RLU-2/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W LUBLINIE 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl za p.o. Lublin, dnia 03 kwietnia 2009 r. RLU – 61-45/08/EW DECYZJA Nr RLU Nr 2/2009 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 roku (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tejże ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Spółdzielni Mleczarskiej w Białej Podlaskiej z siedzibą w Białej Podlaskiej, − działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Spółdzielni Mleczarskiej w Białej Podlaskiej z siedzibą w Białej Podlaskiej , ul. Brzeska 91, 21-500 Biała Podlaska, polegającą na bezprawnym, wprowadzającym w błąd konsumentów oznaczeniu cech produktu poprzez wprowadzenie do obrotu „Masła extra a`200g”, który zawiera w sobie sterole pochodzenia roślinnego, co wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej z art. 5 ust 1 i 2 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym z dnia 23 sierpnia 2007 r. ( Dz. U. Nr 171 poz 1206 ze zm.) i stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. 2 II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 roku (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tejże ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Spółdzielni Mleczarskiej w Białej Podlaskiej z siedzibą w Białej Podlaskiej, − działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę Spółdzielni Mleczarskiej w Białej Podlaskiej z siedzibą w Białej Podlaskiej , ul. Brzeska 91, 21-500 Biała Podlaska, polegającą na bezprawnym, wprowadzającym w błąd konsumentów oznaczeniu cech produktu poprzez wprowadzenie do obrotu „Stołowego masła śmietankowego o zawartości tłuszczu 73,5%”, który zawiera w sobie sterole pochodzenia roślinnego, co wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej z art. 5 ust 1 i 2 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym z dnia 23 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 171 poz. 1206 ze zm.) i stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 04 listopada 2007 r. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 tejże ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji nakłada się Spółdzielnię Mleczarską w Białej Podlaskiej karę pieniężną w wysokości: 121 563,00 zł (słownie: sto dwadzieścia jeden tysięcy pięćset sześćdziesiąt trzy zł), płatną do budżetu Państwa, 2. z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II sentencji nakłada się na Spółdzielnię Mleczarską w Białej Podlaskiej karę pieniężną w wysokości : 100 723,00 zł ( słownie: sto tysięcy siedemset dwadzieścia trzy zł), płatną do budżetu Państwa. 3 Uzasadnienie Do Delegatury UOKiK w Lublinie wpłynęło pismo od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z Wrocławia przekazujące zgodnie z właściwością rzeczową wyniki kontroli przeprowadzonych w październiku 2007 r. i kwietniu 2008 r. w sklepach ogólno-spożywczych we Wrocławiu i Jeleniej Górze. W toku tych kontroli stwierdzono, co następuje: 1. w sklepie INTERMARCHE w Jeleniej Górze w dniach 22-26.10.2007 r. stwierdzono, że w 97 opakowaniach „Stołowego masła śmietankowego o zawartości tłuszczu 73,5%” wyprodukowanego przez Spółdzielnię Mleczarską w Białej Podlaskiej, ul. Brzeska 91, 21-500 Biała Podlaska znajdują się sterole pochodzenia roślinnego, 2. w sklepie KAUFLAND we Wrocławiu w dniach 09-23.04.2008 r. stwierdzono, że w 388 opakowaniach „Masła ekstra a`200g” wyprodukowanego przez Spółdzielnię Mleczarską w Białej Podlaskiej ul. Brzeska 91, 21-500 Biała Podlaska znajdują się sterole pochodzenia roślinnego, Zdaniem tego Inspektoratu obecność steroli w ww. produktach dowodzi, że do ich produkcji użyto obok tłuszczu mlecznego (zwierzęcego) także tłuszczy roślinnych. Działanie takie jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa w Polsce, ale również i w Unii Europejskiej. Ponadto Inspektorat poinformował, że ustalenia kontroli z 2007 r. wykorzystano w skierowanym w trybie art. 304 par. 2 kpk zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 97 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 3 pkt 45 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia ( Dz.U. Nr 171, poz. 1225). W dniu 14 lutego 2008 r. Prokuratura Rejonowa w Białej Podlaskiej umorzyła dochodzenie w tej sprawie wobec braku znamion czynu zabronionego. Po skierowaniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa do Prokuratury, Inspektorat otrzymał pismo ze Spółdzielni Mleczarskiej w Białej Podlaskiej wskazujące na incydentalny charakter ujawnionych nieprawidłowości i informujące o podjęciu działań korygujących, mających w przyszłości zapobiec tego typu przypadkom. Wbrew zapewnieniom producenta – Spółdzielni Mleczarskiej w Białej Podlaskiej wprowadziła ona do obrotu inny produkt – „Masło ekstra a`200g” zawierający w swoim składzie sterole pochodzenia roślinnego. Fakt ten stwierdzono w kwietniu 2008 r. podczas kontroli w sklepie we Wrocławiu. Mając powyższe na uwadze Inspektorat wniósł o podjęcie przez Prezesa UOKiK działań administracyjnych wobec podejrzenia stosowania przez tego przedsiębiorcę czynów noszących znamiona nieuczciwych praktyk rynkowych, albowiem opisane stany faktyczne wskazują na celowe działanie, które narusza przepisy prawa polskiego i europejskiego wprowadzając konsumentów w błąd. Do zawiadomienia dołączono dokumentację kontrolną oraz wyniki badań. W wyniku analizy tych dokumentów Postanowieniem Nr 239/08 z dnia 04 września 2008 r. wszczęto z urzędu, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK lub Prezes Urzędu)) postępowanie administracyjne pod zarzutem naruszenia przez Spółdzielnię Mleczarską w Białej Podlaskiej (zwaną dalej: Spółdzielnią lub przedsiębiorcą) zbiorowych interesów konsumentów opisanych w art. 24 ust.1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) tj. bezprawne, wprowadzające w błąd działanie polegające na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej – naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171 poz. 1206) poprzez 4 wprowadzenie do obrotu w roku 2007 i 2008 produktów „Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%” i „Masło ekstra a`200g”, w których składzie były sterole pochodzenia roślinnego. W odpowiedzi na wszczęcie postępowania administracyjnego Spółdzielnia Mleczarska w Białej Podlaskiej stwierdziła, że produkuje głównie na rynek lokalny. Produktu -masło ok. 200 ton miesięcznie i produkcja odbywa się tylko na zamówienie jednej firmy Agrotrade Melkumian & Gąsior Sp. z o.o. w Warszawie. Ze względu na to, że własny skup nie zabezpiecza produkcji tego towaru śmietankę do produkcji masła dostarcza firma, która odbiera potem gotowy produkt. Dostarczany przez tę firmę surowiec jest badany w zakładowym laboratorium, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Nie wykonuje się badań na obecność steroli roślinnych. W gotowym produkcie- maśle badana jest ilość wody, tłuszczu, pH plazmy i organoleptyka (smak, zapach, konsystencja). W asortymencie Spółdzielni oprócz masła i tłuszczu mlecznego do smarowania 74% znajdują się także mixy tj. mieszanki tłuszczu mlecznego i roślinnego. Ze względu na posiadanie w zapasie opakowań „Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%” zostały one użyte do zapakowania produktu w składzie, którego oprócz tłuszczu mlecznego był także tłuszcz roślinny. Z chwilą wyczerpania zapasów wprowadzono nowy wzór opakowania dla tego produktu tj.- „Stołowy śmietankowy tłuszcz mleczny do smarowania 74,0%”. O fakcie tym poinformowano Dolnośląski Inspektorat Inspekcji Handlowej. Spółdzielnia poinformowała także, że przeprowadzane kontrole w jej zakładzie przez Lubelski Inspektorat IH nie wykazały w czerwcu i listopadzie 2007r. żadnych nieprawidłowości. Ponadto wskazano, że przyczyną obecności steroli w tłuszczu zwierzęcym może być fakt uwarunkowań genetycznych krów, od których pobierano mleko. W następnym swoim piśmie Spółdzielnia poinformowała, że wyjaśnienia złożone odnośnie produktu „Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%” w części dotyczą również produktu „Masło ekstra a`200g”. Dodatkowo wskazano, że jest jedna linia produkcyjna, na której produkuje się masło i miksy roślinne, wyroby te produkuje się ze śmietanki. Bardzo często zdarza się tak, że ta sama śmietanka używana jest do produkcji masła stołowego i masła ekstra. W roku 2007 Spółdzielnia wyprodukowała „Masła śmietankowego zawartości tłuszczu 73,5% „- 534 938 kg, a „Masła ekstra a 200g” w 2007 r. – 1 709 827 kg i w 2008 r. – 2 840 619 kg. Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny sprawy: Spółdzielnia Mleczarska w Białej Podlaskiej jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000132048 działającą w formie spółdzielni. Przedmiotem działalności tego przedsiębiorcy jest między innymi przetwórstwo mleka i wyrób serów oraz sprzedaż detaliczna wyrobów mlecznych i jaj w wyspecjalizowanych sklepach. Jak oświadczyła Spółdzielnia wyroby „masło” tj. Masło ekstra a` 200g i Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5% wprowadzono na rynek poprzez pośrednika firmę Agrotrade Melkumian & Gąsior Sp. z o.o. w Warszawie. Z ustaleń wynika, że towar dostępny był na terenie Polski w różnych województwach między innymi w sklepach w Jeleniej Górze i Wrocławiu. Pobrana do badań przez Dolnośląski Inspektorat Inspekcji Handlowej partia wyrobów Spółdzielni - w 2007 i 2008 r. „ Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%” i w 2008 r. „Masło ekstra a`200g” wykazały w swoim składzie sterole pochodzenia roślinnego. 5 Analiza pobranej partii „Stołowego masła śmietankowego o zawartości tłuszczu 73,5%” wskazuje na niezgodność z wymaganiami jakościowymi normy PN-A-86155:1995 „Masło i przetwory mleczne. Masło” z uwagi na wyższą zawartość wody. Badana partia była niezgodna z rozporządzeniem Komisji (EWG) Nr 1898/87 z dnia 02 lipca 1987 r. w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi z uwagi na obecność steroli pochodzenia roślinnego. Ponadto badana partia nie odpowiadała wymaganiom organoleptycznym normy PN-A- 86155:1995 „Mleko i przetwory mleczne” z uwagi na wady organoleptyczne( niewłaściwą konsystencję, wyczuwalny posmak tłuszczu roślinnego). Analiza pobranej partii „Masła ekstra a`200g” badana w maju 2008 r. nie odpowiadała Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22.10.2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisom szczegółowym dotyczącym niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku) z uwagi na obecność steroli pochodzenia roślinnego. Natomiast badana partia odpowiadała wymaganiom organoleptycznym zawartym w Specyfikacji produktu „Masło ekstra” dostarczonej przez Spółdzielnię. Ustalono także, że w wyniku zastrzeżeń do wyrobu Spółdzielni- „Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%” zmieniono opakowanie w ten sposób, że zrezygnowano z posługiwania się określeniem „masło”, a nowa etykieta określa towar, jako „Stołowy śmietankowy tłuszcz mleczny do smarowania 74,0%”. Nowe opakowanie wprowadzono do użytku od 05.10.2007 r. Termin przydatności do spożycia wyrobów mlecznych- masło i tłuszcze do smarowania Spółdzielnia określa na 30 dni od daty produkcji . W wyniku przeprowadzonych kontroli w 2007r. Dolnośląski Inspektorat IH złożył zawiadomienie do Prokuratury w Białej Podlaskiej o podejrzeniu popełnienia przez Spółdzielnię przestępstwa poprzez wprowadzenie do obrotu produktu o nazwie „masło” zawierającego w swoim składzie sterole pochodzenia roślinnego. Zawiadomieniem z dnia 20 lutego 2008 r. Prokuratura umorzyła postępowanie w tej sprawie wobec braku znamion czynu zabronionego. Na postanowienie o umorzeniu dochodzenia nie przysługuje zażalenie, stąd nie było możliwości zbadania tej sprawy przez wyższą instancję. W kwietniu 2008 r. po ponownej kontroli wyrobu Spółdzielni w sklepie we Wrocławiu i zbadaniu pobranej partii wykazano w produkcie o nazwie „Masło ekstra a`200g” obecność steroli pochodzenia roślinnego. Prawne regulacje dotyczące produktu o nazwie „masło”: 1. Nazwa „masło” zarezerwowana jest dla wyłącznie dla przetworów mlecznych wskazanych w części A Załącznika do rozporządzenia Rady (WE) Nr 2991/94 z dnia 05 grudnia 1994 r. określającego normy dla tłuszczów do smarowania. Tłuszcze mleczne zdefiniowano jako” produkty w formie stałej, miękkiej emulsji, zasadniczo typu woda w oleju, pozyskiwane wyłącznie z mleka i/lub pewnych produktów mlecznych, dla których tłuszcz jest zasadniczym elementem wartości. Jednakże mogą być dodawane inne substancje niezbędne dla ich produkcji, pod warunkiem, że substancje te nie są używane w celu zastąpienia, ani w całości ani w części, jakichkolwiek składników mleka. 2. Art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 września 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206 ), dalej „ustawa o przeciwdziałaniu (…)”, stanowi, że : „Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może spowodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Art. 5 ust. 2 pkt 3 tej ustawy stanowi, że: „ Wprowadzającym w błąd 6 działaniem może być w szczególności: działanie związane z wprowadzeniem produktu na rynek, które może wprowadzać w błąd w zakresie produktów lub ich opakowań, znaków towarowych, nazw handlowych lub innych oznaczeń indywidualizujących przedsiębiorcę lub jego produkty, a w szczególności reklama porównawcza”. 3. Dodawanie steroli pochodzenia roślinnego do tłuszczu zwierzęcego jest niezgodne z art. 2 ust 2 i 3 oraz art 3 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1898/87 z 2.07.1987 w sprawie ochrony i oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i produktami mlecznymi (Dz. U. L 182 z 3.07.1987 P. 36-38-polskie wydanie specjalne Dz. U. Rozdz. 3 tom 7 str. 247), art. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2991/94 z 5.12.1994 określające normy tłuszczów do smarowania (Dz. U. L 316 z 9.12.1994 P. 2-7 ze zm.- polskie wydanie specjalne Dz. U. Rozdz. 3 tom 17 str. 15-20) oraz art. 3 Rozporządzenia Komisji Nr 577/97 z 1.04.1997 r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzeń Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania, a także stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. U. L 87 z 2.4.1997). Ponadto Inspektorat wskazał, iż nieuczciwe praktyki Spółki naruszają przepisy rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L 31 z 01.2.2002, str. 1 ze zm.) a nadto są niezgodne z wymaganiami Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. (zał XII), ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych. Przychód przedsiębiorcy za 2008 r. wyniósł ogółem – xxxxxxx (dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy). Prezes Urzędu zważył co następuje: Prezes UOKiK wszczął wobec Spółdzielni postępowanie administracyjne w związku z naruszeniem przez tego przedsiębiorcę art. 24 ust 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.” Art. 24 ust. 2 pkt. 3 stanowi, iż „ Przez praktykę naruszająca zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności”: Pkt 3. „ nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji.” Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust 2 ustawy o ochronie (…) aby doszło do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: 1. bezprawność działania 2. naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Pierwsza z przesłanek jest spełniona, jeżeli działanie przedsiębiorcy jest bezprawne. Jako „bezprawne” należy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami 7 dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. „ Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia przeto bezprawności działania wystarczy ustalenie, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa.” ( tak: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcją prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 – 118). Ponadto Sąd Najwyższy wskazał, że o bezprawności działania można mówić wówczas, gdy nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających określone działanie, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy, wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.10.1989 r. II CR 419/89 OSP 1990/11-12 poz. 377). Zakwestionowane przez Inspekcję Handlową i potwierdzone w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego działania Spółdzielni polegające na: 1. bezprawnym, wprowadzającym konsumentów w błąd oznaczeniu cech produktu poprzez wprowadzenie do obrotu „Masła extra a`200g” zawierającego w sobie sterole pochodzenia roślinnego, 2. bezprawnym, wprowadzającym konsumentów w błąd oznaczeniu cech produktu poprzez wprowadzenie do obrotu „Stołowego masła śmietankowego o zawartości tłuszczu 73,5%”, zawierającego w sobie sterole pochodzenia roślinnego, stanowią nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust 1 i 2 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu (…). Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu (…) uznają za nieuczciwą praktykę rynkową w szczególności praktykę wprowadzającą w błąd oraz praktykę agresywną, jak i stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk. Art. 5 ust 1 definiuje praktykę wprowadzającą w błąd jako takie działanie, które w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Ustęp 2 pkt 3 tego artykułu wskazuje , co jest wprowadzającym w błąd działaniem w szczególności: „działanie związane z wprowadzeniem produktów na rynek, które może wprowadzać w błąd w zakresie produktów lub ich opakowań (…)”. Ad.I. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji stwierdzono, że bezprawnym działaniem ze strony Spółdzielni było wprowadzające konsumentów w błąd oznaczeniu cech produktu poprzez wprowadzenie do obrotu „Masła extra a`200g” zawierającego w sobie sterole pochodzenia roślinnego. Umieszczenie nazwy „Masło extra” na produkcie spożywczym sugeruje konsumentowi, iż jest to produkt będący tłuszczem mlecznym, zwierzęcym. Zgodnie z przepisami unijnymi 8 nazwa „masło” zarezerwowana jest jedynie dla przetworów mlecznych tj. tłuszczów mlecznych. Tłuszcze mleczne zdefiniowane są jako „ produkty w formie stałej, miękkiej emulsji, zasadniczo typu woda w oleju, pozyskiwane wyłącznie z mleka/i/lub pewnych produktów mlecznych, dla których tłuszcz jest zasadniczym elementem wartości. Jednakże mogą być dodane inne substancje niezbędne dla ich produkcji, pod warunkiem, że substancji te nie są używane w celu zastąpienia, ani w całości ani w części, jakichkolwiek składników mleka.” Zatem, w oparciu o wskazane wyżej kryteria należy stwierdzić, iż dodawanie steroli pochodzenia roślinnego do wytwarzanego przez Spółdzielnię „Masła extra a`200g”, nie było niezbędne do jego produkcji, a było dodawane, jak wykazały badania próbek tego towaru w celu zastąpienia, w całości lub w części pewnych składników mleka. Pojawienie się steroli pochodzenia roślinnego obok tłuszczów zwierzęcych w składzie produktu dyskwalifikuje go jako tłuszcz mleczny, w związku z czym Spółdzielnia nie miała prawa oferować konsumentom produkt zawierający sterole roślinne, jako „masło”, a takie informacje zawarte są na opakowaniu tego produktu. Istotą zarzucanej Spółdzielni praktyki jest wprowadzające w błąd konsumentów oznaczenie cech produktu o nazwie „Masło ekstra a`200g”, którego skład nie odpowiada właściwościom i informacjom znajdującym się na opakowaniu tego produktu. Oferowanie produktu, w którego składzie są sterole pochodzenia roślinnego, jako produktu, który powinien zawierać tylko tłuszcze zwierzęce stanowi ofertę wprowadzającą w błąd konsumentów, gdyż wywołuje w nich przeświadczenie, że nabywają produkt, w którego składzie znajdują się tylko tłuszcze zwierzęce, czyli masło. Należy stwierdzić, iż konsument kupując „Masło extra a'200g” jest przekonany, iż nabywa produkt o wysokiej jakości i że posiada on cechy i właściwości, które są charakterystyczne dla tego produktu. Konsument nie jest w stanie bez użycia specjalistycznych urządzeń oraz odpowiedniej wiedzy dokonać badania próbek masła i sprawdzić, czy nie zawiera ono niedozwolonych substancji np. steroli pochodzenia roślinnego. W tym względzie musi zaufać przedsiębiorcy, iż ten wytwarza określony produkt zgodnie z wymaganiami jakościowymi oraz zgodnie z przepisami prawa. Należy dodatkowo wskazać, ze w oparciu o fakty powszechnie znane produkty zawierające w swoim składzie tłuszcze roślinne mają inne walory smakowe i zapachowe oraz użyteczne aniżeli produkty zawierające tylko tłuszcz zwierzęcy- masło. Wprowadzenie na rynek produktu, którego cechy wprowadzają w błąd konsumentów to istotny delikt ze względu na fazę kontraktową w relacjach sprzedawca (producent)- konsument. W tej fazie zachowanie producenta (sprzedawcy) ukierunkowane jest na pozyskiwanie konsumenta, złożenie mu jak najlepszej oferty w celu skłonienia go do dokonania zakupu właśnie tego, a nie innego towaru, co z kolei przekłada się na podjęcie przez konsumenta decyzji , co do zakupu tego, a nie innego towaru sugerując się cechami, które towar powinien posiadać. To informacje na opakowaniu towaru, oprócz wagi i ceny stanowią istotny element, którym kieruje się konsument decydując o zakupie towaru. Informacja o cechach produktu powinna odpowiadać jego faktycznemu składowi tak, aby możliwe było swobodne dokonanie wyboru przez konsumenta spośród wielu innych podobnych produktów, w podobny sposób oznakowanych, ale zawierających w sobie towar, którego cechy są zgodne z wyglądem i 9 opisem na opakowaniu. Nie mogą się zatem ostać twierdzenia Spółdzielni, że do „zanieczyszczenia” produktu o nazwie „Masło ekstra a`200g” sterolami roślinnymi doszło nie z winy producenta, a na skutek zanieczyszczonej linii produkcyjnej, czy śmietanki, jako podstawy wytwarzania tego produktu. Prezes UOKiK stwierdza, że to na Spółdzielni, jako profesjonaliście ciąży obowiązek dochowania należytej staranności przy produkcji jej wyrobów. Spółdzielnia powinna tak zorganizować cykl produkcyjny, aby poprzez ścisłą kontrolę dokonywać właściwego podziału produktu, który schodzi z taśm ( na masło i mixy roślinne). Powinna także korzystać tylko ze sprawdzonych dostawców składników, tak aby wyeliminować możliwość pojawienia się nieprawidłowości w procesie produkcji. Skoro w polskim i unijnym prawie wprowadzono szczegółowe regulacje dotyczące produktu o nazwie „masło” z określeniem dopuszczalnych składników, Spółdzielnia zobowiązana jest przestrzegać tych regulacji. Z tych względów uznano, że Spółdzielnia stosuje nieuczciwe praktyki rynkowe i nakazano ich zaniechania, jak w punkcie I sentencji decyzji. Nie ma przy tym znaczenia, w ocenie Prezesa Urzędu, fakt, że przeprowadzone wybiórcze kontrole prze Inspektorat Inspekcji Handlowej w Lublinie nie potwierdziły obecności steroli pochodzenia roślinnego w produktach o nazwie „Masło ekstra” ze względu na fakt, że kontroli i badania próbek dokonano w czerwcu 2007 r., a kontroli zakwestionowanego „Masła ekstra a`200g” w kwietniu 2008 r. W żaden sposób wyniki tych kontroli nie wskazują na zaniechanie przez Spółdzielnię zarzucanych działań. Ad.II W punkcie II sentencji niniejszej decyzji stwierdzono, że bezprawnym działaniem ze strony Spółdzielni było wprowadzające konsumentów w błąd oznaczeniu cech produktu poprzez wprowadzenie do obrotu „Stołowego masła śmietankowego o zawartości tłuszczu 73,5%”, który zawierał w sobie sterole pochodzenia roślinnego. Umieszczenie nazwy „Masło” na produkcie spożywczym sugeruje konsumentowi, iż jest to produkt będący tłuszczem mlecznym, zwierzęcym., pozbawionym domieszek innych tłuszczy, w szczególności roślinnych, które zmieniają smak i konsystencję wyrobu. Tak, jak wskazano punkcie Ad. I zgodnie z przepisami unijnymi nazwa „masło” zarezerwowana jest jedynie dla przetworów mlecznych tj. tłuszczów mlecznych- zwierzęcych. Zatem, w oparciu o wskazane wyżej kryteria należy stwierdzić, iż oznaczenie cech produktu, którego zawartość nie odpowiadała składnikom „masła” i normom wynikającym z przepisów prawa wprowadzała konsumentów w błąd sugerując im, że nabywają produkt o nazwie „masło”, gdy w rzeczywistości produkt ten zawierał w sobie sterole pochodzenia roślinnego, a więc był mieszanką tłuszczy zwierzęcych i roślinnych. Obowiązek informowania partnera o istotnych (z jego punktu widzenia) okolicznościach dotyczących kontraktu, jego przedmiotu i treści, przedmiotu świadczenia, także powinność 10 czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompetentny – jest cechą generalną prawa umów i wypływa z obowiązku lojalnego kontraktowania. Na producencie, jako profesjonaliście ciąży obowiązek właściwego, zgodnego ze stanem rzeczywistym oznaczenia cech towaru. Oznaczenie towaru polega na opatrzeniu go właściwą informacją, w przypadku towarów żywnościowych, a producentem takich jest Spółdzielnia, oznaczenie cech towaru na opakowaniu musi odpowiadać faktycznemu składowi tego towaru. Informacja na opakowaniu towaru musi umożliwiać odróżnienie produktu od innych, podobnych na rynku. Nazwa zaś powinna odpowiadać normie lub być nazwą zwyczajowo przyjętą. W przypadku tłuszczów nazwa produktu powinna odpowiadać jego istocie. Nie wolno wprowadzać oznaczeń przypisujących cechy, jakich produkt nie posiada- ( Zarys Prawa, Prawo Umów Konsumenckich, autor Ewa Łętowska, Wydanie 2. Wydawnictwo C.H. Beck 2002). W oparciu o wskazane wyżej kryteria należy stwierdzić, iż wprowadzenie na rynek produktu zawierającego w swojej nazwie „masło”, gdy w rzeczywistości produkt ten zawierał w swoim składzie zawierał sterole pochodzenia roślinnego wprowadzało w błąd konsumentów. Oferowanie produktu, w którego składzie są sterole pochodzenia roślinnego, jako produktu, który zawiera tylko tłuszcze zwierzęce stanowi ofertę wprowadzającą w błąd konsumentów, co cech tego produktu, gdyż wywołuje w nich przeświadczenie, że nabywają produkt, w którego składzie znajdują się tylko tłuszcze zwierzęce, czyli masło. Należy stwierdzić, iż konsument kupując „Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%” był przekonany, iż nabywa produkt o wysokiej jakości i że posiada on cechy i właściwości, które są charakterystyczne dla tego produktu zgodnie z informacją na jego opakowaniu. Należy dodatkowo wskazać, że w oparciu o fakty powszechnie znane produkty zawierające w swoim składzie tłuszcze roślinne mają inne walory smakowe i zapachowe oraz użyteczne aniżeli produkty zawierające tylko tłuszcz zwierzęcy- masło. Wprowadzenie na rynek towaru, którego cechy wprowadzają w błąd konsumentów to istotny delikt ze względu na fazę kontraktową w relacjach sprzedawca (producent)- konsument. W tej fazie zachowanie producenta (sprzedawcy) ukierunkowane jest na pozyskiwanie konsumenta, złożenie mu jak najlepszej oferty w celu skłonienia go do dokonania zakupu właśnie tego, a nie innego towaru, co z kolei przekłada się na podjecie przez konsumenta decyzji o wyborze danego produktu sugerując się cechami wybranego towaru. To właśnie informacje wskazujące na oznaczenie cech towaru, oprócz wagi i ceny stanowią istotny element, którym kieruje się konsument decydując o zakupie towaru. Cechy i właściwości towaru oferowanego konsumentom muszą umożliwić im swobodne dokonanie wyboru spośród wielu innych podobnych produktów, w podobny sposób oznakowanych, ale oznaczony zgodny z jego cechami właściwościami. Nie mogą się zatem ostać twierdzenia Spółdzielni, że zmuszona był przesłankami ekonomicznymi do wykorzystania opakowań, których treść nie odpowiadała faktycznym właściwościom towaru w nich znajdującego się. Ta argumentacja wskazuje na świadome wprowadzające w błąd oznaczenie cech produktu w celu osiągnięcia dodatkowych korzyści 11 finansowych. Tego typu zachowanie na rynku profesjonalisty jest niedopuszczalne, gdyż na Spółdzielni ciąży obowiązek dochowania należytej staranności przy oznaczaniu cech jej wyrobów. Skoro w polskim i unijnym prawie wprowadzono szczegółowe regulacje dotyczące produktu o nazwie „masło” z określeniem dopuszczalnych składników Spółdzielnia zobowiązana jest przestrzegać tych regulacji, a wprowadzając do obrotu towar oznaczyć go cechami zgodnymi z faktyczną zawartością. Zgodnie z oświadczeniem Spółdzielni nowe opakowanie wprowadzono do obrotu z dniem 05.10.2007 r., stąd biorąc pod uwagę 30 dniowy termin ważności produktów opakowanych w zakwestionowane opakowanie, Prezes UOKiK uznał, że Spółdzielnia zaniechała stosowania zarzucanej praktyki z dniem 04 listopada 2007 r. Z tych względów uznano, że Spółdzielnia stosowała nieuczciwe praktyki rynkowe i orzeczono, jak w punkcie II sentencji decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Spółdzielnia poprzez swoje działania zakwestionowane w punkcie I i II niniejszej decyzji naruszyła art. 5 ust 1 i 2 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, co narusza także 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W związku z powyższym, należy uznać, iż pierwsza przesłanka, czyli bezprawność działania została spełniona. Druga z przesłanek jest spełniona, gdy dane działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowości. Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da się zidentyfikować, interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W toku postępowania administracyjnego Spółdzielnia złożyła wyjaśnienia, iż produkowane przez nią „Masło extra a'200g” i „Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%” sprzedawane były i są na terenie całego kraju. W związku z tym sprzedaż tych wyrobów skierowana była do nieograniczonej liczny konsumentów w całym kraju. Należy zatem uznać, że przesłanka naruszenia zbiorowego interesu konsumentów została spełniona. W związku ze spełnieniem obu przesłanek należało uznać, iż działanie Spółdzielni polegające na bezprawności wykazanej, jako naruszenie przepisów ustawy o nieuczciwych praktykach rynkowych stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, wymienioną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie (...) . Ad. III. W punkcie III sentencji Prezes Urzędu nałożył na Spółdzielnię kary pieniężne w wysokości; 1. z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji nałożono na Spółdzielnię Mleczarską w Białej Podlaskiej karę pieniężną w wysokości: 121 563,00 zł 12 (słownie: sto dwadzieścia jeden tysięcy pięćset sześćdziesiąt trzy zł), płatną do budżetu Państwa, 2. z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II sentencji nałożono na Spółdzielnię Mleczarską w Białej Podlaskiej karę pieniężną w wysokości: 100 723,00 zł ( słownie: sto tysięcy siedemset dwadzieścia trzy zł ), płatną do budżetu Państwa. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu ma kompetencje do ukarania przedsiębiorcy poprzez nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeśli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzależniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. Artykuł 111 ustawy stanowi, iż przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, należy w szczególności uwzględnić „okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy.” W roku 2008 r. Spółdzielnia Mleczarska w Białej Podlaskiej osiągnęła przychód w wysokości xxxx zł (dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy). Maksymalna wysokość kary, jaka mogłaby być nałożona na Spółdzielnię to xxxxxx zł. Fakt nałożenia kary podkreślać ma naganność zachowania podmiotu, który dopuścił się stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym naruszył ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara pieniężna nakładana przez Prezesa Urzędu pełni funkcję represyjną, prewencyjną oraz edukacyjną. Funkcja represyjna ma stanowić dolegliwość dla przedsiębiorcy łamiącego prawo oraz ma na celu przymuszenie go do powstrzymania się od podobnych działań. Funkcja prewencyjna oraz edukacyjna mają na celu powstrzymanie przedsiębiorcy stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Ad1. W niniejszej sprawie za naruszenie zakazu określonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji Prezes UOKiK nałożył na Spółdzielnię karę pieniężną w wysokości 121 563,00 zł, co stanowi xxx % przychodu osiągniętego w 2008 roku. Podstawą obliczenia wysokości kary jest przychód przedsiębiorcy osiągnięty w roku poprzedzającym rok nałożenia kary tj. kwota xxxxx zł. Należy przyjąć, iż naruszenie nastąpiło na etapie zawierania kontraktu. Istotą tego etapu jest zachowanie przedsiębiorcy wobec konsumenta wyrażającego zamiar zawarcia kontraktu, polegające na naruszeniu przepisów prawa wpływające na treść kontraktu. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument udaje się do sklepu z zamiarem kupna masła, zatem wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej na wprowadzającym w błąd oznaczaniu cech produktu, a więc jest to działanie naruszające przepisy prawa wpływające na treść kontraktu. Konsument podejmując decyzję o kupnie porównuje te same produkty określone jako „Masło”, pod względem ich cen, producentów oraz własnych preferencji. Oznaczenie cech produktu ma znaczący wpływ na 13 ostateczną decyzję konsumenta. Kupując produkt o nazwie masło konsument jest przekonany, iż zakupił faktycznie masło, a nie miks z domieszką tłuszczów roślinnych. Należy stwierdzić, iż stosowana praktyka oddziałuje na konsumenta na etapie podejmowania decyzji, a więc konsument jest wprowadzany w błąd na etapie zawarcia kontraktu. Odsetek określony w ramach etapu zawierania kontraktu w celu dalszego obliczania kary to 0,15% przychodu przedsiębiorcy. Kwota uzyskana w wyniku przeprowadzonych obliczeń stanowi tzw. kwotę bazową, która wynosi xxxxxx zł. Znaczący wpływ na ustalenie wysokości kary mają okoliczności obciążające oraz łagodzące. Okoliczności obciążające w niniejszej sprawie to umyślność działania przedsiębiorcy, uprzednie naruszenie zakazu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz znaczny- ogólnopolski terytorialny zasięg naruszenia. Do przesłanek łagodzących, które wpłynęły na wymiar kary można zaliczyć: aktywne współdziałanie z Prezesem Urzędu polegające na składaniu obszernych wyjaśnień ponad te, do których strona była zobowiązana w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, wskazywaniu źródeł powstania nieprawidłowości. Z tytułu okoliczności łagodzących obniżono karę o 20%, a z tytułu okoliczności obciążających uległa ona podwyższeniu o 95%. Łączny wpływ przesłanek łagodzących oraz obciążających spowodował podwyższenie kary o 75% tj. o kwotę xxxxxx zł. Jako okoliczność obciążającą należy uznać umyślność naruszenia prawa przez Spółdzielnię. Przedsiębiorca prowadzi swoją działalność od 2002 roku, a wytwarzane przez niego produkty sprzedawane są na terenie całego kraju. Można zatem stwierdzić, iż jest profesjonalistą w swojej branży. Produkując „Masło extra a`200g” zaraz po wytwarzaniu miksów oraz przyjmując śmietankę niezbędną do produkcji masła nie będąc pewnym uczciwości dostawców Spółdzielnia dopuściła do pojawienia się steroli pochodzenia roślinnego w produkcie, a następnie wprowadziła ten produkt do obrotu jako Masło extra a` 200g. Zgodnie z definicją z kodeksu karnego „czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeśli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi.” Spółdzielnia nie dochowując staranności w procesie produkcji niejako zgodziła się na wytworzenie produktu o nazwie Masło ekstra a` 200g, który nie posiada cech właściwych dla „masła”. Tym samym będąc świadoma możliwości zanieczyszczenia tego produktu substancjami, które w świetle obowiązujących przepisów prawa dyskwalifikowały go, jako „masło” nie podjęła żadnych działań zaradczych mogących ograniczyć to ryzyko. Działanie Spółdzielni jest naganne także z punktu widzenia przesłanki obciążającej, jaką jest uprzednie naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez stwierdzenie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w tym samym zakresie, obejmujące ten sam sposób naruszenia. W 2006 r. Prezes UOKiK Decyzją Nr DDK 11/2006 z dnia 26.10.2006 r. uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Spółdzielni polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez stosowanie opakowania, które sugerowało konsumentom, że produkt „Ekstra mix miękki” jest produktem mlecznym. Dodatkowo w 2007 r. w wyniku kontroli Inspekcji Handlowej z Wrocławia stwierdzono , że Spółdzielnia wprowadziła na rynek „Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%”, które zawierało w swoim składzie sterole pochodzenia roślinnego. Należy zatem uznać, iż nieuczciwa praktyka stosowana przez przedsiębiorcę miała charakter długofalowy 14 (trwała co najmniej rok), w związku z czym nie można w żadnym razie mówić o nieumyślności działań Spółdzielni. Kolejną przesłanką obciążającą jest fakt, iż Masło extra a`200g skierowane było do sprzedaży na terenie całego kraju. Należy zatem przyjąć, iż nieuczciwa praktyka stosowana przez Spółdzielnię miała zasięg ogólnopolski i naruszyła słuszny interes nieograniczonej liczy konsumentów. Za istotną okoliczność łagodząca należy przyjąć aktywną współpracę z Prezesem Urzędu w toku postępowania administracyjnego. Spółdzielnia dostarczyła organowi prowadzącemu postępowanie wszelkich informacji oraz materiałów, które były niezbędne do prawidłowego oraz sprawnego przeprowadzenia postępowania, a także z własnej inicjatywy materiały, które wpłynęły na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Biorąc od uwagę powyższe kara pieniężna nałożona na Spółdzielnię jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stwierdzonych wikt I sentencji decyzji. Ad. 2 W niniejszej sprawie za naruszenie zakazu określonego w pkt II sentencji niniejszej decyzji Prezes UOKiK nałożył na Spółdzielnię karę pieniężną w wysokości 100 723,00 zł, co stanowi xx % przychodu osiągniętego w 2008 roku. Podstawą obliczenia wysokości kary jest przychód przedsiębiorcy osiągnięty w roku poprzedzającym rok nałożenia kary tj. kwota xxxxx zł. Należy przyjąć, iż naruszenie nastąpiło na etapie zawierania kontraktu. Istotą tego etapu jest zachowanie przedsiębiorcy wobec konsumenta wyrażającego zamiar zawarcia kontraktu, polegające na naruszeniu przepisów prawa wpływające na treść kontraktu. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument udaje się do sklepu z zamiarem kupna masła, zatem wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej na wprowadzającym w błąd oznaczaniu cech produktu, a więc jest to działanie naruszające przepisy prawa wpływające na treść kontraktu. Konsument podejmując decyzję o kupnie porównuje te same produkty określone jako „Masło”, pod względem ich cen, producentów oraz własnych preferencji. Oznaczenie cech produktu ma znaczący wpływ na ostateczną decyzję konsumenta. Kupując produkt o nazwie masło konsument jest przekonany, iż zakupił faktycznie masło, a nie miks z domieszką tłuszczów roślinnych. Należy stwierdzić, iż stosowana praktyka oddziałuje na konsumenta na etapie podejmowania decyzji, a więc konsument jest wprowadzany w błąd na etapie zawarcia kontraktu. Odsetek określony w ramach etapu zawierania kontraktu w celu dalszego obliczania kary to 0,15% przychodu przedsiębiorcy. Kwota uzyskana w wyniku przeprowadzonych obliczeń stanowi tzw. kwotę bazową, która wynosi xxxxx zł. Znaczący wpływ na ustalenie wysokości kary mają okoliczności obciążające oraz łagodzące. Okoliczności obciążające w niniejszej sprawie to umyślność działania przedsiębiorcy oraz znaczny- ogólnopolski terytorialny zasięg naruszenia. Do przesłanek łagodzących, które wpłynęły na wymiar kary można zaliczyć: aktywne współdziałanie z Prezesem Urzędu polegające 15 na składaniu obszernych wyjaśnień, wskazywaniu źródeł powstania nieprawidłowości i zaniechanie bezprawnego działania poprzez właściwe oznaczenie cech produktu tj. „Stołowego masła śmietankowego o zawartości tłuszczu 73,5%” . Z tytułu okoliczności łagodzących obniżono karę o 50%, a z tytułu okoliczności obciążających uległa ona podwyższeniu o 95%. Łączny wpływ przesłanek łagodzących oraz obciążających spowodował podwyższenie kary o 45% tj. o kwotę xxxxxx zł. Jako okoliczność obciążającą należy uznać umyślność naruszenia prawa przez Spółdzielnię. Jak wykazało postępowanie dowodowe Spółdzielnia przyznała, że chcąc zaoszczędzić na opakowaniach produkt zawierający w sobie sterole roślinny oferowała konsumentom, jako „masło”. Podejmując tego typu praktykę przedsiębiorca już na etapie produkcji towaru zakładał świadomie działanie niezgodne z prawem skoro wiedział, że informacje na opakowaniu są niezgodne z rzeczywistym składem znajdującego się w nim produktu. Przedsiębiorca prowadzi swoją działalność od 2002 roku, a wytwarzane przez niego produkty sprzedawane są na terenie całego kraju. Można zatem stwierdzić, iż jest profesjonalistą w swojej branży. Produkując „Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%”. zaraz po wytwarzaniu miksów oraz przyjmując śmietankę niezbędną do produkcji masła nie będąc pewnym uczciwości dostawców Spółdzielnia dopuściła do pojawienia się steroli pochodzenia roślinnego w produkcie, a następnie wprowadziła ten produkt do obrotu jako Produkując „Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%”. Zgodnie z definicją z kodeksu karnego „czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeśli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi.” Spółdzielnia nie dochowując staranności w procesie produkcji niejako zgodziła się na wytworzenie produktu, który nie posiadał cech właściwych dla „masła”. Kolejną przesłankę obciążającą stanowi fakt uprzedniego, stwierdzonego decyzją Prezesa UOKiK naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W 2006 r. Prezes UOKiK Decyzją Nr DDK 11/2006 z dnia 26.10.2006 r. uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Spółdzielni polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez stosowanie opakowania, które sugerowało konsumentom, ze produkt „Ekstra mix miękki” jest produktem mlecznym. Należy zatem uznać, iż nieuczciwa praktyka stosowana przez przedsiębiorcę miała charakter długofalowy (trwała co najmniej rok), w związku z czym nie można w żadnym razie mówić o nieumyślności działań Spółdzielni. Kolejną przesłanką obciążającą jest fakt, iż produkt skierowany było do sprzedaży na terenie całego kraju. Należy zatem przyjąć, iż nieuczciwa praktyka stosowana przez Spółdzielnię miała zasięg ogólnopolski i naruszyła słuszny interes nieograniczonej liczy konsumentów. Za istotną okoliczność łagodząca należy fakt zaniechania stosowania zarzucanej praktyki w momencie, gdy Inspekcja Handlowa stwierdziła nieprawidłowości odnośnie cech produktu o nazwie ”Stołowe masło śmietankowe o zawartości tłuszczu 73,5%” oraz aktywną współpracę z Prezesem Urzędu w toku postępowania administracyjnego. Spółdzielnia dostarczyła organowi prowadzącemu postępowanie wszelkich informacji oraz materiałów, które były niezbędne do prawidłowego oraz sprawnego przeprowadzenia postępowania, a także materiały z własnej inicjatywy, które miały istotny wpływ na rozstrzygniecie w tej sprawie. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną jako sankcja i 16 dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Biorąc od uwagę powyższe kara pieniężna nałożona na Spółdzielnię jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stwierdzonych w pkt II sentencji decyzji. Mając powyższe na względzie, orzeka się jak w niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kary pieniężne należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia. Otrzymuje: Spółdzielnia Mleczarska w Białej Podlaskiej ul. Brzeska 91 21-500 Biała Podlaska