RWA-5/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-430-4/12/ZT/DGB Warszawa, dn. 27 lutego 2013 r. DECYZJA Nr RWA- 5/2013 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na Pawła Kawczyńskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Pablo-Net Paweł Kawczyński w Raciążu karę pieniężną w wysokości 8 176 zł (słownie: osiem tysięcy sto siedemdziesiąt sześć złotych), będącej równowartością 2 000 euro (słownie: dwa tysiące euro) z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 ww. ustawy w wezwaniu z dnia 15 kwietnia 2011 r. oraz w wezwaniu z dnia 19 kwietnia 2012 r. w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. RWA-403-15/11/PR/ZT, mającym na celu ustalenie, czy w związku z działaniem Pawła Kawczyńskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Pablo–Net Paweł Kawczyński w Raciążu nastąpiło naruszenie przepisów uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. UZASADNIENIE W dniu 15 kwietnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie w związku z napływającymi skargami konsumenckimi wszczął postępowanie wyjaśniające o sygn. RWA-403-15/11/PR/ZT mające na celu ustalenie, czy w związku z działaniem Pawła Kawczyńskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Pablo–Net Paweł Kawczyński w Raciążu (dalej również: Pablo-Net, Przedsiębiorca) nastąpiło naruszenie przepisów uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 2 Prezes Urzędu - Delegatura UOKiK w Warszawie (dalej również: Prezes UOKiK, Prezes Urzędu, Delegatura UOKiK w Warszawie), w toku przedmiotowego postępowania, w dniu 15 kwietnia 2011 r. skierował do Pablo-Net pismo zawierające zawiadomienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego i jednocześnie wezwanie do przekazania, na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, informacji i dokumentów niezbędnych dla rozstrzygnięcia postępowania wyjaśniającego o sygnaturze RWA-403-15/11/PR/ZT tj. aktualnego odpisu z Ewidencji Działalności Gospodarczej, informacji na temat liczby umów zawartych przez Pablo–Net z konsumentami w 2010 r. oraz wszystkich stosowanych przez Pablo–Net w obrocie z konsumentami od 2010 r. wzorców umownych wraz z datami ich wprowadzenia do obrotu. Pablo-Net nie podjął ww. zawiadomienia w terminie, skutkiem czego zostało ono zwrócone do nadawcy. Delegatura UOKiK w Warszawie podjęła kolejną próbę doręczenia przedsiębiorcy przedmiotowego zawiadomienia wysyłając je do adresata ponownie w dniach 20 lipca 2011 r. i 22 sierpnia 2011 r. Obydwie przesyłki również nie zostały podjęte przez Pablo- Net w terminie, a w konsekwencji zostały zwrócone do nadawcy. Delegatura UOKiK w Warszawie w piśmie z dnia 19 kwietnia 1012 r. zaktualizowała zawiadomienie z dnia 15 kwietnia 2011 r. wzywając Pablo-Net do przekazania, na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, żądanych wcześniej informacji i dokumentów niezbędnych dla rozstrzygnięcia postępowania wyjaśniającego o sygnaturze RWA-403-15/11/PR/ZT, odnoszących się do 2011 r. Przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją „Firma zlikwidowana” . W związku z tym, że Paweł Kawczyński figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEIDG) prowadzonej w systemie teleinformatycznym przez ministra właściwego do spraw gospodarki jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Pablo–Net Paweł Kawczyński, a wskazany w CEIDG adres głównego miejsca wykonywania działalności przez tego przedsiębiorcę oraz adres do doręczeń zgadza się z adresem, na który Prezes Urzędu kierował wszystkie pisma w postępowaniu wyjaśniającym o sygnaturze RWA-403- 15/11/PR/ZT, Delegatura UOKiK w Warszawie po raz kolejny, pismem z dnia 14 czerwca 2012 r., wezwała Pablo-Net do przekazania, na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, informacji i dokumentów niezbędnych dla rozstrzygnięcia tego postępowania, żądanych w piśmie z dnia 19 kwietnia 2012 r. Przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją „adresat wyprowadził się” . Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 33 zd. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.) domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe, Delegatura UOKiK w Warszawie przyjęła, że adres, na który kierowane były pisma do Pablo-Net w ramach postępowania wyjaśniającego o sygnaturze RWA-403-15/11/PR/ZT, jako widniejący w CEIDG, jest poprawny, a adresat nie podejmował ich w terminie. 3 W związku z tym Delegatura UOKiK w Warszawie, zgodnie z art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznała doręczenie tych pism za dokonane i pozostawiła je w aktach sprawy. W toku postępowania Delegatura w Warszawie pozyskała z Urzędu Komunikacji Elektronicznej, organu nadzorującego rynek usług telekomunikacyjnych oraz prowadzącego rejestr przedsiębiorców telekomunikacyjnych, informację, że przedsiębiorca Paweł Kawczyński prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Pablo- Net Paweł Kawczyński w Raciążu obok adresu dla prowadzonej działalności zgodnego z CEIDG - w Raciążu, wskazał Prezesowi UKE adres korespondencyjny: ul. Kościuszki 15, 09-300 Żuromin, woj. Mazowieckie. Wobec powyższego ponaglające pismo z dnia 10 października 2012 r. wzywające do przekazania danych doręczono na adres w Żurominie. Pablo-Net podjął ww. przesyłkę. Do Delegatury UOKiK w Warszawie nie wpłynęła odpowiedź na żadne z pism skierowanych do Pablo-Net w postępowaniu wyjaśniającym o sygnaturze RWA-403- 15/11/PR/ZT. W tym na ponowne wezwanie z dnia 10 października 2012 r. Uwzględniając powyżej wskazane okoliczności, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UOKiK w Warszawie stwierdził, iż zasadnym jest wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia na Pablo-Net kary pieniężnej za nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W dniu 3 sierpnia 2012 r. zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania. O powyższym oraz o zaliczeniu dokumentów z akt postępowania RWA- RWA-403-15/11/PR/ZT przedsiębiorca zgodnie z przepisami został zawiadomiony pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. Przedsiębiorca nie ustosunkował się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie kary. Należy wskazać, iż Przedsiębiorca w każdym z wezwań pouczony został o sankcji przewidzianej w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy, czyli o możliwości nałożenia przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, kary pieniężnej w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro w przypadku choćby nieumyślnego nieudzielenia przez przedsiębiorcę informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ustawy lub też udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu we wskazanych powyżej wezwaniach zawarł zakres informacji, cel żądania, termin na udzielenie wyjaśnień, pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji, bądź za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. 4 Pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. Prezes UOKiK zawiadomił Przedsiębiorcę o kolejnym zaliczeniu materiału dowodowego w sprawie oraz o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień na gruncie art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy zważył, co następuje W myśl art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej także: ustawa), przedsiębiorcy na żądanie Prezesa UOKiK obowiązani są do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów. Zgodnie z ust. 2 art. 50 ustawy żądanie powinno zawierać: (1) wskazanie zakresu informacji (2) wskazanie celu żądania (3) wskazanie terminu udzielenia informacji (4) pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Obowiązek udzielania wszelkich koniecznych informacji, niezbędnych Prezesowi UOKiK do realizacji ustawowych działań, ciąży na wszystkich przedsiębiorcach, którzy dysponują wiadomościami istotnymi dla prowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowania. Każdy przedsiębiorca, do którego zwróci się Prezes UOKiK z żądaniem udzielenia stosownych informacji, zobowiązany jest do udzielenia odpowiedzi w sposób pełny, w terminie wskazanym przez Prezesa Urzędu, a informacje powinny być rzetelne i prawdziwe. Za niedopełnienie obowiązku udzielenia żądanych przez Prezesa UOKiK informacji na przedsiębiorcę może być nałożona kara pieniężna przewidziana w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, iż art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy uprawnia Prezesa Urzędu do nałożenia kary pieniężnej w wysokości stanowiącej równowartość 50.000.000 euro w przypadku choćby nieumyślnego nieudzielenia przez przedsiębiorcę informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kary pieniężne nakładane w drodze decyzji z tytułu nieudzielenia informacji mają charakter represyjny – nakładane są za naruszenie ustawowego obowiązku udzielenia informacji na żądanie Prezesa UOKiK, prewencyjny – mają zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa, a zagrożenie nimi – potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa UOKiK – nadaje im charakter dyscyplinujący. Takie też stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 5 2004 r. (sygn. akt: III SK 31/04), w którym stwierdził, iż kara pieniężna określona w art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b nieobowiązującej już ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (obecnie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) jest sankcją za niedopełnienie obowiązku i ma ona na celu zniechęcenie przedsiębiorców do nieprzestrzegania obowiązku udzielenia informacji na żądanie Prezesa Urzędu. Wskazane wyżej przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzające obowiązek udzielenia żądanych przez Prezesa UOKiK informacji oraz przewidujące karę pieniężną za jego naruszenie znajdują zastosowanie jedynie w stosunku do przedsiębiorców. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach prowadzonych przed Prezesem Urzędu pod pojęciem „przedsiębiorcy” należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Paweł Kawczyński prowadzący działalność gospodarczą w Raciążu pod firmą Pablo-Net Paweł Kawczyński jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Przedmiotem działalności Przedsiębiorcy jest między innymi działalność w zakresie telekomunikacji przewodowej. Przedsiębiorca działa na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.) i wobec tego jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ( in initio ) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym nie budzi wątpliwości, że Prezes UOKiK mógł od niego wymagać, na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, udzielenia w terminie odpowiedzi na wezwania pod rygorem nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Wbrew wynikającemu z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obowiązkowi, Paweł Kawczyński prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Pablo-Net Paweł Kawczyński nie przekazał żądanych przez Prezesa UOKiK informacji i dokumentów w postępowaniu wyjaśniającym RWA-403-15/11/PR/ZT. Należy wskazać, że Przedsiębiorca był wzywany kilkukrotnie. Na żadne w ww. wezwań nie udzielił odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż na Pawle Kawczyńskim jako na przedsiębiorcy ciąży obowiązek udzielania informacji żądanych przez Prezesa UOKiK w trybie art. 50 ust. 1 i 2 ww. ustawy w wyznaczonym przez ten organ terminie. Naruszenie tego obowiązku polegające na nieudzieleniu przez Przedsiębiorcę odpowiedzi na wezwania Prezesa Urzędu do przekazania stosownych informacji jest w niniejszej sprawie bezsporne. 6 Należy wskazać, że Prezes UOKIK może nałożyć karę pieniężną z tytułu nieudzielenia informacji jeżeli ich nieudzielenie nastąpiło choćby nieumyślne. Kwestia nieumyślności bądź umyślności działania, czyli kwestia działania podejmowanego bez świadomości po stronie przedsiębiorcy lub świadomie, w celu wywołania określonych skutków, które naruszyły prawo, pozostaje bez znaczenia w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężna z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ustawy, gdy ten naruszył swoje obowiązki choćby nieumyślnie. Obowiązkiem Przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie wewnętrznego systemu obiegu korespondencji, aby nie utrudniał on kontaktów z organami administracji publicznej, kontrahentami czy klientami (konsumentami). Wymaga zaznaczenia, że informacje, których przekazania Prezes Urzędu żądał od Przedsiębiorcy były mu niezbędne do realizacji ustawowych działań. Miały one posłużyć do przeprowadzenia analizy czy działania Przedsiębiorcy w ramach prowadzonej przez niego działalności nie naruszają chronionych prawem interesów konsumentów. Należy wskazać, że nieudzielenie odpowiedzi na wezwania Prezesa Urzędu uniemożliwia Prezesowi Urzędu przeprowadzenie analizy i dokonanie oceny zachowań przedsiębiorcy w ramach kompetencji Prezesa UOKiK. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadziła zasadę fakultatywności określonych w art. 106 ust. 2 pkt 2 kar pieniężnych z tytułu nieudzielenia przez przedsiębiorców informacji na żądanie Prezesa UOKiK. W przypadku stwierdzenia naruszenia, choćby nieumyślnie, obowiązku udzielenia informacji, Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną. Mimo, iż uprawnienie do nakładania kar pieniężnych przewidzianych w art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy ma charakter fakultatywny, Prezes UOKiK uznał, że okoliczności rozpatrywanej sprawy w pełni uzasadniają nałożenie na Przedsiębiorcę kary pieniężnej. Wskazany powyżej art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów daje Prezesowi UOKiK możliwość nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości do 50.000.000 euro. Ustawa nie przesądza bezwzględnie wysokości kary nakładanej przez Prezesa UOKiK, który decyduje o tym w każdym konkretnym przypadku, kierując się założeniem, że sankcja musi spełniać funkcję represyjną, jak i prewencyjną. Ustalając wysokość kary pieniężnej, określonej w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy, Prezes UOKiK powinien jednak wziąć pod uwagę okoliczności wynikające z art. 111 ustawy – w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. 7 Mając na uwadze niedopełnienie przez Pawła Kawczyńskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Pablo-Net Paweł Kawczyński obowiązku udzielenia odpowiedzi na wezwania Prezesa UOKiK, który to obowiązek został nałożony na przedsiębiorców w celu umożliwienia skutecznej ochrony interesu publicznego, Prezes Urzędu postanowił nałożyć na niego karę pieniężną w wysokości 8 176 zł (słownie: osiem tysięcy sto siedemdziesiąt sześć złotych), co stanowi równowartość 2 000 euro (słownie: dwa tysiące euro). Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2012 r. – Tabela kursów nr 252/A/NBP/2012, zgodnie z którą kurs euro wynosił 4,0882 zł. Stosownie bowiem do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wartość euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok zgłoszenia zamiaru koncentracji lub nałożenia kary. Wysokość nałożonej kary została ustalona po uwzględnieniu okoliczności wynikających z art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes UOKiK wziął pod uwagę, że Przedsiębiorca nie udzielił informacji i dokumentów żądanych przez Prezesa UOKiK w wezwaniach w postępowaniu RWA-403-15/11/PR/ZT pomimo ich wielokrotnego otrzymania i pouczenia o sankcjach z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy. Uwzględnienia wymaga również fakt, iż żądane przez Prezesa Urzędu informacje są niezbędne w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Delegaturę UOKiK w Warszawie. Brak współpracy ze strony Przedsiębiorcy uniemożliwia Prezesowi Urzędu podejmowanie działań mających na celu ochronę interesów konsumentów - w przedmiotowej sprawie oceny zachowań przedsiębiorcy w kontekście naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Ponadto, ustalając wysokość kary pieniężnej Prezes Urzędu wziął pod uwagę, iż kara za nieudzielenie informacji nakładana w trybie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy może być nałożona w wysokości do 50 000 000 euro i nie jest zależna, zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy, od przychodu uzyskanego przez przedsiębiorcę. Biorąc pod uwagę wszystkie powyżej wskazane okoliczności uznał, iż wysokość kary pieniężnej nałożonej w niniejszej decyzji na Przedsiębiorcę jest adekwatna do okoliczności naruszenia i pozwoli na osiągnięcie w stosunku do Pawła Kawczyńskiego prowadzącego działalność gospodarczą w Raciążu pod firmą Pablo-Net Paweł Kawczyński skutku represyjnego i prewencyjnego. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji. 8 Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie nr: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Dyrektor Delegatury UOKiK w Warszawie Dorota Grudzień-Barbachowska /podpis/ Otrzymuje: