RŁO-9/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/61-48/07/AK- Ł ód ź , dnia 3 marca 2008 r. DECYZJA Nr R Ł O 9/2008 I. Na podstawie art. 27 ust. 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206), stosownie art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Krzysztofowi Kurowskiemu, zam. ul. Zgierska 110/120 w Ł odzi - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie Krzysztofa Kurowskiego, zam. w Ł odzi prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Drew-Pol” Przedsi ę biorstwo Produkcyjno – Handlowo- Us ł ugowe Krzysztof Kurowski w Ł odzi, ul. Tamka 3, polegaj ą ce na: - naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. Nr 99, poz. 894, ze zm.) - stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.), poprzez umieszczanie w og ł oszeniu prasowym ceny + VAT oferowanych do sprzeda ż y paneli boazeryjnych, paneli pod ł ogowych, p ł yt pod ł ogowych, blatów i parapetów i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania pocz ą wszy od dnia 20 grudnia 2007 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 2 nak ł ada si ę na Krzysztofa Kurowskiego, zam. w Ł odzi, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Drew-Pol” Przedsi ę biorstwo Produkcyjno – Handlowo- Us ł ugowe Krzysztof Kurowski w Ł odzi, ul. Tamka 3, kar ę pieni ęż n ą z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim jest mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w wysoko ś ci 540 z ł (s ł ownie: pi ęć set czterdzie ś ci z ł ) p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) ustali ł , ż e w dniu 5 grudnia 2007 r. na stronach „Dziennika Ł ódzkiego” zosta ł a zamieszczona reklama Krzysztofa Kurowskiego, zam. w Ł odzi prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Drew-Pol” Przedsi ę biorstwo Produkcyjno – Handlowo- Us ł ugowe Krzysztof Kurowski w Ł odzi, ul. Tamka 3 (zwany dalej: „Krzysztof Kurowski), o tre ś ci: „DREWPOL Ł ód ź , tel. 042 679-13-14 Panele Boazeryjne od 8 z ł /m 2 + VAT, ul Tamka 3, Panele Pod ł ogowe od 10 z ł /m 2 +VAT, ul Tamka 3, P ł yta Pod ł ogowa od 8 z ł /m 2 + VAT, ul Tamka 3, Blaty, Parapety od 5 z ł /m 2 + VAT, ul Tamka 3, P ł yty meblowe, OSB, MDF, ci ę cie oklejanie kraw ę dzi”. Analiza tre ś ci zamieszczonej reklamy da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż stanowi ona naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206) (zwana dalej: „ustawa o okik”). Wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbioro- we interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania takiej praktyki przez Krzysztofa Kurowskiego sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. Postanowieniem Nr 1/61-48/07 z dnia 20 grudnia 2007 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie stosowania przez Krzysztofa Kurowskiego, zam. w Ł odzi prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Drew-Pol” Przedsi ę biorstwo Produkcyjno – Handlowo- Us ł ugowe Krzysztof Kurowski w Ł odzi, ul. Tamka 3, praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na: - naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. Nr 99, poz. 894, ze zm.) - stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.), poprzez umieszczanie w og ł oszeniu prasowym cen + VAT oferowanych do sprzeda ż y paneli boazeryjnych, paneli pod ł ogowych, p ł yt pod ł ogowych, blatów i parapetów, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o okik (karta Nr 1) i zawiadomi ł Krzysztofa Kurowskiego o wszcz ę ciu ww. post ę powania oraz wezwa ł do ustosunkowania si ę do postawionego zarzutu oraz do przedstawienia informacji i dokumentów uzupe ł niaj ą cych. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w pi ś mie z dnia 4 stycznia 2008 r. Krzysztof Kurowski poinformowa ł , i ż zamieszczaj ą c kwestionowane przez 3 Prezesa Urz ę du reklamy nie mia ł ś wiadomo ś ci naruszenia prawa, nie mia ł te ż on zamiaru wprowadzenia konsumentów w b łą d oraz poinformowa ł , ż e nie dopu ś ci w przysz ł o ś ci do podobnych narusze ń prawa. Powy ż sza reklama by ł a publikowana w „Dzienniku Ł ódzkim” jedynie 2 razy to jest 5 i 19 grudnia 2007 r. Na dowód powy ż szego twierdzenia Krzysztof Kurowski przedstawi ł kserokopi ę zlecenia reklamy. Ponadto Krzysztof Kurowski podniós ł , ze poza dzia ł alno ś ci ą us ł ugow ą sprzeda ż towarów jest prowadzona poni ż ej kosztów i nosi si ę on z zamiarem likwidacji firmy do dnia 30 czerwca 2008 r. (dowód: karty nr 5-6). W dniu 18 lutego 2008 r. Krzysztof Kurowski poinformowa ł , ż e jego przychód za 2007 r. wyniós ł 1 788 000 z ł . (dowód: karta nr 17). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Krzysztof Kurowski jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 69966 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta miasta Ł odzi i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Drew-Pol” Przedsi ę biorstwo Produkcyjno – Handlowo- Us ł ugowe Krzysztof Kurowski w Ł odzi, ul. Tamka 3. Z materia ł ów zgromadzonych przez Prezesa Urz ę du wynika ł o, i ż Krzysztof Kurowski stosowa ł w obrocie konsumenckim reklam ę prasow ą , w której podawana by ł a wy łą cznie cena + VAT oferowanych towarów – wyrobów drewnianych. Og ł oszenie to zawiera ł o nast ę puj ą c ą tre ść : „DREWPOL Ł ód ź , tel. 042 679-13-14 Panele Boazeryjne od 8 z ł /m 2 + VAT, ul Tamka 3, Panele Pod ł ogowe od 10 z ł /m 2 +VAT, ul Tamka 3, P ł yta Pod ł ogowa od 8 z ł /m 2 + VAT, ul Tamka 3, Blaty, Parapety od 5 z ł /m 2 + VAT, ul Tamka 3, P ł yty meblowe, OSB, MDF, ci ę cie oklejanie kraw ę dzi”. Reklama zawieraj ą ca powy ż sz ą tre ść publikowana by ł a w dzienniku „Dziennik Ł ódzki” w dniu 5 i 19 grudnia 2007 r. (dowód: karta nr 15). W pi ś mie z dnia 4 stycznia 2008 r. Krzysztof Kurowski poinformowa ł , i ż zaniecha ł stosowania zarzucanej mu praktyki jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania w ww. sprawie i nie publikuje ju ż na ł amach prasy og ł osze ń tego typu. Kontrola stron dzienników lokalnych i krajowych kolportowanych w rejonie dzia ł ania Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Ł odzi potwierdzi ł a, i ż kwestionowana przez Prezesa Urz ę du ww. reklama zosta ł a zamieszczona jedynie dwukrotnie. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o okik przes ł ankami zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o okik ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095, ze zm.) – zwana równie ż : „ustawa SDG”. Art. 2 ustawy SDG definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób 4 zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy to osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy SDG przedsi ę biorca b ę d ą cy osob ą fizyczn ą mo ż e podj ąć dzia ł alno ść gospodarcz ą po uzyskaniu wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Krzysztof Kurowski zamieszka ł y w Ł odzi jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 69966 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta miasta Ł odzi i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Drew-Pol” Przedsi ę biorstwo Produkcyjno – Handlowo- Us ł ugowe Krzysztof Kurowski w Ł odzi, ul. Tamka 3, na podstawie ustawy SDG, tym samym jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Ad 2. Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik stanowi, i ż za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a tak ż e nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Ponadto zakaz stosowania reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d zawarty zosta ł w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ( Dz.U. Nr 153, poz. 1 503, ze zm.) - zwana dalej „ustaw ą ZNK”. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. W Dyrektywie 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycz ą cej reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d i reklamy porównawczej stwierdza si ę , ż e „reklama” oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach dzia ł alno ś ci handlowej gospodarczej, rzemie ś lniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania towarów lub us ł ug, w tym nieruchomo ś ci, praw i zobowi ą za ń - art. 2 pkt a cytowanej dyrektywy. W zwi ą zku z powy ż szym publikowanie og ł osze ń reklamowych w prasie zawieraj ą cych ceny oferowanych produktów Prezes Urz ę du uzna ł za form ę reklamy. Na Krzysztofie Kurowskim jako na profesjonali ś cie – podobnie jak na innych przedsi ę biorcach - ci ążą szczególne obowi ą zki informacyjne w przypadku, gdy jego kontrahentami s ą konsumenci. Obowi ą zki te dotycz ą w szczególno ś ci, jak wskazuje bezpo ś rednio art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o okik, takiego przekazywania informacji, aby mia ł y one charakter rzetelny, prawdziwy i pe ł ny. Pozbawienie konsumentów w ł a ś ciwej informacji dotycz ą cej cen oferowanych towarów uniemo ż liwia podejmowanie ś wiadomych i w pe ł ni suwerennych decyzji w sprawie zakupu oferowanych przez Krzysztofa Kurowskiego towarów. Obowi ą zki informacyjne profesjonalistów wobec konsumenta dotycz ą tak ż e zakresu informacji zawartych w reklamie stosowanej przez przedsi ę biorców. Nierzetelna informacja stosowana w og ł oszeniach reklamowych publikowanych przez Krzysztofa Kurowskiego mo ż e by ć oceniana pod k ą tem mo ż liwo ś ci stosowania nieuczciwej, wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, w zakresie zwi ą zanym z cenami towarów umieszczonymi w materia ł ach reklamowych. Poj ę cie „cena” zosta ł o zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) – zwana dalej „ustaw ą o cenach”, 5 w ś wietle którego cena to warto ść wyra ż ona w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę . W cenie powinien by ć uwzgl ę dniony podatek od towarów i us ł ug oraz podatek akcyzowy, je ż eli na podstawie odr ę bnych przepisów sprzeda ż towaru (us ł ugi) podlega obci ąż eniu podatkiem od towarów i us ł ug oraz podatkiem akcyzowym. Ponadto art. 12 ust. 2 ww. ustawy nak ł ada na sprzedawców i us ł ugodawców obowi ą zek podawania cen w sposób prosty i nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci co do ich wysoko ś ci. Powy ż sze obowi ą zki zosta ł y okre ś lone równie ż w Rozporz ą dzeniu Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. Nr 99, poz. 894, ze zm.) – zwanym dalej: „rozporz ą dzeniem w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen”. W § 3 ust. 1 tego rozporz ą dzenia sprzedawca zosta ł zobowi ą zany do opatrywania towarów oferowanych kupuj ą cym w miejscu sprzeda ż y wywieszkami zawieraj ą cymi informacje wskazuj ą ce ich ceny oraz jednostki miar, do których odnosz ą si ę uwidocznione ceny. Dodatkowo § 7 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporz ą dzenia nak ł ada na sprzedawc ę reklamuj ą cego swój towar min. w czasopismach, gazetach, prospektach, katalogach i afiszach - obowi ą zek uwidaczniania cen jednostkowych towaru lub us ł ugi, terminu obowi ą zywania podanej ceny oraz w przypadku promocji umieszczania, obok, ceny dotychczasowej, ceny promocyjnej lub obni ż onej, uwzgl ę dniaj ą cej rabat. Z analizy przywo ł anych powy ż ej przepisów wynika, i ż cena podawana lub uwidaczniana przez sprzedawc ę , powinna by ć cen ą brutto, tj. cen ą zawieraj ą c ą podatek od towarów i us ł ug, który stanowi jeden z elementów sk ł adowych ceny. Obowi ą zek podawania cen brutto dotyczy zarówno takiego ich uwidaczniania w miejscu sprzeda ż y jak i umieszczania w jakichkolwiek przekazach pochodz ą cych od przedsi ę biorcy. Nie wywi ą zywanie si ę przedsi ę biorcy z tego obowi ą zku poprzez podawanie w obrocie z konsumentami wy łą cznie ceny netto stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz nieuczciw ą , wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Zachowanie takie jest naruszeniem art. 24 ust. 2 ustawy o okik. Z uwagi na fakt, i ż przywo ł ane przepisy prawne maj ą charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy, podawanie wy łą cznie cen nie zwieraj ą cych podatku VAT sprzedawanych towarów jest bezprawnym dzia ł aniem przedsi ę biorcy, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 ustawy o okik. W wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) stwierdzono, i ż „informacja o cenie towaru w wysoko ś ci (warto ś ci) nie uwzgl ę dniaj ą cej podatku jest informacj ą nierzeteln ą , nieprawdziw ą i niepe ł n ą bo to na przedsi ę biorcy le ż y obowi ą zek oznaczania cen towaru zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa za ś konsument ma prawo zna ć cen ę towaru, a nie oblicza ć j ą sam, bez wzgl ę du na to, czy przy cenie umieszczono ogólnikow ą informacj ę – cena netto, cena + VAT itp.” Warto podkre ś li ć , i ż obowi ą zek rzetelnego informowania konsumentów obejmuje wszystkie etapy sprzeda ż y, pocz ą wszy od przekazów reklamowych, których celem jest zainteresowanie potencjalnych nabywców ofert ą handlow ą przedsi ę biorcy, a ż do momentu zawarcia umowy, której przedmiotem b ę dzie nabycie reklamowanego towaru lub us ł ugi. Szczególn ą uwag ę ustawodawca przywi ą zuje do w ł a ś ciwego informowania konsumentów w pocz ą tkowej fazie sprzeda ż y, gdy ż w ł a ś nie na tym etapie stosowana przez profesjonalistów reklama i nierzetelna informacja wp ł yn ąć mo ż e na decyzje konsumentów w zakresie zakupu towarów. Z tego powodu ustawodawca podj ął dzia ł ania chroni ą ce s ł absz ą stron ę kontraktu przed nieuczciwymi przekazami reklamowymi. Art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy ZNK wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Zgodnie z art. 16 ust. 2 przywo ł anej ustawy przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy, zw ł aszcza dotycz ą ce ilo ś ci, jako ś ci sk ł adników, sposobu wykonania, 6 przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy lub konserwacji reklamowanych towarów lub us ł ug, a tak ż e zachowanie si ę klienta. Pomimo, i ż przywo ł any przepis nie wymienia ceny jako elementu reklamy, bior ą c pod uwag ę fakt, i ż zawiera on klauzul ę generaln ą , uzna ć nale ż y, ż e cena, a tak ż e informacja o sposobie jej wyliczenia mo ż e by ć elementem reklamy. Zgodnie z art. 3 ustawy ZNK, bezprawne jest tylko takie naruszenie przepisów ustawy, które daje naruszaj ą cemu przewag ę konkurencyjn ą nad innymi podmiotami rynku. Zaw ęż enie zakresu obowi ą zywania ustawy ZNK wynika z faktu, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest tylko takie dzia ł anie, które zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta. 1 Niew ą tpliwie, podawanie w reklamach ceny o wysoko ś ci ni ż szej od rzeczywistej, w tym oznaczonej jako cen ę netto, sprawia, i ż konsumenci mog ą b łę dnie uzna ć ofert ę Przedsi ę biorcy, jako konkurencyjn ą wobec ofert innych przedsi ę biorców. Podejmowanie w oparciu o takie b łę dne informacje czynno ś ci zmierzaj ą cych do dokonania transakcji mo ż e narusza ć interes zarówno klienta przedsi ę biorcy, jak i interes innych przedsi ę biorców, informuj ą cych potencjalnych kontrahentów o cenie brutto reklamowanych towarów lub produktów. Przy czym nale ż y przyj ąć , i ż wszystkie elementy przekazu reklamowego w zamierzeniu reklamuj ą cego spe ł niaj ą rol ę promuj ą c ą dany towar, produkt lub us ł ug ę – czy to poprzez informowanie, czy te ż nak ł anianie do zakupu. Do oceny dzia ł a ń Krzysztofa Kurowskiego Prezes Urz ę du pos ł u ż y ł si ę równie ż rozwi ą zaniami wypracowanymi na gruncie prawa europejskiego. W ś wietle art. 2 lit. a dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom cena sprzeda ż y oznacza cen ę ko ń cow ą za jednostk ę produktu, lub dan ą ilo ść produktu, w łą cznie z podatkiem VAT i wszystkimi pozosta ł ymi podatkami. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 tej dyrektywy cena sprzeda ż y i cena jednostkowa musz ą by ć jednoznaczne, ł atwo dostrzegalne oraz czytelne. Warto tak ż e zwróci ć uwag ę na fakt, i ż stanowisko ukszta ł towane w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci (dalej zwany: „ETS”) daje konsumentowi prawo do rzetelnej informacji, nie wprowadzaj ą cej w b łą d, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne dane wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia towaru czy us ł ugi (por. na przyk ł ad sprawa GB-Inno- BM, ETS 13.12.1991 r., C-18/88, Zb. Orz. I-5941). ETS podkre ś la wag ę obowi ą zku udzielania konsumentom prawdziwej i pe ł nej informacji ju ż na etapie promocji czy reklamy. Brak podawania rzetelnych, pe ł nych i prawdziwych informacji uniemo ż liwia konsumentom dokonanie swobodnej i rzeczowej oceny oferowanych na rynku towarów i us ł ug, co mo ż e wprowadza ć w b łą d konsumentów. Ponadto wskazanie konsumentom mo ż liwo ś ci weryfikacji przedstawianych informacji poprzez zamieszczenie w og ł oszeniu prasowym adresu pocztowego czy internetowego czy numeru telefonu nie wyczerpuje zobowi ą zania strony do udzielenia pe ł nej, rzetelnej i prawdziwej informacji. Krzysztof Kurowski nie kwestionowa ł zasadno ś ci postawionego mu zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Podkre ś li ł jednak, i ż przekroczenie przepisów wynika ł o z nieznajomo ś ci prawa i mia ł o charakter incydentalny - dwukrotny. Fakt ten nie usprawiedliwia w ż aden sposób zachowania Krzysztofa Kurowskiego. Chc ą c zawrze ć w przekazie reklamy informacj ę o cenie towaru przedsi ę biorca w dalszym ci ą gu jest zobowi ą zany przestrzega ć uregulowa ń ustawy o cenach, ustawy ZNK oraz ustawy o okik. Jak wykazano powy ż ej, równie ż orzecznictwo w tym wzgl ę dzie zajmuje jednoznaczne stanowisko. 1 P. Bia ł ecki, H. Tucho ł ka, Nieuczciwa lub zakazana reklama. Nowe regulacje ustawowe. Teksty aktów prawnych. Wzory umów , Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2002, s. 16 7 W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka stwierdzenia stosowania przez Krzysztofa Kurowskiego praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Ad 3. Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia z takim interesem, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowo ś ci i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta tego przedsi ę biorcy, czyli gdy s ą powszechne. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z godzeniem w prawa nieograniczonej grupy konsumentów, którzy mogli zetkn ąć si ę z og ł oszeniem prasowym opracowanym i publikowanym przez Krzysztofa Kurowskiego. Kwestionowane og ł oszenie reklamowe ukaza ł o si ę dwukrotnie w wydaniu codziennym „Dziennika Ł ódzkiego” w dniu 5 i 19 grudnia 2007 r. Tym samym dotar ł o bezpo ś rednio do nieograniczonej liczby konsumentów. Ś redni dzienny nak ł ad „Dziennika Ł ódzkiego” wynosi ponad 51 tysi ę cy egzemplarzy 2 . Grono odbiorców reklamy Krzysztofa Kurowskiego dodatkowo poszerza pe ł na dost ę pno ść „Dziennika Ł ódzkiego” wraz z dodatkami na stronach internetowych http://egazeta.dziennik.lodz.pl. Fakt ten równie ż w sposób istotny rzutuje na ocen ę , i ż dzia ł ania Krzysztofa Kurowskiego dotkn ąć mog ł y nieograniczonej liczby konsumentów. Konsumenci zapoznaj ą cy si ę z zawarto ś ci ą przekazu stosowanego przez Krzysztofa Kurowskiego mogli zosta ć wprowadzeni w b łą d co do rzeczywistych kosztów zakupu wyrobów drewnianych. Prowadzi ć to mog ł o do naruszenia ich interesów ekonomicznych w ten sposób, ż e zach ę ceni informacj ą o wysoko ś ci ceny oferowanego towaru mogli podj ąć czynno ś ci maj ą ce na celu zawarcie kontraktu z przedsi ę biorc ą , mogli równie ż zawrze ć sam kontrakt. Informacja zawarta w reklamie wywiera ł a tak ż e wp ł yw na potencjalnych konsumentów (kontrahentów) Krzysztofa Kurowskiego, których nierzetelnie i w sposób nie precyzyjny informowano o wysoko ś ci ich ewentualnego zobowi ą zania. Konsumenci mogli je ponadto odczytywa ć b łę dnie uznaj ą c ofert ę Krzysztofa Kurowskiego jako konkurencyjn ą wobec ofert innych przedsi ę biorców. Jak wynika z orzecznictwa S ą du Apelacyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 2 grudnia 2005 r. sygn. akt VI ACa 600/05) przeci ę tny konsument nie musi zna ć obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, co oznacza, i ż nie dysponuje on zwykle wiedz ą z zakresu prawa podatkowego, w cz ęś ci dotycz ą cej w szczególno ś ci aktualnie stosowanych stawek podatku VAT dla ró ż nych grup towarów. W przywo ł anym wcze ś niej wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) wyra ź nie stwierdzono, i ż konsument nie ma obowi ą zku samodzielnego obliczania cen towarów. Ponadto warto zauwa ż y ć , i ż w omawianym przypadku obowi ą zuj ą ce stawki podatku VAT nie zosta ł y podane przez Krzysztofa Kurowskiego W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż zosta ł a spe ł niona trzecia przes ł anka zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W pi ś mie z dnia 4 stycznia 2008 r. Krzysztof Kurowski poinformowa ł , i ż zaniecha ł stosowania zarzucanej mu praktyki i nie publikuje ju ż na ł amach prasy og ł osze ń tego typu. Kontrola stron dzienników lokalnych i krajowych kolportowanych w rejonie dzia ł ania Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi potwierdzi ł a, i ż kwestionowana przez Prezesa Urz ę du ww. reklama by ł a publikowana jedynie dwukrotnie i nie by ł a ju ż publikowana na ł amach prasy od dnia 20 grudnia 2007 r. 2 Ź ród ł o: http://www.polskapresse.pl/art/58.html 8 Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt I sentencji. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o okik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą z tytu ł u stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Bior ą c pod uwag ę zasi ę g kwestionowanej reklamy oraz d ł ugi okres obowi ą zywania przepisów dotycz ą cych naruszenia zbiorowych interesów konsumentów oraz ustawy o cenach Prezes Urz ę du uzna ł za zasadne w przedmiotowej sprawie na ł o ż enie kary pieni ęż nej. Zgodnie z ww. artyku ł em wysoko ść kary nie mo ż e by ć wi ę ksza ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Ww. przepis stanowi podstaw ę i granic ę ustalenia kary dla Krzysztofa Kurowskiego, który w 2007 r. osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci 1 788 000 z ł . Tym samym maksymalna kara na ł o ż ona na Spó ł k ę mo ż e wynie ść 178 800 z ł . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. W art. 111 ustawy o okik przyk ł adowo jedynie wskazano, i ż Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o okik, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ponadto orzecznictwo wskazuje, ż e w przypadku kar przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć (por.: wyrok S ą du Najwy ż szego z 27.06.2000 r., sygn.akt I CKN 793/98). Na wysoko ść kary w przedmiotowej sprawie mia ł wp ł yw zawodowy (profesjonalny) charakter prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej i zwi ą zane z tym naruszenie zaufania konsumentów do profesjonalisty oraz stosowanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów pomimo obowi ą zywania przepisów ustawy o okik i ZNK od wielu lat. Okoliczno ś ci te sk ł aniaj ą do na ł o ż enia kary o charakterze represyjnym. Jednocze ś nie przyj ąć nale ż y, ż e w trakcie post ę powania Krzysztof Kurowski nie kwestionowa ł przedstawionego mu zarzutu oraz bez interwencji Prezesa Urz ę du zaniecha ł stosowania kwestionowanej reklamy, post ę powanie zosta ł o wszcz ę te w nast ę pstwie przeprowadzonej kontroli og ł osze ń prasowych a nie w nast ę pstwie skarg konsumenckich, co mo ż e ś wiadczy ć o incydentalnym naruszeniu prawa, naruszenie przepisów ustawy o okik mia ł o miejsce po raz pierwszy. To w ostatecznym rachunku przekonuje, aby karze nada ć walor edukacyjny, przy zapewnieniu odpowiedniego stopnia jej odczuwalno ś ci. Zdaniem Prezesa Urz ę du, taki charakter b ę dzie mia ł a kara w wysoko ś ci 1/2000 kwoty kary maksymalnej, nie mniej ni ż koszt reklamy, po jej zaokr ą gleniu. Z tych powodów na Krzysztofa Kurowskiego na ł o ż ono kar ę w wysoko ś ci 540 z ł . Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt II sentencji. Kar ę nale ż y wp ł aci ć w ci ą gu 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000 . . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony 9 Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Barbara Roma ń czak - Graca Otrzymuje: Krzysztof Kurowski 91-303 Ł ód ź