, ale równie ż rzetelne i zgodne z prawd ą informowanie ich o towarze, jego cechach u ż ytkowych, w ł a ś ciwo ś ciach i przeznaczeniu. W przedmiotowej sprawie oznaczenia na towarach przedsi ę biorcy nie mie ś ci ł y si ę w ramach rzetelnej i prawdziwej informacji, lecz przybra ł y wymiar nieuczciwej reklamy, opisanej w art. 16 ust. 1 pkt 2 uznk , czyli takiej, która wywo ł uje u konsumentów b łę dne wyobra ż enie o produkcie i tym samym wp ł ywa na ich decyzj ę o zakupie. Oznaczenia te przybra ł y równie ż posta ć czynu nieuczciwej konkurencji opisanego w art. 10 ust. 1 uznk – poprzez zawarcie w oznaczeniu towaru informacji wprowadzaj ą cych klientów w b łą d. Klient po otrzymaniu informacji, ż e towar posiada okre ś lone, atrakcyjne dla niego w ł a ś ciwo ś ci b ę dzie szybciej decydowa ł si ę na jego zakup, ni ż w sytuacji, gdyby takich informacji nie otrzyma ł . Dzia ł anie przedsi ę biorcy nierzetelnie zachwalaj ą cego produkowane prze siebie towary mo ż e by ć uznane za wprowadzaj ą ce klientów w b łą d nawet wtedy, gdy do nabycia tego towaru nie dosz ł o. Ponadto wskazane artyku ł y tj. 16 ust. 1 pkt 2 i art. 10 ust. 1 uznk nie wymagaj ą , aby wprowadzenie w b łą d rzeczywi ś cie nast ą pi ł o, wyst gro ż enie mo ż liwo ś ci ą wprowadzenia klientów w b łą d. Twierdzenie, ż e przedsi ę biorca oznaczaj ą c swoje produkty w zakwestionowany wy ż ej sposób godzi w interesy konsumentów, jest zasadne przede wszystkim z tego powodu, ż e okre ś lenie „skarpety dzieci ę ce” wraz z podan ą wysok ą procentow ą zawarto ś ci ą bawe ł ny (80%) rodzi ł o przekonanie o ekologicznej naturze produktu. Kierowanie si ę konsumentów w zakresie nabywania towarów wzgl ę dami ekologii jest rzecz ą powszechnie znan ą . Ponadto podana na etykiecie wielko ść skarpet t.j. „21- 22” nale ż y do jednej z najcz ęś ciej kupowanej, a wi ę c najatrakcyjniejszej z handlowego punktu widzenia. Oznacza to, i ż stosunkowo du ż a grupa potencjalnych klientów na duktu. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż ww. skarpetki „Milu ś ” by ł y przeznaczone dla dzieci, a konsumenci przy tego rodzaju produktach zwracaj ą szczególn ą uwag ę na ich sk ł ad surowcowy i wielko ść . Parametry te bowiem, a n cyduj ą cym czynnikiem o zakupie danej rzeczy. Tak wi ę c zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł anie przedsi ę biorcy jest dzia ł aniem godz ą cym w ekonomiczne interesy konsumentów, którzy p ł acili za towar pe ł nowarto ś ciowy, chocia ż w rzeczywisto ś ci nie posiada ł on w ł a ś ciwo ś ci wskazanych na etykiecie jednostkowej. Przy prawid ł owym oznakowaniu sk ł adu surowcowego, a tak ż e rozmiaru, skarpetki „Milu ś ” prawdopodobnie nie zosta ł yby zakupione przez te osoby, które to uczyni ł y, chocia ż by ze wzgl ę du na fakt, i ż by ł y one o wiele mniejsze od tych, jakie chcieli kupi ć (faktyczna d ł ugo ść stopy w ę c by ł a o 2 cm - 4,5 cm mniejsza od deklarowanej). Uzna ć przy tym nale ż y, i ż ww. dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o ś wiadome i zamierzone, maj ą ce na celu sk ł onienie klientów do zakupu skarpet, poprzez informowanie i zachwalanie o ich wielko ś ci i sk ł adzie, które to informacje okaza ł y si ę nieprawdziwe. To z kolei powoduje, ż e zosta p .3. Zgodnie z art. 23a ust. 1 zd. 2 ustawy o ochronie , zbiorowym interesem konsumentów nie jest suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta, m ć przejawem powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. Omówione dzia ł ania przedsi ę biorcy dotyczy ł y niew ą tpliwie zbiorowego interesu konsumentów, tj. wszystkich konsumentów, którzy nabyli lub mogli naby ć ww. 6 rych sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy kontrahentów przedsi ę biorcy. teres onsumentów, a tym samym spe ł niona ostatnia z trzech ww. przes ł anek. zbiorowe interesy onsumentów, wskazan ą w art. 23a ustawy o ochronie (…). szaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i ary ł y z nia 10 grudnia 2004 r. oraz z dnia 8 kwietnia 2005 r. – patrz karty nr 7,8 i 11) aj ą c powy ż sze na uwadze, nale ż a ł o orzec jak w sentencji. ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we roc ł awiu. trzymuje: 16 9-400 Ł owicz Urz ę tów Dyrektor oc ł awiu Zbigniew Jurczyk skarpetki dzieci ę ce „Milu ś ”. Widoczne jest wi ę c, ż e bezprawne zachowanie Uczestnika nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami kr ę gu kupuj ą cych konsumentów, któ W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , ż e naruszony zosta ł zbiorowy in k Wobec jednoczesnego spe ł nienia wszystkich trzech przes ł anek nale ż a ł o zachowanie S ł awomira Bary ł y, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą P.P.H. BRATEX, uzna ć za praktyk ę naruszaj ą c ą k Jednak ż e zgodnie z art. 23e ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23 a. W takim przypadku Prezes UOKiK wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naru stwierdza zaniechanie jej stosowania. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdzie Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż powy ż sza praktyka, opisana w sentencji decyzji, mia ł a charakter czasowy, a jej stosowanie zosta ł o zaniechane z dniem 1 grudnia 2004 r. (pisma S ł awomira B d M Stosownie do tre ś ci art. 78 ust 1 ustawy o ochronie … w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz W O S ł awomir Bary ł a P.P.H. BRATEX ul. Spó ł dzielcza 9 Z up. Prezesa du Ochrony Konkurencji i Konsumen Delegatury we Wr