Numer decyzji
RLU-27/2008
Decyzja UOKiK RLU-27/2008
- Data decyzji
- 24 lipca 2008
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, 743-77-30, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin dnia 24 lipca 2008r. RLU-61-52/07/IM Decyzja Nr RLU 27/08 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ż e ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego w sprawie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko przedsi ę biorcy E. B. Agencja Nieruchomo ś ci i Turystyki w L., w toku którego zosta ł o uprawdopodobnione, ż e przedsi ę biorca ten stosuje zakazan ą praktyk ę , o której mowa w art. 24 w/w ustawy, w postaci nast ę puj ą cych zapisów wzorców umów po ś rednictwa zawieranych z konsumentami, stanowi ą cych niedozwolone klauzule umowne: 1. Strony umawiaj ą si ę , ż e S ą dem wy łą cznie w ł a ś ciwym dla rozstrzygania pomi ę dzy nimi sporów powsta ł ych na tle niniejszej umowy b ę dzie S ą d w Lublinie; 2. Zamawiaj ą cy o ś wiadcza, ż e w przypadku gdy nie wywi ąż e si ę z obowi ą zków na ł o ż onych na niego w § 3 pkt 1 i 3 umowy, zobowi ą zuje si ę dodatkowo zap ł aci ć Po ś rednikowi kar ę umown ą w wysoko ś ci nale ż nej prowizji wraz z ustawowymi odsetkami, pocz ą wszy od up ł ywu 7-go dnia licz ą c od daty sporz ą dzenia umowy najmu . 3. Zamawiaj ą cy o ś wiadcza, ż e w przypadku gdy w terminie wskazanym w umowie nie zap ł aci Po ś rednikowi nale ż nej mu prowizji, za ka ż dy dzie ń opó ź nienia zap ł aci odsetki w wysoko ś ci 2% /s ł ownie: dwa procent/ nale ż nej prowizji; i po przyj ę ciu zobowi ą zania przedsi ę biorcy E.B. Agencja Nieruchomo ś ci i Turystyki do zaprzestania stosowania kwestionowanych zapisów wzorców umownych i ich zmiany poprzez: 2 1. zmian ę zapisu we wszystkich umowach po ś rednictwa, tj. – kupna nieruchomo ś ci, - zbycia nieruchomo ś ci, - zg ł oszenia wynajmu nieruchomo ś ci, - wynajmu nieruchomo ś ci, dotycz ą cego wy łą cznej w ł a ś ciwo ś ci s ą du w Lublinie, w przypadku sporów pomi ę dzy stronami umowy, poprzez umieszczenie w w/w umowach po ś rednictwa zapisu o w ł a ś ciwo ś ci s ą du powszechnego; 2. zmian ę zapisu we wszystkich umowach po ś rednictwa – wynajmu nieruchomo ś ci, nak ł adaj ą cego na konsumenta opó ź niaj ą cego si ę z zap ł at ą prowizji zarówno kar ę umown ą , jak i odsetki ustawowe, poprzez wyeliminowanie jednej z tych dolegliwo ś ci finansowych; 3. zmian ę zapisu we wszystkich umowach po ś rednictwa – kupna nieruchomo ś ci, - zbycia nieruchomo ś ci, - zg ł oszenia wynajmu nieruchomo ś ci, dotycz ą cego wysoko ś ci odsetek za ka ż dy dzie ń opó ź nienia konsumenta w p ł atno ś ci, poprzez zastosowanie odsetek w wysoko ś ci zgodnej z art. 359 § 2 K.C. ustalaj ą cego wysoko ść odsetek maksymalnych. nak ł ada na w/w przedsi ę biorc ę obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania do dnia 18 sierpnia 2008r. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ż e ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada si ę na przedsi ę biorc ę E.B. Agencja Nieruchomo ś ci i Turystyki obowi ą zek z ł o ż enia w terminie do dnia 31 sierpnia 2008r. informacji o stopniu realizacji zobowi ą zania na ł o ż onego w punkcie I niniejszej decyzji. Sprawozdanie powinno zawiera ć informacje na temat: • rodzaju i ilo ś ci umów, obowi ą zuj ą cych w dniu otrzymania niniejszej decyzji, a nast ę pnie aneksowanych lub rozwi ą zanych; • rodzaj i ilo ść umów zawartych po dacie otrzymania niniejszej decyzji wraz trzema przyk ł adowymi kopiami tych ż e umów; • ilo ść decyzji nieaneksowanych i powodów braku dokonania zmian. Uzasadnienie 3 W toku prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego, wszcz ę tego w zwi ą zku ze skarg ą konsumenta, w sprawie ustalenia, czy w kontaktach z konsumentami nie naruszane s ą przepisy ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokona ł wst ę pnej kontroli wzorców umownych stosowanych przez przedsi ę biorc ę E.B. Agencja Nieruchomo ś ci i Turystyki (dalej: Przedsi ę biorca). W wyniku analizy stosowanych przez Przedsi ę biorc ę wzorców umów po ś rednictwa (kupna nieruchomo ś ci, zbycia nieruchomo ś ci, zg ł oszenia wynajmu nieruchomo ś ci) (dalej: umowy po ś rednictwa) stwierdzono, i ż zawieraj ą one zapisy, które mog ą by ć to ż same z postanowieniami wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego (dalej: Rejestr). Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du lub organ antymonopolowy) wszcz ął z urz ę du wobec Przedsi ę biorcy post ę powanie administracyjne w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.; dalej: ustawa antymonopolowa). Do akt post ę powania, postanowieniem nr 200/07 z dnia 24.10.2007r. zosta ł y w łą czone materia ł y poprzedzaj ą cego je post ę powania wyja ś niaj ą cego, w tym wyja ś nienia przedsi ę biorcy. Bezpo ś rednio po wszcz ę ciu post ę powania z zakresu ochrony zbiorowych interesów konsumentów organ antymonopolowy przeprowadzi ł kontrol ę Przedsi ę biorcy. W zwi ą zku z twierdzeniem przedsi ę biorcy, ż e nie stosuje on gotowych umów po ś rednictwa, kontrola sta ł a si ę konieczna. Kontrol ą zosta ł y obj ę te nast ę puj ą ce zagadnienia: - stosowanie przez Przedsi ę biorc ę zapisu umów o wy łą cznej w ł a ś ciwo ś ci S ą du w L., w przypadku sporów powsta ł ych na tle wykonywania umów po ś rednictwa; - wysoko ść odsetek, wynikaj ą cych z umów po ś rednictwa, stosowanych przez Przedsi ę biorc ę , z tytu ł u opó ź nienia konsumentów w zap ł acie prowizji; - rodzaje obci ąż e ń finansowych, nak ł adanych na konsumentów – strony umowy po ś rednictwa – wynajmu nieruchomo ś ci, z tytu ł u opó ź nienia w zap ł acie prowizji; Przedsi ę biorca ustosunkowuj ą c si ę do protoko ł u kontroli poinformowa ł , ż e we wszystkich rodzajach umów po ś rednictwa dokonane zosta ł y zmiany, dotycz ą ce w ł a ś ciwo ś ci s ą du. Ponadto przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e we wszystkich rodzajach umów po ś rednictwa wprowadzi ł odsetki za ka ż dy dzie ń opó ź nienia w p ł atno ś ci równe odsetkom maksymalnym, dopuszczalnych prawem, tj. 0,07% za ka ż dy dzie ń opó ź nienia. Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł tak ż e, ż e zaprzesta ł stosowania zapisów zakwestionowanych w trakcie przedmiotowej kontroli, tj. zapisów umów po ś rednictwa – wynajmu nieruchomo ś ci, nak ł adaj ą cych na konsumenta spó ź niaj ą cego si ę z wp ł at ą prowizji zarówno kar ę umown ą , jak i konieczno ść zap ł aty odsetek ustawowych. Przedsi ę biorca nie przedstawi ł nowych wzorców umów, które zawiera ł yby, zmienione w deklarowanym zakresie, zapisy. 4 Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do aneksowania wszystkich umów, które nie zosta ł y jeszcze do momentu kontroli zmienione w zakresie zastrze ż e ń wskazanych uprzednio przez organ antymonopolowy. Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Przedsi ę biorca E.B. Agencja Nieruchomo ś ci i Turystyki w L., jest przedsi ę biorc ą wpisanym do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej Urz ę du Miasta Lublin pod numerem …. Przedsi ę biorca ś wiadczy us ł ugi jako biuro nieruchomo ś ci, zawieraj ą c umowy po ś rednictwa: – kupna nieruchomo ś ci, - zbycia nieruchomo ś ci, - zg ł oszenia wynajmu nieruchomo ś ci, - wynajmu nieruchomo ś ci z konsumentami, stosuj ą c wzorce tych ż e umów. Prezes UOKiK ustali ł , ż e we wszystkich w/w wzorach umów znajduje si ę zapis ustalaj ą cy, jako wy łą cznie w ł a ś ciwy do rozstrzygania sporów pomi ę dzy stronami umowy, S ą d w L.. Zapis ten brzmi „ Strony umawiaj ą si ę , ż e S ą dem wy łą cznie w ł a ś ciwym dla rozstrzygania pomi ę dzy nimi sporów powsta ł ych na tle niniejszej umowy b ę dzie S ą d w L ”. W umowie po ś rednictwa – kupna nieruchomo ś ci zapis ten znajdowa ł si ę w § 15, w umowie po ś rednictwa – zbycia nieruchomo ś ci w § 12, w umowie po ś rednictwa – zg ł oszenia wynajmu nieruchomo ś ci w § 10, a w umowie po ś rednictwa – wynajmu nieruchomo ś ci w §11 . Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 wrze ś nia 2005r. sygn. akt. XVII Amc 57/03 zapis o tre ś ci: „W ł a ś ciwym dla rozstrzygania sporów wynikaj ą cych z regulaminu ś wiadczenia us ł ug jest s ą d powszechny w ł a ś ciwy dla siedziby Operatora” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 4 listopada 2006r. pod nr 565, podobnie klauzule nr 565, 913, 1012. Z kolei, w zawieranych 2006 i 2007 roku umowach po ś rednictwa - wynajmu nieruchomo ś ci, Przedsi ę biorca zawar ł a w § 4 tych ż e umów, jednocze ś nie kar ę umown ą i odsetki ustawowe, obci ąż aj ą ce osob ę spó ź niaj ą c ą si ę z wp ł at ą prowizji ponad 7 dni od daty sporz ą dzenia odpowiedniej umowy najmu. Wskazany zapis brzmi: „ Zamawiaj ą cy o ś wiadcza, ż e w przypadku gdy nie wywi ąż e si ę z obowi ą zków na ł o ż onych na niego w § 3 pkt 1 i 3 umowy, zobowi ą zuje si ę dodatkowo zap ł aci ć Po ś rednikowi kar ę umown ą w wysoko ś ci nale ż nej prowizji wraz z ustawowymi odsetkami, pocz ą wszy od up ł ywu 7-go dnia licz ą c od daty sporz ą dzenia umowy najmu ”. Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt. XVII Amc 52/04 zapis o tre ś ci: „Ponowne ś wiadczenie przez Operatora us ł ugi konserwacji TV mo ż e nast ą pi ć po: uregulowaniu zaleg ł o ś ci z tytu ł u op ł at za wykonanie przez Operatora us ł ugi wraz z odsetkami ustawowymi za zw ł ok ę , uregulowaniu op ł aty przy łą czeniowej w wysoko ś ci okre ś lonej w cenniku” zosta ł zakazany do stosowania w obrocie z konsumentami i wpisany do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone z dniem 25 sierpnia 2005r. pod nr 499. 5 Zgodnie z ustaleniami organu antymonopolowego w § 4 umów po ś rednictwa – zbycia nieruchomo ś ci, - kupna nieruchomo ś ci, - zg ł oszenie wynajmu nieruchomo ś ci, zawieranych w latach 2006 – 2007 znalaz ł si ę zapis narzucaj ą cy konsumentom odsetki w wysoko ś ci 2% lub 0,2% za ka ż dy dzie ń opó ź nienia we wp ł acie nale ż nej Przedsi ę biorcy prowizji. Spo ś ród przebadanych 494 umów po ś rednictwa, zawartych w 2006r. i pozostaj ą cych w mocy w okresie kontroli, 490 z nich ustala ł o odsetki w wysoko ś ci 2% (477 umów) lub 0,2% (13 umów), a w 4 umowach ustalone zosta ł y odsetki ustawowe. Spo ś ród przebadanych 560 umów po ś rednictwa, zawartych w 2007r. (do momentu kontroli) i pozostaj ą cych w mocy, 352 z nich ustala ł o odsetki w wysoko ś ci 2% (326 umów) lub 0,2% (26 umów), równie ż 26 umów ustala ł o odsetki w wysoko ś ci odsetek ustawowych. Natomiast od miesi ą ca lipca 2007r., tj. w okresie bezpo ś rednio po dacie wszcz ę cia post ę powania wyja ś niaj ą cego przez Prezesa UOKiK, w sprawie wzorców umów stosowanych przez Przedsi ę biorc ę , zosta ł y zawarte 182 umowy, w których znalaz ł y si ę odsetki w wysoko ś ci 0,07% za dzie ń opó ź nienia, tzn. równe maksymalnie dopuszczalnym, okre ś lonym w art. 359 § 2 K.C. Odsetki wy ż sze ni ż maksymalnie dozwolone, Przedsi ę biorcy zastosowa ł a w 99% umów po ś rednictwa, zawartych w 2006 roku i w 93% takich umów, zawartych w 2007r. (do momentu wszcz ę cia post ę powania wyja ś niaj ą cego). Stopa lombardowa Narodowego Banku Polskiego, stanowi ą ca punkt odniesienia do ustalania odsetek maksymalnych wynosi ł a (na dzie ń 16.06.2008r.) 7,25%, z czego wynika, ż e odsetki maksymalne nie mog ą przekroczy ć wielko ś ci 30% w skali roku. Odsetki stosowane przez Przedsi ę biorc ę (2% lub 0,2% za dzie ń opó ź nienia) wynosi ł y odpowiednio w skali roku 730% i 73%. Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Wszczynaj ą c wobec Przedsi ę biorcy post ę powanie administracyjne, organ antymonopolowy postawi ł przedsi ę biorcy zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z tre ś ci ą art. 24 ust. 1 ustawy antymonopolowej, zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 pkt 1 stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. W niniejszej sprawie postawione Przedsi ę biorcy zarzuty, aby mog ł y by ć skutecznie ocenione w ramach art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1, musz ą spe ł nia ć poni ż sze przes ł anki: 1) ujawnia ć si ę w obrocie konsumenckim, 2) narusza ć zbiorowy interes konsumentów, 3) by ć dzia ł aniem bezprawnym, 6 Pierwsza przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Przedsi ę biorca zawiera umowy po ś rednictwa z osobami fizycznymi. Zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 k.c. za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej nie zwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Bezspornym jest, i ż kontrahentami Przedsi ę biorcy s ą osoby fizyczne zamierzaj ą ce naby ć , sprzeda ć , wynaj ąć lub zg ł osi ć wynajem nieruchomo ś ci, a wi ę c dzia ł aj ą ce w charakterze konsumentów. Druga z wymienionych wy ż ej przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci, gdy ż ustawa antymonopolowa chroni interesy nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć . Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dzia ł anie Przedsi ę biorcy godzi w interesy ogó ł u obecnie korzystaj ą cych z jej us ł ug konsumentów, ale tak ż e ka ż dego potencjalnego konsumenta, który zdecyduje si ę zawrze ć ze Posesj ą umow ę po ś rednictwa. Naruszane przy tym interesy konsumentów nie maj ą jednostkowego charakteru, ale s ą wspólne dla z góry nieustalonej zbiorowo ś ci konsumentów. Nale ż y zatem stwierdzi ć , i ż spe ł niona zosta ł a druga z przes ł anek uznania dzia ł ania Przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie „porz ą dek prawny” obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. W niniejszej sprawie dzia ł anie przedsi ę biorcy, polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, nale ż y uzna ć za bezprawne nie tylko ze wzgl ę du na fakt zdefiniowania w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej okre ś lonej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. O bezprawno ś ci tego ż dzia ł ania przes ą dza równie ż rozszerzona skuteczno ść wyroku w sprawie o uznanie postanowie ń umownych za niedozwolone, co wynika z art. 479 43 k.p.c. W momencie wpisania do rejestru zapisu uznanego przez s ą d za niedozwolone postanowienie umowne, zapis ów staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść wyroku, klauzule spe ł niaj ą funkcj ę podobn ą do przepisów prawa, za ś pos ł ugiwanie si ę nimi w kontaktach z konsumentami jest zakazane. Z kolei stosowanie przez Przedsi ę biorc ę odsetek wy ż szych ni ż maksymalnie dozwolone, nale ż y uzna ć za bezprawne, poniewa ż jest niezgodne z zapisem art. 359 § 2 K.C. Wzorce umów stosowane przez przedsi ę biorców w kontaktach z konsumentami podlegaj ą szczególnej kontroli. Wzorzec umowy to doktrynalne okre ś lenie wszelkich jednostronnie przygotowanych z góry przed zawarciem umowy, gotowych klauzul umów w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów itp. ( E. Łę towska , Prawo umów konsumenckich, C.H. Beck 2002, s. 292). W systemie polskiego prawa cywilnego ustawodawca przewidzia ł instytucj ę abstrakcyjnej kontroli wzorców umownych, realizowanej w drodze post ę powania o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Zgodnie ze stanowiskiem S ą du Apelacyjnego w Warszawie (wyroki: z dnia 29 wrze ś nia 2005 r., sygn. akt: VI Aca 381/05; z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt VI Aca 473/05), 7 „celem post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone jest tzw. abstrakcyjna kontrola wzorców, dokonana w oderwaniu od konkretnej umowy, za ś wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich.(…)”. Co wi ę cej, jak wskaza ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt III SZP 3/06, „stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów”. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej. St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Zakwestionowane zosta ł y przez organ antymonopolowy w niniejszym post ę powaniu dwa zapisy umów po ś rednictwa, stosowanych przez Przedsi ę biorc ę , to ż same z klauzulami wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Pierwszy zapis w brzmieniu: „ Strony umawiaj ą si ę , ż e S ą dem wy łą cznie w ł a ś ciwym dla rozstrzygania pomi ę dzy nimi sporów powsta ł ych na tle niniejszej umowy b ę dzie S ą d w L.” odpowiada wielu klauzulom wpisanym do przedmiotowego Rejestru. Zarówno w przypadku klauzul wpisanych do Rejestru, jak i w przypadku zapisu wzorca umownego stosowanego przez Przedsi ę biorc ę nast ę puje narzucenie konsumentowi, jako s ą du w ł a ś ciwego do rozpoznania ewentualnego sporu, s ą du w ł a ś ciwego dla siedziby przedsi ę biorcy. Drugi zapis, o tre ś ci: „ Zamawiaj ą cy o ś wiadcza, ż e w przypadku gdy nie wywi ąż e si ę z obowi ą zków na ł o ż onych na niego w § 3 pkt 1 i 3 umowy, zobowi ą zuje si ę dodatkowo zap ł aci ć Po ś rednikowi kar ę umown ą w wysoko ś ci nale ż nej prowizji wraz z ustawowymi odsetkami, pocz ą wszy od up ł ywu 7-go dnia licz ą c od daty sporz ą dzenia umowy najmu” , równie ż jest to ż samy z klauzulami wpisanymi do Rejestru. W tym przypadku Przedsi ę biorca zastrzeg ł a dla siebie odsetki z tytu ł u opó ź nienia w zap ł acie prowizji. Żą danie wi ę c jeszcze dodatkowo kary umownej prowadzi do kumulacji op ł at. Za to samo „przewinienie” konsumenta przedsi ę biorca żą da zarówno odsetek, jak i kary umownej. Natomiast zapis o tre ś ci „ Zamawiaj ą cy o ś wiadcza, ż e w przypadku gdy w terminie wskazanym w umowie nie zap ł aci Po ś rednikowi nale ż nej mu prowizji, za ka ż dy dzie ń opó ź nienia zap ł aci odsetki w wysoko ś ci 2% /s ł ownie: dwa procent/ nale ż nej prowizji” jest w sposób oczywisty niezgodny z art. 359 § 2 K.C. Niezale ż nie od tego, czy w umowach po ś rednictwa – zbycia nieruchomo ś ci, - kupna nieruchomo ś ci, - zg ł oszenie wynajmu nieruchomo ś ci znalaz ł y si ę odsetki w wysoko ś ci 2%, czy te ż 0,2% za dzie ń opó ź nienia we wp ł acie prowizji, to ich 8 wysoko ść w skali roku (odpowiednio: 730% lub 73%) znacznie przewy ż sza dopuszczalne odsetki maksymalne, w wysoko ś ci 30%, w stosunku rocznym. Zgodnie z art. 28 ust. 1 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zostanie uprawdopodobnione, ż e dany przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24 tej ż e ustawy, a przedsi ę biorca ów zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń te praktyk ę stanowi ą cych, Prezes UOKiK mo ż e w drodze decyzji na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . W niniejszej sprawie zosta ł o dostatecznie uprawdopodobnione, i ż Przedsi ę biorca mo ż e stosowa ć przedmiotowe praktyki. Jednocze ś nie przedsi ę biorca zadeklarowa ł zmian ę zakwestionowanych przez organ antymonopolowy zapisów wzorców umownych, nie przedstawiaj ą c jednak nowych wzorców, oraz zobowi ą za ł si ę do zmiany wszystkich umów po ś rednictwa. Stosownie do art. 28 ust. ustawy antymonopolowej Prezes UOKiK na ł o ż y ł na Przedsi ę biorc ę obowi ą zek wykonania przyj ę tego zobowi ą zania, poprzez zmian ę wzorców umownych i aneksowanie wszystkich umów po ś rednictwa w zakresie trzech zapisów, wskazanych w sentencji niniejszej decyzji, do dnia 18 sierpnia 2008r. Wobec spe ł nienia przes ł anek do wydania decyzji w trybie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej Prezes UOKiK orzek ł jak w pkt I sentencji. Jednocze ś nie, zgodnie z art. 28 ust. 3 w/w ustawy, Prezes UOKiK na ł o ż y ł , w pkt II sentencji niniejszej decyzji, obowi ą zek z ł o ż enia przez Przedsi ę biorc ę w wyznaczonym terminie informacji odno ś nie stopnia realizacji przyj ę tego zobowi ą zania. W tym celu zosta ł wyznaczony termin do dnia 31 sierpnia 2008r., na przes ł anie dowodów potwierdzaj ą cych aneksowanie umów po ś rednictwa., przez tego przedsi ę biorc ę stosowanych. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (…), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od decyzji Prezesa UOKiK przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa UOKiK - Delegatura w Lublinie. Otrzymuje: E.B. Agencja Nieruchomo ś ci i Turystyki Decyzja podpisana przez Dyrektora Delegatury UOKiK w Lublinie, w dniu 24.07.2008r.
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RLU-61-52/07/IM
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 68.31 Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami
- Strony
- Agencja Nieruchomości i Turystyki "Posesja" w Lublinie
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów