RLU-23/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 13 czerwca 2007r. RLU –61-21/07/MW DECYZJA RLU – 23/07 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080, zm. Dz.U. 2006 Nr 157, poz. 1119, Dz.U. Nr 170 poz. 1217, Nr 249 poz. 1834) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18 poz.172 ze zm.) w zwi ą zku z tre ś ci ą art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunalnemu „P” Sp. z o.o. w Ś . dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 244 poz.2080, zm. Dz.U. 2006 nr 15, poz.1119, Dz.U. nr 170, poz. 1217) , - bezprawne dzia ł ania Przedsi ę biorstwa Komunalnego „P” Sp. z o.o. w Ś ., ul. Konopnickiej 3, polegaj ą ce na zamieszczeniu w stosowanym w obrocie z konsumentami wzorze „Umowy o odprowadzanie ś cieków”, „Umowy o dostaw ę wody” oraz ”Umow ę o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków” postanowie ń wzorca 2 umowy o tre ś ci: „Spory wynik ł e z niniejszej umowy, rozstrzygane b ę d ą przez S ą d Powszechny w Lublinie”, które to postanowienie zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 KPC i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: Prezes Urz ę du) w dniu 09 marca 2007r. wszcz ął post ę powanie administracyjne przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunalnemu „P” Sp. z o.o. w Ś ., ul. Konopnickiej 3, (zwanej dalej: P), zarzucaj ą c w/w przedsi ę biorcy stosowanie praktyki polegaj ą cej na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów, poprzez stosowanie w obrocie z konsumentami we wzorach „Umowy o odprowadzanie ś cieków”, „Umowy o dostaw ę wody” oraz ”Umow ę o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków” postanowienia wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 KPC tj. praktyki opisanej art. 23 a ust.1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( zwanej dalej: ustaw ą o ochronie (...). Prezes Urz ę du zakwestionowa ł zapis wzorca umownego o tre ś ci: „Spory wynik ł e z niniejszej umowy, rozstrzygane b ę d ą przez S ą d Powszechny w Lublinie” , twierdz ą c, ż e jest on to ż samy z klauzul ą wielokrotnie zakazan ą i wpisan ą do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, mi ę dzy innymi wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 listopada 2005r. sygn. akt. XVII AmC 91/04 , nr wpisu 664 oraz wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 kwietnia 2006r. sygn. akt. XVII AmC 107/04 , nr wpisu784. P. pismem dnia 19.03.2007r. ustosunkowa ł si ę do przedstawionych zarzutów twierdz ą c, ż e w jego ocenie kwestionowane postanowienie nie mo ż e by ć traktowane jako niedozwolone. P. wyja ś ni ł , ż e zapis zosta ł powielony z wcze ś niejszych umów, gdy jedynym w ł a ś ciwym miejscowo s ą dem dla mieszka ń ców Ś . by ł y s ą dy w Lublinie. Obecnie, gdy w Ś . zosta ł utworzony XVI Zamiejscowy Wydzia ł Grodzki S ą du Rejonowego w Lublinie sprawy mieszka ń ców Ś . i okolic, do warto ś ci przedmiotu sporu 10 000 z ł s ą rozstrzygane przez Wydzia ł Lubelskiego S ą du Rejonowego w Ś . zgodnie z art.13 §2 pkt.5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju s ą dów powszechnych ( Dz.U. Nr 98 poz. 1070 ) w zw. z art. 505 1 pkt.1 k.p.c. Tym samym w my ś l powo ł anych przepisów, gdy sprawa dotyczy roszczenia wynikaj ą cego z umów a warto ść przedmiotu sporu przekracza 10 000 z ł w ł a ś ciwym S ą dem dla stron umowy i tak b ę dzie w ł a ś ciwy rzeczowo S ą d powszechny w Lublinie. Przedsi ę biorca zadeklarowa ł zmian ę zapisu wzorca umowy na zapis o tre ś ci : „ Spory wynik ł e z niniejszej umowy rozstrzygane b ę d ą przez w ł a ś ciwe rzeczowo s ą dy powszechne”. Kolejnym pismem z dnia 16 kwietnia 2007r. P. wyja ś ni ł , ż e nowo zawierane umowy z Odbiorcami zawieraj ą tre ść ju ż po dokonanych zmianach. Natomiast umowy ju ż zawarte P. zamierza zmieni ć do ko ń ca II kwarta ł u br przez dostarczanie przez pracowników lub wys ł anie poczt ą . Nadto Pegieer wyst ą pi ł do Burmistrza Miasta i do Rady Miasta Ś . z wnioskiem o wprowadzenie zmian w Regulaminie dla zbiorowego 3 zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków wynikaj ą cych z realizacji zalece ń zawartych w Postanowieniu z dnia 9 marca 2007r. P. pismem z dnia 24.04.2007 r. zosta ł poinformowany o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w sprawie. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje: Przedsi ę biorstwo Komunalne „P” Sp. z o.o. w Ś . jest wpisane do Krajowego Rejestru S ą dowego pod nr 0000124113. W zakresie jego dzia ł alno ś ci le ż y szeroko poj ę ta dzia ł alno ść zwi ą zana ze ś wiadczeniem us ł ug komunalnych, w tym pobór , uzdatnianie i rozprowadzanie wody, gospodarka ś ciekami oraz wywóz i unieszkodliwianie odpadów. Przedsi ę biorca w zakresie ś wiadczenia us ł ug dostawy wody i odprowadzania ś cieków dzia ł a na obszarze Gminy Miejskiej Ś .. Uchwa łą Rady Miasta Ś . z dnia 26 stycznia 2006 r. nr XXXVII/284/2006 zatwierdzony zosta ł Regulamin Dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowe na obszarze Gminy Miejskiej Ś .. W zakresie uregulowanym w wy ż ej powo ł anym Regulaminie Przedsi ę biorca zwi ą zany jest jego tre ś ci ą . Stosunki cywilnoprawne w zakresie dostawy wody i odprowadzania ś cieków – zarówno z osobami fizycznymi jak i innymi przedsi ę biorcami reguluj ą : „Umowy o dostaw ę wody” , „Umowy o odprowadzanie ś cieków” , „Umowy o dostaw ę wody i o odprowadzanie ś cieków”. P. zawiera w/w umowy w oparciu o opracowane przez siebie wzorce umowne, które przedstawia swoim kontrahentom do akceptacji i podpisania. Prezes Urz ę du zawa ż y ł , co nast ę puje: Przedsi ę biorstwu Komunalnemu „P” Sp. z o.o. w Ś . postawiony zosta ł zarzut stosowania praktyki, polegaj ą cej na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów, poprzez stosowanie w obrocie z konsumentami we wzorach „Umowy o dostaw ę wody” , „Umowy o odprowadzanie ś cieków” , „Umowy o dostaw ę wody i o odprowadzanie ś cieków” postanowie ń wzorca umownego, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 KPC tj. praktyki opisanej art. 23 a ust.2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku post ę powania dowodowego z dniem 21 kwietnia 2007r. uchylona zosta ł a ustawa z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji konsumentów, na podstawie której wszcz ę to w/w post ę powanie administracyjne. Miejsce jej zast ą pi ł a ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U Nr 50 poz. 331). Przepisy przej ś ciowe w art. 131 nowej ustawy stanowi ą , ż e do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów i nie zako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. St ą d, dla oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie bezpo ś rednie zastosowanie ma art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, stanowi ą cy materialnoprawn ą podstaw ę prowadzonego post ę powania. Tre ść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz.U.2005 Nr 244 poz. 2080 z pó ź n. zm.) wskazuje, ż e jej przepisy 4 maj ą zastosowanie wy łą cznie do ochrony przedsi ę biorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Zatem warunkiem koniecznym do uruchomienia interesów okre ś lonych w ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym dzia ł ania przedsi ę biorców naruszaj ą jego przepisy i jednocze ś nie stanowi ą zagro ż enie dla interesu publicznego lub te ż naruszaj ą ten interes. W zwi ą zku z zarzutem postawionym P., stwierdzi ć nale ż y, ż e wzorce umowne przez niego stosowane maj ą zastosowanie przy zawieraniu umów z kontrahentami, w tym z konsumentami. Dotycz ą one zatem obecnych i wszystkich potencjalnych kontrahentów, co oznacza, ż e wzorce umowne mog ą mie ć zastosowanie do nieokre ś lonego z góry kr ę gu adresatów. Zatem, post ę powanie niniejsze prowadzone by ł o w interesie publicznym. Art.23 a ust.1 ustawy stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawnie dzia ł anie przedsi ę biorcy. Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu Post ę powania Cywilnego, naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji, godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów (ust.2). Ust. 2 tego przepisu wylicza okre ś lone co do nazwy czyny, stanowi ą ce przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przy czym katalog ten nie jest zamkni ę ty. Pomi ę dzy ust. 1 i 2 art. 23 a ustawy o ochronie (…) istnieje ś cis ł y zwi ą zek polegaj ą cy na tym, ż e ust. 2 uszczegó ł awia niektóre przypadki naruszania interesu konsumenta, co nie oznacza wcale, ż e dla stwierdzenia niedozwolonej praktyki wystarczy spe ł nienie hipotezy tego przepisu. Przes ł anki praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zawarte s ą bowiem w ust.1 i ka ż dorazowo musz ą zaistnie ć . Skoro tak, to w analizowanym stanie faktycznym, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów mo ż na uzna ć tylko takiego rodzaju zachowanie, które wyczerpuje równie ż znamiona okre ś lone w ust. 1 art. 23 a ustawy o ochronie (….) tj.: - niedozwolon ą praktyk ę stosuje przedsi ę biorca – w rozumieniu art. 4 pkt.1 ustawy o ochronie (…) ; - dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą bezprawne. - praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów, Art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie (…) stanowi, ż e przez „przedsi ę biorc ę ” rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999r Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej ( Dz.U.1999 Nr 101 poz.1178 ze zm.) a tak ż e m.in: osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej ( Dz.U. z 2004r.Nr 173 , poz.1808) ustawa z dnia 19 listopada 1999r. Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej straci ł a moc z dniem wej ś cia w ż ycie ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej ( Dz.U. z 2004r. Nr 173 , poz. 1807 ze zm.). z kolei przepis 5 art. 86 tej ustawy stanowi, ż e ilekro ć w obowi ą zuj ą cych przepisach jest mowa o przepisach ustawy z dnia 19 listopada 1999r. – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej, nale ż y przez to rozumie ć w ł a ś ciwe przepisy ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przedsi ę biorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawa i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą . Dzia ł alno ść P. w zakresie obj ę tym niniejszym post ę powaniem polega na prowadzeniu dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie dostawy wody i odprowadzania ś cieków z jednoczesnym zapewnieniem sobie zysku z tego tytu ł u. Z uwagi na powy ż sze, dokonuj ą c analizy celu i rodzaju prowadzonej dzia ł alno ś ci uzna ć nale ż y, ż e P. posiada status przedsi ę biorcy w sensie stricto , to znaczy jest przedsi ę biorc ą do którego wprost stosuje si ę przepisy ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lonych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego . Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga kwestia, czy czyn sprawcy by ł zgodny czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. Ź ród ł em tych zasad s ą : - normy prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego – jako regu ł y post ę powania wyznaczone przez nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm prawa pozytywnego , w szczególno ś ci prawa cywilnego, karnego, administracyjnego, pracy, finansowego, ustaw i aktów prawnych reguluj ą cych poszczególne dziedziny gospodarki, itp., - nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego (dobre obyczaje ) – Komentarz do Kodeksu Cywilnego Gerard Bieniek Lex Polnica Prima. O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego – uzasadnienie do I PKN 267/2001 wyrok S ą du Najwy ż szego Izba Administracyjna – Lex Polonica Prima . S ą d Najwy ż szy wskaza ł , ż e o bezprawno ś ci dzia ł ania mo ż na mówi ć wówczas, gdy nie zachodzi ż adna ze szczególnych okoliczno ś ci usprawiedliwiaj ą cych okre ś lone dzia ł anie. Okoliczno ś ciami tymi s ą : - dzia ł anie w ramach porz ą dku prawnego, tj. dzia ł anie dozwolone przez obowi ą zuj ą ce przepisy, - wykonywanie prawa podmiotowego, - zgoda pokrzywdzonego, - dzia ł anie w obronie uzasadnionego interesu ( wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 19.10.1989r. IICR 419/89 OSP 1990/11-12 poz.377 ). Z tre ś ci art.479 42 KPC wynika, ż e S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w razie uwzgl ę dnienia powództwa o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone w sentencji wyroku przytacza tre ść postanowienia wzorca uznanych za niedozwolone i zakazuje ich stosowania. Z brzmienia art.479 43 KPC wynika równie ż , ż e wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art.479 45 §2 KPC. 6 Stanowisko Prezesa Urz ę du zosta ł o poparte orzecznictwem SOKiK. Z wyroku SOKiK z dnia 25 marca 2004r. – sygn. akt. XVII AmA 51/03 wynika, ż e wprowadzenie przez przedsi ę biorc ę do obrotu wzorca umownego zawieraj ą cego postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi przes ł ank ę uznania bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy, o czym stanowi art. 23a ust.1 ustawy. Oznacza to, ż e bezprawnym jest stosowanie w obrocie z konsumentami postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru, nawet je ż eli postanowienia te stosuj ą przedsi ę biorcy nie pozwani w procesie przez SOKiK na podstawie art.479 36-45 KPC. Kwestia rozszerzonej prawomocno ś ci wyroku SOKiK na podstawie którego dokonany jest wpis postanowienia do rejestru, o którym mowa w art.479 45 KPC zosta ł a ostatecznie rozstrzygni ę ta w Uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r. w sprawie o sygn. akt. III SZP 3/06. W ś lad za tym nale ż y przyj ąć , ż e orzeczenie s ą du w danej sprawie ma skutek równie ż wobec osób trzecich, czyli w przypadku, gdy zakazana jest ju ż jedna klauzula jako niezgodna z prawem, a w obrocie gospodarczym w stosunku do konsumentów funkcjonuje zapis o tre ś ci analogicznej jak ten w klauzuli zakazanej, celowe jest uznanie, ż e tre ść zapisu stosowana wobec konsumentów innych ani ż eli ci dotkni ę ci zapisem jest postanowieniem ju ż zakazanym. Stanowi to o bezprawno ś ci takiego dzia ł ania i równocze ś nie stanowi ć mo ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art.23a ust.2 w postaci stosowania klauzul umownych wpisanych do rejestru klauzul uznanych za niedozwolone. Nie jest przy tym konieczne by tre ść badanego postanowienia wzorca umowy by ł a literalnie identyczna jak tre ść postanowienia wpisanego do rejestru, by mog ł o korzysta ć z rozszerzonej prawomocno ś ci. Zatem, dla stwierdzenia stosowania praktyki, polegaj ą cej na bezprawnym naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów poprzez stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umowy uznanych za niedozwolone, konieczne jest wykazanie, ż e stosowane przez przedsi ę biorc ę w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umownego s ą to ż same z wpisem do rejestru postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolony dokonanym przez Prezesa UOKiK na mocy stosownego orzeczenia S ą du Okr ę gowego w Warszawie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów . Prezes Urz ę du zakwestionowa ł zapis wzorca umownego o tre ś ci: „Spory wynik ł e z niniejszej umowy, rozstrzygane b ę d ą przez S ą d Powszechny w Lublinie”. W ocenie Prezesa Urz ę du tre ść zakwestionowanego postanowienia wzorca umownego jest to ż sama z zapisem o tre ś ci :” Sprawy wymagaj ą ce rozstrzygania s ą dowego b ę d ą prowadzone przed s ą dami dla miasta sto ł ecznego Warszawy” który to zapis na mocy wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie, S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 maja 2004r. sygn. akt. XVII AmC 35/01 stanowi klauzul ę abuzywn ą i z tego tytu ł u wpisany zosta ł do rejestru o którym mowa w art. 479 45 KPC w dniu 11 pa ź dziernika 2004r. pod nr 148 oraz jest to ż sama z zapisem o tre ś ci :” Za s ą d w ł a ś ciwy do rozpoznania spraw spornych strony uznaj ą S ą d miejscowo w ł a ś ciwy dla Impuls School”, który to zapis na mocy wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie, S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 grudnia 2004r. sygn. akt. XVII AmC 19/04 stanowi klauzul ę abuzywn ą i z tego tytu ł u wpisany zosta ł do rejestru o którym mowa w art. 479 45 KPC w dniu 3 sierpnia 2006r. pod nr 388. 7 Wykazano zatem, ż e P. stosuje postanowienia wzorca umownego uznanego za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu Post ę powania Cywilnego, a zatem, ż e dzia ł anie P. ma charakter bezprawny. Przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest spe ł niona, gdy dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy ogó ł u konsumentów, czyli nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć . Interes konsumentów jest zjawiskiem o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W ocenie Prezesa Urz ę du zebrany w sprawie materia ł dowodowy wskazuje w sposób jednoznaczny, ż e dzia ł ania przedsi ę biorcy, polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorca umownego wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, wyczerpuj ą przes ł anki praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lone w art. 23 a ust. 2 ustawy i w tym zakresie nie podziela on przeciwnej argumentacji przedstawionej przez P.. Prezes Urz ę du wykaza ł , ż e zapis o tre ś ci: „Spory wynik ł e z niniejszej umowy, rozstrzygane b ę d ą przez S ą d Powszechny w Lublinie”.” jest to ż samy z tre ś ci ą postanowienia, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 KPC i uznane za niedozwolone do stosowania w obrocie z konsumentami. Dokonuj ą c oceny, ż e dzia ł anie opisane wy ż ej narusza zbiorowe interesy konsumentów odnie ść si ę nale ż y do tre ś ci przepisów Kodeksu post ę powania cywilnego, okre ś laj ą cych w ł a ś ciwo ść miejscow ą , w tym w ł a ś ciwo ść ogóln ą , przemienn ą i wy łą czn ą . Wg art. 27 kpc okre ś laj ą cego w ł a ś ciwo ść miejscow ą ogóln ą powództwo wytacza si ę przed s ą d I instancji, w którego okr ę gu pozwany ma miejsce zamieszkania, za ś powództwo przeciwko osobie prawnej wytacza si ę wed ł ug miejsca jej siedziby- art. 30 kpc. Zgodnie z tre ś ci ą art. 34 kpc powództwo o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwi ą zanie lub uniewa ż nienie, jak te ż odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy mo ż na wytoczy ć przed s ą d miejsca jej wykonania. W razie w ą tpliwo ś ci miejsce to powinno by ć stwierdzone dokumentem. Przepisy te umo ż liwiaj ą powodowi dokonanie wyboru pomi ę dzy s ą dem w ł a ś ciwo ś ci ogólnej, a innym s ą dem oznaczonym w tych przepisach. Nie jest zatem dopuszczalne narzucenie w ł a ś ciwo ś ci przemiennej przez jedn ą ze stron umowy, a jedynie nast ę pczy jej wybór w chwili powstania roszczenia wynikaj ą cego z umowy. Art. 46 kpc przewiduje mo ż liwo ść zawarcia tzw. klauzuli prorogacyjnej. Zgodnie z jej tre ś ci ą , strony mog ą umówi ć si ę na pi ś mie o poddanie s ą dowi pierwszej instancji, który wed ł ug ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy, sporu ju ż wynik ł ego lub sporów mog ą cych powsta ć w przysz ł o ś ci z oznaczonego stosunku prawnego. S ą d ten, je ż eli strony nie postanowi ł y inaczej, b ę dzie wówczas wy łą cznie w ł a ś ciwy. Skuteczno ść takiej umowy zale ż y od zgodnego wyra ż enia woli stron, poprzez zawarcie stosownej umowy prorogacyjnej, okre ś lonej w art. 46 kpc. Wzorzec umowny stosowany przez P. ju ż z samej istoty wzorca umownego nie mo ż e by ć poczytywany za uzgodniony indywidualnie w my ś l art. 46 kpc. Zawiera on bowiem zbiór gotowych i opracowanych przez P. postanowie ń , na tre ść których konsument nie mia ł ż adnego potencjalnego ani rzeczywistego wp ł ywu. 8 Zapis wzorca umownego o kwestionowanej tre ś ci wskazuje jako jedyny s ą d w ł a ś ciwy do rozpatrywania sporów s ą d powszechny w Lublinie. P. wyja ś ni ł , ż e zapis ten jest „zasz ł o ś ci ą ” z czasów, gdy jedynym s ą dem w ł a ś ciwym miejscowo dla mieszka ń ców Ś . by ł y s ą dy w Lublinie, i z tego wzgl ę du zapis nie mo ż e by ć traktowany jako niedozwolony. Prezes Urz ę du, niezale ż nie od zmiany stanu faktycznego przejawiaj ą cego si ę w tym, ż e obecnie utworzono XVI Zamiejscowy Wydzia ł Grodzki S ą du Rejonowego w Lublinie, który ma siedzib ę w Ś . i który rozpatruje sprawy mieszka ń ców Ś . i okolic do warto ś ci przedmiotu sporu 10 000 z ł – a wi ę c zakwestionowany zapis ewidentnie nie przystaje do regulacji ustawowych, nie podziela wy ż ej opisanego pogl ą du bowiem powództwo wytoczone przez P. przeciwko konsumentowi, zgodnie z przepisami przytoczonymi wy ż ej, rozpatrywa ć mo ż e s ą d w którego okr ę gu konsument ma miejsce zamieszkania lub te ż przed s ą d miejsca wykonania umowy – okre ś lone zgodnie z art. 454 kc. Jak wynika z powy ż szego, nie w ka ż dym przypadku s ą dem w ł a ś ciwym b ę dzie s ą d powszechny w Lublinie. Stwierdzi ć zatem nale ż y, ż e kwestionowany zapis narusza interes konsumentów, bowiem stosowane przez P. postanowienie utrudnia konsumentom drog ę do s ą du, poprzez ograniczenie dyspozytywno ś ci przepisów okre ś laj ą cych w ł a ś ciwo ść miejscow ą . Zwa ż y ć przy tym nale ż y, ż e ustawodawca nie wy łą czy ł ze stosowania w obrocie z konsumentami w ł a ś ciwo ś ci przemiennej a w okoliczno ś ciach sprawy mo ż liwo ść jej zastosowania przez konsumenta zosta ł a ograniczona. Wykazano zatem, ż e kwestionowane postanowienie wzorca umownego narusza interes konsumenta - strony umowy z P.. Skoro wzorzec umowny, w którym znajduje si ę zakwestionowane postanowienie skierowany jest do z góry nieokre ś lonej liczby konsumentów, to naruszenie dotyczy równie ż z góry nieokre ś lonej liczby konsumentów. Kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest nieograniczony, niemo ż liwy z góry do okre ś lenia ani zidentyfikowania, a tym samym spe ł nia warunki zbiorowego interesu konsumentów. Zatem, spe ł niona zosta ł a w okoliczno ś ciach sprawy przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. St ą d, w opinii Prezesa Urz ę du, zebrany w sprawie materia ł dowodowy wskazuje w sposób jednoznaczny, ż e dzia ł ania P. w zakresie przedstawionego mu zarzutu wyczerpuje przes ł anki praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lone w art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy. Z uwagi na powy ż sze sentencja decyzji jest uzasadniona. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od decyzji Prezesa przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie. Otrzymuje : 1/ Przedsi ę biorstwo Komunalne „P” Sp. z o.o. Konopnickiej 3 Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du 9 Dyrektor Delegatury w Lublinie Ewa Wiszniewska