RWA-37/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-430–8/04/DJ Warszawa, dn. 23 grudnia 2004 r. DECYZJA Nr RWA-37/2004 Na podstawie art. 105 § 1 kpa w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (teks. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosowanie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.) - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: umarza si ę jako bezprzedmiotowe prowadzone z urz ę du post ę powanie administracyjne w sprawie na ł o ż enia na Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” Sp. z o.o. w Siedlcach kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 101 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, za nieudzielenie informacji żą danych przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 45 ww. ustawy w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym maj ą cym na celu: I. ustalenie, czy mia ł o miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów poprzez zawarcie niedozwolonych postanowie ń umownych (klauzul abuzywnych) we wzorcach umów przedstawianych konsumentom przez szko ł y j ę zykowe i wy ż sze szko ł y niepubliczne, dzia ł aj ą ce na terenie obj ę tym w ł a ś ciwo ś ci ą miejscow ą Delegatury UOKiK w Warszawie, co uzasadnia ł oby podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach – w Kodeksie cywilnym oraz w Kodeksie post ę powania cywilnego. II. ustalenie, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą szkó ł j ę zykowych i wy ż szych szkó ł niepublicznych dzia ł aj ą cych na terenie obj ę tym w ł a ś ciwo ś ci ą miejscow ą Delegatury UOKiK w Warszawie, nie nast ą pi ł o naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zgodnie z ustaw ą z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.); III. ustalenie, czy szko ł y j ę zykowe i wy ż sze szko ł y niepubliczne, dzia ł aj ą ce na terenie obj ę tym w ł a ś ciwo ś ci ą miejscow ą Delegatury UOKiK w Warszawie, nie prowadz ą dzia ł alno ś ci sprzecznej z ustaw ą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.); (sygn. RWA- 40-24/04/DJ). UZASADNIENIE W zwi ą zku z ww. prowadzonym post ę powaniem wyja ś niaj ą cym Prezes Urz ę du, dzia ł aj ą c na podstawie art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w pi ś mie z dnia 22 wrze ś nia 2004 r. wyst ą pi ł do Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” w Siedlcach o przekazanie wszelkich aktualnie stosowanych w kontaktach z konsumentami wzorców umów w rozumieniu art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego (w szczególno ś ci ogólnych warunków umów, wzorów umów, regulaminów i wszelkich innych dokumentów okre ś laj ą cych prawa i obowi ą zki studentów), wszelkich stosowanych materia ł ów reklamowych (broszur, ulotek, konspektów i in.) oraz o udzielenie informacji na temat posiadanych filii i oddzia ł ów na terenie kraju. Zgodnie z dyspozycj ą art. 45 ust. 2 powo ł anej ustawy Prezes Urz ę du w ww. pi ś mie zawar ł zakres informacji, cel żą dania, termin na udzielenie wyja ś nie ń , pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji, b ą d ź za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d. W powo ł anym pi ś mie wyznaczono Szkole 3-dniowy termin na przekazanie żą danych dokumentów i udzielenie informacji. Pismo zosta ł o odebrane przez adresata w dniu 28 wrze ś nia 2004 r., o czym ś wiadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Do dnia 15 listopada br. Delegatura UOKiK w Warszawie nie otrzyma ł a od Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” w Siedlcach informacji i dokumentów, z żą daniem których wyst ą pi ł Prezes Urz ę du w pi ś mie z dnia 22 wrze ś nia 2004 r. Z uwagi na fakt, i ż żą dane od Szko ł y informacje i dokumenty mia ł y istotne znaczenie dla tocz ą cego si ę post ę powania wyja ś niaj ą cego, Delegatura UOKiK W Warszawie podj ęł a decyzj ę o konieczno ś ci wszcz ę cia post ę powania administracyjnego w sprawie na ł o ż enia na wskazany podmiot kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W celu okre ś lenia formy prawnej dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez przedsi ę biorc ę pracownik Urz ę du w drodze telefonicznej zwróci ł si ę do Szko ł y o udzielenie przedmiotowej informacji. W odpowiedzi pracownica Szko ł y poinformowa ł a, ż e Szko ł a J ę zykowa prowadzona jest przez spó ł k ę Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” Sp. z o.o. w Siedlcach. W zwi ą zku z otrzyman ą informacj ą , Delegatura UOKiK w Warszawie wszcz ęł a w imieniu Prezesa Urz ę du post ę powanie administracyjne w sprawie na ł o ż enia na Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” Sp. z o.o. w Siedlcach kary pieni ęż nej za nieudzielenie informacji w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym o sygn. RWA- 40-24/04/DJ. Zawiadamiaj ą c o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, Prezes Urz ę du jednocze ś nie zwróci ł si ę do Szko ł y o ustosunkowanie si ę do zarzutów zawartych w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej oraz wezwa ł spó ł k ę do przekazania odpisu z KRS oraz dokumentów finansowych umo ż liwiaj ą cych ustalenie wysoko ś ci przychodów oraz dochodów uzyskanych przez spó ł k ę w 2003 r. W odpowiedzi na niniejsze zawiadomienie Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów otrzyma ł w dniu 30 listopada 2004 r. pismo od Pana Leszka Czmocha informuj ą ce, ż e nie prowadzi i nie prowadzi ł on dzia ł alno ś ci gospodarczej w formie spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą pod firm ą Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” Sp. z o.o. Z przedmiotowego pisma wynika natomiast, ż e Pan Leszek Czmoch prowadzi ł jako osoba fizyczna dzia ł alno ś c gospodarcz ą wpisan ą do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej pod numerem 15418/2001 pod nazw ą Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean”. Jednak od dnia otrzymania pisma Prezesa Urz ę du wzywaj ą cego do przekazania stosownych 2 dokumentów tj. od dnia 28 wrze ś nia 2004 r. nie prowadzi ju ż dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie organizowania kursów j ę zykowych. Wykre ś lenia wpisu z ewidencji dokonano z dniem 5 pa ź dziernika 2004 r. Pan Leszek Czmoch poinformowa ł tak ż e, ż e w ł a ś ciciel budynku, w którym mie ś ci ł a si ę Szko ł a J ę zykowa prowadzona przez Pana Leszka Czmocha rozwi ą za ł z nim umow ę najmu, a nast ę pnie sam zacz ął prowadzi ć dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie ś wiadczenia us ł ug nauki j ę zyków obcych - w formie spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą pod firm ą zbli ż on ą do nazwy Szko ł y Pana Leszka Czmocha. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje. Stosownie do art. 105 § 1 kpa, gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o umorzeniu. Bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego, o której stanowi powy ż szy przepis, oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie co do istoty. Przy czym przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania, co zostanie ujawnione dopiero w tocz ą cym si ę post ę powaniu. Przyczyny, dla których sprawa b ę d ą ca przedmiotem post ę powania administracyjnego utraci ł a charakter sprawy administracyjnej lub nie mia ł a takiego charakteru jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania, mog ą by ć ró ż norodnej natury. W pi ś miennictwie dzieli si ę te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe. Z przes ł ank ą podmiotow ą mamy do czynienia szczególnie wówczas, gdy w prowadzonym post ę powaniu brak strony post ę powania maj ą cej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygni ę cia. Zauwa ż y ć bowiem nale ż y, ż e w ś wietle art. 28 kpa „ jedyn ą przes ł ank ą uzyskania przez dany podmiot statusu strony post ę powania administracyjnego jest to, czy legitymuje si ę interesem prawnym lub obowi ą zkiem, ze wzgl ę du na który żą da czynno ś ci organu lub którego dotyczy post ę powanie .(A. Wróbel (w) M. Ja ś kowska, A. Wróbel „Kodeks post ę powania administracyjnego. Komentarz”. Zakamycze, 2000). Istot ę interesu prawnego strony w post ę powaniu administracyjnym niejednokrotnie rozwa ż a ł Naczelny S ą d Administracyjny. Podkre ś li ł on m.in., ż e „ Interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty wi ę c jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnie ć norma prawa przewiduj ą ca w okre ś lonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu mo ż liwo ść wydania okre ś lonego aktu” (wyrok NSA z dnia 27 wrze ś nia 2001 r., I SA 2326/00) oraz, ż e „ Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza si ę do ustalenia zwi ą zku o charakterze materialnoprawnym mi ę dzy obowi ą zuj ą c ą norm ą prawa administracyjnego materialnego a sytuacj ą prawn ą konkretnego podmiotu prawa, polegaj ą c ą na tym, ż e akt stosowania tej normy mo ż e mie ć wp ł yw na sytuacj ę prawn ą tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Je ż eli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpo ś redniego wp ł ywu na sfer ę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie mo ż na mówi ć o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w post ę powaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej ” (wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99). W toku niniejszego post ę powania wynikn ęł o, ż e Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszcz ął post ę powanie w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż naj za nieudzielenie informacji wzgl ę dem innego podmiotu ani ż eli podmiot, którego wezwa ł w imieniu Prezesa Urz ę du do przekazania tych informacji w pi ś mie z dnia 22 wrze ś nia 2004 r. 3 Wezwanie do przekazania wszelkich stosowanych w kontaktach z konsumentami wzorców umów w rozumieniu art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego, wszelkich materia ł ów reklamowych oraz o udzielenie informacji na temat posiadanych filii i oddzia ł ów na terenie kraju zosta ł o skierowane do Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” w Siedlcach. Pod t ą nazw ą w czasie dostarczenia ww. wezwania dzia ł alno ść gospodarcz ą formalnie prowadzi ł jeszcze Pan Leszek Czmoch. W ci ą gu kilku nast ę pnych dni, po wypowiedzeniu przez w ł a ś ciciela umowy najmu lokalu, w którym mie ś ci ł a si ę Szko ł a J ę zykowa, Pan Leszek Czmoch zaprzesta ł prowadzenia dzia ł alno ś ci. Pod tym samym adresem powsta ł a jednak nowa Szko ł a J ę zyków Obcych prowadzona przez spó ł k ę Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” Sp. z o.o. Z uwagi na zbie ż no ść nazwy nowego przedsiebiorcy i nazwy, pod jak ą prowadzi ł dzia ł alno ść gospodarcz ą Pan Leszek Czmoch, Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie mylnie przyj ął , ż e spó ł ka Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” Sp. z o.o. jest tym samym przedsi ę biorc ą , do którego skierowa ł wezwanie z dnia 22 wrze ś nia 2004 r. W konsekwencji Urz ą d wszcz ął post ę powanie w sprawie na ł o ż enia kary za nieudzielenie informacji wzgl ę dem podmiotu, na którego nie na ł o ż ono uprzednio obowi ą zku udzielania jakichkolwiek informacji. Wskaza ć nale ż y, ż e wszcz ę cie post ę powania wzgl ę dem nielegitymowanego podmiotu ś wiadczy o bezprzedmiotowo ś ci post ę powania, gdy ż brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kpc – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem niniejszej Delegatury. Otrzymuje: Centrum Szkolenia J ę zyków Obcych „Lean” Sp. z o.o. ul. Pi ł sudskiego 9 08-100 Siedlce 4