RLU-31/2003

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W LUBLINIE 20-074 Lublin, ul. Spokojna 9a Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Tel/Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia października 2003 r. RLU – 61 – 53/03/PZ Decyzja RLU Nr 31/2003 Na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością „Higiena-Sun” z siedzibą w Świdniku, polegające na stosowaniu postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez stosowanie w regulaminie pralni zapisu „Za szkody wynikłe z winy zakładu ponosimy odpowiedzialność finansową do pięciokrotnej wartości usługi, lub w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy”, co jest naruszeniem art. 23a ust. 2 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, oraz nakazuje zaniechanie jej stosowania. 2 Uzasadnienie W związku z informacjami telefonicznymi od konsumentów dotyczącymi zachowań przedsiębiorców świadczących usługi pralnicze, w dniach od 5 czerwca 2003 r. do 22 lipca 2003 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu wstępnego ustalenia, czy miało miejsce naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku postępowania zbadano lubelski rynek usług pralniczych, w szczególności poddano analizie wzorce umów stosowane w stosunkach z konsumentami. W toku postępowania wyjaśniającego otrzymano regulamin pralni stosowany przez „Higiena-Sun” Sp. z o.o. w Świdniku, zwaną dalej Spółką, świadczącą usługi pralnicze. W wyniku analizy regulaminu zakwestionowano pkt 4 tegoŜ regulaminu, w brzmieniu „Za szkody wynikłe z winy zakładu ponosimy odpowiedzialność finansową do pięciokrotnej wartości usługi, lub w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy”, którego stosowanie przy zawieraniu umów z konsumentami stanowić mogło naruszenie art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegające na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. W związku z powyŜszym, postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2003 r. RLU – 61 – 53/03/PZ w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczęto wobec Spółki postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2003 r. Spółka ustosunkowała się do zarzutu wskazanego w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, informując o zmianie treści zakwestionowanego zapisu, który otrzymał brzmienie: „Za szkody wynikłe z winy zakładu ponosimy odpowiedzialność finansową. Odszkodowanie jest wypłacane poprzez ubezpieczyciela (PZU S.A.).” Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i zwaŜył, co następuje: Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów dnia 19 marca 2003 r. w sprawie XVII Amc 55/02 uznał, Ŝe postanowienie wzorca umowy – regulaminu świadczenia usług dla ludności w Pralni Ekologicznej „BETTY CLEAN” w Krakowie o treści: „Za rzeczy zaginione 3 lub zniszczone z winy Zakładu, odpowiada on w wysokości 10-cio krotnej wartości tejŜe usługi” stanowi niedozwolone postanowienie umowne. Postanowienie to zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. W świetle art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804) przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Z kolei art. 23a ust. 2 tejŜe ustawy stanowi, Ŝe za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uwaŜa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Zakwestionowane przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowienie regulaminu pralni stanowiącego integralną część umowy zawieranej z konsumentami przy świadczeniu usług pralniczych przez Spółkę, o treści: „Za szkody wynikłe z winy zakładu ponosimy odpowiedzialność finansową do pięciokrotnej wartości usługi, lub w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy” jest toŜsame w skutkach z cytowanym wyŜej postanowieniem umownym uznanym za niedozwolone i wpisanym do rejestru postanowień umownych uznanych za niedozwolone na mocy orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zakwestionowane postanowienie wypełnia znamiona postanowienia uznanego za niedozwolone, ustalając z góry maksymalną wysokość odszkodowania dla konsumenta, w całkowitym oderwaniu od rzeczywistej wartości szkody poniesionej z winy zakładu świadczącego usługę. NaleŜy zauwaŜyć, iŜ postanowienie regulaminu pralni stosowane przez Spółkę jest jeszcze bardziej restrykcyjne i niekorzystne dla konsumenta od uznanego za niedozwolone i wpisanego do rejestru postanowienia. Postanowienie wpisane do rejestru mówi o odpowiedzialności w wysokości do dziesięciokrotnej wartości usługi, natomiast postanowienie regulaminu pralni, którego stosowanie przez Spółkę jest przedmiotem niniejszej Decyzji, ogranicza odpowiedzialność wykonawcy usługi – Spółki – do pięciokrotnej wartości usługi. Bez znaczenia jest tu moŜliwość rozszerzenia odpowiedzialności wykonawcy usługi w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy, co w rzeczywistości moŜe być dla konsumenta nadmiernie uciąŜliwe i naraŜać go na dodatkowe koszty. Z powyŜszych względów, w opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwestionowane postanowienie jest niekorzystne dla konsumentów i powinno zostać wyeliminowane z obrotu gospodarczego. W tym przypadku nie ma większego znaczenia fakt, Ŝe Spółka zaniechała stosowania niedozwolonego postanowienia umownego po wszczęciu postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 4 i zmieniła zakwestionowane postanowienie regulaminu pralni. Istotne jest tutaj, iŜ stwierdzono fakt naruszenia przez Spółkę art. 23a ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zaś w świetle art. 23c ust. 1 tej ustawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe intere sy konsumentów nakazuje zaniechanie jej stosowania. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji niniejszej Decyzji. Od niniejszej Decyzji, na podstawie art. 78 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przysługuje stronie odw ołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia Decyzji. Z upowaŜnienia Prezesa UOKiK decyzję podpisała Dyrektor Delegatury UOKiK w Lublinie Ewa Wiszniowska.