Numer decyzji
RKT-88/2006
Decyzja UOKiK RKT-88/2006
- Data decyzji
- 4 grudnia 2006
Treść rozstrzygnięcia
DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 04. 12. 2006r. RKT – 61 – 72/06/AD DECYZJA Nr RKT -88 /2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080, Dz. U. z 2006r. Nr 157, poz. 1119, Dz. U. Nr 170, poz. 1217) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002r. Nr 18, poz. 172 ze zm.) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Arturowi K., prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Firma „Gamma” i Andrzejowi P., prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Firma „Gamma”, którzy prowadz ą c wspólnie dzia ł alno ść jako Firma Fonograficzna Gamma s.c. w Krakowie, (...), zawieraj ą z konsumentami umowy na odleg ł o ść za po ś rednictwem internetu w sklepie dzia ł aj ą cym pod adresem www.gamma.krakow.pl , na podstawie art. 23 e ust. 2 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 ww. ustawy uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki polegaj ą ce na: 1. Nieudzielaniu konsumentom, najpó ź niej w chwili z ł o ż enia im propozycji zawarcia umowy na odleg ł o ść , rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o imionach i nazwiskach przedsi ę biorców wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.); 2. Nieudzielaniu konsumentom, najpó ź niej w chwili z ł o ż enia im propozycji zawarcia umowy na odleg ł o ść , rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o kosztach dostawy towaru wbrew obowi ą zkowi okre ś lonemu w art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.); 3. Pos ł ugiwaniu si ę w umowach z konsumentami postanowieniem wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, na mocy którego zastrze ż ono, ż e w ł a ś ciwym do rozstrzygania ewentualnych sporów powsta ł ych na tle umowy jest s ą d w ł a ś ciwy ze wzgl ę du na siedzib ę przedsi ę biorców i stwierdza si ę zaniechanie ich stosowania z dniem 11. 09. 2006r. II. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Artura K., prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Firma „Gamma” i Andrzeja P., prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Firma „Gamma”, którzy prowadz ą wspólnie dzia ł alno ść jako Firma Fonograficzna Gamma s.c. w Krakowie, (...), kosztami 1 opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę tych przedsi ę biorców solidarnie do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 48 z ł (s ł ownie: czterdzie ś ci osiem z ł otych ). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Prezesem Urz ę du) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RKT-61- 26/06/AD), w toku którego ustalono, ż e Artur K. i Andrzej P. (zwani dalej tak ż e przedsi ę biorcami), którzy zawieraj ą z konsumentami umowy sprzeda ż y na odleg ł o ść za po ś rednictwem Internetu, mog ą stosowa ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów wymienione w sentencji niniejszej decyzji. W zwi ą zku z tym, w imieniu Prezesa Urz ę du, dnia 04. 09. 2006r. postanowieniem nr 1 (karty nr 1-2) wszcz ę to przeciwko Arturowi K. i Andrzejowi P. post ę powanie w tej sprawie. Postanowieniem nr 2 (karta nr 4) zaliczono w poczet dowodów dokumenty zgromadzone w ramach ww. post ę powania wyja ś niaj ą cego oraz dokumenty rejestrowe uzyskane w ramach czynno ś ci podj ę tych pod sygnatur ą akt RKT-075-15/05/AD. W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorcy poinformowali o tym, ż e w zakresie, jaki obejmowa ł y zarzuty sformu ł owane w postanowieniu o wszcz ę ciu niniejszego post ę powania, dnia 11. 09. 2006r. zosta ł y wprowadzone zmiany (karty nr 15 i 20). Przedsi ę biorcy przekazali dokumenty, o jakie zwróci ł si ę Prezes Urz ę du, a zatem dokumenty rejestrowe (karty nr 16 – 17, 23 – 24), łą cz ą c ą przedsi ę biorców umow ę spó ł ki cywilnej (karty nr 25 – 29) oraz wydruk obejmuj ą cy informacje, jakie s ą zamieszczone na stronie internetowej sklepu (karty nr 21 – 22), w tym regulamin zakupów. Pismem z dnia 16. 11. 2006r. zawiadomiono przedsi ę biorców o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego oraz poinformowano o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy (karta nr 40). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Artur K. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Firma „Gamma” na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Krakowa pod numerem 66558 (karty nr 8 i 24). Andrzej P. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod oznaczeniem Firma „Gamma” na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Krakowa pod numerem 66559 (karty nr 9 i 23). Obaj przedsi ę biorcy prowadz ą dzia ł alno ść wspólnie w ramach spó ł ki cywilnej (karty nr 16, 17, 25 - 29). W zakresie prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci zawieraj ą oni z konsumentami umowy sprzeda ż y p ł yt za po ś rednictwem Internetu poprzez stron ę internetow ą o adresie www.gamma.krakow.pl (karta nr 14). Przy zawieraniu z konsumentami umów na odleg ł o ść przedsi ę biorcy pos ł uguj ą si ę „Regulaminem zakupów” (zwanym dalej tak ż e regulaminem). Podstawowe informacje na temat przedsi ę biorców s ą zamieszczane w witrynie internetowej sklepu poza regulaminem w zak ł adce „o firmie” (karta nr 14). Analiza tre ś ci zawartych na stronie internetowej sklepu informacji wykaza ł a, ż e nie by ł o w ś ród nich danych na temat imion i nazwisk przedsi ę biorców oraz o kosztach dostawy zamówionego towaru (karty nr 12, 14 i 39). Jednocze ś nie przedsi ę biorcy pos ł ugiwali si ę w pkt. 15 „Regulaminu zakupów” nast ę puj ą cym postanowieniem: „S ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania sporów wynikaj ą cych z umowy jest s ą d w ł a ś ciwy dla miejsca wykonania umowy” (karta nr 12). W pi ś mie z dnia 12. 09. 2006r. (karta nr 15) przedsi ę biorcy o ś wiadczyli, ż e ww. braki zosta ł y usuni ę te w ten sposób, i ż podano pe ł n ą informacj ę o ich imionach i nazwiskach, uzupe ł niono informacje na temat kosztów i terminu dostawy zamówionego towaru. Równocze ś nie zmianie uleg ł a klauzula okre ś laj ą ca w ł a ś ciwo ść s ą du, przez który maj ą by ć rozstrzygane ewentualne 2 spory powsta ł e na tle umów zawieranych przez przedsi ę biorców z konsumentami na odleg ł o ść . W pi ś mie z dnia 22. 09. 2006r. (karta nr 20) przedsi ę biorcy o ś wiadczyli, ż e ww. modyfikacje wprowadzono dnia 11. 09. 2006r. Na potwierdzenie tego, ż e zmiany zosta ł y faktycznie przeprowadzone, przes ł ano uzupe ł niony „Regulamin zakupów” wraz z dodatkowymi informacjami przekazywanymi konsumentom (karty nr 21 – 22). Analiza tre ś ci przedstawionego dokumentu wykaza ł a, ż e w regulaminie podaje si ę obecnie imiona i nazwiska przedsi ę biorców. Przedsi ę biorcy zamie ś cili tak ż e na stronie internetowej informacj ę o kosztach dostawy zamówionego towaru (karta nr 21). Zmianie uleg ł równie ż zapis normuj ą cy w ł a ś ciwo ść s ą du powo ł anego do rozstrzygania sporów powsta ł ych na tle umów zawartych przez przedsi ę biorców z konsumentami. Nowowprowadzonemu postanowieniu nadano nast ę puj ą c ą tre ść : „S ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania sporów wynikaj ą cych z umowy jest s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby kupuj ą cego” (karta nr 22). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje. I. Umowy zawierane z konsumentami bez jednoczesnej obecno ś ci obu stron, przy wykorzystaniu ś rodków porozumiewania na odleg ł o ść , a zatem umowy zawierane na odleg ł o ść , podlegaj ą szczególnemu re ż imowi prawnemu ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny. Warunkiem zastosowania przepisów tej ustawy jest to, aby kontrahentem konsumenta by ł przedsi ę biorca, który w ww. sposób zorganizowa ł swoj ą dzia ł alno ść . Z uwagi na unormowanie zawarte w art. 6 ust. 1 uonpk, aby dan ą umow ę zakwalifikowa ć do grupy umów zawartych na odleg ł o ść , musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - stronami umowy musz ą by ć konsument i przedsi ę biorca, - umowa musi by ć zawarta przy wykorzystaniu ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , - umowa musi zosta ć zawarta w ww. sposób w ramach tak zorganizowanej dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy. Z powy ż szego wynika, ż e przedsi ę biorca i konsument nie mog ą jednocze ś nie pozostawa ć w tym samym miejscu, a ich kontakt musi nast ę powa ć z wykorzystaniem ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , np. z wykorzystaniem poczty elektronicznej. By umowa podlega ł a regulacji ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny, musi zosta ć zawarta z wykorzystaniem ś rodka porozumiewania si ę na odleg ł o ść , je ś li przedsi ę biorca w taki sposób zorganizowa ł swoj ą dzia ł alno ść , tj. przynajmniej cz ęść umów zawiera normalnie w ten sposób. W rozwa ż anej sprawie Artur K. i Andrzej P., którzy wspólnie prowadz ą dzia ł alno ść gospodarcz ą w ramach spó ł ki cywilnej o nazwie Firma „Gamma”, zawieraj ą z konsumentami umowy na odleg ł o ść za po ś rednictwem internetu. W zwi ą zku z tym, ż e ww. przedsi ę biorcy prowadz ą sklep, którego oferta jest zamieszczona na stronie internetowej o adresie www.gamma.krakow.pl , nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e prowadz ą oni dzia ł alno ść polegaj ą c ą na zawieraniu z konsumentami umów w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Powy ż sze przes ą dza o tym, ż e do rozwa ż anych w ramach niniejszego post ę powania stosunków prawnych pomi ę dzy przedsi ę biorcami, a konsumentami stosuje si ę zapisy ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny. Art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e „ 1. Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. 2. Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru 3 postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą ca w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów ”. By dosz ł o do naruszenia art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione dwie przes ł anki tj.: - okre ś lone dzia ł anie przedsi ę biorcy musi nosi ć znamiona bezprawno ś ci oraz - dzia ł anie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Pierwsza przes ł anka zostaje spe ł niona, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z prawem tj. zakazane ustaw ą lub, gdy nie dope ł nia on ci ążą cego na nim obowi ą zku. Do naruszenia art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mo ż e zatem doj ść np. w sytuacji niedope ł nienia przez przedsi ę biorc ę ci ążą cych na nim z podstawie art. 9 ust. 1 uonpk obowi ą zków informacyjnych. Na mocy ww. przepisu ustawodawca na ł o ż y ł na przedsi ę biorców zawieraj ą cych z konsumentami umowy na odleg ł o ść obowi ą zek wskazywania przed zawarciem umowy danych identyfikuj ą cych go oraz danych okre ś laj ą cych najistotniejsze kwestie zwi ą zane z zawieran ą umow ą , jej przedmiotem, sposobem i terminem realizacji. Za bezprawne mo ż na uzna ć tak ż e pos ł ugiwanie si ę w umowach z konsumentami postanowieniem wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej równie ż rejestrem) prowadzonego przez Prezesa Urz ę du. Druga z przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni bowiem interesy ogó ł u konsumentów, wi ę kszej ich grupy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W przypadku, gdy dochodzi do naruszenia art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du na mocy art. 23 c ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy i nakazuje zaniechanie jej stosowania. W przypadku, gdy przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, stosownie do art. 23 e ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. 1. Niniejsze post ę powanie wszcz ę to pod zarzutem stosowania przez Artura K. i Andrzeja P. praktyki polegaj ą cej na nieudzielaniu konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o ich imionach i nazwiskach. Dane takie, stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk, powinny zosta ć udost ę pnione konsumentom najpó ź niej w chwili z ł o ż enia im propozycji zawarcia umowy. Bior ą c pod uwag ę sposób zorganizowania funkcjonowania sklepu prowadzonego przez ww. przedsi ę biorców nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e stosowna informacja powinna by ć zamieszczona na stronie internetowej sklepu. Jak ustalono w toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorcy nie informowali konsumentów o powy ż szym (karty nr 12 i 14). Konsekwencj ą ww. czynu jest uznanie przedmiotowej praktyki za niezgodn ą z art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk, a tym samym za bezprawn ą . Niedope ł nienie niniejszego obowi ą zku doprowadzi ł o do naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji sformu ł owanego w art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nale ż y tak ż e stwierdzi ć , ż e nie spe ł niaj ą c obowi ą zku, którego dotyczy pkt. I 1 niniejszej decyzji przedsi ę biorcy godzili w interesy konsumentów. Imiona i nazwiska, to podstawowe dane identyfikuj ą ce osoby fizyczne, w tym przypadku przedsi ę biorców. Znajomo ść imienia i nazwiska okre ś lonego podmiotu jest niezb ę dna w przypadku wyst ą pienia konieczno ś ci sprawdzenia danych dotycz ą cych kontrahenta we w ł a ś ciwym rejestrze przedsi ę biorców lub 4 te ż np. w przypadku konieczno ś ci wyst ą pienia przeciwko przedsi ę biorcy na drog ę s ą dow ą . Niedope ł nienie opisanego obowi ą zku informacyjnego okre ś lonego w tym punkcie decyzji spowodowa ł o, ż e interesy konsumentów zosta ł y naruszone, gdy ż zostali oni pozbawieni mo ż liwo ś ci pe ł nej identyfikacji swoich kontrahentów. Dzia ł aniem tym przedsi ę biorcy naruszyli interesy nieokre ś lonej grupy konsumentów, którzy zapoznawali si ę z informacjami zamieszczonymi na stronie internetowej prowadzonego przez nich sklepu. Praktyka ta by ł a wi ę c wymierzona w nieoznaczon ą grup ę konsumentów, zarówno tych, którzy zawarli umowy, jak i tych, którzy potencjalnie mogli takie umowy zawrze ć . W ś wietle powy ż ej przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e Artur K. i Andrzej P. dopu ś cili si ę naruszenia art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku post ę powania przedsi ę biorcy poinformowali, ż e od dnia 11. 09. 2006r. (karty nr 15 i 20) na stronie internetowej sklepu mo ż na zapozna ć si ę z ich imionami i nazwiskami. Na potwierdzenie tego zosta ł przekazany regulamin zamieszczony w witrynie www.gamma.krakow.pl , który zawiera imiona i nazwiska przedsi ę biorców wraz z nazw ą , pod jak ą prowadz ą oni dzia ł alno ść gospodarcz ą (karta nr 21). W tych okoliczno ś ciach nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e z dniem 11. 09. 2006r. przedsi ę biorcy zaniechali stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w tym punkcie decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec, jak w pkt. I 1 sentencji decyzji. 2. W ramach przedmiotowego post ę powania postawiono Arturowi K. i Andrzejowi P. zarzut niedope ł nienia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w wyniku nieudzielania konsumentom, najpó ź niej w chwili z ł o ż enia im propozycji zawarcia umowy, informacji o kosztach dostawy towaru. Przedmiotowy obowi ą zek informacyjny wynika z regulacji zawartej w art. 9 ust. 1 pkt. 5 uonpk, który stanowi, ż e konsument powinien zosta ć poinformowany w ustawowo okre ś lonym terminie o kosztach, terminie i sposobie dostawy zamówionego towaru. W rozwa ż anym przypadku brak by ł o precyzyjnych danych na temat kosztu dostawy. W zak ł adce „o zamawianiu” wskazywano, ż e do ceny zamówionych towarów nale ż y doliczy ć koszt przesy ł ki, który jest uzale ż niony od taryf pocztowych i wynosi oko ł o 10 z ł (karta nr 39). W zwi ą zku z tym, ż e informacja zawarta na stronie internetowej sklepu by ł a nieprecyzyjna, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e dzia ł anie przedsi ę biorców w niniejszym zakresie by ł o sprzeczne z art. 9 ust. 1 pkt 5 uonpk. Przepis ten konstytuuje bowiem obowi ą zek wskazania konkretnej kwoty, a nie kwoty przewidywalnej, orientacyjnej, która mo ż e zosta ć zmieniona w zale ż no ś ci od okoliczno ś ci faktycznych towarzysz ą cych zawarciu umowy. Naruszaj ą c ww. przepis prawa przedsi ę biorcy dopu ś cili si ę jednocze ś nie naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Stanowisko takie uzasadnia fakt, ż e okre ś lenie, i ż cena dostawy, to oko ł o 10 z ł nie powoduje, i ż konsument wie, ile faktycznie za dostaw ę zap ł aci. Jak wykazano w uzasadnieniu do pkt I 1 niniejszej decyzji w rozwa ż anej sprawie przedsi ę biorcy niedope ł niaj ą c obowi ą zku wynikaj ą cego z art. 9 ust. 1 uonpk i z art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów godzili w zbiorowe interesy konsumentów. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku praktyki rozwa ż anej w tym punkcie decyzji. Na tej podstawie nale ż a ł o stwierdzi ć , i ż dosz ł o do spe ł nienia przes ł anek wymienionych w art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, które pozwalaj ą na stwierdzenie, ż e badane zachowanie przedsi ę biorców stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Jak wynika z o ś wiadcze ń z ł o ż onych przez przedsi ę biorców w toku niniejszego post ę powania dokonali oni modyfikacji zapisów zawartych na stronie internetowej prowadzonego przez nich sklepu. W wyniku tego, od dnia 11. 09. 2006r. konsumenci otrzymuj ą informacj ę , ż e do ceny produktów nale ż y doliczy ć koszt przesy ł ki, który wynosi 11 z ł (karty nr 20 – 21). 5 W ś wietle wy ż ej przedstawionych okoliczno ś ci, na podstawie art. 23 e ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e Artur K. i Andrzej P. stosowali niedozwolon ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów wskazan ą w pkt. I 2 niniejszej decyzji oraz, ż e zaniechali jej stosowania z dniem 11. 09. 2006r. 3. Ostatni z zarzutów stawianych w ramach niniejszego post ę powania dotyczy ł praktyki polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę przez przedsi ę biorców w umowach z konsumentami postanowieniem wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego (zwanego dalej tak ż e kpc). Stosownie do pkt. 15 „Regulaminu zakupów” s ą dem w ł a ś ciwym do rozpatrywania sporów wynikaj ą cych z umowy by ł s ą d w ł a ś ciwy dla miejsca wykonania umowy. Zgodnie z art. 454 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) je ż eli miejsce spe ł nienia ś wiadczenia nie jest oznaczone, ani nie wynika z w ł a ś ciwo ś ci zobowi ą zania, ś wiadczenie powinno by ć spe ł nione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowi ą zania d ł u ż nik mia ł miejsce zamieszkania lub siedzib ą . Zgodnie z tym samym przepisem ś wiadczenie pieni ęż ne powinno by ć spe ł nione w miejscu siedziby wierzyciela w chwili spe ł nienia ś wiadczenia. Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sz ą regulacj ę oraz charakter umów zawieranych przez Artura K. i Andrzeja P. z konsumentami nale ż y stwierdzi ć , ż e miejsce wykonania zawieranych przez nich umów jest zawsze to ż same z miejscem siedziby przedsi ę biorców. Wskazuj ą c na w ł a ś ciwo ść s ą du wyznaczonego wedle miejsca wykonania umowy, a wi ę c tego samego, co s ą d wyznaczony wed ł ug siedziby przedsi ę biorców, wy łą czono mo ż liwo ść wytoczenia powództwa w oparciu o zasad ę wyra ż on ą w art. 27 § 1 kpc, zgodnie z którym powództwo wytacza si ę przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce zamieszkania (siedzib ę ) pozwanego, a wi ę c wed ł ug miejsca zamieszkania konsumenta. Istotne dla niniejszej sprawy jest to, ż e zakres terytorialny dzia ł alno ś ci gospodarczej polegaj ą cej na zawieraniu umów przez internet nie doznaje ogranicze ń podobnych do tych, które wi ążą si ę z prowadzeniem sklepu w formie tradycyjnej. Z uwagi na to istnieje mo ż liwo ść zawierania przez przedsi ę biorców umów z konsumentami, których miejsce zamieszkania jest znacznie oddalone od miejsca siedziby przedsi ę biorców. W sytuacji, gdy miejsce zamieszkania konsumenta znajduje si ę w sporej odleg ł o ś ci od Krakowa, gdzie dzia ł aj ą przedsi ę biorcy, uci ąż liwym warunkiem umownym by ł by warunek wy łą czaj ą cy mo ż liwo ść wytoczenia powództwa przeciwko konsumentowi przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na jego miejsce zamieszkania. Obowi ą zek stawienia si ę przed odleg ł ym s ą dem stanowi ł by niedogodno ść zarówno faktyczn ą , ze wzgl ę du na czas dojazdu, jak i ekonomiczn ą , godz ą c ą w interesy ekonomiczne konsumenta, z uwagi na konieczno ść poniesienia przez niego okre ś lonych kosztów. W ww. rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone figuruje wiele postanowie ń wzorców umownych, na mocy których uznano za w ł a ś ciwy s ą d wyznaczony wed ł ug miejsca siedziby przedsi ę biorcy, a które zosta ł y uznane za klauzule abuzywne przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK). Stosownie do art. 385 1 § 1 Kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W my ś l art. 385 3 pkt 23 Kc, za klauzul ę abuzywn ą uznaje si ę postanowienia nieuzgodnione indywidualnie z konsumentami, które narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. Przepis ten obejmuje swym zakresem tak ż e takie unormowania, na mocy których ustanawia si ę wy łą czn ą w ł a ś ciwo ść s ą du, który nie jest jedynym w ł a ś ciwym wed ł ug przepisów kpc i którego 6 w ł a ś ciwo ść nie wynika z podstawowej zasady wyra ż onej w art. 27 kpc, w wyniku czego sytuacja konsumentów ulega pogorszeniu. Zgodnie z bogatym orzecznictwem SOKiK postanowienia, na mocy których s ą dem w ł a ś ciwym jest s ą d zlokalizowany w miejscu dogodnym wy łą cznie dla przedsi ę biorców, s ą uznawane za niezgodne z prawem. Na potwierdzenie tego nale ż y wskaza ć szereg klauzul umownych tego typu, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umownych uznanych za niedozwolone pod numerami 92, 276, 309, 310, 349, 361, 388, 397, 418, 445, 488, 494, 527, 561, 565, 586, 596, 612, 617, 637, 640, 691, 772 i 784. Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż nie. S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 02. 12. 2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d Apelacyjny wskaza ł te ż , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29. 09. 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Trafno ść wy ż ej opisanego stanowiska potwierdzi ł równie ż S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13. 07. 2006r. (sygn. III SZP 03/06). W ś wietle wy ż ej przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e Artur K. i Andrzej P. pos ł ugiwali si ę przy zawieraniu z konsumentami umów na odleg ł o ść postanowieniem zbie ż nym z tymi, które zosta ł y uznane za niedozwolone, a nast ę pnie wpisane do rejestru pod ww. numerami. Z tego wzgl ę du niniejsz ą praktyk ę przedsi ę biorców nale ż a ł o uzna ć za bezprawn ą . Jak wykazano powy ż ej dzia ł anie to godzi ł o w interesy konsumentów, a z uwagi na charakter dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez ww. przedsi ę biorców, godzi ł o w interesy ogó ł u, a zatem w zbiorowe interesy konsumentów. W toku przedmiotowego post ę powania przedsi ę biorcy o ś wiadczyli, ż e dokonali zmiany w regulaminie, w wyniku której pkt 15 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie: „S ą dem w ł a ś ciwym dla rozpatrywania sporów wynikaj ą cych z umowy jest s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby kupuj ą cego”. W prawdzie postanowienie to tak ż e ogranicza mo ż liwo ś ci wyboru s ą du, przed którym ma si ę toczy ć ewentualne post ę powanie, lecz ograniczenie to nie wp ł ywa niekorzystnie na sytuacj ę konsumentów, gdy ż s ą dem w ł a ś ciwym b ę dzie zawsze s ą d wyznaczony wed ł ug ich miejsca zamieszkania. Ww. zmiana zosta ł a wprowadzona z dniem 11. 09. 2006r. Powy ż sze daje 7 podstaw ę do przyj ę cia, ż e w tym terminie dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w pkt. I 3 niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty tego post ę powania. Post ę powanie w sprawie stosowania przez Artura K. i Andrzeja P., którzy prowadz ą wspólnie dzia ł alno ść w ramach spó ł ki cywilnej Firma Fonograficzna Gamma praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W wyniku tego post ę powania Prezes Urz ę du w punkcie I sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa Urz ę du z przedsi ę biorcami. W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono obci ąż y ć ww. przedsi ę biorców solidarnie kosztami post ę powania w wysoko ś ci 48 z ł (s ł ownie: czterdzie ś ci osiem z ł otych). Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie –S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 8
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RKT-61-72/06/AD
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 47.91 Sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet
- Region
- Małopolskie
- Strony
- Firma Fonograficzna "Gamma" s.c. w Krakowie
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów