RWA-19/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-430-6/11/AŻ Warszawa, dn. 21 września 2012 r. DECYZJA Nr RWA-19/2012 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na DB Securities Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie karę pieniężną w wysokości 17 667 zł (słownie: siedemnaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem złotych), będącej równowartością 4 000 euro (słownie: cztery tysiące euro) z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 50 ww. ustawy w wezwaniu z dnia 18 lipca 2011 r. w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. RWA-401- 1/11/ZT/AŻ. UZASADNIENIE W dniu 18 lipca 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UOKiK w Warszawie (dalej również jako: Prezes UOKiK, Prezes Urzędu, Delegatura UOKiK w Warszawie) wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające o sygn. RWA-401/1/11/ZT/AŻ mające na celu: I. ustalenie, czy we wzorcach umów przedkładanych konsumentom do podpisu przez wybrane podmioty rynku finansowego oferujące produkty służące dobrowolnemu, dodatkowemu oszczędzaniu na przyszłą emeryturę znajdują się zapisy mogące naruszać przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co uzasadniałoby wszczęcie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów; II. ustalenie, czy we wzorcach umów przedkładanych konsumentom do podpisu przez wybrane podmioty rynku finansowego oferujące produkty służące dobrowolnemu, dodatkowemu oszczędzaniu na przyszłą emeryturę znajdują się zapisy mogące naruszać chronione prawem interesy konsumentów, co uzasadniałoby podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach – kodeksie cywilnym oraz w kodeksie postępowania cywilnego; III. badanie rynków, na których oferowane są przez przedsiębiorców produkty służące dobrowolnemu, dodatkowemu oszczędzaniu na przyszłą emeryturę. 2 Delegatura UOKiK, w toku przedmiotowego postępowania, pismem z dnia 18 lipca 2011 r. zawiadomiła wybrane podmioty rynku finansowego, w tym DB Securities S.A. (dalej również: Spółka) o wszczęciu postępowania wyjaśniającego i jednocześnie wystąpiła o przekazanie na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów informacji i dokumentów niezbędnych dla rozstrzygnięcia postępowania wyjaśniającego o sygn. RWA-401-1/11/ZT/AŻ. • Dowód – wezwanie Prezesa UOKiK z dnia 18 lipca 2011 r. Spółka otrzymała wskazane wezwanie dnia 20 lipca 2011 r. Termin na przekazanie żądanych przez Prezesa Urzędu dokumentów i informacji upływał DB Securities S.A. 27 lipca 2011 r. • Dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru nr 183606858 Do Delegatury UOKiK w Warszawie nie wpłynęła jednak stosowna odpowiedź Spółki na ww. wezwanie. Prezes UOKiK w dniu 17 października 2011 r. ponownie przesłał pismo z dnia 18 lipca 2011 r. wzywając do przekazania wskazanych w nim informacji i dokumentów w terminie 5 dni od dnia otrzymania ww. pisma. • Dowód – wezwanie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 października 2011 r. Spółka otrzymała drugie wezwanie 19 października 2011 r. Termin na przekazanie żądanych informacji upływał 24 października 2011 r. • Dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru nr 167720680 DB Securities S.A. odpowiedział na ww. wezwanie pismem z dnia 20 października 2011 r. (doręczono osobiście w dniu 20 października 2011 r.). • Dowód – pismo Spółki z dnia 20 października 2011 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 17 października 2011 r. Spółka, pomimo faktu, iż otrzymała pierwsze wezwanie Prezesa UOKiK (pismo z dnia 18 lipca 2011 r.), o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, nie udzieliła na nie odpowiedzi i nie przekazała Prezesowi Urzędu żądanych informacji i dokumentów wskazanych w ww. piśmie. Dodatkowo wskazać należy, iż DB Securities S.A. w ww. wezwaniu pouczona została o sankcji przewidzianej w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy, czyli o możliwości nałożenia przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, kary pieniężnej w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro w przypadku choćby nieumyślnego nieudzielenia przez przedsiębiorcę informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ustawy lub też udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu we wskazanym powyżej wezwaniu zawarł zakres informacji, cel żądania, termin na udzielenie wyjaśnień, pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji, bądź za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. W świetle powyższych okoliczności, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UOKiK w Warszawie uznał za zasadne wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary za nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 25 listopada 2011 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie nałożenia na DB Securities S.A. kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ww. ustawy w wezwaniu z dnia 18 lipca 2011 r. w postępowaniu o sygn. RWA-401-1/11/ZT/AŻ. 3 Strona została zawiadomiona o wszczęciu niniejszego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy. Prezes Urzędu postanowieniem z dnia 25 listopada 2011 r. zaliczył w poczet dowodów następujące dokumenty uzyskane w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego o sygn. RWA-401-1/11/ZT/AŻ: 1. wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 18 lipca 2011 r., 2. zwrotne potwierdzenie odbioru nr 183606858, 3. wezwanie Prezesa UOKiK z dnia 17 października 2011 r., 4. zwrotne potwierdzenie odbioru nr 167720680, 5. pismo DB Securities S.A. z dnia 20 października 2011 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 17 października 2011 r. oraz zawiadomił o tych czynnościach Spółkę. Dodatkowo Prezes Urzędu poinformował DB Securities S.A., że na mocy art. 50 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, każdy ma prawo składania na piśmie – z własnej inicjatywy lub na prośbę Prezesa UOKiK – wyjaśnień dotyczących istotnych okoliczności sprawy, a Spółce przysługuje prawo ustosunkowania się do zarzutu postawionego w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Prezes Urzędu wyznaczył DB Securities S.A. termin 7-dniowy od daty otrzymania pisma na wyrażenie stanowiska. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało odebrane przez Spółkę w dniu 29 listopada 2011 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, w związku z czym termin na udzielenie odpowiedzi upływał 6 grudnia 2011 r. DB Securities S.A. pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. odpowiedział na ww. zawiadomienie Delegatury UOKiK w Warszawie. Spółka wskazała, iż nie dostarczyła informacji i dokumentów w terminie określonym w piśmie Prezesa Urzędu z dnia 18 lipca 2011 r. nieumyślnie. Brak odpowiedzi ze strony Spółki spowodowany był szczególną sytuacją infrastrukturalną biura w siedzibie DB Securities S.A. Jak podaje Spółka w piśmie, na skutek remontu biura, w którym znajdowała się jednostka organizacyjna odpowiedzialna za redagowanie korespondencji z Prezesem UOKiK, dokumenty Spółki zostały tymczasowo przetransportowane do miejsca przejściowego, a pismo Prezesa Urzędu z dnia 18 lipca 2011 r., jak podnosi DB Securities S.A., zostało błędnie załączone do archiwizowanych dokumentów. Spółka wskazała, iż jest świadoma, że nieumyślne nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 nie stanowi przesłanki wyłączającej wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tego tytułu. Spółka odniosła się w piśmie do trzech funkcji wyżej określonej sankcji – dyscyplinującej, represyjnej oraz prewencyjnej. DB Securities S.A. uznał, iż funkcja dyscyplinująca kary pieniężnej została spełniona jeszcze przed wszczęciem niniejszego postępowania z uwagi na fakt, iż odpowiedź na drugie wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 17 października 2011 r. Spółka potraktowała jako priorytet niezwłocznie kontaktując się telefonicznie z Urzędem i przekazując odpowiedź osobiście w dniu 20 października 2011 r. Odnosząc się do represyjnej funkcji sankcji, DB Securities S.A. wskazał na decyzję Prezesa Urzędu Nr RPZ 13/2004, w której Prezes UOKiK stwierdził, mając na względzie późniejsze wykonanie wtórnego wezwania o uzupełnienie dokumentów, iż przekroczenie wyznaczonego terminu dostarczenia żądanych przez Prezesa Urzędu informacji i spełnienie ustawowego obowiązku wskazują na brak potrzeby oddziaływania represyjnego. Spółka wskazała również, iż w celu prewencyjnym przed ewentualnym nałożeniem na DB Securities S.A. kary pieniężnej w przyszłości, podjęte zostały odpowiednie kroki w postaci usprawnienia procesu zarządzania korespondencją. Ponadto, Spółka podniosła, że zakres prowadzonej działalności, w którym nie mieści się oferowanie produktów służących dobrowolnemu, dodatkowemu oszczędzaniu na przyszła emeryturę, podany jest do publicznej wiadomości, a niezamierzenie w niepoinformowaniu Prezesa Urzędu w terminie wskazanym w wezwaniu z dnia 18 lipca 2011 r. o nieoferowaniu ww. produktów oraz zawartość informacyjna tych danych pozwalają, zdaniem DB Securities S.A. uznać, że te informacje nie spełniają warunków koniecznych dla nałożenia kary pieniężnej. Spółka powołała się również na decyzję Prezesa Urzędu Nr RBG-27/2004, w której organ uznał, mając na uwadze ekonomikę postępowania, że przyznanie się do błędu i dobrowolne jego naprawienie stanowi przesłankę do uchylenia decyzji nakładającej na przedsiębiorcę karę pieniężną przewidzianą w art. 106 ust. 2 pkt 2 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. DB Securities S.A. wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na przedstawione okoliczności, fakultatywność i funkcje sankcji, a także kryteria wymienione w art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pismem z dnia 16 lutego 2012 r. Spółka została zawiadomiona o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu oraz poinformowana o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Strona niniejszego postępowania skorzystała z prawa do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy zważył, co następuje. W myśl art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsiębiorcy na żądanie Prezesa UOKiK obowiązani są do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów. Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy żądanie powinno zawierać: (1) wskazanie zakresu informacji (2) wskazanie celu żądania (3) wskazanie terminu udzielenia informacji (4) pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Obowiązek udzielania wszelkich koniecznych informacji, niezbędnych Prezesowi UOKiK do realizacji ustawowych działań, ciąży na mocy art. 50 ust. 1 ustawy na wszystkich przedsiębiorcach, którzy dysponują wiadomościami istotnymi dla prowadzonego przez Prezesa Urzędu postępowania. Każdy przedsiębiorca, do którego zwróci się Prezes UOKiK z żądaniem udzielenia stosownych informacji, zobowiązany jest do udzielenia odpowiedzi w sposób pełny, w terminie wskazanym przez Prezesa Urzędu, a przekazane informacje powinny być rzetelne i prawdziwe. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach prowadzonych przed Prezesem Urzędu pod pojęciem „przedsiębiorcy” należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. DB Securities S.A. jest spółką prawa handlowego, wpisaną do rejestru przedsiębiorców KRS prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy pod numerem: 0000066290. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. oferowanie papierów wartościowych w obrocie pierwotnym lub w pierwszej ofercie publicznej, nabywanie lub zbywanie papierów wartościowych na cudzy rachunek na zasadach określonych w umowie o świadczenie usług brokerskich, doradztwo w zakresie obrotu papierami wartościowymi. Jako przedsiębiorca działający na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), Spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ( in initio ) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym nie budzi wątpliwości, że Prezes UOKiK mógł od Spółki wymagać, na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, udzielenia informacji i dokumentów pod rygorem nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy. Kara pieniężna przewidziana w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nałożona może być na przedsiębiorcę za niedopełnienie obowiązku udzielenia żądanych przez Prezesa UOKiK informacji. Kara ta może zostać również nałożona w sytuacji, gdy żądane informacje zostały przekazane z naruszeniem określonego przez Prezesa Urzędu terminu. Wskazać należy, iż art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy uprawnia Prezesa Urzędu do nałożenia kary pieniężnej w wysokości stanowiącej równowartość 50.000.000 euro w przypadku choćby nieumyślnego nieudzielenia przez przedsiębiorcę informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 5 Kary pieniężne nakładane w drodze decyzji z tytułu nieudzielenia informacji mają charakter represyjny – nakładane są za naruszenie ustawowego obowiązku udzielenia informacji na żądanie Prezesa UOKiK, prewencyjny – mają zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa, a zagrożenie nimi – potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa UOKiK – nadaje im charakter dyscyplinujący. Takie też stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r. (sygn. III SK 31/04), w którym stwierdził, iż kara pieniężna określona w art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b) nieobowiązującej już ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (obecnie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) jest sankcją za niedopełnienie obowiązku i ma ona na celu zniechęcenie przedsiębiorców do nieprzestrzegania obowiązku udzielenia informacji na żądanie Prezesa Urzędu. W przywołanym wyroku Sąd Najwyższy wskazał ponadto, iż oczywiste jest, że sformułowanie „nieudzielenie informacji” oznacza w kontekście celu tego przepisu, jego istotnego sensu normatywnego, zarówno nieudzielenie informacji w ogóle, jak i udzielenie informacji po wyznaczonym przez Prezesa Urzędu terminie. Sąd Najwyższy stwierdził, iż zważywszy, że przekazanie Prezesowi UOKiK stosownych informacji ma służyć sprawnemu i efektywnemu przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, należy przyjąć, że nieudzielenie informacji w terminie (udzielenie jej po upływie wyznaczonego terminu) stanowi taką samą przeszkodę w osiągnięciu celu, jak nieudzielenie jej w ogóle. Przyjęcie odmiennego punktu widzenia oznaczałoby, że nakładanie kar pieniężnych na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stałoby się pewną fikcją. Prowadziłoby do sytuacji, w której nigdy nie byłoby właściwego momentu na ukaranie przedsiębiorcy naruszającego obowiązek udzielenia w terminie informacji, ponieważ zawsze - nawet w postępowaniu sądowym wszczętym w wyniku odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej - mogłoby dojść do udzielenia żądanej informacji, co czyniłoby nałożenie kary bezprzedmiotowym. Podobne stanowisko zajął Sąd Antymonopolowy na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym. W wyroku z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt: XVII AmA 62/98, wyjaśnił, że z nieudzieleniem danych i informacji na żądanie Prezesa UOKiK mamy do czynienia, w rozumieniu art. 16 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy (obecnie materię tę reguluje art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), z upływem terminu wyznaczonego przedsiębiorcy na przedłożenie stosownych materiałów. W związku z tym nie sposób przyjąć, iż zakresem art. 16 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy nie jest objęta zwłoka w udzieleniu Prezesowi UOKiK żądanych przez niego materiałów, a jedynie ich nieudzielenie. Przyjęcie takiej interpretacji powołanego przepisu pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z kryteriami racjonalności, które powinny być brane pod uwagę przy interpretacji przepisów prawa. Oznaczałoby zgodę na bezkarne blokowanie przez przedsiębiorcę zadań Prezesa UOKiK określonych przepisami ustawy, co byłoby trudne do zaakceptowania. Również w literaturze wskazuje się na konieczność dokonywania szerokiej interpretacji art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na przyjęciu, że niedotrzymanie terminu na udzielenie informacji może stanowić przesłankę nałożenia kary pieniężnej 1 . Obowiązek udzielenia informacji w terminie (bez opóźnienia) wynika bowiem wyraźnie z treści art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do którego odsyła art. 106 ust. 2 pkt 2. Wbrew wynikającemu z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obowiązkowi, DB Securities S.A. nie przekazał, w odpowiedzi na pierwsze wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 18 lipca 2011 r., żądanych przez Prezesa UOKiK informacji i dokumentów . Podkreślić należy, iż ww. wezwanie zostało prawidłowo doręczone w dniu 20 lipca 2011 r. Wobec powyższego, wskazać należy, iż 7-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu licząc od dnia jego otrzymania, upływał 27 lipca 2011 r. Spółka nie odpowiedziała na wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 18 lipca 2011 r. we wskazanym terminie. Fakt, iż DB Securities S.A. przekazał żądane przez Prezesa UOKiK informacje i dokumenty po drugim wezwaniu Prezesa Urzędu z dnia 17 października 2011 r. nie stanowi podstawy dla umorzenia przedmiotowego postępowania i odstąpienia od nałożenia na 1 Elżbieta Modzelewska-Wąchal „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz” , Wyd. Twigger, Warszawa 2002 r., s. 339; Małgorzata Król-Bogomilska (w:) „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz” pod red. Tadeusza Skocznego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009 r., s. 1621. 6 Spółkę kary z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w pierwszym wezwaniu z dnia 18 lipca 2011 r., o co wnosi DB Securities S.A. Ponadto, podkreślenia wymaga, iż sposób organizacji pracy jest wewnętrzną sprawą przedsiębiorcy i pozostaje poza zainteresowaniem Prezesa UOKIK. Spółka nie może, w ocenie Prezesa Urzędu, zasłaniać się remontem biura i błędnym przyporządkowaniem wezwania Prezesa Urzędu z dnia 18 lipca 2011 r. do dokumentów archiwizowanych, by wyjaśnić pewne zachowania, czy też, tak jak w niniejszym przypadku, zaniechania DB Securities S.A. Pisma Prezesa UOKIK były sformułowane jednoznacznie, wskazywały wszelkie informacje wymagane przepisami prawa oraz informowały o ciążącym zagrożeniu nałożenia kary w przypadku nieudzielenia informacji lub udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd (art. 50 ust. 1 ustawy). Mając na uwadze powyższe zważania, stwierdzić należy, iż na DB Securities S.A. jako na przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ciąży obowiązek udzielania informacji na żądanie Prezesa UOKiK kierowanych w trybie art. 50 ust. 1 i 2 ww. ustawy, a nieudzielenie przez Spółkę odpowiedzi na wezwanie z dnia 18 lipca 2011 r. do udzielenia informacji w zakreślonym przez Prezesa UOKiK terminie jest w niniejszej sprawie bezsporne. Okoliczności sprawy pozwalają uznać, iż DB Securities S.A. nie udzielił Prezesowi Urzędu żądanych informacji co najmniej nieumyślnie. Kwestia nieumyślności bądź umyślności działania, czyli działania podejmowanego ze świadomością po stronie przedsiębiorcy, w celu wywołania określonych skutków, które naruszyły prawo, pozostaje bez znaczenia w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 106 ust. 2 pkt 2 Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężna z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50 ww. ustawy, gdy ten zaniechał swoim obowiązkom choćby nieumyślnie. W tym przypadku informacje żądane przez Prezesa Urzędu dotyczyły rodzajów produktów służących dobrowolnemu, dodatkowemu oszczędzaniu na przyszłą emeryturę oferowanych przez podmioty rynku finansowego oraz planów przedsiębiorców w zakresie wprowadzenia do oferty nowego rodzaju produktu w postaci IKZE – Indywidualnego Konta Zabezpieczenia Emerytalnego. Prezes UOKiK zwrócił się w pierwszym etapie postępowania wyjaśniającego do 153 podmiotów rynku finansowego, w tym do Spółki w celu ustalenia wyżej określonych rodzajów produktów znajdujących się w ofercie przedsiębiorców. Na podstawie uzyskanych informacji Prezes UOKiK stworzył statystyczny obraz rynku produktów służących dobrowolnemu, dodatkowemu oszczędzaniu na przyszłą emeryturę, który pozwolił wybrać jeden produkt do dalszej analizy wzorców. Wynikiem tego badania przeprowadzonego w ramach postępowania wyjaśniającego była również analiza zachowań przedsiębiorców odnośnie do wprowadzenia IKZE. Przy tak obszernym badaniu, zarówno od strony podmiotowej (liczba przedsiębiorców), jak też przedmiotowej (liczba rodzajów produktów tzw. III filaru), Prezes Urzędu wymagał od przedsiębiorców sprawnej i szybkiej współpracy. Każde nieudzielenie informacji (w tym nieudzielenie informacji w terminie), udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd mogło mieć wpływ nie tylko na długość prowadzonego postępowania, ale również na dobór produktu, którego wzorce miały zostać poddane analizie. Podkreślić należy, iż argument Spółki dotyczący nieoferowania przez DB Securities S.A., co jak podaje Spółka wynika z zakresu jej działalności podanego do publicznej wiadomości, produktów mieszczących się w obszarze zainteresowania Prezesa Urzędu w ramach postępowania wyjaśniającego, w ocenie Prezesa UOKiK, jest nietrafiony. Przedsiębiorcy mają obowiązek przekazywać wszelkie konieczne informacje i dokumenty na żądanie Prezesa Urzędu (art. 50 ust. 1). Ustawa nie przewiduje od tej reguły żadnych wyjątków, w związku z czym fakt nieoferowania przez DB Securities S.A. produktów będących przedmiotem postępowania wyjaśniającego, jak również brak planów Spółki odnoszących się do wprowadzenia nowego produktu w postaci IKZE nie mogły stanowić przesłanki do zwolnienia Spółki z obowiązku przekazania Prezesowi Urzędu takiej informacji (w terminie określonym w wezwaniu Prezesa UOKiK z dnia 18 lipca 2011 r.). Po drugie, jednym z celów postępowania wyjaśniającego było badanie rynków, na których oferowane są przez przedsiębiorców produkty służące dobrowolnemu, dodatkowemu oszczędzaniu na przyszłą emeryturę i informacja o nieoferowaniu tego rodzaju produktów przez Spółkę również nie pozostawała bez znaczenia przy całościowym ujęciu analizowanego rynku. Analogicznie należy przyjąć w odniesieniu 7 do informacji w zakresie planów dotyczących wprowadzenia do oferty nowego produktu – IKZE. Brak takiej informacji również zaburzał statystyczny obraz dotyczący planów przedsiębiorców wprowadzenia IKZE na rynek. Nie można wobec powyższego uznać tych informacji za nieistotne dla prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie podkreślić należy, iż przekazanie Prezesowi Urzędu informacji o nieoferowaniu przez Spółkę produktów mieszczących się w obszarze zainteresowania Prezesa Urzędu w postępowaniu wyjaśniającym, jak również informacji o tym, że Spółka nie planuje wprowadzić IKZE do swojej oferty przeznaczonej dla konsumentów nie wymagała ze strony DB Securities S.A. szczególnych nakładów pracy, a przygotowanie takiej odpowiedzi nie było czasochłonne. Odnosząc się do argumentów Spółki dotyczących trzech funkcji nakładanej przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej przewidzianej w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów należy wskazać, iż Prezes Urzędu nie podziela stanowiska DB Securities S.A. Uznanie przez Prezesa UOKiK za zasadne uchylenie decyzji nakładających kary pieniężne z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa Urzędu w przypadkach przywołanych przez Spółkę (decyzje Prezesa Urzędu Nr RPZ-13/2004 i RBG-27/2004) nie oznacza, iż również w niniejszym postępowaniu takie rozstrzygniecie jest uzasadnione. Każdy stan faktyczny wymaga odrębnej oceny ze strony Prezesa Urzędu, który uznał, iż nieudzielenie żądanych przez Prezesa UOKiK informacji na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez DB Securities S.A. powoduje konieczność zastosowania przez Prezesa Urzędu narzędzia dyscyplinującego, represyjnego i prewencyjnego w postaci kary pieniężnej przewidzianej w art. 102 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy pomimo jej fakultatywnego charakteru. Nie można uznać, iż spełnienie, zdaniem Spółki, funkcji dyscyplinującej i prewencyjnej sankcji jeszcze przed wszczęciem niniejszego postępowania stanowi przesłankę dla odstąpienia przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej określonej w art. 102 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadziła zasadę fakultatywności określonych w art. 106 ust. 2 pkt 2 kar pieniężnych z tytułu nieudzielenia przez przedsiębiorców informacji na żądanie Prezesa UOKiK. W przypadku stwierdzenia naruszenia, choćby nieumyślnie, obowiązku terminowego udzielenia informacji, Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną. Mimo, iż uprawnienie do nakładania kar pieniężnych przewidzianych w art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy ma charakter fakultatywny, Prezes UOKiK uznał, że okoliczności rozpatrywanej sprawy w pełni uzasadniają nałożenie na Spółkę kary pieniężnej. Wskazany powyżej art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów daje Prezesowi UOKiK możliwość nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 50.000.000 euro. Ustawa nie przesądza bezwzględnie wysokości kary nakładanej przez Prezesa UOKiK, który decyduje o tym w każdym konkretnym przypadku, kierując się założeniem, że sankcja musi spełniać funkcję represyjną, jak i prewencyjną. Ustalając wysokość kary pieniężnej, określonej w art. 106 ust. 2 pkt 2, Prezes UOKiK powinien jednak wziąć pod uwagę okoliczności wynikające z art. 111 ustawy – w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy . Mając na uwadze niedopełnienie przez DB Securities S.A. obowiązku udzielania odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK, który to obowiązek został nałożony na przedsiębiorców w celu umożliwienia skutecznej ochrony interesu publicznego, Prezes UOKiK postanowił nałożyć na Spółkę karę pieniężną w wysokości 17 667 zł (słownie: siedemnaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem złotych), co stanowi równowartość 4 000 euro (słownie: cztery tysiące euro). Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 30 grudnia 2011 r. – Tabela kursów nr 252/A/NBP/2011 zgodnie z którą kurs euro wynosił 4,4168 zł. Stosownie bowiem do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wartość euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na złote 8 według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok zgłoszenia zamiaru koncentracji lub nałożenia kary. Wysokość nałożonej kary została ustalona po uwzględnieniu okoliczności wynikających z art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes UOKiK wziął pod uwagę, że DB Securities S.A. nie odpowiedziała na wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 18 lipca 2011 r. pomimo jego otrzymania i pouczeniu o sankcjach z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy. Uwzględnienia również wymaga fakt, iż żądane przez Prezesa Urzędu informacje były niezbędne w toku postępowania wyjaśniającego, gdyż kształtowały obraz rynku produktów służących dobrowolnemu, dodatkowemu oszczędzaniu na przyszłą emeryturę oferowanych przez wybrane podmioty rynku finansowego. DB Securities S.A. nie była wcześniej karana przez Prezesa Urzędu. Ponadto, ustalając wysokość kary pieniężnej Prezes Urzędu wziął pod uwagę, iż kara za nieudzielenie informacji nakładana w trybie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy może być nałożona w wysokości do 50 000 000 euro i nie jest zależna, zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy, od przychodu uzyskanego przez przedsiębiorcę. W związku z powyższym, Prezes UOKiK określił wysokość kary pieniężnej bez odnoszenia się do sytuacji finansowej Spółki. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie uznał, iż wysokość kary pieniężnej nałożonej w niniejszej decyzji na DB Securities S.A. jest adekwatna do okoliczności naruszenia i pozwoli na osiągnięcie w stosunku do Spółki skutku represyjnego i prewencyjnego. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie nr: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Dyrektor Delegatury UOKIK w Warszawie / podpis/ Otrzymuje: