RWA-29/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-4/07/MM Warszawa, dn. 13 wrze ś nia 2007 r. DECYZJA Nr RWA-29/2007 I. Na podstawie art. 23f ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zosta ł o uprawdopodobnione, i ż Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Siedlcach stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą ce na: 1. stosowaniu wzorców umownych: Umowa o zaopatrzenie w wod ę , Umowa o odprowadzanie ś cieków oraz Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858) nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi, ilo ś ci dostarczanej wody i maksymalnej ilo ś ci odprowadzanych ś cieków, 2. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niewskazanie w stosowanych wzorcach umownych: Umowa o zaopatrzenie w wod ę , Umowa o odprowadzanie ś cieków oraz Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji § 6 ust. 4 Uchwa ł y Nr XXXVII/343/2006 Rady Gminy Siedlce z dnia 19 stycznia 2006 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na terenie gminy Siedlce oraz wbrew dyspozycji § 6 ust. 4 Uchwa ł y Nr XL/645/2005 Rady Miasta Siedlce z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, miejsca publikacji tych Regulaminów, 3. naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niezamieszczenie w stosowanych wzorcach umownych: Umowa o zaopatrzenie w wod ę , Umowa o odprowadzanie ś cieków oraz Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ustale ń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków okre ś lonych w art. 18 pkt 2-9 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków - co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz po wprowadzeniu do obrotu prawnego przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Siedlcach nowoopracowanych wzorów Umów o zaopatrzenie w wod ę , Umów o odprowadzanie ś cieków oraz Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007, oraz po z ł o ż eniu zobowi ą zania przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Siedlcach ww. pismem do dokonania odpowiednich zmian we wszystkich zawartych dotychczas wed ł ug kontrolowanych wzorów umowach do dnia 31 grudnia 2007 r. – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Siedlcach obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania. II. Na podstawie art. 23f ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Siedlcach obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 10 listopada 2007 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r., stosownie do wzorów Umów o zaopatrzenie w wod ę , Umów o odprowadzanie ś cieków oraz Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r., stosownie do wzorów Umów o zaopatrzenie w wod ę , Umów o odprowadzanie ś cieków oraz Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz.. FE/985/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r., na podstawie wzorów Umów o zaopatrzenie w wod ę , Umów o odprowadzanie ś cieków oraz Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007. 2. nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Siedlcach obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 10 stycznia 2008 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które ma zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona do dnia 31 grudnia 2007 r., stosownie do wzorów Umów o zaopatrzenie w wod ę , Umów o odprowadzanie 2 ś cieków oraz Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona do dnia 31 grudnia 2007 r., stosownie do wzorów Umów o zaopatrzenie w wod ę , Umów o odprowadzanie ś cieków oraz Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych do dnia 31 grudnia 2007 r., na podstawie wzorów Umów o zaopatrzenie w wod ę , Umów o odprowadzanie ś cieków oraz Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. RWA-40-16/06/PB), maj ą ce na celu badanie zasad dostawy wody lub odprowadzania ś cieków stosowanych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne wobec konsumentów - indywidualnych odbiorców us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych w miejscowo ś ciach na terenie województwa mazowieckiego. Konieczno ść wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania uzasadniona by ł a uzyskanymi przez Delegatur ę UOKiK w Warszawie informacjami, z których wynika ł o, i ż w zwi ą zku ze ś wiadczeniem tych us ł ug, mo ż liwe s ą naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, jak równie ż ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 123 poz. 858 ze zm.). W toku prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e Prezesem UOKiK lub Prezesem Urz ę du) wyst ą pi ł m.in. do Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Siedlcach (dalej tak ż e jako: Spó ł ka, Przedsi ę biorca lub Przedsi ę biorstwo) o przes ł anie wszelkich wzorców umownych stosowanych w obrocie z odbiorcami us ł ug Spó ł ki. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urz ę du Spó ł ka przes ł a ł a wzór Umowy o zaopatrzenie w wod ę , Umowy o odprowadzanie ś cieków, Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Umowy o przy łą czenie do sieci , Uchwa łę Nr XXXVII/343/2006 Rady Gminy Siedlce z dnia 19 stycznia 2006 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na terenie gminy Siedlce oraz Uchwa łę Nr XL/645/2005 Rady Miasta Siedlce z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, wobec czego wszcz ę cie post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2007 r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Siedlcach praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: 1. stosowaniu wzorców umownych: Umowa o zaopatrzenie w wod ę , Umowa o odprowadzanie ś cieków oraz Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym 3 zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858) nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi, ilo ś ci dostarczanej wody i maksymalnej ilo ś ci odprowadzanych ś cieków, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niewskazanie w stosowanych wzorcach umownych: Umowa o zaopatrzenie w wod ę , Umowa o odprowadzanie ś cieków oraz Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji § 6 ust. 4 Uchwa ł y Nr XXXVII/343/2006 Rady Gminy Siedlce z dnia 19 stycznia 2006 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na terenie gminy Siedlce oraz wbrew dyspozycji § 6 ust. 4 Uchwa ł y Nr XL/645/2005 Rady Miasta Siedlce z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, miejsca publikacji tych Regulaminów, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 2w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. naruszeniu obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niezamieszczenie w stosowanych wzorcach umownych: Umowa o zaopatrzenie w wod ę , Umowa o odprowadzanie ś cieków oraz Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ustale ń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków okre ś lonych w art. 18 pkt 2-9 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, co mo ż e stanowi ć praktyk ę okre ś lon ą w art. 23a ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2007 r. zaliczono w poczet dowodów w niniejszym post ę powaniu: • Odpis z Krajowego Rejestru Przedsi ę biorców, • Uchwa łę Nr XL/645/2005 Rady Miasta Siedlce z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, • Uchwa łę Nr XXXVII/343/2006 Rady Gminy Siedlce z dnia 19 stycznia 2006 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na terenie gminy Siedlce, • Wzorce umowne: Umowa o zaopatrzenie w wod ę , Umowa o odprowadzanie ś cieków, Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Umowa o przy łą czenie do sieci, uzyskane przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego oraz: • Decyzj ę Prezydenta Miasta Siedlce nr GKM. 7050-2-3/02 z dnia 22.11.2002 r. zezwalaj ą c ą Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Siedlcach na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Miasta Siedlce, • Decyzj ę Wójta Gminy Siedlce nr GPIRiG 7033-1/2003 z dnia 08.01.2003 r. zezwalaj ą c ą Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Siedlcach na 4 prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Gminy Siedlce, uzyskane przez Prezesa Urz ę du w toku post ę powania antymonopolowego nr RWA-411-5/07/NP. W dniu 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 131 ust. 1 ww. ustawy Do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i niezako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe . W zwi ą zku z tym, wszcz ę te w dniu 23 lutego 2007 r. post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów toczy ł o si ę w dalszym ci ą gu na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w pi ś mie z dnia 24 kwietnia 2007 r., Spó ł ka poinformowa ł a, i ż zmieni ł a wzory kontrolowanych umów stosownie do zastrze ż e ń Prezesa Urz ę du, na dowód czego przekaza ł a nowoopracowane wzory Umowy o zaopatrzenie w wod ę , Umowy o odprowadzanie ś cieków oraz Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , jak równie ż kserokopie dwóch umów zawartych na podstawie nowych wzorów Umowy o zaopatrzenie w wod ę oraz Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Jednocze ś nie Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę , i ż do dnia 31 grudnia 2007 r. zast ą pi umowy zawarte dotychczas na podstawie wzorów kontrolowanych w niniejszym post ę powaniu umowami zawartymi na podstawie wzorów przekazanych wraz z pismem z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007. W pi ś mie z dnia 10 sierpnia 2007 r. Spó ł ka o ś wiadczy ł a, i ż podj ęł a starania o zast ą pienie wszystkich dotychczas zawartych umów umowami na podstawie nowoopracowanych wzorów. Przedsi ę biorca zadeklarowa ł , i ż zast ą pienia umów zawartych na podstawie innych ni ż kontrolowane w niniejszym post ę powaniu wzorów umów dokona do ko ń ca 2009 r. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2007 r. zaliczone zosta ł o w poczet dowodów w post ę powaniu prowadzonym w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów pismo Przedsi ę biorcy z dnia 12 marca 2007 r. uzyskane przez Prezesa Urz ę du w toku post ę powania antymonopolowego (sygn. RWA-411- 5/07/NP), zawieraj ą ce informacje dotycz ą ce liczby us ł ugobiorców Spó ł ki oraz zawartych dotychczas umów. Prezes UOKiK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Siedlcach jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, prowadz ą cym dzia ł alno ść w formie jednoosobowej spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze S ą dowym przy S ą dzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie, XXI Wydzia ł Gospodarczy, pod numerem KRS 0000080539. Udzia ł y w kapitale zak ł adowym Spó ł ki posiadaj ą Miasto Siedlce (46.825 udzia ł ów) oraz Gmina Siedlce (10.811 udzia ł ów). Przedmiotem dzia ł ania Przedsi ę biorcy jest m.in. dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody, us ł ugi zwi ą zane ze ś ciekami oraz us ł ugi zwi ą zane z monta ż em instalacji wodno-kanalizacyjnych. Dzia ł alno ść w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków Spó ł ka prowadzi na podstawie zezwole ń na prowadzenie dzia ł alno ś ci zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, udzielonych decyzjami: 5 Prezydenta Miasta Siedlce z dnia 22 listopada 2002 r. oraz Wójta Gminy Siedlce z dnia 8 stycznia 2003 r. Obszarem dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorcy, obj ę tym przedmiotowymi zezwoleniami, jest Miasto Siedlce oraz Gmina Siedlce. Na obszarze dzia ł ania Spó ł ki obowi ą zuj ą – jako akty prawa miejscowego – dwa Regulaminy dostarczania wody i odprowadzania ś cieków: Uchwa ł a Nr XXXVII/343/2006 Rady Gminy Siedlce z dnia 19 stycznia 2006 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na terenie gminy Siedlce oraz Uchwa ł a Nr XL/645/2005 Rady Miasta Siedlce z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Na dzie ń 12 marca 2007 r. Przedsi ę biorstwo posiada ł o 8.347 odbiorców us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych, w tym wed ł ug kontrolowanych przez Prezesa UOKiK wzorów Umów o zaopatrzenie w wod ę , Umów o odprowadzanie ś cieków oraz Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartych zosta ł o 588 umów. Umowy z 5.361 odbiorcami zawarte zosta ł y na podstawie innych ni ż b ę d ą ce przedmiotem niniejszego post ę powania wzorów. Wzgl ę dem pozosta ł ych odbiorców Spó ł ka ś wiadczy us ł ugi bez zawarcia pisemnej umowy. Zarzuty postawione Spó ł ce dotyczy ł y braku – w ww. wzorcach – postanowie ń odnosz ą cych si ę do: 1. ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi, ilo ś ci dostarczanej wody i maksymalnej ilo ś ci odprowadzanych ś cieków, 2. informacji na temat miejsca publikacji Regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ś cieków oraz 3. ustale ń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie dzia ł alno ś ci zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Wraz z pismem z dnia 24 kwietnia 2007 r. Przedsi ę biorca przekaza ł nowoopracowane wzory Umowy o zaopatrzenie w wod ę , Umowy o odprowadzanie ś cieków oraz Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, których analiza pozwoli ł a na nast ę puj ą ce ustalenia: Stosownie do pierwszego zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorców umownych, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi, ilo ś ci dostarczanej wody i maksymalnej ilo ś ci odprowadzanych ś cieków, ww. wzory uzupe ł nione zosta ł y o zapisy dotycz ą ce ilo ś ci dostarczanej wody, wymaganego ci ś nienia wody, wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz maksymalnej ilo ś ci odprowadzanych ś cieków. Stosownie do drugiego zarzutu naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez niewskazanie w stosowanych wzorcach umownych, wbrew dyspozycji § 6 ust. 4 Uchwa ł y Nr XXXVII/343/2006 Rady Gminy Siedlce z dnia 19 stycznia 2006 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na terenie gminy Siedlce oraz wbrew dyspozycji § 6 ust. 4 Uchwa ł y Nr XL/645/2005 Rady Miasta Siedlce z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, miejsca publikacji tych Regulaminów, ww. wzorce uzupe ł nione 6 zosta ł y o postanowienia dotycz ą ce miejsca publikacji Regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Stosownie do trzeciego zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów poprzez stosowanie wzorców umownych, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków nie zawieraj ą postanowie ń informuj ą cych konsumenta o ustaleniach zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, decyzje w sprawie zezwole ń stanowi ą za łą czniki do ka ż dego z nowoopracowanych wzorów umów.. Analiza zmian dokonanych przez Spó ł k ę wykaza ł a, i ż nowe wzory umów spe ł niaj ą standardy okre ś lone w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przepisach wykonawczych na jej podstawie wydanych oraz Regulaminach dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, a tym samym ich stosowanie nie zagra ż a zbiorowemu interesowi konsumentów. Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: I. Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przepis art. 23f ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych we wniosku lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 23a, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . W zwi ą zku z powy ż szym, dla zastosowania art. 23f ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczno ść uprawdopodobnienia naruszenia przez Spó ł k ę przepisu art. 23a ww. ustawy. Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem suma indywidualnych interesów konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Zgodnie z uzasadnieniem projektu rz ą dowego ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. nowelizuj ą cej ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów Same przepisy art. 23a-23d nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, ale tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów (Druk Sejmowy nr 366, s. 20). Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. (por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s. 117-118). Przepisy reguluj ą ce post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w wi ę kszo ś ci maj ą charakter procesowy. Materialnoprawne przes ł anki, istotne z punktu widzenia wydania decyzji, znajduj ą si ę w innych ni ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów aktach prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego. Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 97.78.483) ź ród ł ami powszechnie 7 obowi ą zuj ą cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s ą : Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy mi ę dzynarodowe oraz rozporz ą dzenia. Ź ród ł ami powszechnie obowi ą zuj ą cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s ą na obszarze dzia ł ania organów, które je ustanowi ł y, akty prawa miejscowego. Prezes Urz ę du oceniaj ą c zachowanie Przedsi ę biorcy pod k ą tem ewentualnego naruszenia przepisów zakazuj ą cych stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, musi stosowa ć inne akty prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego i na ich podstawie stwierdzi ć , czy dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o bezprawne. Jak wy ż ej wspomniano, art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jako godz ą ce w nie bezprawne zachowanie przedsi ę biorcy, natomiast w ust. 2 tego ż artyku ł u znajduje si ę przyk ł adowe wyliczenie zachowa ń przedsi ę biorców uwa ż anych za naruszaj ą ce zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umie ś ci ł stosowanie postanowie ń wzorów umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, naruszenie przez przedsi ę biorc ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą ca w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek, mianowicie zaistnie ć musi - po pierwsze - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, które - po drugie - narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowy interes dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie zbiorowych interesów konsumentów mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku. W przedmiotowej sprawie Spó ł ce postawione zosta ł y zarzuty stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonych zarówno w art. 23a ust. 1 jak i w art. 23a ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Przedsi ę biorstwu zarzucono naruszenie wymienionych w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (dalej tak ż e: Ustawa) wymogów co do tre ś ci umów. Podstaw ą zarzutów wobec Spó ł ki jest ponadto przepis art. 23a ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowaniem Przedsi ę biorcy, które wyczerpuje jedn ą z przes ł anek okre ś lon ą w katalogu niedozwolonych praktyk, jest naruszenie przez Spó ł k ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a tym samym stosowanie praktyk niezgodnych z § 6 ust. 4 Uchwa ł y Nr XXXVII/343/2006 Rady Gminy Siedlce z dnia 19 stycznia 2006 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na terenie gminy Siedlce oraz § 6 ust. 4 Uchwa ł y Nr XL/645/2005 Rady Miasta Siedlce z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków (dalej: Regulaminy), a tak ż e z art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy. 1. Uprawdopodobnienie bezprawno ś ci dzia ł ania w rozumieniu art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Podstaw ą ś wiadczenia us ł ug w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków jest umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Do zawarcia umowy dochodzi poprzez zaakceptowanie przez konsumentów warunków umowy przedstawionych im przez Przedsi ę biorstwo w formie wzorca umownego. Tym samym wzorce umowy, b ę d ą ce przedmiotem niniejszego post ę powania, kierowane s ą do nieoznaczonego kr ę gu osób, 8 co uzasadnia przypuszczenie, ż e ewentualne bezprawne dzia ł anie Przedsi ę biorcy mo ż e narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Do zawieranych mi ę dzy Spó ł k ą a indywidualnymi odbiorcami jej us ł ug umów o ś wiadczeniu us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych ma zastosowanie ustawowe ograniczenie zasady swobody umów. W przypadku umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków minimalna tre ść stosunku umownego uregulowana zosta ł a bezwzgl ę dnie wi ążą co w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Ustawa w Rozdziale 2 okre ś la warunki zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Stosownie do art. 6 ust. 1 Ustawy dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartej pomi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo- kanalizacyjnym a odbiorc ą us ł ug, która zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1-6 Ustawy zawiera w szczególno ś ci postanowienia dotycz ą ce: 1) ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, 2) sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , 3) praw i obowi ą zków stron umowy, 3a) warunków usuwania awarii przy łą czy wodoci ą gowych lub przy łą czy kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu odbiorcy us ł ug, 4) procedur i warunków kontroli urz ą dze ń wodoci ą gowych oraz urz ą dze ń kanalizacyjnych, 5) ustale ń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, 6) okresu obowi ą zywania umowy oraz odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Przedstawiony przez Spó ł k ę wzorzec umowny nie spe ł nia ustawowych wymogów co do tre ś ci Umowy, co sta ł o si ę podstaw ą omówionych poni ż ej zarzutów. Zarzut 1: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy Analiza postanowie ń wzorca umownego doprowadzi ł a do postawienia Spó ł ce zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorców umownych, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie okre ś lenia wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz ilo ś ci dostarczanej wody i maksymalnej ilo ś ci odprowadzanych ś cieków. Przepis art. 6 ust. 3 pkt 1 Ustawy zobowi ą zuje do okre ś lenia w umowie ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug oraz warunków ich ś wiadczenia. Tak ż e Regulaminy zawieraj ą postanowienia, które okre ś laj ą wymogi stawiane Umowie w zakresie regulacji ilo ś ci i jako ś ci dostarczanej wody i odprowadzanych ś cieków. Zgodnie z § 4 ust. 1 obu Regulaminów, które b ę d ą c aktami prawa miejscowego, powszechnie obowi ą zuj ą cego na obszarze dzia ł ania organów, które go ustanowi ł y, s ą wi ążą ce dla Odbiorców us ł ug Spó ł ki na terenie Miasta Siedlce i Gminy Siedlce, umowa powinna okre ś la ć ilo ść dostarczanej wody oraz maksymalne ilo ś ci dostarczanych ś cieków. Tymczasem przedstawione wzorce umowne nie zawieraj ą ani postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci dostarczanej wody, ani postanowie ń okre ś laj ą cych maksymaln ą ilo ść odprowadzanych ś cieków. W przedmiocie jako ś ci ś wiadczonych us ł ug Umowy zawieraj ą w § 5 postanowienia dotycz ą ce ci ą g ł o ś ci i niezawodno ś ci dostarczania wody lub odprowadzania ś cieków. Wzorce 9 umowne: Umowa o odprowadzanie ś cieków oraz Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków okre ś laj ą odpowiednio w § 5 ust. 1 i § 5 ust. 3 – zgodnie z ustawowym wymogiem – maksymalny poziom zanieczyszcze ń odprowadzanych ś cieków. Brak natomiast we wzorcach: Umowa o zaopatrzenie w wod ę oraz Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków analogicznego okre ś lenia poziomu jako ś ci dostarczanej wody. Z § 5 ust. 2 obu wzorców wynika jedynie, i ż jako ść dostarczanej wody, przeznaczonej do spo ż ycia przez ludzi, powinna by ć nale ż yta i odpowiada ć wymogom okre ś lonym przez Ministra Zdrowia. Brak jest natomiast okre ś lenia parametrów jako ś ciowych wody o nale ż ytej jako ś ci oraz wskazania nazwy i miejsca publikacji aktu, w którym parametry te zosta ł y okre ś lone. Ponadto wzorce umowne: Umowa o zaopatrzenie w wod ę oraz Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków nie okre ś laj ą wymaganego ci ś nienia wody. Zgodnie z § 5 ust. 2 obu wzorców Przedsi ę biorstwo zobowi ą zane jest do dostarczania wody o ci ś nieniu umo ż liwiaj ą cym normalne u ż ytkowanie wody. Umowy nie precyzuj ą natomiast, jakie ci ś nienie b ę dzie odpowiada ć temu warunkowi i nie wskazuj ą przepisów, w których w ł a ś ciwe parametry ci ś nienia wody zosta ł y okre ś lone. Z postanowie ń ustawowych jasno wynika, ż e kwestia ilo ś ci i jako ś ci us ł ug powinna by ć okre ś lona w umowie, co we wzorcach umownych przedstawionych przez Spó ł k ę nie znalaz ł o odzwierciedlenia. Konsument ma prawo oczekiwa ć us ł ug na poziomie co najmniej takim, jaki okre ś lono we w ł a ś ciwych przepisach. W sytuacji, gdy umowy nie precyzuj ą jako ś ci dostarczanej wody ani jej ci ś nienia, Odbiorca us ł ug pozostaje w niewiedzy co do jako ś ci us ł ug, jakiej ma prawo si ę domaga ć w ramach stosunku umownego ze Spó ł k ą . Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, za uprawdopodobnione nale ż y uzna ć , i ż niezamieszczenie w Umowie postanowie ń dotycz ą cych ilo ś ci i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug w zakresie wymaganego ci ś nienia wody, jako ś ciowych wymaga ń , jakim winna odpowiada ć woda przeznaczona do spo ż ycia przez ludzi oraz ilo ś ci dostarczanej wody i maksymalnej ilo ś ci dostarczanych ś cieków jest bezprawne. 2. Uprawdopodobnienie naruszenia obowi ą zku informacyjnego, o którym mowa w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów W ś ród zachowa ń przedsi ę biorców szczególnie niebezpiecznych dla zbiorowych interesów konsumentów, ustawodawca wymienia w art. 23a ust. 2 naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Prawo do rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jest jednym z fundamentalnych praw konsumenta. Profesjonalista – a takim jest Przedsi ę biorca - jest obowi ą zany poinformowa ć konsumenta, b ę d ą cego z zasady s ł absz ą stron ą stosunku umownego, o istotnych okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny. Obowi ą zek informowania partnera o istotnych okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu, jego przedmiotu i tre ś ci, przedmiotu ś wiadczenia, a tak ż e powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny – jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania, dotycz ą cego zarówno stadium przedkontraktowego, jak i wszelkich dalszych faz ju ż istniej ą cego stosunku prawnego (por. E. Łę towska: „Prawo umów konsumenckich”, Wydawnictwo C.H. BECK 2002 r., s. 159 i n.). Tak ż e Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w sprawie Spó ł ki INNO (wyrok z dnia 7 marca 1990 r., C-362/88, Zb. Orz. I-667) stwierdzi ł , ż e prawo konsumenta do informacji jest jednym z jego zasadniczych praw, bowiem brak pe ł nej wiedzy uniemo ż liwia konsumentowi swobod ę oceny i wyboru, ograniczaj ą c wolno ść jego decyzji rynkowych. Tym bardziej informacyjny obowi ą zek przedsi ę biorcy nabiera donios ł o ś ci w sprawach, w których konsument ma do czynienia z kontrahentem posiadaj ą cym na w ł a ś ciwym rynku pozycj ę monopolistyczn ą b ą d ź dominuj ą c ą . W przedmiotowej sprawie charakter ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug przes ą dza o tym, i ż jest ona na lokalnym rynku 10 zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków monopolist ą . Tym samym pozycja odbiorcy us ł ug wodno – kanalizacyjnych jest du ż o s ł absza ni ż konsumenta w warunkach pe ł nej konkurencji. Nie mo ż e on bowiem dokona ć wyboru innego kontrahenta i najcz ęś ciej nie ma wp ł ywu na tre ść łą cz ą cego go z przedsi ę biorc ą stosunku prawnego. St ą d w przedmiotowej sprawie obowi ą zek profesjonalisty do czynienia zado ść generalnej zasadzie lojalnego kontraktowania w zakresie rzetelnego i prawdziwego informowania konsumentów o wszystkich istotnych elementach stosunku umownego nabiera szczególnej donios ł o ś ci. W zwi ą zku z tym naruszenie obowi ą zków informacyjnych uprawdopodabnia postawione Spó ł ce, omówione poni ż ej zarzuty. Zarzut 2: naruszenie § 6 ust. 4 Regulaminów Podstaw ą drugiego postawionego Spó ł ce w niniejszym post ę powaniu zarzutu jest podejrzenie naruszenia przez ni ą art. 23a ust. 2 w zw. z ust. 1 poprzez niedope ł nienie wynikaj ą cego z § 6 ust. 4 obu Regulaminów obowi ą zku informacyjnego, polegaj ą cego na wskazaniu w Umowie miejsca publikacji tych Regulaminów. Regulamin oraz Umowa konkretyzuj ą tre ść łą cz ą cego strony stosunku kontraktowego, a znajomo ść postanowie ń w nich zawartych jest niezb ę dn ą przes ł ank ą nale ż ytego wype ł niania zobowi ą za ń umownych. St ą d § 6 ust. 4 Regulaminów stanowi, i ż Umowa winna w szczególno ś ci zawiera ć postanowienia okre ś lone w art. 6 ust. 3 Ustawy oraz wskazywa ć miejsce publikacji Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Moc prawna Regulaminu jako aktu prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego przes ą dza o bezwzgl ę dno ś ci tego obowi ą zku. Brak w umowach postanowie ń dotycz ą cych miejsca publikacji Regulaminów uprawdopodabnia w zwi ą zku z tym – w ś wietle regulacji § 6 ust. 4 – bezprawno ść dzia ł ania Spó ł ki. Zarzut 3: naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy Dalsza analiza postanowie ń wzorców umownych doprowadzi ł a do postawienia Spó ł ce zarzutu naruszania zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie wzorców umownych, które wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy nie zawieraj ą postanowie ń informuj ą cych konsumenta o ustaleniach zawartych w zezwoleniu w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Art. 6 ust. 3 pkt 5 wymaga, aby umowa zawiera ł a te informacje, które s ą przedmiotem ustale ń zawartych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18 Ustawy. Art. 18 Ustawy okre ś la jako obligatoryjne postanowienia zezwolenia w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, nast ę puj ą ce kwestie: 1) oznaczenie przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego, jego siedzib ę i adres, 2) dat ę podj ę cia dzia ł alno ś ci, 3) wymagania w zakresie jako ś ci us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych, 4) warunki, zakres i tryb kontroli realizacji zezwolenia i przestrzegania regulaminu, o którym mowa w art. 19 ust. 1, 5) warunki wprowadzania ogranicze ń dostarczania wody w przypadku wyst ą pienia jej niedoboru, 6) zobowi ą zanie do prowadzenia przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne racjonalnej gospodarki w zakresie dzia ł alno ś ci obj ę tej zezwoleniem, 7) warunki cofni ę cia zezwolenia, 8) warunki dotycz ą ce okoliczno ś ci, w których zezwolenie mo ż e by ć cofni ę te bez odszkodowania. 11 Spo ś ród wymienionych ustale ń , które powinny by ć zawarte w zezwoleniu, umowy czyni ą przedmiotem swej regulacji zaledwie dane okre ś lone w pkt 1, czyli oznaczenie, siedzib ę i adres Przedsi ę biorstwa. Pozosta ł e kwestie zosta ł y we wzorcach pomini ę te. W zwi ą zku z powy ż szym niedope ł nienie obowi ą zku informacyjnego wynikaj ą cego z art. 6 ust. 3 pkt 5 Ustawy poprzez niezamieszczenie w Umowie informacji dotycz ą cych ustale ń zawartych w zezwoleniu uprawdopodabnia zasadno ść zarzutu bezprawno ś ci. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy uprawdopodobniono zatem, ż e analizowane zachowania Spó ł ki s ą bezprawne. W celu uprawdopodobnienia stosowania przez Przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejno ś ci wykazanie, ż e zachowania te mog ą godzi ć w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. 3. Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Opisane wy ż ej praktyki mog ą godzi ć w interesy konsumentów rozumiane jako prawo do ukszta ł towania umowy o ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego oraz otrzymania pe ł nej, wyczerpuj ą cej i prawdziwej informacji na temat wszystkich warunków umowy tak, aby konsumenci mogli w pe ł ni korzysta ć ze swoich praw, wykonywa ć obowi ą zki bez nara ż ania si ę na sankcje, a tak ż e wymaga ć od dostawcy us ł ug odpowiednich standardów zachowania. Umowy zawierane przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjne powinny w sposób prawid ł owy regulowa ć wszelkie aspekty ich wspó ł pracy z konsumentami. Przejawia ć si ę to powinno w ukszta ł towaniu wzajemnych relacji w sposób pe ł ny (bez pomini ę cia jakichkolwiek kwestii wymagaj ą cych regulacji), równoprawny tj. gwarantuj ą cy obu stronom umowy realizacj ę ich s ł usznych interesów oraz zgodny z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Zaniechanie wprowadzenia do umów obligatoryjnych – z mocy art. 6 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków – regulacji oraz pe ł nej informacji o tre ś ci łą cz ą cego strony stosunku zobowi ą zaniowego, sytuuje umow ę jako jednostronnie korzystn ą i godz ą c ą w interesy najs ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Nale ż y podkre ś li ć , ż e z faktu istnienia utrudnie ń w zapoznaniu si ę z ca ł okszta ł tem uprawnie ń i obowi ą zków odbiorcy wynika, i ż z powodu niepe ł nej ich znajomo ś ci uci ąż liwe, a nawet niemo ż liwe mo ż e okaza ć si ę dochodzenie przez konsumenta jego praw oraz prawid ł owe wykonywanie jego zobowi ą za ń . Niepodawanie kompletnej informacji o tre ś ci stosunku umownego mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumentów z przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , jak równie ż do nieegzekwowania od dostawcy us ł ug zachowa ń , które na profesjonali ś cie wymuszaj ą przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz postanowienia Regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku oraz wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni zatem ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W przedmiotowej sprawie opisane dzia ł ania Przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowego interesu konsumentów, gdy ż skierowane s ą do nieokre ś lonego kr ę gu konsumentów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . 12 Antykonsumenckie ostrze stosowanych praktyk wymierzone jest bowiem we wszystkich rzeczywistych odbiorców ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug, z którymi zawarto umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków o tre ś ci zakwestionowanej w toku niniejszego post ę powania, jak równie ż w jej potencjalnych odbiorców, b ę d ą cych konsumentami w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powy ż sze wskazuje na prawdopodobie ń stwo naruszenia w przedmiotowej sprawie zbiorowego interesu konsumentów, przez który nale ż y rozumie ć prawo wszystkich odbiorców (konsumentów) do ukszta ł towania umowy o ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowo- kanalizacyjnych zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego oraz otrzymania pe ł nej, wyczerpuj ą cej i prawdziwej informacji na temat wszystkich warunków umowy. II. Zobowi ą zanie Przedsi ę biorcy do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia naruszeniom art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Je ż eli, stosownie do przepisu art. 23f ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie przepisu art. 23a ww. ustawy, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia ww. naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . W pi ś mie z dnia 24 kwietnia 2007 r., Spó ł ka poinformowa ł a, i ż zmieni ł a wzory kontrolowanych umów stosownie do zastrze ż e ń Prezesa Urz ę du, na dowód czego przekaza ł a nowoopracowane wzory Umowy o zaopatrzenie w wod ę , Umowy o odprowadzanie ś cieków oraz Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , jak równie ż kserokopie dwóch umów zawartych na podstawie nowych wzorów . Analiza zmian dokonanych przez Spó ł k ę wykaza ł a, i ż nowe wzory umów spe ł niaj ą standardy okre ś lone w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, przepisach wykonawczych na jej podstawie wydanych oraz Regulaminach dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Jednocze ś nie, w ww. pi ś mie z dnia 24 kwietnia 2007 r., Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę do dokonania stosownych zmian we wszystkich umowach dotychczas zawartych na podstawie wzorów, b ę d ą cych przedmiotem niniejszego post ę powania, do dnia 31 grudnia 2007 r. Nale ż y uzna ć , ż e przyj ę te przez Spó ł k ę rozwi ą zania s ą równoznaczne z podj ę ciem dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia uprawdopodobnionym w toku niniejszego post ę powania naruszeniom art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powy ż sze, istnieje mo ż liwo ść skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego art. 23f ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako ż e przedsi ę biorca przejawi ł inicjatyw ę maj ą c ą na celu eliminacj ę dzia ł a ń powoduj ą cych naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji Przedsi ę biorcy, z której wynika zamiar zmiany umów zawartych na podstawie kontrolowanych w ramach niniejszego post ę powania wzorów stosownie do tre ś ci nowych wzorców umownych najpó ź niej do dnia 31 grudnia 2007 r. Abstrahuj ą c od zobowi ą zania, o którym mowa powy ż ej, dotycz ą cego wprowadzenia do obrotu gospodarczego nowych wzorów oraz zast ą pienia 588 umów zawartych na podstawie wzorów skontrolowanych przez Prezesa Urz ę du, Spó ł ka zadeklarowa ł a ponadto, i ż do ko ń ca 2009 r. zast ą pi wszystkie umowy dotychczas zawarte – a wi ę c tak ż e oparte na wzorcach, które nie by ł y przedmiotem niniejszego post ę powania – umowami wed ł ug wzorów za łą czonych do pisma z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. 985/2007. 13 Bior ą c pod uwag ę zakres przedmiotowy prowadzonego post ę powania, który obejmowa ł zarzuty dotycz ą ce wzorów Umów o zaopatrzenie w wod ę , Umów o odprowadzanie ś cieków oraz Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , przekazanych przez Spó ł k ę w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego (sygn. RWA-40-16/06/PB), obowi ą zek na ł o ż ony na Przedsi ę biorc ę niniejsz ą decyzj ą dotyczy wy łą cznie zobowi ą zania do zast ą pienia – do dnia 31 grudnia 2007 r. – umów zawartych wed ł ug ww. wzorów umowami wed ł ug wzorów za łą czonych do pisma z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. 985/2007. Wykonanie zobowi ą zania dotycz ą cego pozosta ł ych umów, zawartych wed ł ug innych ni ż ww. wzorów, poddanie zostanie kontroli niezale ż nie , poza ramami niniejszego post ę powania. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Zobowi ą zanie do z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Stosownie do art. 23f ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji(…) Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę (…) obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu wykonania zobowi ą za ń . Zgodnie z tym przepisem Spó ł ka zosta ł a zobowi ą zana do z ł o ż enia do dnia 10 listopada 2007 r. oraz do dnia 10 stycznia 2008 r. sprawozda ń o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które maj ą zawiera ć : - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść zosta ł a zmieniona odpowiednio do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. oraz do dnia 31 grudnia 2007 r., stosownie do wzorów umów o zaopatrzenie w wod ę , umów o odprowadzanie ś cieków oraz umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby umów, których tre ść nie zosta ł a zmieniona odpowiednio do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. oraz do dnia 31 grudnia 2007 r., stosownie do wzorów umów o zaopatrzenie w wod ę , umów o odprowadzanie ś cieków oraz umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007, - informacj ę dotycz ą c ą liczby nowych umów, zawartych odpowiednio do dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. oraz do dnia 31 grudnia 2007 r. na podstawie wzorów umów o zaopatrzenie w wod ę , umów o odprowadzanie ś cieków oraz umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , za łą czonych do pisma ww. Spó ł ki z dnia 24 kwietnia 2007 r., L. Dz. FE/985/2007. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punktach II.1. i II.2. sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia o ochronie konkurencji i konsumentów o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie. Otrzymuje: Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o. o. w Siedlcach ul. Le ś na 8 08-110 Siedlce 14