RPZ-28/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 10 maja 2007r. RPZ – 61/7/07/AC DECYZJA nr RPZ 28/2007 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity - Dz. U. 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 roku w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. 2002 r. Nr 18 poz. 172; Dz. U. 2003 r. Nr 6, poz. 68), - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity - Dz. U. 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331) uznaje si ę dzia ł ania Domator sp. z o.o. z siedzib ą w Koninie, polegaj ą ce na wprowadzaj ą cym w b łą d i naruszaj ą cym § 7 ust. 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10.06.2002r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz. U. Nr 99, poz. 894 ze zm.) uwidacznianiu cen towarów oferowanych do sprzeda ż y po cenach promocyjnych w sklepie Mega Avans w C.H. Stary Browar w Poznaniu w ten sposób, ż e ceny dotychczas stosowane, uwidocznione na wywieszkach cenowych umieszczonych przy towarach oferowanych do sprzeda ż y po cenach promocyjnych, s ą niezgodne z faktycznie obowi ą zuj ą cymi bezpo ś rednio przed promocj ą za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania . Uzasadnienie Na skutek skargi konsumenckiej, która wp ł yn ęł a do Delegatury UOKiK w Poznaniu w dniu 6 listopada 2006r., wszcz ę te zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce, którego celem by ł o wst ę pne ustalenie, czy Domator sp. z o.o. (dalej: Domator lub Spó ł ka) swoimi dzia ł aniami dopuszcza si ę naruszania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono, ż e Spó ł ka jest wpisana do rejestru przedsi ę biorców KRS pod numerem 0000102762. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest m.in. handel detaliczny. Dowód: odpis z rejestru przedsi ę biorców KRS 1 Na podstawie umowy licencji zawartej z „Mega Avans” sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, Spó ł ka prowadzi sklep „Mega Avans” w Centrum Handlu, Sztuki i Biznesu „Stary Browar” w Poznaniu, przy ul. Pó ł wiejskiej 42, W dniach 11-14 grudnia 2006r. Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Poznaniu przeprowadzi ł w w/w sklepie kontrol ę , której przedmiotem by ł y mi ę dzy innymi: rzetelno ść prowadzonej dzia ł alno ś ci w zakresie organizowania promocji, uwidaczniania cen, prawid ł owo ść zapisów w kartach gwarancyjnych oraz przestrzeganie przepisów o kredycie konsumenckim. W toku kontroli sprawdzono zgodno ść wysoko ś ci cen uwidocznionych na wywieszkach przy towarach jako dotychczas stosowanych przed promocj ą (ceny przekre ś lone) z cenami faktycznie stosowanymi bezpo ś rednio przed promocj ą . Badaniem obj ę to ceny 15 artyku ł ów i ustalono, ż e w przypadku 7 z nich ceny uwidocznione na wywieszkach jako ceny dotychczasowe (przekre ś lone), w rzeczywisto ś ci nie by ł y stosowane bezpo ś rednio przed promocj ą . Ceny przekre ś lone by ł y znacznie wy ż sze od cen faktycznie stosowanych bezpo ś rednio przed promocj ą , a ró ż nica wynosi ł a od 20 do 130 z ł , tj. od 3,6 do 25%. Ponadto stwierdzono, ż e 2 produkty zosta ł y wprowadzone do sprzeda ż y po raz pierwszy, a mimo to produkty oferowano w promocyjnej sprzeda ż y z uwidocznieniem przekre ś lonej ceny jako rzekomo stosowanej przed promocj ą . Szczegó ł owe wyniki w/w kontroli przedstawione s ą w poni ż szej tabeli: Cena uwidoczniona na wywieszkach L.p. Nazwa towaru Cena promocyjna Cena obowi ą zuj ą ca przed promocj ą (przekre ś lona) Cena dotychczasowa, faktycznie stosowana bezpo ś rednio przed promocj ą Cena promocyjna odczytana z czytnika kodów 1 Odtwarzacz MP3 Creative Zen Nano Plus 1Gb, importer ABE S.A. Wroc ł aw; 2 szt. 270 PLN 399 PLN 329 PLN 270 PLN 2 Odtwarzacz DVD z magnetowidem, Importer LG Electronics Polska sp. z o.o., W-wa; 20 szt. 490 PLN 690 PLN 649 PLN 490 PLN 3 Ekspres Rowenta ES 180 Adagio Imp. Groupe SEB Polska sp. z o.o., W-wa, 16 szt. 560 PLN 729 PLN 599 PLN 560 PLN 4 Kuchnia mastercook KGE 3415X; producent: Fagor Mastercook S.A., Wroc ł aw; 1 szt. 950 PLN 1199 PLN 1149 PLN 950 PLN 5 Prostownica Philips HP 4648/00, producent: Philips Polska sp. z o.o., W-wa; 35 szt. 170 PLN 249 PLN 199 PLN 170 PLN 6 Ż elazko Siemens TB 24420; dystrybutor: BSH Sprz ę t Gospodarstwa Domowego W-wa; 6 szt. 149 PLN 199 PLN 169 PLN 149 PLN 7 Magnetowid NV-HV51EP/s; importer: Panasonic Polska sp. z o.o., W-wa; 2 szt. 469 PLN 569 PLN 549 PLN 469 PLN 8 Wie ż a MM T5R; importer: Samsung Electronic Polska sp. z o.o. W-wa; 9 szt. 290 PLN 490 PLN -------- 290 PLN 9 Filtr do wody Brita Aluma XL 3,1 l; importer: Brita Polska sp. z o.o., Ł omianki; 23 szt. 89 PLN 129 PLN -------- 89 PLN 2 W zwi ą zku z powy ż szym, postanowieniem z dnia 14 marca 2007r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du) wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , stawiaj ą c Domator sp. z o.o. z siedzib ą w Koninie zarzut stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegaj ą cych na wprowadzaj ą cym w b łą d i naruszaj ą cym § 7 ust. 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10.06.2002r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz. U. Nr 99, poz. 894 ze zm.) uwidacznianiu cen towarów oferowanych do sprzeda ż y po cenach promocyjnych w sklepie Mega Avans w C.H. Stary Browar w Poznaniu w ten sposób, ż e ceny dotychczas stosowane, uwidocznione na wywieszkach cenowych umieszczonych przy towarach oferowanych do sprzeda ż y po cenach promocyjnych, s ą niezgodne z faktycznie obowi ą zuj ą cymi bezpo ś rednio przed promocj ą Spó ł ka zawiadomiona o wszcz ę tym post ę powaniu nie ustosunkowa ł a si ę do przedstawionych zarzutów. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Dnia 21 kwietnia 2007r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331). Zgodnie z art. 131 w/w ustawy do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów i niezako ń czonych do dnia wej ś cie w ż ycie nowej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Z uwagi na powy ż sze, bior ą c pod uwag ę fakt, ż e post ę powanie w niniejszej sprawie zosta ł o wszcz ę te w dniu 14 marca 2007r., Prezes Urz ę du stosuje przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 15 grudnia 2000r. (dalej: ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów). Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Stwierdzenie istnienia przedmiotowej praktyki wymaga spe ł nienia dwóch przes ł anek: bezprawno ś ci dzia ł ania i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. W art. 23a ust. 2 ww. ustawy zamieszczono przyk ł adowe wyliczenia praktyk zakazanych przez ustawodawc ę . Katalog ten nawi ą zuje mi ę dzy innymi do czynów nieuczciwej konkurencji, stosowania klauzul wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oraz szeroko ujmowanego przys ł uguj ą cego konsumentowi prawa do informacji. Bezprawno ść , do której odwo ł uje si ę ustawodawca, oznacza sprzeczno ść z prawem, a tak ż e z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego oraz z dobrymi obyczajami. Stanowisko takie znajduje oparcie w uzasadnieniu projektu rz ą dowego ustawy nowelizacyjnej, która wprowadzi ł a do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przepisy reguluj ą ce post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zgodnie z którym „same przepisy art. 23a – 23d ustawy nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, ale tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów.” W odniesieniu do dzia ł a ń Spó ł ki, polegaj ą cych na obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, ich bezprawno ść mo ż na wywie źć zarówno z przepisów rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10.06.2002r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą 3 towarów przeznaczonych do sprzeda ż y, jak i z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego oraz z dobrych obyczajów obowi ą zuj ą cych przedsi ę biorc ę w obrocie konsumenckim. Obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, o którym mowa w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , stanowi jedn ą z generalnych zasad prawa umów. Zasada ta wynika z obowi ą zku lojalnego kontraktowania, który mo ż na wyprowadzi ć m.in. z tre ś ci art. 354 k.c. Z uwagi na potrzeb ę ochrony s ł abszej strony umowy, obowi ą zek ten doznaje szczególnego zaostrzenia w przypadku obrotu konsumenckiego. Konsumentom, którym pozbawia si ę dost ę pu do informacji, w sposób istotny ogranicza si ę wolno ść podejmowania ś wiadomych decyzji rynkowych. Obowi ą zek informowania obejmuje ka ż de stadium kontraktowe. Uczciwo ść obrotu nakazuje ponadto udost ę pnienie konsumentom wszystkich tych informacji, które s ą niezb ę dne dla dokonania ś wiadomego, opartego na prawdziwych, rzetelnych i pe ł nych informacjach wyboru, co do zwi ą zania si ę okre ś lonym kontraktem. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. z 2001r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) w miejscach sprzeda ż y detalicznej i ś wiadczenia us ł ug uwidacznia si ę ceny jednostkowe towarów i us ł ug w sposób zapewniaj ą cy prost ą i niebudz ą c ą w ą tpliwo ś ci informacj ę o ich wysoko ś ci, a w odniesieniu do cen urz ę dowych - tak ż e o ich rodzaju (cena urz ę dowa) oraz o przyczynach wprowadzenia obni ż ek cen. Sposób oznaczania cen zosta ł doprecyzowany przepisami rozporz ą dzenia w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz. U. Nr 99, poz. 894 ze zm.). Zgodnie z § 7 ust. 2 w/w rozporz ą dzenia, na wywieszkach umieszczonych przy towarach oferowanych do sprzeda ż y po cenach promocyjnych lub obni ż onych obok przekre ś lonej ceny dotychczasowej uwidacznia si ę cen ę promocyjn ą lub cen ę obni ż on ą , uwzgl ę dniaj ą c ą rabat, przy czym przepis ten nie dotyczy towarów oferowanych do sprzeda ż y po raz pierwszy. Z tre ś ci powy ż szej regulacji wynika, ż e w sytuacji gdy przedsi ę biorca oferuje towar po cenie obni ż onej lub promocyjnej, musi ten towar oznaczy ć w sposób okre ś lony w rozporz ą dzeniu. Jednak mo ż liwo ść oznaczenia towaru dwoma cenami dotyczy wy łą cznie sytuacji, gdy wcze ś niej towar ten by ł ju ż oferowany w danej placówce handlowej. Szczegó ł owe okre ś lenie przez ustawodawc ę sposobu przedstawienia dwóch cen na wywieszkach do łą czanych do towarów wynika z faktu, ż e konsument widz ą c tak ą ofert ę identyfikuje j ą jako unikaln ą mo ż liwo ść dokonania zakupu rzeczy za ni ż sz ą cen ę , dzi ę ki czemu ma mo ż liwo ść zaoszcz ę dzenia ś rodków pieni ęż nych, którymi dysponuje. Stosowanie przez przedsi ę biorców promocji cenowych, jest jednym z instrumentów aktywizuj ą cych sprzeda ż wp ł ywaj ą cych na decyzje nabywcze konsumentów. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, nale ż y uzna ć , ż e dzia ł ania Spó ł ki by ł y bezprawne, gdy ż narusza ł y § 7 ust. 2 w/w rozporz ą dzenia. Spó ł ka w siedmiu na pi ę tna ś cie skontrolowanych przypadków wskazywa ł a, ż e ceny towarów obowi ą zuj ą ce przed promocj ą by ł y wy ż sze od tych, które rzeczywi ś cie obowi ą zywa ł y. Ponadto, w dwóch przypadkach, towar nie by ł wcze ś niej oferowany do sprzeda ż y, a uwidoczniono cen ę , która rzekomo mia ł a obowi ą zywa ć przed promocj ą , co równie ż pozostaje w sprzeczno ś ci z wymienionym przepisem. Takie dzia ł ania Domator narusza ł y jednocze ś nie obowi ą zek udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Celem takich zabiegów by ł o wzbudzenie w konsumentach poczucia wyj ą tkowej atrakcyjno ś ci oferty i sk ł onienie ich do zakupu towaru, a co za tym idzie do zwi ę kszenia zysków Spó ł ki. 4 „Zbiorowe interesy konsumentów” to prawa nieograniczonej liczby konsumentów, nie stanowi ą przy tym sumy indywidualnych interesów daj ą cych si ę okre ś li ć , nawet licznej, grupy konsumentów. Do stwierdzenia stosowania przedmiotowych praktyk niezb ę dne jest wykazanie, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów dotyczy tzw. zbiorowego interesu konsumentów. Wprawdzie przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuj ą poj ę cia zbiorowych interesów konsumentów, ale nie budzi sporu, ż e z ich naruszeniem mamy do czynienia wówczas, gdy bezprawna praktyka przedsi ę biorcy dotyka nieograniczonej liczby osób – to znaczy potencjalnie ka ż dy, kto znajdzie si ę w okre ś lonej sytuacji faktycznej i prawnej mo ż e zosta ć dotkni ę ty dzia ł aniami przedsi ę biorcy. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć – konsumentów, którzy skorzystali z oferty Spó ł ki, jak równie ż potencjalnych jej klientów. Zgodnie z art. 23c ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów Prezes Urz ę du nakazuje zaniechanie jej stosowania. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora Delegatury w Poznaniu Jaros ł aw Krüger Otrzymuje: Domator sp. z o.o. ul. Spó ł dzielców 5 62 – 510 Konin 5