RPZ-1/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl RPZ- 61/4/06/KCh Pozna ń , dnia 11 stycznia 2007 r. DECYZJA Nr RPZ 1 /2007 1. Na podstawie art. 23a ust. 1 w zwi ą zku z art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. 2002 r. Nr 18 poz. 172; Dz. U. 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego na wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w W ą growcu - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje si ę stosowanie przez DEXTEL sp. z o.o. sp.k. z siedzib ą we Wroc ł awiu postanowie ń Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telewizji kablowej o tre ś ci: 1. „Operatorowi przys ł uguje prawo do jednostronnego podwy ż szenia op ł aty abonamentowej w stosunku do warto ś ci okre ś lonej w umowie, co nie stanowi zmiany umowy w rozumieniu jej § 6, w przypadku ponoszenia zwi ę kszonych kosztów zwi ą zanych z realizacj ą umowy i ś wiadczeniem us ł ug, a w szczególno ś ci wzrostu kosztów niezale ż nych od operatora, a wynikaj ą cych ze zwi ę kszenia op ł at licencyjnych” (§ 8 ust. 1 Regulaminu), 2. „Powiadomienie o podwy ż ce abonamentu b ę dzie og ł aszane i podawane do publicznej wiadomo ś ci w kanale informacyjnym z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesi ą ca kalendarzowego. Aktualna wysoko ść obowi ą zuj ą cych op ł at abonamentowych i innych op ł at oraz wykaz programów w poszczególnych pakietach znajduje si ę na kanale informacyjnym sieci. Abonent przyjmuje do wiadomo ś ci i akceptuje w/w sposób 2 powiadamiania o wprowadzanych zmianach wysoko ś ci abonamentu” (§ 8 ust.2 Regulaminu) - za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 23a ust. 2, polegaj ą c ą na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. 2. Na podstawie art. 23d ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. 2002 r. Nr 18 poz. 172; Dz. U. 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego na wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w W ą growcu – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: stwierdza si ę , ż e praktyka, okre ś lona w art. 23 a ust. 1 i 2 ww. ustawy, polegaj ą ca na stosowaniu przez DEXTEL sp. z o.o. sp. k. z siedzib ą we Wroc ł awiu postanowie ń Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telewizji kablowej o tre ś ci: 1. „W przypadku ograniczenia zakresu cz ę stotliwo ś ci przeznaczonego do wykorzystania w sieci kablowej oraz w przypadku wprowadzenia lub zwi ę kszenia op ł at za rozprowadzanie okre ś lonych programów lub braku zezwolenia na ich rozprowadzanie, jak równie ż w razie zaprzestania nadawania programów przez nadawców, zmian ę satelity nadawania, niski poziom ogl ą dalno ś ci programów, operator zastrzega sobie prawo do dokonania zmian w zakresie dostarczanych programów. W takim wypadku operator do ł o ż y stara ń , aby programy wycofane z nadawania zast ą pi ć innymi, w miar ę mo ż liwo ś ci zbli ż onymi tematycznie programami. § 8 ust. 3 stosuje si ę odpowiednio” (§ 3 ust. 2 Regulaminu), 2. „Operator zastrzega sobie prawo do przerw w dostarczaniu us ł ug telewizji kablowej, w celu dokonania konserwacji, naprawy lub modernizacji sieci. Przerwa taka nie mo ż e przekroczy ć jednorazowo 12 godzin, nie wi ę cej jednak ni ż 48 godzin w kwartale”(§ 5 ust. 4 Regulaminu), 3. „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci z tytu ł u czasowego lub trwa ł ego zaprzestania rozprowadzania sygna ł ów, zmiany ich parametrów technicznych, warunków rozprowadzania, rozpowszechniania i innych przyczyn le żą cych po stronie nadawców programów, przepisów prawa lub innych niezale ż nych od operatora przyczyn” (§ 6 ust. 2 Regulaminu), 4. „W przypadku opó ź nienia w p ł atno ś ci abonamentu przekraczaj ą cego 30 dni lub zaniechania obowi ą zku wspó ł pracy przy czynno ś ciach maj ą cych na celu zapewnienie sprawno ś ci infrastruktury, na skutek czego dalsze ś wiadczenie us ł ugi odpowiedniej jako ś ci mo ż e by ć zagro ż one, operator mo ż e od łą czy ć abonenta od sieci kablowej bez wcze ś niejszego powiadamiania i rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia (…)” (§ 9 ust. 2 Regulaminu) 3 - nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. Uzasadnienie W dniu 21 wrze ś nia 2006 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu wp ł yn ął wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w W ą growcu (zwanego dalej Wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania przeciwko DEXTEL sp. z o.o. sp. k. z siedzib ą we Wroc ł awiu w sprawie praktyk spó ł ki DEXTEL naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu w Regulaminie ś wiadczenia us ł ug telewizji kablowej postanowie ń umownych wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 kodeksu post ę powania cywilnego, tj.: 1. § 3 ust. 2: „W przypadku ograniczenia zakresu cz ę stotliwo ś ci przeznaczonego do wykorzystania w sieci kablowej oraz w przypadku wprowadzenia lub zwi ę kszenia op ł at za rozprowadzanie okre ś lonych programów lub braku zezwolenia na ich rozprowadzanie, jak równie ż w razie zaprzestania nadawania programów przez nadawców, zmian ę satelity nadawania, niski poziom ogl ą dalno ś ci programów, operator zastrzega sobie prawo do dokonania zmian w zakresie dostarczanych programów. W takim wypadku operator do ł o ż y stara ń , aby programy wycofane z nadawania zast ą pi ć innymi, w miar ę mo ż liwo ś ci zbli ż onymi tematycznie programami. § 8 ust. 3 stosuje si ę odpowiednio” ( klauzula nr 399: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów”). 2. § 5 ust. 4: „Operator zastrzega sobie prawo do przerw w dostarczaniu us ł ug telewizji kablowej, w celu dokonania konserwacji, naprawy lub modernizacji sieci. Przerwa taka nie mo ż e przekroczy ć jednorazowo 12 godzin” (klauzula nr 207: „Prawo do obni ż enia op ł aty abonamentowej przys ł uguje Abonentowi wtedy, gdy brak sygna ł u spowodowany awari ą by ł d ł u ż szy ni ż trzy dni robocze. O tego momentu, za ka ż dy kolejny dzie ń braku sygna ł u, od abonamentu odliczana jest 1/30 jego warto ś ci”) 3. § 6 ust. 2: „Operator nie ponosi odpowiedzialno ś ci z tytu ł u czasowego lub trwa ł ego zaprzestania rozprowadzania sygna ł ów, zmiany ich parametrów technicznych, warunków rozprowadzania, rozpowszechniania i innych przyczyn le żą cych po stronie nadawców programów, przepisów prawa lub innych, niezale ż nych od operatora przyczyn (klauzula nr 171: „PUH SATEX nie ponosi odpowiedzialno ś ci, je ż eli sw ą dzia ł alno ść b ę dzie musia ł o zawiesi ć z przyczyn od niego niezale ż nych”). 4. § 8 ust. 1: „ Operatorowi przys ł uguje prawo do jednostronnego podwy ż szenia op ł aty abonamentowej w stosunku do warto ś ci okre ś lonej w umowie, co nie stanowi zmiany umowy w rozumieniu jej § 6, w przypadku ponoszenia zwi ę kszonych kosztów zwi ą zanych z realizacj ą umowy i ś wiadczeniem us ł ug, a w szczególno ś ci wzrostu kosztów niezale ż nych od operatora, a wynikaj ą cych ze zwi ę kszenia op ł at licencyjnych (…)” (klauzula nr 400: „Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci zmiany umowy” i klauzula nr 398: „Zmiana op ł aty za doprowadzenie sygna ł u nie oznacza zmiany warunków umowy”) 5. § 8 ust. 2: „Powiadomienie o podwy ż ce abonamentu b ę dzie og ł aszane i podawane do publicznej wiadomo ś ci w kanale informacyjnym w miesi ą cu poprzedzaj ą cym podwy ż k ę . Aktualna wysoko ść obowi ą zuj ą cych op ł at abonamentowych i innych op ł at oraz wykaz programów w poszczególnych pakietach znajduje si ę na kanale 4 informacyjnym sieci. Abonent przyjmuje do wiadomo ś ci i akceptuje w/w sposób powiadamiania o wprowadzanych zmianach abonamentu” (klauzula nr 401: „O zmianie op ł aty Operator jest zobowi ą zany poinformowa ć Abonenta z czternastodniowym wyprzedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno – planszowym, w formie og ł osze ń na budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uwa ż a si ę równie ż przes ł anie druków op ł at z nadrukowan ą now ą cen ą ”). 6. § 9 ust. 2: „W przypadku opó ź nienia w p ł atno ś ci abonamentu przekraczaj ą cego 30 dni lub zaniechania obowi ą zku wspó ł pracy przy czynno ś ciach maj ą cych na celu zapewnienie sprawno ś ci infrastruktury, na skutek czego dalsze ś wiadczenie us ł ugi odpowiedniej jako ś ci mo ż e by ć zagro ż one, operator mo ż e od łą czy ć abonenta od sieci kablowej bez wcze ś niejszego powiadamiania i rozwi ą za ć umow ę bez wypowiedzenia (…)” (postanowienie niedozwolone w oparciu o art. 385 3 pkt 15 k.c., zgodnie z którym za klauzule abuzywne uznawane s ą te, które „zastrzegaj ą dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania wa ż nych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia”). Postanowieniem z dnia 16 pa ź dziernika 2006 r. (sygn. RPZ – 61/4/06) zosta ł o wszcz ę te post ę powanie w powy ż szej sprawie. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania z dnia 5 listopada 2006 r., spó ł ka DEXTEL stwierdzi ł a, i ż nie zgadza si ę z podniesionymi przez Rzecznika zarzutami, poniewa ż klauzule zawarte w Regulaminie ś wiadczenia us ł ug telewizji kablowej s ą ró ż ne od tych, które zawiera Rejestr postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Powo ł a ł a si ę równie ż na wyrok SOKiK z dnia 25 marca 2004 r. (sygn. XVII ama 51/2003), zgodnie z którym wpisana do rejestru klauzula umowna uznana za niedozwolon ą na kanwie okre ś lonego stanu faktycznego i prawnego, jako naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów, nie stanowi sama przez si ę prejudykatu dla innych umów. Nie mo ż na bowiem wykluczy ć , i ż analogiczne lub nawet identyczne postanowienia wzorca umowy, uznane za niedozwolone, nie b ę d ą za takie uznane w kontek ś cie oceny ca ł ej umowy w innej sprawie. Ponadto, spó ł ka DEXTEL poinformowa ł a, i ż celem zachowania dobrej renomy na rynku, uwzgl ę dniaj ą c niektóre z postulatów wyra ż onych w pismach Powiatowego Rzecznika Konsumentów w W ą growcu, wprowadzi ł a zmiany do Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telewizji kablowej. Zmianie uleg ł § 5 ust. 4 Regulaminu, którego tre ść obecnie brzmi: „Operator zastrzega sobie prawo do przerw w dostarczaniu us ł ug telewizji kablowej, w celu dokonania konserwacji, naprawy lub modernizacji sieci. Przerwa taka nie mo ż e przekroczy ć jednorazowo 12 godzin, nie wi ę cej jednak ni ż 48 godzin w kwartale”, jak równie ż § 8 ust. 2 o tre ś ci: „Powiadomienie o podwy ż ce abonamentu b ę dzie og ł aszane i podawane do publicznej wiadomo ś ci w kanale informacyjnym z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesi ą ca kalendarzowego. Aktualna wysoko ść obowi ą zuj ą cych op ł at abonamentowych i innych op ł at oraz wykaz programów w poszczególnych pakietach znajduje si ę na kanale informacyjnym sieci. Abonent przyjmuje do wiadomo ś ci i akceptuje w/w sposób powiadamiania o wprowadzanych zmianach wysoko ś ci abonamentu”. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne 5 dzia ł anie przedsi ę biorcy. Stwierdzenie istnienia przedmiotowej praktyki wymaga wi ę c spe ł nienia dwóch przes ł anek: bezprawno ś ci dzia ł ania oraz naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. W art. 23a ust. 2 ww. ustawy zamieszczono przyk ł adowe wyliczenie praktyk zakazanych przez ustawodawc ę . Katalog ten wymienia mi ę dzy innymi stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (dalej: Rejestr), o którym mowa w art. 479 45 kodeksu post ę powania cywilnego. Rejestr, zgodnie z art. 479 45 § 2 k.p.c., jest prowadzony przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie przekazywanych mu prawomocnych wyroków s ą dowych uznaj ą cych postanowienie wzorca umowy za niedozwolone i zakazuj ą cych ich stosowania w obrocie z konsumentami. Zgodnie z art. 479 43 k.p.c., prawomocny wyrok uznaj ą cy postanowienie umowne za niedozwolone ma, od chwili wpisania do Rejestru, skutek wobec osób trzecich. Przes ł anka bezprawno ś ci przejawia si ę , w przypadku praktyki stosowania postanowie ń wpisanych do Rejestru, na naruszeniu zakazu stosowania tych postanowie ń w umowach zawieranych z konsumentami. W chwili obecnej ż adnych w ą tpliwo ś ci nie budzi fakt, i ż stosowanie klauzul wpisanych do Rejestru prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przez innych przedsi ę biorców ani ż eli ten, którego wpis bezpo ś rednio dotyczy stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie ze stanowiskiem wyra ż onym przez S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 29 wrze ś nia 2005 r., rozszerzona prawomocno ść materialna wyroku ma zastosowanie w stosunku do klauzul niedozwolonych o takiej samej tre ś ci (sygn. akt VI ACa 381/05). Z uzasadnienia tego wyroku mo ż na wywie ść , i ż rozszerzona prawomocno ść materialna z art. 479 43 k.p.c., stanowi ą ca podstaw ę do przypisania cech bezprawno ś ci w przypadku pos ł ugiwania si ę klauzulami wpisanymi do Rejestru, obejmuje niedozwolone klauzule umowne zawieraj ą ce „jednakowe tre ś ci”, zawarte w takich samych wzorcach umowy. Jest to uzasadnione charakterem wpisów do Rejestru, który nie odzwierciedla z jakiej umowy (wzorca umowy) zaczerpni ę to postanowienie uznane przez s ą d za niedozwolone, co nie zawsze pozwala odczyta ć jasn ą i nie budz ą ca w ą tpliwo ś ci norm ę zakazuj ą c ą innym podmiotom pos ł ugiwania si ę takimi postanowieniami. Najpe ł niejsz ą analiz ę problematyki rozszerzonej prawomocno ś ci wyroku uznaj ą cego klauzule umowne za niedozwolone zawiera uchwa ł a S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt. III SZP 3/06). W ś wietle tej uchwa ł y, niedozwolonym postanowieniem umownym jest ka ż de, które dotyczy takiego samego zachowania, jak zawarte w postanowieniu wpisanym do rejestru. Niedozwolone s ą postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, nawet je ż eli ró ż ni ą si ę tre ś ci ą , ale wywo ł uj ą ten sam skutek. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę nale ż y stwierdzi ć , i ż § 8 ust. 1 Regulaminu odpowiada tre ś ci klauzul o brzmieniu: „Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci zmiany umowy” (wpisanej do Rejestru pod nr 400), jak równie ż : „Zmiana op ł aty za doprowadzenie sygna ł u nie oznacza zmiany warunków umowy” (wpisanej do Rejestru pod nr 398). Klauzule te zosta ł y uznane za niedozwolone na podstawie wyroku SOKiK z dnia 19 stycznia 2005 r. (Sygn. akt XVII Amc 2/04). To ż samo ść tre ś ci ww. klauzul z postanowieniem § 8 ust. 1 Regulaminu odnosi si ę do zawartego tam zastrze ż enia, i ż zmiana op ł aty nie stanowi zmiany umowy. Zauwa ż y ć nale ż y, ż e tego rodzaju postanowienia pozbawiaj ą konsumentów prawa do wypowiedzenia umowy o charakterze ci ą g ł ym na podstawie art. 384 1 k.c. oraz stanowi ą jednocze ś nie klauzul ę niedozwolon ą okre ś lon ą w art. 385 3 pkt 20 k.p.c. albowiem przewiduj ą prawo do zmiany istotnych warunków umowy (ceny) bez zagwarantowania prawa odst ą pienia od umowy. Nawi ą zuj ą c do tre ś ci § 8 ust. 1 Regulaminu, którym pos ł uguje si ę spó ł ka 6 DEXTEL podkre ś lenia wymaga, i ż ww. uprawnienia winny przys ł ugiwa ć konsumentom niezale ż nie od tego, czy postanowienie zawiera wa ż ne przyczyny zmiany ceny i innych istotnych warunków ś wiadczenia. § 8 ust. 2 Regulaminu odpowiada tre ś ci klauzuli o brzmieniu: „O zmianie op ł aty Operator jest zobowi ą zany poinformowa ć Abonenta z czternastodniowym wypowiedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno – planszowym, w formie og ł osze ń na budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uwa ż a si ę równie ż przes ł anie druków op ł at z nadrukowan ą now ą cen ą ” (wpisanej do Rejestru pod numerem 401). Zgodnie z wyrokiem SOKiK z dnia 19 stycznia 2005 r. (Sygn. akt XVII Amc 2/04), niedozwolone jest stosowanie postanowienia o tre ś ci: „O zmianie op ł aty Operator jest zobowi ą zany poinformowa ć Abonenta z czternastodniowym wypowiedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno – planszowym, w formie og ł osze ń na budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uwa ż a si ę równie ż przes ł anie druków op ł at z nadrukowan ą now ą cen ą ” (klauzula wpisana do Rejestru pod nr 401). W zwi ą zku z powy ż szym niedozwolony jest sposób, jaki firma Dextel zastrzeg ł a dla informowania o podwy ż ce abonamentu w § 8 ust. 2 Regulaminu, czyli zamieszczanie takiej wiadomo ś ci na kanale informacyjno – planszowym. Zdaniem Prezesa Urz ę du w zwi ą zku z tym, ż e na podstawie art. 384 k.c. konsument uprawniony jest do odst ą pienia od umowy, bardzo wa ż n ą staje si ę kwestia w ł a ś ciwego powiadamiania o zmianach tre ś ci umowy. Tymczasem powy ż sze zapisy prowadz ą do utrudnienia lub pozbawienia konsumenta mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy. Sposoby powiadomienia konsumenta wymienione w obu klauzulach nie gwarantuj ą , ż e informacja dotrze do konsumenta. Ponadto, nie jest mo ż liwe okre ś lenie daty zapoznania si ę przez abonenta z informacj ą o dokonanych zmianach, a jest to wa ż ne zw ł aszcza w sytuacji, gdy okre ś lony zostaje termin, w którym o ś wiadczenie konsumenta winno by ć z ł o ż one. Zawiadomienie o zmianie warunków umowy powinno nast ę powa ć na pi ś mie, a jedynie dodatkowo w innych formach. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż zawarty w § 8 ust. 2 „Regulaminu” sposób powiadamiania o zmianach istotnych warunków umowy oraz zawarte w § 8 ust. 1 „Regulaminu” ograniczenia uprawnie ń do odst ą pienia od umowy, stanowi ą istotne ograniczenie praw konsumentów. Z uwagi na fakt, i ż ograniczenia te dotycz ą wszystkich obecnych i potencjalnych abonentów sp. z o.o. sp. k. DEXTEL stwierdzi ć nale ż y, i ż post ę powanie przedsi ę biorcy narusza zbiorowe interesy konsumentów. Sposób, w jaki firma DEXTEL informuje abonentów o zmianie op ł aty bez w ą tpienia narusza zbiorowe interesy konsumentów. Uznaj ą c stosowanie klauzul zawartych w § 8 ust. 1 i § 8 ust. 2 Regulaminu stosowanego przez spó ł k ę DEXTEL za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakaza ł jednocze ś nie ich stosowania. Analizuj ą c tre ść klauzul § 3 ust. 2, § 5 ust. 4 i § 6 ust. 2 i § 9 ust. 2 Regulaminu spó ł ki DEXTEL i odpowiadaj ą cych im klauzul zawartych w rejestrze klauzul niedozwolonych, mo ż na wprawdzie dostrzec podobie ń stwa, nie mo ż na jednak ponad wszelk ą w ą tpliwo ść stwierdzi ć , i ż ich tre ść jest taka sama, czy te ż , ż e dotyczy takiego samego zachowania, b ą d ź ż e wywo ł uj ą ten sam skutek. § 3 ust. 2 Regulaminu wed ł ug Wnioskodawcy odpowiada tre ś ci klauzuli o brzmieniu: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodz ą cych w sk ł ad poszczególnych pakietów” (wpisanej do Rejestru pod nr 399). Przepisy Kodeksu cywilnego wykluczaj ą dopuszczalno ść jednostronnych zmian o charakterze dowolnym, czego przyk ł adem jest ww klauzula wpisana do Rejestru. Jednak zgodnie z wyrokiem S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2005 r. (sygn. VI ACa 548/2004), klauzula dotycz ą ca zastrze ż enia jednostronnego uprawnienia do zmiany istotnych cech ś wiadczenia mo ż e by ć uznana za niedozwolon ą tylko wówczas, gdy nie okre ś la ona wa ż nych przyczyn 7 uzasadniaj ą cych dokonanie takiej zmiany. Zdaniem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ww klauzula spe ł nia wymogi wskazania przyczyn uzasadniaj ą cych zmian ę umowy, zatem nie jest to ż sama z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod nr 399. § 5 ust. 4 Regulaminu wed ł ug Wnioskodawcy odpowiada tre ś ci klauzuli o brzmieniu: „Prawo do obni ż enia op ł aty abonamentowej przys ł uguje Abonentowi wtedy, gdy brak sygna ł u spowodowany awari ą by ł d ł u ż szy ni ż trzy dni robocze. Od tego momentu, za ka ż dy kolejny dzie ń braku sygna ł u, od abonamentu odliczana jest 1/30 jego warto ś ci” (wpisanej do Rejestru pod nr 207). Ró ż nice w zakresie okre ś lenia czasu, w którym brak sygna ł u (w przypadku klauzuli wynosi on 3 dni, a postanowienia Regulaminu 12 godzin) nie maj ą znaczenia dla wspólnej oceny, poniewa ż w obu przypadkach dochodzi do wy łą czenia odpowiedzialno ś ci operatora. W przeciwie ń stwie do zapisu klauzuli wpisanej pod nr 207 zapis § 5 ust. 4 Regulaminu nie wprowadza ogranicze ń ani wy łą cze ń w zakresie roszcze ń odszkodowawczych. Konsument mo ż e dochodzi ć na zasadach ogólnych odszkodowania z tytu ł u nienale ż ytego wykonania umowy (art. 471 k.c.). § 6 ust. 2 Regulaminu wed ł ug Wnioskodawcy odpowiada klauzuli o brzmieniu: „PUH SATEX nie ponosi odpowiedzialno ś ci, je ż eli sw ą dzia ł alno ść b ę dzie musia ł o zawiesi ć z przyczyn od niego niezale ż nych” (wpisanej do Rejestru pod nr 171). Zapis § 6 ust. 2 Regulaminu ró ż ni si ę od przytoczonej klauzuli, poniewa ż nie wy łą cza ani nie ogranicza odpowiedzialno ś ci operatora za zawieszenie generalnie dzia ł alno ś ci gospodarczej, a jedynie za niewykonanie okre ś lonych zobowi ą za ń z przyczyn od niego niezale ż nych. Nie jest to zatem klauzula to ż sama z wpisan ą do Rejestru pod nr 171). § 9 ust. 2 zawiera postanowienie, które Rzecznik we wniosku okre ś la jako niedozwolone w oparciu o art. 385 3 pkt 15 k.c., zgodnie z którym za klauzule abuzywne uznawane s ą te, które „zastrzegaj ą dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania wa ż nych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia”. Je ś li dana klauzula nie zosta ł a wpisana do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, za niedozwolon ą mo ż e j ą uzna ć jedynie S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w trybie okre ś lonym w art. 479 36 k.p.c. Wnioskodawca w z ł o ż onym wniosku o wszcz ę cie post ę powania wykazuje co prawda, i ż zawarta w § 9 ust. 2 Regulaminu spó ł ki DEXTEL klauzula stanowi klauzul ę niedozwolon ą . Przeoczy ł jednak, i ż Prezes Urz ę du nie posiada kompetencji do stwierdzenia, czy postanowienie wzorca umowy jest niedozwolone, gdy ż w my ś l art. 23b in fine Ustawy, przepisów ustawy nie stosuje si ę do spraw o uznanie postanowie ń wzorca za niedozwolone. Reasumuj ą c, ze wzgl ę du na powy ż sze, nie ma podstaw do uznania, i ż stosuj ą c postanowienia przewidziane w § 3 ust. 2, § 5 ust. 4, § 6 ust. 2 i § 9 ust. 2 spó ł ka DEXTEL stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą ce na stosowaniu niedozwolonych klauzul umownych wpisanych do Rejestru. Prezes Urz ę du stoi na stanowisku, i ż do oceny s ą du, dokonywanej w trybie b ą d ź to kontroli abstrakcyjnej, b ą d ź incydentalnej, nale ż y stwierdzenie, czy klauzule zawarte w § 3 ust. 2, § 5 ust. 4, § 6 ust. 2 i § 9 ust. 2 Regulaminu stosowanego przez spó ł k ę DEXTEL nale żą do klauzul niedozwolonych. Z uwagi na powy ż sze brak jest bezprawno ś ci dzia ł ania Przedsi ę biorcy, a wi ę c brak przes ł anki uzasadniaj ą cej stwierdzenie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W tym stanie rzeczy organ antymonopolowy orzek ł , jak w sentencji. 8 Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Poznaniu. Otrzymuj ą : - Powiatowy Rzecznik Konsumentów ul. Ko ś ciuszki 15 62 – 100 W ą growiec - DEXTEL sp. z o.o. sp.k. ul. Handelsmana 22 51 – 605 Wroc ł aw Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki