RWA-6/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w m.st. Warszawie RWA-54/12/2001/DM Warszawa, dn. 21 marca 2002 r. DECYZJA Nr RWA – 6/2002 Na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, nakłada się na spółkę ROLKON Sp. z o. o. w Poznaniu z tytułu nieudzielenia informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 45 ww. ustawy, karę pienięŜną w wysokości 1760,95 zł (słownie: tysiąc siedemset sześćdziesiąt złotych 95/100). UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 października 2001 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął z urzędu przeciwko spółce ROLKON Sp. z o. o. w Poznaniu (zwanej dalej: spółką ROLKON bądź Spółką) postępowanie antymonopolowe w sprawie nałoŜenia na nią, stosownie do art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2000 r. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), kary pienięŜnej za nieudzielenie informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w związku z nieudzieleniem przez spółkę ROLKON informacji i danych, których przedstawienia Prezes Urzędu domagał się w piśmie z dnia 18 czerwca 2001 r., wystosowanego do Spółki w ramach postępowania wyjaśniającego, mającego na celu zebranie informacji o strukturze rynku kolportaŜu prasy. W ramach ww. postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu zwrócił się, na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do przedsiębiorców prowadzących na terenie całego kraju działalność gospodarczą w zakresie kolportaŜu prasy. śądane informacje niezbędne są dla rozstrzygnięcia postępowań antymonopolowych prowadzonych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegaturę w m.st. Warszawie przeciwko jednemu z przedsiębiorców, działających na ww. rynku. Stosownie do powołanego wyŜej art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsiębiorcy lub związki przedsiębiorców są obowiązani do udzielenia wszelkich koniecznych informacji na Ŝądanie Prezes Urzędu. 2 W powołanym wyŜej piśmie z dnia 18 czerwca 2001 r., Prezes Urzędu wezwał spółkę ROLKON do przedstawienia następujących informacji i dokumentów: 1. dane dotyczące spółki ROLKON, w szczególności: - dokładna nazwa (firma) i adres (siedziba) oraz numer identyfikacyjny; - forma organizacyjno – prawna; - przedmiot faktycznie prowadzonej działalności (z uwzględnieniem klasyfikacji PKD); - nazwy udziałowców (akcjonariuszy) oraz posiadany procent głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników; - nazwy przedsiębiorców zaleŜnych; - w przypadku rozbudowanej struktury powiązań grupy kapitałowej, w której działa spółka ROLKON, jej schemat graficzny, obrazujący działalność grupy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2. wielkość przychodu oraz wyniki finansowe spółki ROLKON za 1999 r. i 2000 r. oraz dokumenty finansowe potwierdzające te dane; 3. obszar na którym spółka ROLKON prowadzi działalności w zakresie kolportaŜu prasy; 4. ilość posiadanych punktów sprzedaŜy prasy; 5. rodzaje rabatów (upustów, opłat) pobieranych przez spółkę ROLKON od wydawców prasy z tytułu kolportaŜu wydawnictw prasowych, stanowiących wynagrodzenie spółki ROLKON za kolportaŜ prasy; 6. wzajemne relacje ponoszonych przez spółkę ROLKON: kosztów handlowych, kosztów związanych z rabatami udzielonymi sieci (punktom sprzedaŜy) oraz kosztów ogólnozakładowych przypisanych dystrybucji prasy, składających się na ogólne koszty kolportaŜu prasy bądź inny - stosowany przez spółkę ROLKON - podział kosztów w układzie rodzajowym oraz procentowy ich udział w całości nakładów ponoszonych na kolportowanie tytułów prasowych; 7. stopień rentowności sprzedaŜy netto (oznaczającej udział zysku po opodatkowaniu w wartości sprzedaŜy), uznawany przez spółkę ROLKON za uzasadniony i opłacalny przy kolportaŜu czasopism; 8. dane na temat kolportowanych przez spółkę ROLKON tytułów prasowych: - „Twój Styl” (wydawnictwa WPTS w Warszawie) - „Filipinka” (wydawnictwa WPTS w Warszawie) - „Votre Beaute” (wydawnictwa WPTS w Warszawie) - „Almanach XX weku” (wydawnictwa Polskie Media Amercom w Poznaniu) - „Encyklopedia Medycyny Naturalnej” (wydawnictwa Polskie Media Amercom w Poznaniu) - „Encyklopedia Zdrowia Dziecka” (wydawnictwa Polskie Media Amercom w Poznaniu) - „Bestsellery Literatury” (wydawnictwa Polskie Media Amercom w Poznaniu) - „Biografie Sławnych Ludzi” (wydawnictwa G+J Gruner + Jahr Polska w Warszawie), w tym: a) okres obowiązywania umowy o kolportaŜ ww. tytułów, b) wysokość pobieranych rabatów, c) ogólny przychód oraz zysk osiągnięty z kolportaŜu danego tytułu w 2000 r. d) przychód oraz zysk osiągnięty z kolportaŜu danego tytułu w 2000 r. w przeliczeniu na 1 egzemplarz tego wydawnictwa prasowego; 9. poziom kształtowania przedpłat dokonywanych przez spółkę ROLKON za przyjęte do sprzedaŜy tytuły prasowe oraz termin ostatecznego rozliczenia się ze sprzedaŜy tytułów prasowych; 10. wykaz konkurentów spółki ROLKON. 3 W piśmie tym, Prezes Urzędu poinformował spółkę ROLKON o groŜących jej konsekwencjach, w przypadku nieudzielenia tych informacji lub udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. PowyŜsze pismo zostało odebrane przez spółkę ROLKON w dniu 22 czerwca 2001 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. JednakŜe odpowiedź nie została udzielona. W związku z powyŜszym Prezes Urzędu, pismem z dnia 31 lipca 2001 r., ponownie wezwał spółkę ROLKON do przedstawienia ww. informacji. Tym razem został wyznaczony 7-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi. Pismo zostało odebrane w dniu 2 sierpnia 2001 r. JednakŜe spółka ROLKON nie udzieliła odpowiedzi na pismo Prezesa Urzędu z dnia 18 czerwca 2001 r., jak równieŜ nie wyjaśniła przyczyn nieudzielania Ŝądanych informacji. W związku z powyŜszym Prezes Urzędu, wszczął przeciwko spółce ROLKON postępowanie antymonopolowe w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej za nieudzielenie danych i informacji. Jednocześnie zaŜądał przedstawienia Ŝądanych informacji. Odpowiadając na postanowienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz kolejne wezwanie Prezesa Urzędu do przedstawienia Ŝądanych informacji, spółka ROLKON w piśmie z dnia 5 listopada 2001 r. wniosła o nienakładanie kary pienięŜnej z tytułu nieudzielenia informacji na Ŝądanie Prezesa Urzędu. Podniosła, iŜ brak odpowiedzi na pisma Prezesa Urzędu nie wynikał z jej złej woli, a spowodowany był najprawdopodobniej nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności, związanym z zagubieniem wcześniejszych przesyłek. Spółka wyjaśniła, iŜ mimo podejmowanych starań nad powstaniem efektywnego rozdziału korespondencji, zdarzają się sytuacje, w których reakcja na jakieś pismo jest opóźniona, a czasem dochodzi do zagubienia listu bądź faksu. Podkreśliła, iŜ ze względu na posiadanie przez nią ogromnej liczby odbiorców oraz znacznej grupy dostawców i kooperantów, korespondencja wpływająca (listy, faksy, faktury i inne przesyłki) wynosi nawet kilkaset sztuk tygodniowo. Zdarzyć moŜe się więc, Ŝe jakaś przesyłka zostaje zagubiona lub „zapomniana” pod stosem innych dokumentów. Spółka wskazała równieŜ na ewentualność nie dotarcia do niej Ŝadnego z pism Prezesa Urzędu, wskutek odebrania go przez inny podmiot, który równieŜ ma siedzibę w Poznaniu, przy ul. Marcelińskiej 18. W aspekcie informacji Ŝądanych w piśmie z dnia 18 czerwca 2001 r., spółka ROLKON podniosła, iŜ niezwłocznie zostaną one udzielone, jednakŜe – jak podkreśliła Spółka – ze względu na szczegółowość Ŝądanych informacji, nie jest moŜliwe zrealizowanie tego w wyznaczonym terminie 7 dni. Zwróciła się ponadto do Prezesa Urzędu o wyjaśnienie, czy przekazane informacje (stanowiące w większości tajemnicę przedsiębiorstwa spółki ROLKON) będą naleŜycie chronione. W piśmie z dnia 14 listopada 2001 r. Prezes Urzędu wskazał zasady i zakres ochrony informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, uzyskanych w toku postępowań. Jednocześnie wyjaśnił, iŜ w przypadku wykazania, iŜ przekazane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa spółki ROLKON, zostaną podjęte, w trybie art. 62 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania mające na celu ograniczenie stronom postępowań, na potrzeby których zbierane są powyŜsze informacje, prawa wglądu do materiału dowodowego, zawierającego informacje przedstawione przez Spółkę. Prezes Urzędu wyznaczył teŜ dodatkowy, 10-dniowy termin na udzielenie Ŝądanych informacji. 4 Pismem z dnia 4 grudnia 2001 r. spółka ROLKON udzieliła odpowiedzi na pismo Prezesa Urzędu z dnia 18 czerwca 2001 r., przekazując stosowne informacje Ŝądane w ww. piśmie. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i zwaŜył, co następuje . Zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu moŜe nałoŜyć, w drodze decyzji, na przedsiębiorcę karę pienięŜną w wysokości stanowiącej równowartość od 200 do 5 000 euro, jeŜeli, choćby nieumyślnie, nie udzielił informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 18 ust. 3 lub art. 45, lub udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji. Prezes Urzędu analizując zasadność nałoŜenia na spółkę ROLKON kary pienięŜnej, o której mowa jest w powołanym wyŜej przepisie, wziął pod uwagę: - obiektywne moŜliwości dopełnienia przez spółkę ROLKON w wyznaczonym terminie obowiązku udzielenia informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu; - przyczyny, które spowodowały brak stosownej odpowiedzi spółki ROLKON w pierwotnie ustalonym terminie. W pierwszej kolejności naleŜy zwrócić uwagę, iŜ pismo Prezesa Urzędu z dnia 18 czerwca 2001 r. zostało skierowane w sposób prawidłowy i organ zarządzający Spółką mógł bez przeszkód zapoznać się z jego treścią, a następnie udzielić stosownej odpowiedzi. Tak więc przyczyna nieudzielania w wyznaczonym pierwotnie terminie odpowiedzi na pismo Prezesa Urzędu leŜała bezspornie po stronie Spółki. NaleŜy zwrócić uwagę, iŜ zarówno wcześniejsze pisma Prezesa Urzędu (z dnia 18 czerwca 2001 r. i z dnia 31 lipca 2001 r.), jak równieŜ postanowienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz pismo z dnia 19 października 2001 r. zostały odebrane przez tę samą osobę – Panią [ tajemnica z zakresu ochrony danych osobowych ]. Świadczą o tym podpisy tej osoby na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. Ponadto widniejące na nich pieczątki – to pieczątki spółki ROLKON. Bezspornym jest zatem fakt odebrania obydwu pism Prezesa Urzędu przez Spółkę. Tym samym od momentu otrzymania pism Prezesa Urzędu, który to fakt pozostaje bezspornym, ciąŜył na Spółce obowiązek powzięcia wszelkich niezbędnych czynności dla ich zachowania, a następnie udzielenia na nie odpowiedzi, w wyznaczonym tam terminie. Za brak staranności w tym zakresie odpowiada jedynie Spółka. Odnosząc się do wyjaśnień spółki ROLKON, naleŜy stwierdzić, Ŝe napływanie licznej korespondencji, który to fakt - jak podkreślała Spółka - spowodował najprawdopodobniej zagubienie pism Prezesa Urzędu, co w efekcie uniemoŜliwiło sporządzenie odpowiedzi, nie moŜe stanowić usprawiedliwienia dla zaniechania jej udzielenia. ZłoŜone wyjaśnienia trudno bowiem uznać za przekonywujące. Napływająca korespondencja, nawet jej znaczna ilość, w Ŝadnym przypadku nie powinna doprowadzić do zagubienia jakichkolwiek pism, w szczególności pism organów administracji publicznej. Ponadto wątpliwym jest, czy jakikolwiek przedsiębiorca moŜe pozwolić sobie na zagubienie pism o charakterze handlowym, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Traciłby w ten sposób swoją wiarygodność jako partner handlowy. 5 W tym kontekście zdziwienie musi budzić fakt zaginięcia, co sugeruje w swych wyjaśnieniach Spółka, dwóch kolejnych pism Prezesa Urzędu – właściwego z dnia 18 czerwca 2001 r. oraz monitu z dnia 31 lipca 2001 r. Nie jest teŜ jasne, dlaczego władze Spółki nie próbowały skontaktować się z Prezesem Urzędem, w celu wyjaśnienia przyczyn opóźnienia udzielania informacji. W tym miejscu podnieść trzeba, iŜ stosownie do cytowanego wyŜej art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nawet nieumyślne nieudzielenie informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu wiąŜe się z groźbą nałoŜenia kary pienięŜnej. NaleŜy podkreślić, iŜ brak odpowiedzi ze strony spółki ROLKON, mimo ciąŜącego na niej obowiązku, spowodował przedłuŜanie się postępowań antymonopolowych, na potrzeby których zbierane były informacje, których przedstawienia Prezes Urzędu domagał się od Spółki. Takie zachowanie nie moŜe być tolerowane. Mając powyŜsze na uwadze Prezes Urzędu uznał, iŜ w przedmiotowej sprawie zasadnym jest nałoŜenie na spółkę ROLKON kary pienięŜnej, o której mowa jest w powołanym wyŜej art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stopniowi zawinienia i szkodliwości czynu odpowiadać zaś będzie – zdaniem Prezesa Urzędu – kara w wysokości 500 euro. Kwota 500 euro stanowi równowartość 1760,95 zł. Wartość euro przeliczona została na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2001 r. - Tabela nr 252/A/NBP/2001, stosownie do art. 115 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym wartość euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok zgłoszenia zamiaru koncentracji lub nałoŜenia kary. Tym samym nałoŜona na spółkę ROLKON kara pienięŜna wynosi 1760,95 zł. Nakładając karę w ustalonej wyŜej wysokości, Prezes Urzędu wziął przede wszystkim pod uwagę stopień zawinienia. Jak wykazano powyŜej, spółka ROLKON zignorowała kolejne dwa wystąpienia Prezesa Urzędu, nie podejmując – do czasu wszczęcia niniejszego postępowania – Ŝadnych starań, by przedstawić Ŝądane informacje. Brak stosownej odpowiedzi wpłynął zaś na przedłuŜenie toczących się postępowań antymonopolowych, na potrzeby których Prezes Urzędu zbierał informacje o rynku kolportaŜu prasy, na którym działa równieŜ spółka ROLKON. Odpowiedź Spółki była niezbędna dla dokonania pełnej i rzetelnej oceny ww. rynku. Stąd jej represyjny charakter. PowyŜsza kara ma równieŜ spełnić funkcję prewencyjną. W interesie Prezesa Urzędu leŜy bowiem zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy nie udzielają odpowiedzi na jego Ŝądanie. Na dość niską wartość nominalną nałoŜonej kary (maksymalnie mogła ona wynieść nawet równowartość 5 000 euro), wpływ miało natomiast udzielenie przez spółkę ROLKON wymaganej odpowiedzi po otrzymaniu postanowienia o wszczęciu przedmiotowego postępowania. NaleŜy uznać to, za oznakę gotowości wypełniania ciąŜącego na Spółce obowiązku udzielania informacji na Ŝądanie Prezesa Urzędu. Biorąc pod uwagę powyŜsze okoliczności postanawia się, jak w sentencji. 6 Karę naleŜy wpłacić na konto: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 Od decyzji niniejszej przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem niniejszej Delegatury. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuje: KolportaŜ Prasy ROLKON Sp. z o. o. ul. Marcelińska 18 60-801 Poznań