RWA-42/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-6/06/MZ Warszawa, dn. 5 grudnia 2006 r. DECYZJA Nr RWA - 42/2006 Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu, wszcz ę tego z urz ę du, post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Panu Mariuszowi Grzybiakowi prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Handlowo - Us ł ugowe „Dom-bud” Grzybiak Mariusz z siedzib ą w Górze Kalwarii, uznaje si ę , ż e stosowanie przez ww. przedsi ę biorc ę we wzorcu umownym „ Umowa-Zlecenie ” postanowie ń o tre ś ci: - „ W przypadku odst ą pienia przez zamawiaj ą cego od wykonania us ł ugi przez przyjmuj ą cego zlecenie ewentualnie uniemo ż liwienia przyst ą pienia do wykonania us ł ugi, strony zgodnie ustalaj ą , i ż zamawiaj ą cy poniesie koszty, na które sk ł ada si ę ca ł o ść zu ż ytego materia ł u do przygotowania realizacji umowy wraz z kosztami transportu tych materia ł ów do miejsca wykonania us ł ugi wskazanego przez zamawiaj ą cego oraz koszty delegowania pracowników do wykonania tej konkretnej us ł ugi (Przedp ł ata gwarancyjna nie zostanie zwrócona) ” (pkt 1 wzorca umowy), - „ Przyjmuj ą cy zamówienie zastrzega sobie mo ż liwo ść opó ź nienia realizacji us ł ugi ” (pkt 2 wzorca umowy), - „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cego zlecenie ” (pkt 4 wzorca umowy), stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , polegaj ą c ą na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, co stanowi naruszenie art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 1 listopada 2006 r. UZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Warszawie wp ł yn ęł o pismo konsumenta informuj ą ce o stosowaniu niedozwolonych klauzul umownych przez przedsi ę biorc ę Mariusza Grzybiaka prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie monta ż u drzwi, okien, zamków itp. pod firm ą Przedsi ę biorstwo Handlowe - Us ł ugowe „Dom-bud” Grzybiak Mariusz z siedzib ą w Górze Kalwarii (dalej tak ż e: przedsi ę biorca). Z za łą czonej do pisma dokumentacji wynika ł o, i ż przedsi ę biorca w stosunkach z konsumentami pos ł uguje si ę wzorcem umownym zawieraj ą cym w swojej tre ś ci niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego, uznane prawomocnym wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego (dalej: rejestr niedozwolonych klauzul umownych). Maj ą c na uwadze powy ż sze, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2006 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie uznania, i ż stosowanie przez Pana Mariusza Grzybiaka prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Handlowo - Us ł ugowe „Dom-bud” Grzybiak Mariusz z siedzib ą w Górze Kalwarii postanowie ń zawartych we wzorcu umowy o nazwie „Zlecenie - Umowa” o tre ś ci: 1. „ W przypadku odst ą pienia przez zamawiaj ą cego od wykonania us ł ugi przez przyjmuj ą cego zlecenia ewentualnie uniemo ż liwienia przyst ą pienia do wykonania us ł ugi, strony zgodnie ustalaj ą , i ż zamawiaj ą cy poniesie koszty, na które sk ł ada si ę ca ł o ść zu ż ytego materia ł u do przygotowania realizacji umowy wraz z kosztami transportu tych materia ł ów do miejsca wykonania us ł ugi wskazanego przez zamawiaj ą cego oraz koszty delegowania pracowników do wykonania tej konkretnej us ł ugi (Przedp ł ata gwarancyjna nie zostanie zwrócona) ” (pkt 1 wzorca umowy), 2. „ Przyjmuj ą cy zamówienie zastrzega sobie mo ż liwo ść opó ź nienia realizacji us ł ugi ” (pkt 2 wzorca umowy), 3. „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cego zlecenie ” (pkt 4 wzorca umowy) , stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą c ą na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du zawiadamiaj ą c przedsi ę biorc ę o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, wezwa ł go do ustosunkowania si ę do zarzutów zawartych w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania (pismo z dnia 4 sierpnia 2006 r.). W zwi ą zku z tym, i ż przedmiotowe pismo pozosta ł o bez odpowiedzi, Prezes Urz ę du ponownie wezwa ł przedsi ę biorc ę do ustosunkowania si ę do przedstawionych zarzutów (pismo z dnia 12 wrze ś nia 2006 r.) 2 W dniu 25 pa ź dziernika 2006 r. wp ł yn ęł a odpowied ź przedsi ę biorcy, który poinformowa ł , i ż „ odst ę puje od stosowania nieprawid ł owego wzorca umowy zast ę puj ą c go nowym wzorcem ” . Przedsi ę biorca przekaza ł nowy wzorzec „Umowy-Zlecenia”, który nie zawiera ł kwestionowanych przez Prezesa Urz ę du postanowie ń . W niniejszym pi ś mie Pan Mariusz Grzybiak wskaza ł równie ż , i ż nowy wzorzec umowy b ę dzie stosowany od dnia 1 listopada 2006 r. Pismem z dnia 3 listopada 2006 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł przedsi ę biorc ę o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocze ś nie zosta ł wyznaczony termin na zapoznanie si ę strony z materia ł em zebranym w aktach post ę powania. Mimo stosownego zawiadomienia, przedsi ę biorca nie skorzysta ł z uprawnie ń do zapoznania si ę z ca ł o ś ci ą akt sprawy. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje: Pan Mariusz Grzybiak prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Handlowo - Us ł ugowe „Dom-bud” Grzybiak Mariusz, na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy Góra Kalwaria pod numerem 4507. Przedmiotem dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy jest zak ł adanie stolarki budowlanej. W stosunkach z konsumentami Pan Mariusz Grzybiak pos ł uguje si ę wzorcem umownym w rozumieniu art. 384 k.c. zatytu ł owanym „Zlecenie-Umowa”. Po przeprowadzeniu analizy tego wzorca Prezes Urz ę du ustali ł , i ż w jego tre ś ci znajduj ą si ę postanowienia zbie ż ne do postanowie ń wpisanych ju ż do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. W punkcie 1 tego wzorca znajduje si ę zapis w brzmieniu: „ W przypadku odst ą pienia przez zamawiaj ą cego od wykonania us ł ugi przez przyjmuj ą cego zlecenie ewentualnie uniemo ż liwienia przyst ą pienia do wykonania us ł ugi, strony zgodnie ustalaj ą , i ż zamawiaj ą cy poniesie koszty, na które sk ł ada si ę ca ł o ść zu ż ytego materia ł u do przygotowania realizacji umowy wraz z kosztami transportu tych materia ł ów do miejsca wykonania us ł ugi wskazanego przez zamawiaj ą cego oraz koszty delegowania pracowników do wykonania tej konkretnej us ł ugi (Przedp ł ata gwarancyjna nie zostanie zwrócona) ”. W rejestrze klauzul abuzywnych pod numerem 39 znajduje si ę postanowienie o tre ś ci: „ W wypadku rezygnacji przez zamawiaj ą cego z wykonania us ł ugi przez przyjmuj ą cego zlecenie ewentualnie uniemo ż liwienia przyst ą pienia do wykonania us ł ugi, strony zgodnie ustalaj ą , ż e przedp ł ata gwarancyjna nie zostanie zwrócona ” , które zosta ł o uznane za niedozwolone postanowienie umowne przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 31 stycznia 2003 r. (sygn. akt XVII Amc 31/02, wpis do rejestru w dniu 30 czerwca 2003 r.). W pkt 2 „Zlecenia-Umowy” przedsi ę biorca stosuje zapis: „ Przyjmuj ą cy zamówienie zastrzega sobie mo ż liwo ść opó ź nienia realizacji us ł ugi ”. Do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 40 zosta ł o wpisane postanowienie o tre ś ci: „ Przyjmuj ą cy zamówienie zastrzega sobie mo ż liwo ść opó ź nienia realizacji us ł ugi ”, które zosta ł o uznane za niedozwolone postanowienie umowne przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów 3 orzeczeniem z dnia 31 stycznia 2003 r. (sygn. akt XVII Amc 31/02, wpis do rejestru w dniu 30 czerwca 2003 r.). Prezes Urz ę du ustali ł równie ż , i ż Pan Mariusz Grzybiak w pkt 4 stosowanego wzorca umownego zamie ś ci ł postanowienie w brzmieniu: „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cego zlecenie ”. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone znajduje si ę postanowienie o tre ś ci: „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cej zamówienie ”, które zosta ł o uznane za abuzywne przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 31 stycznia 2003 r. (Sygn. akt XVII Amc 31/02). Postanowienie to zosta ł o wpisane w dniu 30 czerwca 2003 r. do rejestru klauzul abuzywnych pod numerem 41. Pan Mariusz Grzybiak ustosunkowuj ą c si ę pismem z dnia 22 pa ź dziernika 2006 r. do sformu ł owanych przez Prezesa Urz ę du zarzutów wskaza ł , i ż odst ę puje od stosowania nieprawid ł owego wzorca umowy zast ę puj ą c go nowym wzorcem. Na dowód powy ż szego przedsi ę biorca przekaza ł nowoopracowany wzorzec umowy. Z przedstawionego wzorca umownego wynika, i ż przedsi ę biorca zmieni ł zakwestionowane zapisy. Wykre ś lona ca ł kowicie zosta ł a tre ść postanowienia pkt 1 stosownie, do którego „ W przypadku odst ą pienia przez zamawiaj ą cego od wykonania us ł ugi (…)(Przedp ł ata gwarancyjna nie zostanie zwrócona ” . Tre ść postanowienia pkt 2 zosta ł a zmieniona na postanowienie w brzmieniu: „ W przypadku, gdy wykonanie us ł ugi w uzgodnionym uprzednio terminie nie jest mo ż liwe z przyczyn le żą cych po stronie zamawiaj ą cego jest on zobowi ą zany powiadomi ć o tym przyjmuj ą cego zalecenie z odpowiednim wyprzedzeniem. W tym przypadku strony uzgodni ą nowy termin wykonania us ł ugi. ” Z kolei tre ść kwestionowanego postanowienia pkt 4 zosta ł a zmieniona na postanowienie w brzmieniu: „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą w ł a ś ciwo ś ci s ą du powszechnego zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego ” . Zgodnie z o ś wiadczeniem przedsi ę biorcy, nowy wzorzec umowy jest stosowany od dnia 1 listopada 2006 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, „ przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów ”. Przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł wskazany w art. 23a ust. 2 tej ustawy, który stanowi: „ za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów ” . 4 Jak wynika z definicji praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, stwierdzenie istnienia przedmiotowej praktyki wymaga spe ł nienia łą cznie dwóch przes ł anek: a) bezprawno ś ci dzia ł ania, b) naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. W uzasadnieniu do projektu rz ą dowego ustawy z dnia 5 lipca 2002 r., nowelizuj ą cej ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów zawarto stwierdzenie, ż e „ Same przepisy art. 23a – 23d nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, ale tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów ” (druk sejmowy nr 366, s. 20). Wskazano bowiem, ż e przepisy reguluj ą ce post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w przewa ż aj ą cej mierze maj ą charakter procesowy. Normy materialnoprawne istotne z punktu widzenia stwierdzenia praktyki znajduj ą si ę natomiast w innych ustawach. Prezes Urz ę du, wydaj ą c decyzje, o których mowa w art. 23c i 23d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, winien zatem stosowa ć przepisy innych ustaw i na ich podstawie ocenia ć , czy dzia ł ania przedsi ę biorcy mia ł y charakter bezprawny. Niemniej, jak wskaza ł S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 25 marca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), w oparciu o art. 23a ust. 2 mo ż na sformu ł owa ć samoistn ą przes ł ank ę bezprawno ś ci, je ż eli ustali si ę , ż e przedsi ę biorca stosowa ł postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. A zatem wykazanie, ż e przedsi ę biorca wprowadzi ł do obrotu wzorzec umowny zawieraj ą cy postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczaj ą c ą przes ł ank ę do uznania bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy. Nale ż y bowiem podnie ść , i ż stosowanie postanowienia, które po uznaniu go przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, jest prawnie zakazane. Prawomocny wyrok SOKiK, wydany po przeprowadzeniu kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy, wskazuj ą cy tre ść postanowie ń wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazuj ą cy ich wykorzystywania ma od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru klauzul abuzywnych skutek wobec osób trzecich (art. 479 43 k.p.c.). Przepis tego artyku ł u rozszerza zatem prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. „ Artyku ł ten dotyczy rozszerzonej prawomocno ś ci materialnoprawnej w znaczeniu podmiotowym. Chodzi o grup ę przypadków takiej prawomocno ś ci, w których wyrok z powodu szczególnego charakteru przedmiotu procesu ma powag ę rzeczy os ą dzonej dla wszystkich i przeciwko wszystkim. Przepis bowiem wyra ź nie stanowi, i ż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, wywo ł uje wi ę c skutek erga omnes ” (H. Ciep ł a w: „Kodeks post ę powania cywilnego. Komentarz.” T. II, wydanie 3, s. 249). Przepis art. 479 43 k.p.c. stanowi ą c, i ż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, nie ogranicza w ż aden sposób kategorii tych podmiotów. Lege non distiguente, wyrok ma skutek wobec wszystkich, tzn. zarówno wobec przedsi ę biorcy, który klauzul ę wprowadzi ł do swoich wzorców umów, jak i do ka ż dego innego przedsi ę biorcy, stosuj ą cego w ł asne warunki umów. Nale ż y zatem przyj ąć , i ż wyrok SOKiK od chwili wpisania klauzuli do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK wywiera skutek wzgl ę dem wszystkich uczestników obrotu. Oznacza to, ż e ż aden z podmiotów uczestnicz ą cych w obrocie prawnym nie mo ż e pos ł ugiwa ć si ę przedmiotowym postanowieniem. Powy ż sze stanowisko potwierdzi ł S ą d Najwy ż szy, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. III SZP 3/06) orzek ł , ż e zakaz stosowania postanowienia wpisanego do rejestru niedozwolonych 5 klauzul umownych obejmuje wszystkich przedsi ę biorców stosuj ą cych wzorce umów w obrocie z konsumentami, a nie tylko tych, których dotyczy ł wyrok b ę d ą cy podstaw ą wpisu do rejestru. Podkre ś lenia wymaga, i ż dla uznania, ż e klauzula wpisana do rejestru i klauzula z ni ą porównywana s ą to ż same w tre ś ci nie jest konieczna dok ł adna literalna identyczno ść tych postanowie ń . Rozbie ż no ść u ż ytych wyra ż e ń , zmiana szyku zdania, czy zastosowanie synonimów nie eliminuje abuzywnego charakteru ocenianego postanowienia. Aby zaistnia ł a mo ż liwo ść uznania dwóch postanowie ń za to ż same wystarczy, by hipoteza zapisu kwestionowanego w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci ł a si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. „… Je ż eli SOKiK uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c, praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 uokik dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty klauzuli ” (tak S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r.). Strona niniejszego post ę powania w wykorzystywanym w obrocie z konsumentami wzorcu umownym zatytu ł owanym „Zlecenie-Umowa” stosuje w pkt 1 zapis o tre ś ci: „ W przypadku odst ą pienia przez zamawiaj ą cego od wykonania us ł ugi przez przyjmuj ą cego zlecenie ewentualnie uniemo ż liwienia przyst ą pienia do wykonania us ł ugi, strony zgodnie ustalaj ą , i ż zamawiaj ą cy poniesie koszty, na które sk ł ada si ę ca ł o ść zu ż ytego materia ł u do przygotowania realizacji umowy wraz z kosztami transportu tych materia ł ów do miejsca wykonania us ł ugi wskazanego przez zamawiaj ą cego oraz koszty delegowania pracowników do wykonania tej konkretnej us ł ugi (Przedp ł ata gwarancyjna nie zostanie zwrócona) ”. W sprawie analogicznego postanowienia umownego SOKiK wypowiedzia ł si ę ju ż w orzeczeniu z dnia 31 stycznia 2003 r. (sygn. XVII Amc 31/02), uznaj ą c za niedozwolone postanowienie w brzmieniu: „ W wypadku rezygnacji przez zamawiaj ą cego z wykonania us ł ugi przez przyjmuj ą cego zlecenie ewentualnie uniemo ż liwienie przyst ą pienia do wykonania us ł ugi, strony zgodnie ustalaj ą , ż e przedp ł ata gwarancyjna nie zostanie zwrócona ”. Postanowienie to zosta ł o wpisane w dniu 30 czerwca 2003 r. do rejestru klauzul abuzywnych pod numerem 39. W ocenie Prezesa Urz ę du, tre ść postanowienie pkt 1 „Umowy-Zlecenia” jest zbie ż na z tre ś ci ą ww. postanowienia umownego wpisanego do rejestru klauzul abuzywnych. Obie analizowane klauzule wy łą czaj ą obowi ą zek zwrotu konsumentowi uiszczonej zap ł aty za niespe ł nione ś wiadczenie w sytuacji, gdy konsument odst ę puje od umowy. Przedmiotowe postanowienia naruszaj ą dyspozycj ę art. 385³ pkt 12 zgodnie, z którym za niedozwolone postanowienie umowne uznaje si ę zapis wy łą czaj ą cy obowi ą zek zwrotu konsumentowi uiszczonej zap ł aty za ś wiadczenie niespe ł nione w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci, je ż eli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania. Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, i ż tre ść postanowienia stosowanego przez przedsi ę biorc ę zawiera si ę w hipotezie zacytowanej klauzuli wpisanej do rejestru, co przes ą dza o jego to ż samo ś ci z tym postanowieniem. W pkt 2 „Zlecenia-Umowy” przedsi ę biorca stosuje zapis: „ Przyjmuj ą cy zamówienie zastrzega sobie mo ż liwo ść opó ź nienia realizacji us ł ugi ”. Pod numerem 39 w rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone znajduje si ę postanowienie o tre ś ci: „ Przyjmuj ą cy zamówienie zastrzega sobie mo ż liwo ść opó ź nienia realizacji us ł ugi ”. S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł je za 6 niedozwolone w wyroku z dnia 31 stycznia 2003 r. (sygn. akt XVII Amc 83/03). Wpisu do rejestru klauzul abuzywnych dokonano w dniu 30 czerwca 2003 r. Tre ść postanowienia pkt 2 jest to ż sama z tre ś ci ą postanowienia uznanego przez SOKiK za niedozwolone. Porównywane klauzule s ą sformu ł owane identycznie. Obie zastrzegaj ą dla przedsi ę biorcy uprawnienie do opó ź nienia si ę z wykonaniem us ł ugi bez ponoszenia ż adnych konsekwencji. Tym samym przedsi ę biorca wy łą cza swoj ą odpowiedzialno ść za szkody poniesione przez konsumenta powsta ł e w wyniku opó ź nienia w ś wiadczeniu us ł ug. Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, i ż postanowienie stosowane przez Pana Mariusza Grzybiaka zawiera si ę w tre ś ci przywo ł anego powy ż ej postanowienia wpisanego do rejestru. Prezes Urz ę du uzna ł równie ż , i ż tre ść postanowienia pkt 4 „Umowy-Zlecenia” w brzmieniu: „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cego zlecenie ” jest to ż sama z postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul abuzywnych pod numerem 41. Postanowienie zamieszczone w rejestrze wskazuje, i ż : „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cej zamówienie ”. Postanowienie to zosta ł o uznane za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 31 stycznia 2003 r. (Sygn. akt XVII Amc 31/02, wpisane równie ż w dniu 30 czerwca 2003 r. do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów rejestru niedozwolonych klauzul umownych.) Tre ść tych postanowie ń jest literalnie identyczna, a zatem, mamy do czynienia z tym samym postanowieniem umownym. Analizowane klauzule wskazuj ą c jako s ą d w ł a ś ciwy do rozstrzygania kwestii spornych pomi ę dzy stronami umowy s ą d miejscowo w ł a ś ciwy dla siedziby przedsi ę biorcy, rodz ą dla konsumenta niekorzystne konsekwencje prawne. Na skutek narzucenia konsumentowi s ą du, który ma by ć w ł a ś ciwy do rozstrzygania kwestii spornych mi ę dzy stronami umowy, konsument ma znacznie utrudnion ą drog ę s ą dow ą . Zapis taki niejednokrotnie zmusza go do prowadzenia sporu s ą dowego w odleg ł ej od jego miejsca zamieszkania miejscowo ś ci. Takie postanowienia stanowi ą klauzul ę abuzywn ą okre ś lon ą w art. 385 3 pkt 23 k.c., gdy ż narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. Uznanie, i ż postanowienia umowne stosowane w obrocie konsumenckim przez Pana Mariusza Grzybiaka s ą to ż same z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone przes ą dza o bezprawno ś ci tego dzia ł ania. Jak wskazano bowiem powy ż ej, art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów formu ł uje samoistn ą przes ł ank ę bezprawno ś ci dzia ł a ń polegaj ą cych na stosowaniu przez przedsi ę biorc ę postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Dla stwierdzenia przez Prezesa Urz ę du stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki, okre ś lonej w art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest tak ż e wykazanie, ż e w wyniku jej stosowania przez przedsi ę biorc ę naruszony zosta ł zbiorowy interes konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, jak i wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by dzia ł anie przedsi ę biorcy zosta ł o skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da si ę z góry oznaczy ć indywidualnie. Wobec tego dzia ł anie to jest w stanie wywo ł a ć niekorzystne nast ę pstwa w odniesieniu do ka ż dego z konsumentów (a nie jedynie wobec okre ś lonego konsumenta) i zagra ż a ono, 7 przynajmniej potencjalnie, interesom ka ż dego z cz ł onków zbiorowo ś ci konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizowa ć . Oczywistym jest bowiem, i ż dzia ł anie Pana Mariusza Grzybiaka jest skierowane do nieoznaczonego kr ę gu odbiorców – oferta przedsi ę biorcy dotyczy ł a bli ż ej nieokre ś lonej liczby klientów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż kwestionowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł anie przedsi ę biorcy narusza zbiorowy interes konsumentów. Wykazanie, i ż dzia ł anie Pana Mariusza Grzybiaka prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie monta ż u drzwi, okien, zamków itp. pod firm ą Przedsi ę biorstwo Handlowe - Us ł ugowe „Dom-bud” Grzybiak Mariusz ma charakter bezprawny i narusza zbiorowy interes konsumentów przes ą dza, i ż dzia ł anie to ma charakter praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocze ś nie, wobec wycofania z obrotu z dniem 1 listopada 2006 r. i wprowadzenia przez przedsi ę biorc ę nowego wzoru umowy „Zlecenie-Umowa”, który nie zawiera w swej tre ś ci niedozwolonych postanowie ń umownych, zdaniem Prezesa Urz ę du, uzasadnione jest uznanie, i ż kwestionowana w przedmiotowej decyzji praktyka zosta ł a zaprzestana. W zwi ą zku z tym uzasadnione jest zako ń czenie prowadzonego post ę powania rozstrzygni ę ciem wydanym na podstawie art. 23e ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis art. 23e ww. ustawy stanowi, i ż w przypadku, gdy przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania. Dodatkowo, nale ż y podkre ś li ć , i ż stosownie do art. 23e ust. 3 ww. ustawy, „ Ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci, o których mowa w ust. 1 (a wi ę c sytuacji, w której przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a ww. ustawy) spoczywa na przedsi ę biorcy .” Zatem, stosownie do powo ł anego przepisu, to przedsi ę biorca obarczony jest ci ęż arem udowodnienia okoliczno ś ci, i ż jego zachowanie przesta ł o narusza ć zakazy praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c uzasadniaj ą cych wydanie decyzji na podstawie art. 23e ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku prowadzonego post ę powania administracyjnego Pan Mariusz Grzybiak pismem z dnia 22 pa ź dziernika 2006 r. o ś wiadczy ł , i ż zaprzesta ł stosowania zakwestionowanych we wzorcu niedozwolonych postanowie ń umownych. Na dowód zaniechania stosowania niedozwolonych postanowie ń umownych przedsi ę biorca przekaza ł nowy wzorzec umowy - jak wskaza ł Pan Mariusz Grzybiak - funkcjonuj ą cy w obrocie od dnia 1 listopada 2006 r. Oceniaj ą c przedstawiony przez przedsi ę biorc ę nowoopracowany wzorzec, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż nie zwiera on w swej tre ś ci kwestionowanych w niniejszej decyzji postanowie ń , zawartych we wcze ś niejszych wzorach umowy. Nie zawiera on zarazem innych, niedozwolonych postanowie ń umownych. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie Prezes Urz ę du uzna ł , i ż stosowanie przez Pana Mariusza Grzybiaka praktyki naruszaj ą cej zbiorowy interes konsumentów zosta ł o zaniechane z dniem wprowadzenia do obrotu nowych wzorów umów tj. w dniu 1 listopada 2006 r. Wobec powy ż szego, orzeka si ę jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du 8 Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Otrzymuje: Pan Mariusz Grzybiak Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe „Dom-Bud” Grzybiak Mariusz ul. Skierniewicka 3/11 05-530 Góra Kalwaria 9