RPZ-19/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 13 lipca 2005r. RPZ – 61/16/05/AC DECYZJA nr RPZ 19/2005 I. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje si ę , ż e : dzia ł ania Krzysztofa Urba ń skiego, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Zak ł ad Produkcyjny Ojca Krzysztofa” w Poznaniu przy ul. Towarowej 35, polegaj ą ce na pos ł ugiwaniu si ę nieuczciw ą i wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ą herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa, stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) nakazuje si ę Krzysztofowi Urba ń skiemu prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Zak ł ad Produkcyjny Ojca Krzysztofa” w Poznaniu przy ul. Towarowej 35 publikacj ę na w ł asny koszt pkt I sentencji niniejszej decyzji w „Tele Rzeczpospolita” oraz „Fakt TV”, w module obejmuj ą cym co najmniej po ł ow ę strony, w terminie jednego miesi ą ca od dnia uprawomocnienia si ę decyzji. Uzasadnienie W zwi ą zku ze skarg ą konsumenck ą , dotycz ą c ą herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa, przekazan ą do delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu za po ś rednictwem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jako ś ci Artyku ł ów Rolno – Spo ż ywczych w Poznaniu, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem Urz ę du”) postanowieniem z dnia 29 grudnia 2004r. wszcz ął z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce celem wst ę pnego ustalenia, czy nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z ustaleniami poczynionymi w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2005r., na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wszcz ę to post ę powanie w sprawie stosowania przez Krzysztofa Urba ń skiego praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cych na pos ł ugiwaniu si ę nieuczciw ą i wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ą . Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Krzysztof Urba ń ski, zwany dalej „Przedsi ę biorc ą ”, na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy Suchy Las nr 3204/2003, prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Zak ł ad Produkcyjny Ojca Krzysztofa”. /dowód: odpis za ś wiadczenia o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej z dnia 27.09.2004r. – k.11/ Przedmiotem dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorcy jest mi ę dzy innymi sprzeda ż „herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa”, produkowanej z li ś ci senesu, owoców kminku, li ś ci mi ę ty oraz owoców aronii. /dowód: opakowanie herbaty – k.36/. Reklamy wy ż ej wymienionego produktu by ł y zamieszczane przez Przedsi ę biorc ę na ł amach wyskonak ł adowych czasopism. W reklamach znalaz ł y si ę m.in. nast ę puj ą ce stwierdzenia: 1. „Z bada ń wynika, ż e chudn ą tak ż e osoby, którym nie pomaga ł y dotychczas dost ę pne ś rodki” 2. „Pi ł em dalej…i po miesi ą cu 30 kilo mniej!” 3. „Z powodu bardzo wysokiej skuteczno ś ci kuracji odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa osobom, które chc ą schudn ąć poni ż ej 10 kilogramów zalecamy zamówienie 60 dniowej kuracji. Tym, którzy chc ą schudn ąć 10-25 kilo zalecamy zamówienie 60- dniowej kuracji intensywnej. Jedynie dla osób, które zamierzaj ą straci ć ponad 25 kilo przeznaczona jest 90-dniowa kuracja intensywna” 4. „Do produkcji herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa wykorzystujemy tylko najlepsze surowce, które przy ka ż dej partii dostawy przechodz ą skrupulatne badania laboratoryjne. Te bardzo ostre warunki selekcji zió ł powoduj ą , ż e gotowa herbata odchudzaj ą ca wyró ż nia si ę niesamowit ą jako ś ci ą i skuteczno ś ci ą w walce z nadwag ą ” 5. „Teraz mo ż emy zrzuca ć zb ę dne kilogramy pij ą c smaczn ą herbatk ę ” 6. „Najnowsza receptura! Rewelacyjna skuteczno ść ” 7. „Wysoka jako ść i skuteczno ść Herbaty Odchudzaj ą cej Ojca Krzysztofa pozwoli ł a na rejestracj ę w 15 edycji konkursu TERAZ POLSKA na najlepszy produkt!” /dowód: „Tele Program” (wydanie 2.01-8.01.2004r., Nr 1) - k.15, „Tele Rzeczpospolita” (wydanie 17-23 wrze ś nia 2004r., Nr 38) – k.16, „ Ż ycie na gor ą co” (wydanie 31 grudnia 2004r., Nr 53)- k.17, „Fakt TV” (wydanie 30.09 – 6.10, Nr 40) – k.19/. W toku post ę powania, w celu wyja ś nienia kwestii, czy reklamy przedmiotowej herbaty zawieraj ą tre ś ci mog ą ce wprowadza ć konsumentów w b łą d, Prezes Urz ę du, pismem z dnia 4 lutego 2005r., zwróci ł si ę z pro ś b ą o przedstawienie stosownej opinii do Instytutu Ż ywno ś ci i Ż ywienia im. prof. dr med. Aleksandra Szczyg ł a w Warszawie. W pi ś mie z dnia 6 kwietnia 2003 r. (PD-1324/KO/05), odnosz ą c si ę do wy ż ej wskazanych w punktach 1 - 6 hase ł reklamowych, Instytut Ż ywno ś ci i Ż ywienia stwierdzi ł , co nast ę puje: 1. W ą tpliwe jest, aby osoby, którym nie pomaga ł y dotychczas dost ę pne ś rodki schud ł y skutecznie po herbacie zawieraj ą cej li ś cie senesu, mi ę ty i owoce kminku, a tak ż e 2 aronii. W przypadku braku efektów kuracji odchudzaj ą cej nale ż y poszukiwa ć przyczyn organicznych oty ł o ś ci, a nie si ę ga ć po herbaty zio ł owe. 2. Efektu utraty 30 kg w ci ą gu miesi ą ca nie osi ą ga si ę nawet podczas stosowania diet o bardzo niskiej zawarto ś ci energii. Równie ż pacjenci leczeni chirurgicznie z powodu oty ł o ś ci nie uzyskuj ą w ci ą gu miesi ą ca tak znacznych ubytków masy cia ł a. 3. W ocenie Instytutu Ż ywno ś ci i Ż ywienia im. prof. dr med. Aleksandra Szczyg ł a informacje podawane przez Przedsi ę biorc ę i zacytowane powy ż ej w punkcie 3 pozostaj ą w sprzeczno ś ci z zacytowanymi powy ż ej w punkcie 2. 4. Jako ść zastosowanych surowców nie ma wp ł ywu na proces chudni ę cia. Skuteczno ść walki z nadwag ą nie zale ż y od selekcji zió ł . 5. Bez stosowania racjonalnej diety odchudzaj ą cej po łą czonej z systematycznie uprawian ą aktywno ś ci ą fizyczn ą nie jest mo ż liwe „zrzucenie zb ę dnych kilogramów”. 6. Nie mo ż na oczekiwa ć rewelacyjnej skuteczno ś ci w aspekcie redukcji masy cia ł a od preparatów zawieraj ą cych li ś cie senesu, mi ę ty, owoce kminku i aronii. Instytut Ż ywno ś ci i Ż ywienia wskaza ł ponadto, ż e zio ł a o w ł a ś ciwo ś ciach ż ó ł ciop ę dnych, przeczyszczaj ą cych i p ę czniej ą cych uwa ż ane s ą za ś rodki wspomagaj ą ce odchudzanie, mog ą one by ć jednak wykorzystywane jako element wspomagaj ą cy w ł a ś ciw ą kuracj ę , tj. diet ę niskoenergetyczn ą po łą czon ą ze wzmo ż on ą aktywno ś ci ą fizyczn ą . W podsumowaniu opinii wskazano, i ż reklama herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa wprowadza konsumentów w b łą d i mo ż e wp ł ywa ć na ich decyzje co do nabycia tego produktu. /dowód: pismo Instytutu Ż ywno ś ci i Ż ywienia z dnia 6.04.2005r. – k. 47 – 49/ Wy ż ej wskazane stanowisko ekspertów Instytutu Ż ywno ś ci i Ż ywienia zosta ł o potwierdzone przez Departament Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia. /dowód: pismo Ministerstwa Zdrowia z dnia 9.05.2005r. – k. 60/ W ocenie Prezesa Urz ę du opinia Instytutu Ż ywno ś ci i Ż ywienia jest wiarygodna, bowiem zosta ł a sporz ą dzona przez profesjonalny i bezstronny podmiot. Instytutu Ż ywno ś ci i Ż ywienia im. prof. dr med. Aleksandra Szczyg ł a to specjalistyczna jednostka naukowa akredytowana przez Ministerstwo Zdrowia w zakresie badania i kontroli nad jako ś ci ą zdrowotn ą ż ywno ś ci, prowadz ą ca w tym zakresie dzia ł alno ść opiniodawcz ą na rzecz Ministerstwa Zdrowia, G ł ównego Inspektoratu Sanitarnego oraz innych instytucji. W celu weryfikacji u ż ywanego w reklamach Przedsi ę biorcy has ł a: „Wysoka jako ść i skuteczno ść Herbaty Odchudzaj ą cej Ojca Krzysztofa pozwoli ł a na rejestracj ę w 15 edycji konkursu TERAZ POLSKA na najlepszy produkt!”, Prezes Urz ę du zwróci ł si ę do Fundacji Polskiego God ł a Promocyjnego w Warszawie z pro ś b ą o wskazanie, czy Przedsi ę biorca startowa ł kiedykolwiek w konkursie „Teraz Polska” i czy by ł jego laureatem lub zosta ł wyró ż niony w konkursie, a ponadto o wyja ś nienie, czy sam fakt rejestracji w konkursie „Teraz Polska” potwierdza wysok ą jako ść zg ł oszonego do konkursu produktu. /dowód: pismo z dnia 16.02.2005r. – k. 41/ Pismem z dnia 21 lutego 2005r. Dyrektor Dzia ł u Konkursu „Teraz Polska” Fundacji Polskiego God ł a Promocyjnego wskaza ł , ż e Przedsi ę biorca jest uczestnikiem tegorocznej – XV edycji konkursu i z ł o ż y ł stosowny wniosek, który w dacie pisma by ł przedmiotem ocen weryfikacyjnych prowadzonych przez bran ż owe komisje ekspertów. Wcze ś niej Przedsi ę biorca nie by ł ani laureatem ani nie zosta ł wyró ż niony w konkursie „Teraz Polska”. W powy ż szym pi ś mie wskazano ponadto, i ż rejestracja w konkursie „Teraz Polska” w ż adnym stopniu nie potwierdza wysokiej jako ś ci zg ł aszanego do konkursu „Teraz Polska” produktu. Jest jedynie formalnym zg ł oszeniem startu w konkursie oraz pozwala Fundacji Polskiego God ł a Promocyjnego na przes ł anie do zainteresowanego podmiotu ankiety 3 weryfikacyjnej. Ankieta ta wraz z za łą cznikami oraz zg ł oszonym produktem stanowi dopiero wniosek weryfikacyjny, b ę d ą cy podstaw ą do dokonania merytorycznej oceny przez bran ż owe komisje ekspertów. /dowód: pismo z dnia 21.02.2005r. – k. 42/ Przedsi ę biorca wezwany do przed ł o ż enia materia ł ów dowodowych na okoliczno ść skuteczno ś ci dzia ł ania herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa i istnienia „15 tysi ę cy zadowolonych klientów skutecznie trac ą cych zb ę dne kilogramy”, o których wspominano w reklamach produktu, w pi ś mie z dnia 17 stycznia 2001r. wskaza ł , ż e twierdzenie to jest uzasadnione „ze wzgl ę du na bardzo wysoki poziom satysfakcji klientów, potwierdzony telefonami i listami od osób zadowolonych z produktu oraz du żą ilo ś ci ą sta ł ych, lojalnych nabywców herbatki”. Przedsi ę biorca podniós ł ponadto, ż e „na ankiet ę wys ł an ą w drugiej po ł owie 2004r. odpowiedzia ł o oko ł o [usuni ę to] osób, które by ł y zadowolone z herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa do tego stopnia, ż e [usuni ę to] z nich od razu z ł o ż y ł o powtórne zamówienie.” Przedsi ę biorca wskaza ł te ż na „bliski 0 poziom reklamacji” produktu. /dowód: za łą cznik nr 5 do pisma Przedsi ę biorcy z dnia 17.01.2005r. – k. 22/ Do w/w pisma Przedsi ę biorca za łą czy ł kopi ę „przyk ł adowego listu zadowolonego klienta, wraz z powtórnym zamówieniem”. [usuni ę to]. /dowód: za łą cznik nr 6 do pisma Przedsi ę biorcy z dnia 17.01.2005r. – k. 23-24/ Przedsi ę biorca nades ł a ł tak ż e opini ę dotycz ą c ą herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa sporz ą dzon ą przez Instytut Ro ś lin i Przetworów Zielarskich w Poznaniu. We wspomnianej opinii szczegó ł owo opisano dzia ł anie trzech sk ł adników wchodz ą cych w sk ł ad przedmiotowej herbaty, tj. senesu, kminku i mi ę ty. W ocenie sporz ą dzaj ą cych opini ę herbata odchudzaj ą ca ojca Krzysztofa nie mo ż e by ć kwalifikowana do grupy ro ś linnych produktów leczniczych, ale nie jest te ż oboj ę tna dla organizmu. Surowce ro ś linne zawarte w herbacie wykazuj ą - w ocenie sporz ą dzaj ą cych opini ę - korzystne dzia ł anie na uk ł ad trawienny, szczególnie w przypadkach nadwagi wynikaj ą cej z niew ł a ś ciwego od ż ywiania; dzia ł aj ą ł agodnie spazmolitycznie, normalizuj ą wydzielanie ż ó ł ci, tonizuj ą procesy trawienia. /dowód: za łą cznik nr 7 do pisma Przedsi ę biorcy z dnia 17.01.2005r. – k. 25-28/ Do pisma z dnia 17 stycznia 2005r. Przedsi ę biorca za łą czy ł jeszcze inne dokumenty, takie jak: opinia Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Poznaniu o tym, i ż przedmiotowa herbata spe ł nia wymogi okre ś lone w przepisach o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia (k. 30), nie opatrzony ż adnym podpisem akt nominacji Przedsi ę biorcy w Ogólnopolskim Rankingu Liderzy Eksportu (k. 32) oraz podzi ę kowanie dla Przedsi ę biorcy za udzia ł w targach Polagra – Food 2004 (k. 34). W pi ś mie z dnia 29 stycznia 2005r. Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e podj ął decyzj ę o natychmiastowym zaprzestaniu publikowania w prasie reklam dotycz ą cych herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa, z uwzgl ę dnieniem obowi ą zuj ą cych terminów rezygnacji z publikacji reklamy, wynikaj ą cych z podpisanych zlece ń . /dowód: pismo Przedsi ę biorcy z dnia 29.01.2005r. – k. 37/ Podobne o ś wiadczenie Przedsi ę biorca z ł o ż y ł w pi ś mie z dnia 25 kwietnia 2005r., wskazuj ą c jednocze ś nie, ż e w przypadku wznowienia w przysz ł o ś ci reklamy przedmiotowej herbaty wszystkie sformu ł owania wymienione powy ż ej w punktach 1 – 7 zostan ą z og ł oszenia usuni ę te. /dowód: pismo Przedsi ę biorcy z dnia 25.04.2005r. – k. 55/ Pismem z dnia 12 maja 2005r. pouczono Przedsi ę biorc ę , i ż zgodnie z art. 23e ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci zaprzestania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów ci ąż y na przedsi ę biorcy. 4 /dowód: pismo z dnia 12.05.2005r. – k. 59/ W odpowiedzi na powy ż sze Przedsi ę biorca przes ł a ł kopi ę pisma z dnia 29 stycznia 2005r. skierowanego do Agencji Reklamowo – Wydawniczej „The Sign” sp. z .o.o. w Poznaniu z pro ś b ą o bezzw ł oczne zaprzestanie publikowania reklam dotycz ą cych herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa. Przedsi ę biorca nie przedstawi ł natomiast nowych wzorów zamieszczanych w prasie reklam, które nie zawiera ł yby sformu ł owa ń wprowadzaj ą cych konsumentów w b łą d. /dowód: pismo Przedsi ę biorcy z dnia 20.05.2005r. – k. 62 – 63/ W czasopi ś mie „Twoje Imperium” nr 22 z 2005r. (wydanie 30.05. – 5.06.2005) ukaza ł a si ę reklama herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa, w której znalaz ł y si ę m.in. nast ę puj ą ce sformu ł owania: „schudnij do 30 kg w miesi ą c”, „niespotykana, rewelacyjna skuteczno ść nowej receptury”, „chcia ł abym straci ć jeszcze kolejne 30 kg, mam nadziej ę , ż e ju ż po raz ostatni”. /dowód: Twoje Imperium nr 22 z 2005r. – k. 65/ Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.), pismem z dnia 2 czerwca 2005r. Przedsi ę biorca zosta ł poinformowany o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z materia ł em dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. W wyznaczonym terminie Przedsi ę biorca nie skorzysta ł z tej mo ż liwo ś ci. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Stwierdzenie istnienia przedmiotowej praktyki wymaga spe ł nienia dwóch przes ł anek: bezprawno ś ci dzia ł ania i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. „Zbiorowe interesy konsumentów” to prawa nieograniczonej liczby konsumentów, nie stanowi ą przy tym sumy indywidualnych interesów daj ą cych si ę okre ś li ć , nawet licznej, grupy konsumentów. W art. 23a ust. 2 ww. ustawy zamieszczono przyk ł adowe wyliczenia praktyk zakazanych przez ustawodawc ę . Katalog ten nawi ą zuje mi ę dzy innymi do czynów nieuczciwej konkurencji, w tym do nieuczciwej reklamy. Podstawowym aktem prawnym okre ś laj ą cym granice dozwolonej reklamy jest ustawa z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), a w szczególno ś ci jej art. 16. Oceny Prezesa Urz ę du oparte wi ę c zosta ł y na przepisach w niej zawartych. Przedmiotowa sprawa dotyczy regulacji zawartej w art. 16 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, zgodnie z któr ą czynem niedozwolonym jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Reklama, o której mówi wspomniany artyku ł musi spe ł nia ć dwie przes ł anki. Po pierwsze wprowadza ć w b łą d, a wi ę c wywo ł ywa ć niezgodne z prawd ą wyobra ż enie o towarze oraz mie ć zdolno ść do wp ł ywania na decyzje konsumentów. Opinia Instytutu Ż ywno ś ci i Ż ywienia im. prof. dr med. Aleksandra Szczyg ł a w Warszawie pos ł u ż y ł a Prezesowi Urz ę du za podstaw ę dokonania rozstrzygni ę cia w niniejszej sprawie. Z zaprezentowanej powy ż ej opinii wynika jednoznacznie, ż e reklama, któr ą pos ł uguje si ę Przedsi ę biorca zawiera tre ś ci fa ł szywe, a co za tym idzie wprowadza konsumentów w b łą d. W ocenie Prezesa, nie ulega równie ż w ą tpliwo ś ci, ż e te fa ł szywe tre ś ci s ą istotne przy podejmowaniu przez przeci ę tnego nabywc ę decyzji o zakupie przedmiotowej 5 herbaty. Przeci ę tny konsument nie posiada fachowej wiedzy na temat dzia ł ania sk ł adników, z których produkowana jest herbata ojca Krzysztofa oraz ich wp ł ywu na utrat ę masy cia ł a, podejmuj ą zatem decyzj ę o zakupie w oparciu o informacje zawarte w reklamie. Dzia ł anie Przedsi ę biorcy zmierza wi ę c do ograniczenia prawa konsumenta do wyboru i zakupu produktu stosownie do indywidualnych preferencji. Reklama stosowana przez Przedsi ę biorc ę ma zatem zdolno ść do wp ł ywania na decyzj ę konsumenta i przez to ma negatywny wp ł yw na jego interes. Z uwagi na powy ż sze, reklama stosowana przez Przedsi ę biorc ę wyczerpuje znamiona czynu nieuczciwej konkurencji okre ś lonego w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i jest bezprawne. Wprowadzaj ą ca w b łą d reklama jest zamieszczana przez Przedsi ę biorc ę w wyskonak ł adowych czasopismach, zatem dociera do nieograniczonego kr ę gu adresatów, a co za tym idzie narusza zbiorowy interes konsumentów. Warto równie zauwa ż y ć , ż e zgodnie z art. 18a ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ci ęż ar dowodu prawdziwo ś ci oznacze ń lub informacji umieszczanych na towarach albo ich opakowaniach lub wypowiedzi zawartych w reklamie spoczywa na osobie, której zarzuca si ę czyn nieuczciwej konkurencji zwi ą zany z wprowadzeniem w b łą d. Pomimo obci ąż aj ą cego go obowi ą zku wykazania wy ż ej wymienionej okoliczno ś ci Przedsi ę biorca nie sprosta ł ci ęż arowi dowodu. Nie przedstawi ł ż adnych wiarogodnych dowodów, które mog ł yby potwierdzi ć prawdziwo ść twierdze ń zawartych w reklamach. Nie mog ą bowiem takowych dowodów stanowi ć wy łą cznie twierdzenia Przedsi ę biorcy, czy te ż kopie listów rzekomych zadowolonych klientów. Te ostatnie dowody okaza ł y si ę niewiarygodne, bowiem niezgodne z do ś wiadczeniem ż yciowym jest, aby klienci prosz ą cy o przes ł anie kolejnej partii herbaty nie podawali jednocze ś nie swojego adresu, a nawet swoich danych personalnych. Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę przedstawion ą przez Przedsi ę biorc ę opini ę Instytutu Ro ś lin i Przetworów Zielarskich w Poznaniu, ale nie stanowi ł a ona dowodu na prawdziwo ść twierdze ń zamieszczanych w reklamach Przedsi ę biorcy. Opinia ta zawiera jedynie informacje (zgodne zreszt ą z tym zakresie z opini ą Instytutu Ż ywno ś ci i Ż ywienia), i ż sk ł adniki herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa dzia ł aj ą korzystnie na uk ł ad trawienny, dzia ł aj ą ł agodnie spazmolitycznie, normalizuj ą wydzielanie ż ó ł ci i tonizuj ą procesy trawienia. Stwierdzenia zawarte we wspomnianej opinii nie upowa ż niaj ą jednak Przedsi ę biorcy do pos ł ugiwania si ę twierdzeniami, i ż dzi ę ki produkowanej przez niego herbacie mo ż na schudn ąć 30 kg w ci ą gu miesi ą ca, czy te ż mo ż liwe jest zrzucanie zb ę dnych kilogramów pij ą c smaczn ą herbat ę . Ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci zaniechania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów ci ąż y na przedsi ę biorcy. Prezes Urz ę du uzna ł , ż e Przedsi ę biorca nie wykaza ł w nale ż yty sposób, aby zaprzesta ł stosowania reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d (kopia pisma przes ł anego do agencji reklamowej nie jest wystarczaj ą ca w tym zakresie), a co za tym idzie, ż e zaniecha ł stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Najdobitniej ś wiadczy o tym reklama herbaty odchudzaj ą cej ojca Krzysztofa zamieszczona w „Twoim Imperium’ nr 22 z 2005r. (wydanie 30.05. – 5.06.2005), w którym znalaz ł y si ę sformu ł owania wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d. Nie by ł y to co prawda literalnie te same frazy, które znajdowa ł y si ę we wcze ś niejszych reklamach Przedsi ę biorcy, ale tre ść niektórych z nich by ł a tylko nieznacznie zmodyfikowana i nadal fa ł szywa (np.: „schudnij do 30 kg w miesi ą c”). Zgodnie z art. 23c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów nakazuje zaniechanie jej stosowania, w zwi ą zku z czym orzeczono jak w punkcie I decyzji. 6 Ponadto, zgodnie z art. 23c ust. 2 w/w ustawy Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, w szczególno ś ci zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do z ł o ż enia jednokrotnego lub wielokrotnego o ś wiadczenia o tre ś ci i w formie okre ś lonej w decyzji. Mo ż e równie ż nakaza ć publikacj ę decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci na koszt przedsi ę biorcy. W ocenie Prezesa Urz ę du publikacja sentencji decyzji zminimalizuje skutki, jakie spowodowa ł swoim dzia ł aniem Przedsi ę biorca. Najlepsz ą form ą usuni ę cie skutków reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d zamieszczanej w ś rodkach masowego przekazu jest publikacja odpowiedniego sprostowania w tych samych ś rodkach masowego przekazu. Prezes Urz ę du uzna ł jednak, ż e nakaz opublikowania sentencji niniejszej decyzji we wszystkich czasopismach, w których ukaza ł a si ę reklama Przedsi ę biorcy by ł by zbyt uci ąż liwy i móg ł by spowodowa ć nadmierne koszty. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du ograniczy ł nakaz do dwóch czasopism tj. „Tele Rzeczpospolita” oraz „Fakt TV”, które stanowi ą dodatki do wysokonak ł adowych gazet. W ocenie Prezesa Urz ę du publikacja w w/w gazetach prawid ł owo spe ł ni swoj ą funkcj ę i dotrze do du ż ej liczby konsumentów wprowadzonych uprzednio w b łą d przez reklam ę Przedsi ę biorcy. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuje : - Krzysztof Urba ń ski „Zak ł ad Produkcyjny Ojca Krzysztofa” ul. Towarowa 35 61 – 896 Pozna ń 7