RŁO-43/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/61-37/07/TD- …… Ł ód ź , dnia 31 lipca 2007 r. DECYZJA Nr R Ł O /2007 I. Na podstawie art. 27 ust. 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660), stosownie do § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002 r., Nr 18, poz. 172, ze zm.), w zwi ą zku z art. 136 cytowanej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Jackowi Zbie ć zamieszka ł emu w Ł odzi przy ul. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) prowadz ą cemu dzia ł alno ść pod nazw ą „ALUMINIUM – PROFILSYSTEM” w Ł odzi, ul. Brukowa 16 - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie Jacka Zbie ć zam. w Ł odzi przy ul. prowadz ą cego dzia ł alno ść pod nazw ą „ALUMINIUM – PROFILSYSTEM” w Ł odzi, ul. Brukowa 16, polegaj ą ce na: − naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.), − stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.), poprzez umieszczanie w reklamach cen netto sprzedawanych bram segmentowych i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania pocz ą wszy od dnia 4 lipca 2007 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r., Nr 18, poz. 172, zm. Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68) w zwi ą zku z art. 136 cytowanej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2 - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Jacka Zbie ć zam. w Ł odzi przy ul. prowadz ą cego dzia ł alno ść pod nazw ą „ALUMINIUM – PROFILSYSTEM” w Ł odzi, ul. Brukowa 16, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 2 973,00 z ł (s ł ownie: dwa tysi ą ce dziewi ęć set siedemdziesi ą t trzy z ł ) p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. Uzasadnienie W dniach od 24 stycznia 2007 r. do 11 kwietnia 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce, którego celem by ł o wst ę pne ustalenie czy dzia ł anie przedsi ę biorcy prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „ALUMINIUM – PROFILSYSTEM” w Ł odzi, ul. Brukowa 16 – w zakresie reklamy bram segmentowych stosowanej w obrocie z udzia ł em konsumentów nie naruszaj ą zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku powy ż szego post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , i ż Jacek Zbie ć zam. w Ł odzi przy ul. prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „ALUMINIUM – PROFILSYSTEM” w Ł odzi (zwany dalej równie ż : „Przedsi ę biorca”) stosuje w obrocie z udzia ł em konsumentów reklamy, w których podaje wy łą cznie ceny netto sprzedawanych bram segmentowych. W przedstawionym Prezesowi Urz ę du wzorze og ł oszenia reklamowego, które zamieszczane by ł o regularnie w „Gratce”- dodatku reklamowym do „Dziennika Ł ódzkiego” (ukazywa ł o si ę dwa razy w miesi ą cu przez dwana ś cie miesi ę cy w 2006 r. oraz w dniach 17 stycznia 2007 r. i 2 maja 2007 r.) Przedsi ę biorca pos ł ugiwa ł si ę has ł em: „Brama segmentowa 1695 z ł + VAT”. Analiza dokumentów i informacji zebranych od Przedsi ę biorcy da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o okik. Wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania takiej praktyki przez tego przedsi ę biorc ę sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. Postanowieniem Nr 1/61-37/07 z dnia 21 maja 2007 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie stosowania przez Przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na: − naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.), − stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.), 3 poprzez umieszczanie w reklamach cen netto sprzedawanych okien, drzwi i okiennic drewnianych, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i ust. 2 ustawy o okik (karta Nr 1). Na mocy Postanowienia Nr 2/61-37/07 z dnia 21 maja 2007 r. (karta Nr 4) Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów pismo Przedsi ę biorcy z dnia 15 lutego 2007 r. wraz z za łą cznikami – sygn. akt R Ł O/403-4/07/MN-5 (karty od Nr 5 do Nr 10). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (karta Nr 3) w pi ś mie z dnia 31 stycznia 2007 r. Przedsi ę biorca poinformowa ł - za po ś rednictwem ustanowionego pe ł nomocnika, i ż nie dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Uzasadniaj ą c powy ż sze, wskaza ł , i ż podaj ą c w og ł oszeniu prasowym cen ę brutto, tj. powi ę kszon ą o podatek od towarów i us ł ug o stawce obni ż onej (7%) zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i us ł ug, móg ł by si ę narazi ć za zarzut naruszenia przepisów ustawy o cenach oraz rozporz ą dzenia Ministra Finansów w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y – poprzez podanie ceny nieobejmuj ą cej pe ł nej wysoko ś ci podatku od towarów i us ł ug ustalanej z uwzgl ę dnieniem stawki podstawowej (tj. 22%). Zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami o podatku VAT, podatek ten rozliczany jest w trzech wielko ś ciach: 0% przy ś wiadczeniu us ł ug ze ś rodków bezzwrotnej pomocy zagranicznej, 7% przy ś wiadczeniu us ł ugi budowlanej w budownictwie mieszkaniowym oraz 22% przy sprzeda ż y stolarki bez monta ż u dla obiektów poza budynkami mieszkalnymi. Ponadto, podanie ceny netto powi ę kszonej o stawk ę podstawow ą podatku od towarów i us ł ug by ł oby o tyle niecelowe, ż e zasadnicz ą grup ę kontrahentów Przedsi ę biorcy stanowi ą nabywcy bram gara ż owych łą cznie z us ł ug ą monta ż u – a wi ę c tacy, którzy w praktyce ponosz ą koszt podatku VAT o obni ż onej stawce (7%). Przedsi ę biorca stwierdzi ł , i ż trudno wymaga ć , aby podaj ą c w og ł oszeniu prasowym/reklamie cen ę towaru, wskazywa ć jednocze ś nie na ró ż ny jej poziom zale ż nie od faktu, czy odnosi si ę ona do przypadku robót remontowo-monta ż owych oraz remontów i robót konserwacyjnych zwi ą zanych z budownictwem mieszkaniowym, czy te ż do transakcji innego rodzaju. Zdaniem Przedsi ę biorcy podana cena netto stanowi zatem mo ż liwie najpe ł niejsz ą informacj ę o cenie towaru, która zarazem nie wprowadza w b łą d ż adnego z odbiorców og ł oszenia prasowego. Informacj ę t ę dodatkowo uzupe ł nia zaznaczenie, i ż cena ostateczna jest powi ę kszona o podatek VAT. W tym kontek ś cie Przedsi ę biorca podkre ś li ł , i ż zgodnie z przyj ę tym stanowiskiem orzeczniczym Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci, dla oceny, czy reklama wprowadza w b łą d, nale ż y wzi ąć pod uwag ę domniemane oczekiwanie przeci ę tnie poinformowanego, uwa ż nego i rozs ą dnego przeci ę tnego konsumenta. Og ł oszenie prasowe wskazuj ą ce cen ę b ę dzie tym istotniej analizowane przez przeci ę tnego konsumenta, im wy ż sza jest cena towaru b ą d ź us ł ugi. Uwaga ta znajduje szczególne zastosowanie w odniesieniu do monta ż u bram gara ż owych, który zawsze wi ąż e si ę z poniesieniem znacznych nak ł adów. W zwi ą zku z powy ż szym Przedsi ę biorca stoi na stanowisko, i ż jego dzia ł ania podejmowane w zakresie og ł aszania i reklamowania w prasie swojej oferty nie wyczerpuj ą znamion reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d. Z og ł oszenia prasowego jasno bowiem wynika, ż e cena w nim podana wymaga powi ę kszenia o nale ż ny podatek od towarów i us ł ug. Nie zachodzi ł o tym samym ryzyko wprowadzenia konsumenta w b łą d, nie mo ż na zatem przyj ąć bezprawno ś ci zachowania Przedsi ę biorcy. W pi ś mie z dnia 18 czerwca 2007 r. (data wp ł ywu do Urz ę du) Przedsi ę biorca poinformowa ł ponadto, i ż inni przedsi ę biorcy stosuj ą podobny sposób formu ł owania 4 og ł osze ń reklamowych, wskazuj ą c w za łą czeniu og ł oszenie stosowne prasowe (dowód: karty nr 18-19). W pi ś mie z dnia 28 czerwca 2007 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 9 lipca 2007 r.) Przedsi ę biorca poinformowa ł , i ż zaniecha ł stosowania zarzucanej mu praktyki. Jako dowód przedstawi ł kopi ę zlecenia zamieszczenia og ł osze ń prasowych zawieraj ą cego projekty graficzne og ł osze ń . W dniu 10 lipca 2007 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Przedsi ę biorc ę o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w sprawie i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami post ę powania. Przedsi ę biorca skorzysta ł – za po ś rednictwem ustanowionego pe ł nomocnika - z mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z materia ł em dowodowym w dniu 23 lipca 2007 r., nie wnosz ą c uwag co do zebranego materia ł u dowodowego.(dowód: karta nr 35) Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Jacek Zbie ć zam. w Ł odzi jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 19327 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „ALUMINIUM-PROFIL SYSTEM w Ł odzi, ul. Brukowa 16 (karta nr 6). Zgodnie z wpisem do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej przedmiotem dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorcy jest m.in. dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie instalowania konstrukcji metalowych, zak ł adanie stolarki budowlanej, a tak ż e sprzeda ż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzeda ż detaliczna bezpo ś rednia. Z materia ł ów zgromadzonych przez Prezesa Urz ę du w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wynika ł o, i ż Przedsi ę biorca stosuje w obrocie konsumenckim reklamy prasowe, w których podawana jest wy łą cznie cena netto oferowanych przez niego bram segmentowych. Og ł oszenia te zawiera ł y nast ę puj ą c ą tre ść : „BRAMA SEGMENTOWA 1695 z ł + VAT”. By ł y one publikowane w „Gratce” - cotygodniowym dodatku reklamowo- og ł oszeniowym do Dziennika Ł ódzkiego - dwukrotnie w ka ż dym miesi ą cu od lutego do grudnia 2006 r., a tak ż e trzykrotnie w roku 2007 (w dniu 17 styczna oraz 2 i 23 maja). Przedsi ę biorca stosuje równie ż og ł oszenia reklamowe o innej tre ś ci – nie budz ą cej zastrze ż e ń Prezesa Urz ę du – zamieszczane w dodatku „Gratka” , Expressie Ilustrowanym oraz dodatku regionalnym Gazety Wyborczej (dowód: karty nr 5 oraz 8-9). W pi ś mie z dnia 28 czerwca 2007 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 9 lipca 2007 r.) Przedsi ę biorca poinformowa ł , i ż zaniecha ł stosowania zarzucanej mu praktyki. Jako dowód przedstawi ł kopi ę zlecenia zamieszczenia og ł osze ń prasowych, zawieraj ą cego projekty graficzne og ł osze ń . Nowy projekt podlegaj ą cego ocenie Prezesa Urz ę du og ł oszenia reklamowego zawiera nast ę puj ą c ą tre ść : „BRAMA SEGMENTOWA, CENY BRUTTO: 1813,65 (w tym VAT 7% - budownictwo mieszkaniowe); 2067,90 z ł (w tym VAT 22%)”. Wed ł ug informacji przedstawionych przez Przedsi ę biorc ę , ww. og ł oszenie ukaza ł o si ę po raz pierwszy w dniu 4 lipca 2007 r., b ę dzie si ę równie ż ukazywa ł o w nast ę pnych wydaniach „ Gratka ” w lipcu. oraz we wrze ś niu, pa ź dzierniku, listopadzie i grudniu 2007 r.(dowód: karta nr 23) W wydaniu „Gratka” z dnia 4 lipca 2007 r. ukaza ł o si ę og ł oszenie Przedsi ę biorcy wed ł ug ww. projektu graficznego przedstawionego w pi ś mie z dnia 28 czerwca 2007 r. (dowód: karta nr 31) Przychód Przedsi ę biorcy z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej wyniós ł w 2006 r. 2 972 527,81 z ł (s ł ownie: dwa miliony dziewi ęć set siedemdziesi ą t dwa tysi ą ce pi ęć set dwadzie ś cia siedem z ł otych 81/100) – dowód: karta nr 26. 5 Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o okik przes ł ankami zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o okik ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2001 r. Nr 101 poz. 1178, ze zm.) - obecnie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807, ze zm.) – zwana równie ż : „ustawa SDG”. Art. 2 ustawy SDG definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy to osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy SDG przedsi ę biorca b ę d ą cy osob ą fizyczn ą mo ż e podj ąć dzia ł alno ść gospodarcz ą po uzyskaniu wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Jacek Zbie ć zam. w Ł odzi jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 19327 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi i pod nazw ą „ALIMINIUM-PROFIL SYSTEM” w Ł odzi, ul. Brukowa 16, prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą m.in. ś wiadczeniu us ł ug w zakresie instalowania konstrukcji metalowych, zak ł adania stolarki budowlanej, a tak ż e na sprzeda ż y hurtowej wyrobów metalowych oraz sprzeda ż y detalicznej bezpo ś redniej. Prezes Urz ę du stwierdzi ł zatem, ż e Jacek Zbie ć zam. w Ł odzi jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Ad 2. Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik stanowi, i ż za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a tak ż e nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Ponadto zakaz stosowania reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d zawarty zosta ł w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1 503, ze zm.) - zwana dalej „ustaw ą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji”. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wskazuje, i ż 6 czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. W Dyrektywie Rady Unii Europejskiej Nr 84/450/EWG z dnia 10 wrze ś nia 1984 r. dotycz ą cej reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d i reklamy porównawczej za „reklam ę ” uznaje si ę ka ż d ą wypowied ź zwi ą zan ą z wykonywaniem dzia ł alno ś ci handlowej, przemys ł owej, rzemie ś lniczej lub przy wolnych zawodach, maj ą c ą na celu zwi ę kszenie zbytu towarów lub ś wiadczonych us ł ug (w łą czaj ą c w to nieruchomo ś ci, prawa i zobowi ą zania) - art. 2 cytowanej dyrektywy. W zwi ą zku z powy ż szym publikowanie og ł osze ń reklamowych w prasie zawieraj ą cych ceny oferowanych produktów Prezes Urz ę du uzna ł za form ę reklamy. Na Przedsi ę biorcy jako na profesjonali ś cie – podobnie jak na innych przedsi ę biorcach - ci ążą szczególne obowi ą zki informacyjne w przypadku, gdy jego kontrahentami s ą konsumenci. Obowi ą zki te dotycz ą w szczególno ś ci, jak wskazuje bezpo ś rednio art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o okik takiego przekazywania informacji, aby mia ł y one charakter rzetelny, prawdziwy i pe ł ny. Pozbawienie konsumentów w ł a ś ciwej informacji dotycz ą cej cen oferowanych towarów uniemo ż liwia podejmowanie ś wiadomych i w pe ł ni suwerennych decyzji w sprawie zakupu oferowanych przez Przedsi ę biorc ę wyrobów – bram segmentowych. Obowi ą zki informacyjne profesjonalistów wobec konsumenta dotycz ą tak ż e zakresu informacji zawartych w reklamie stosowanej przez przedsi ę biorców. Nierzetelna informacja stosowana w og ł oszeniach reklamowych publikowanych przez Przedsi ę biorc ę mo ż e by ć oceniana pod k ą tem mo ż liwo ś ci stosowania nieuczciwej, wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, w zakresie zwi ą zanym z cenami towarów umieszczonymi w materia ł ach reklamowych. Poj ę cie „cena” zosta ł o zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) – zwana dalej „ustaw ą o cenach”, w ś wietle którego cena to warto ść wyra ż ona w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę . W cenie powinien by ć uwzgl ę dniony podatek od towarów i us ł ug oraz podatek akcyzowy, je ż eli na podstawie odr ę bnych przepisów sprzeda ż towaru (us ł ugi) podlega obci ąż eniu podatkiem od towarów i us ł ug oraz podatkiem akcyzowym. Ponadto art. 12 ust. 2 ww. ustawy nak ł ada na sprzedawców i us ł ugodawców obowi ą zek podawania cen w sposób prosty i nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci co do ich wysoko ś ci. Powy ż sze obowi ą zki zosta ł y okre ś lone równie ż w Rozporz ą dzeniu Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.) – zwanym dalej: „rozporz ą dzeniem w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen”. W § 3 ust. 1 tego rozporz ą dzenia sprzedawca zosta ł zobowi ą zany do opatrywania towarów oferowanych kupuj ą cym w miejscu sprzeda ż y wywieszkami zawieraj ą cymi informacje wskazuj ą ce ich ceny oraz jednostki miar, do których odnosz ą si ę uwidocznione ceny. Dodatkowo § 7 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporz ą dzenia nak ł ada na sprzedawc ę reklamuj ą cego swój towar min. w czasopismach, gazetach, prospektach, katalogach i afiszach - obowi ą zek uwidaczniania cen jednostkowych towaru lub us ł ugi, terminu obowi ą zywania podanej ceny oraz w przypadku promocji umieszczania, obok, ceny dotychczasowej, ceny promocyjnej lub obni ż onej, uwzgl ę dniaj ą cej rabat. Z analizy przywo ł anych powy ż ej przepisów wynika, i ż cena podawana lub uwidaczniana przez sprzedawc ę , powinna by ć cen ą brutto, tj. cen ą zawieraj ą c ą podatek od towarów i us ł ug, który stanowi jeden z elementów sk ł adowych ceny. Obowi ą zek podawania cen brutto dotyczy zarówno takiego ich uwidaczniania w miejscu sprzeda ż y jak i umieszczania w jakichkolwiek przekazach pochodz ą cych od przedsi ę biorcy. Nie wywi ą zywanie si ę przedsi ę biorcy z tego obowi ą zku poprzez podawanie w obrocie z konsumentami wy łą cznie ceny netto stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania 7 konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz nieuczciw ą , wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Zachowanie takie jest naruszeniem art. 24 ust. 2 ustawy o okik. Z uwagi na fakt, i ż przywo ł ane przepisy prawne maj ą charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy, podawanie wy łą cznie cen netto sprzedawanych towarów jest bezprawnym dzia ł aniem przedsi ę biorcy, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 ustawy o okik. Warto podkre ś li ć , i ż obowi ą zek rzetelnego informowania konsumentów obejmuje wszystkie etapy sprzeda ż y, pocz ą wszy od przekazów reklamowych, których celem jest zainteresowanie potencjalnych nabywców ofert ą handlow ą przedsi ę biorcy, a ż do momentu zawarcia umowy, której przedmiotem b ę dzie nabycie reklamowanego towaru lub us ł ugi. Szczególn ą uwag ę ustawodawca przywi ą zuje do w ł a ś ciwego informowania konsumentów w pocz ą tkowej fazie sprzeda ż y, gdy ż w ł a ś nie na tym etapie stosowana przez profesjonalistów reklama i nierzetelna informacja wp ł yn ąć mo ż e na decyzje konsumentów w zakresie zakupu towarów. Z tego powodu ustawodawca podj ął dzia ł ania chroni ą ce s ł absz ą stron ę kontraktu przed nieuczciwymi przekazami reklamowymi. Art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Zgodnie z art. 16 ust. 2 przywo ł anej ustawy przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy, zw ł aszcza dotycz ą ce ilo ś ci, jako ś ci sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy lub konserwacji reklamowanych towarów lub us ł ug, a tak ż e zachowanie si ę klienta. Pomimo, i ż przywo ł any przepis nie wymienia ceny jako elementu reklamy, bior ą c pod uwag ę fakt, i ż zawiera on klauzul ę generaln ą , uzna ć nale ż y, ż e cena, a tak ż e informacja o sposobie jej wyliczenia jest elementem reklamy. W wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) stwierdzono, i ż „informacja o cenie towaru w wysoko ś ci (warto ś ci) nie uwzgl ę dniaj ą cej podatku jest informacj ą nierzeteln ą , nieprawdziw ą i niepe ł n ą bo to na przedsi ę biorcy le ż y obowi ą zek oznaczania cen towaru zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa za ś konsument ma prawo zna ć cen ę towaru, a nie oblicza ć j ą sam, bez wzgl ę du na to, czy przy cenie umieszczono ogólnikow ą informacj ę – cena netto, cena + VAT itp.” Do oceny dzia ł a ń Przedsi ę biorcy Prezes Urz ę du pos ł u ż y ł si ę równie ż rozwi ą zaniami wypracowanymi na gruncie prawa europejskiego. W ś wietle art. 2 lit. a dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom cena sprzeda ż y oznacza cen ę ko ń cow ą za jednostk ę produktu, lub dan ą ilo ść produktu, w łą cznie z podatkiem VAT i wszystkimi pozosta ł ymi podatkami. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 tej dyrektywy cena sprzeda ż y i cena jednostkowa musz ą by ć jednoznaczne, ł atwo dostrzegalne oraz czytelne. Warto tak ż e zwróci ć uwag ę na fakt, i ż stanowisko ukszta ł towane w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci (dalej zwany: „ETS”) daje konsumentowi prawo do rzetelnej informacji, nie wprowadzaj ą cej w b łą d, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne dane wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia towaru czy us ł ugi (por. na przyk ł ad sprawa GB-Inno- BM, ETS 13.12.1991 r., C-18/88, Zb. Orz. I-5941). ETS podkre ś la wag ę obowi ą zku udzielania konsumentom prawdziwej i pe ł nej informacji ju ż na etapie promocji czy reklamy. Brak podawania rzetelnych, pe ł nych i prawdziwych informacji uniemo ż liwia konsumentom dokonanie swobodnej i rzeczowej oceny oferowanych na rynku towarów i us ł ug, co mo ż e wprowadza ć w b łą d konsumentów. Ponadto wskazanie konsumentom mo ż liwo ś ci weryfikacji przedstawianych informacji poprzez zamieszczenie w og ł oszeniu prasowym adresu 8 pocztowego czy internetowego czy numeru telefonu nie wyczerpuje zobowi ą zania strony do udzielenia pe ł nej, rzetelnej i prawdziwej informacji. W ocenie Prezesa Urz ę du, nie mo ż na si ę zgodzi ć z argumentacj ą Przedsi ę biorcy zmierzaj ą ca w kierunku uzasadnienia, i ż podanie ceny netto wraz ze wskazaniem konieczno ś ci doliczenia podatku VAT (bez okre ś lenia jego wysoko ś ci) jest optymalnym rozwi ą zaniem w zakresie spe ł nienia obowi ą zków informacyjnych profesjonalisty. Fakt, i ż Przedsi ę biorca oferuje wyroby, których cena brutto mo ż e by ć w praktyce ró ż na w zale ż no ś ci od tego, czy nabywca-konsument nabywa je w ramach us ł ugi monta ż owo-budowlanej czy te ż nie, nie usprawiedliwia w ż adnym stopniu stosowania cen netto w publikowanych og ł oszeniach reklamowych. Chc ą c zawrze ć w przekazie reklamy informacj ę o cenie towaru oraz mo ż liwo ś ci skorzystania z obni ż onej stawki podatku VAT, przedsi ę biorca w dalszym ci ą gu jest zobowi ą zany przestrzega ć uregulowa ń ustawy o cenach, ustawy ZNK oraz ustawy o okik. Jak wykazano powy ż ej, równie ż orzecznictwo w tym wzgl ę dzie zajmuje jednoznaczne stanowisko. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka stwierdzenia stosowania przez Przedsiebiorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Ad 3. Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia z takim interesem, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowo ś ci i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta tego przedsi ę biorcy, czyli gdy s ą powszechne. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z godzeniem w prawa nieograniczonej grupy konsumentów, którzy mogli zetkn ąć si ę z og ł oszeniami prasowymi opracowanymi i publikowanymi przez Przedsi ę biorc ę . Kwestionowane og ł oszenie reklamowe ukazywa ł o si ę regularnie ( w sumie 25 emisji reklamy) w dodatku og ł oszeniowo-reklamowym „Dziennika Ł ódzkiego” - „Gratka” w okresie luty 2006 r. – maj 2007 r. Tym samym mia ł o mo ż liwo ść dotarcia bezpo ś rednio do nieograniczonej liczby konsumentów. Ś redni dzienny nak ł ad „Dziennika Ł ódzkiego” wynosi ponad 51 tysi ę cy egzemplarzy 1 . Nak ł ad wydania z dodatkiem „Gratka” niew ą tpliwe znacznie przewy ż sza t ą liczb ę . Grono odbiorców reklamy przedsi ę biorcy dodatkowo poszerza pe ł na dost ę pno ść „Dziennika Ł ódzkiego” wraz z dodatkami na stronach internetowych http://egazeta.dziennik.lodz.pl. Fakt ten równie ż w sposób istotny rzutuje na ocen ę , i ż dzia ł ania Przedsi ę biorcy dotkn ąć mog ł y nieograniczonej liczby konsumentów. Konsumenci zapoznaj ą cy si ę z zawarto ś ci ą przekazu stosowanego przez Przedsi ę biorc ę mogli zosta ć wprowadzeni w b łą d co do rzeczywistych kosztów zakupu bram segmentowych. Prowadzi ć to mog ł o do naruszenia ich interesów ekonomicznych w ten sposób, ż e zach ę ceni informacj ą o wysoko ś ci ceny oferowanego towaru mogli podj ąć czynno ś ci maj ą ce na celu zawarcie kontraktu z przedsi ę biorc ą , mogli równie ż zawrze ć sam kontrakt. Informacja zawarta w reklamie wywiera ł a tak ż e wp ł yw na potencjalnych konsumentów (kontrahentów) Przedsi ę biorcy, których nierzetelnie i w sposób nie precyzyjny informowano o wysoko ś ci ich ewentualnego zobowi ą zania. Konsumenci mogli je ponadto odczytywa ć b łę dnie uznaj ą c ofert ę Przedsi ę biorców jako konkurencyjn ą wobec ofert innych przedsi ę biorców. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du wzi ął równie ż pod uwag ę ogóln ą nisk ą ś wiadomo ść prawn ą spo ł ecze ń stwa oraz fakt, i ż przeci ę tny konsument niekoniecznie wie, 1 http://www.polskapresse.pl/art/58.html 9 jakie prawa mu przys ł uguj ą oraz jak z nich korzysta ć . W ś wietle orzecznictwa S ą du Apelacyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 2 grudnia 2005 r. sygn. akt VI ACa 600/05) przeci ę tny konsument nie musi zna ć obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, co oznacza, i ż nie dysponuje on wiedz ą z zakresu prawa podatkowego, w cz ęś ci dotycz ą cej w szczególno ś ci aktualnie stosowanych stawek podatku VAT dla ró ż nych grup towarów. W przywo ł anym wcze ś niej wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) wyra ź nie stwierdzono, i ż konsument nie ma obowi ą zku samodzielnego obliczania cen towarów. Ponadto warto zauwa ż y ć , i ż w omawianym przypadku obowi ą zuj ą ca stawki podatku VAT nie zosta ł y nawet podana przez Przedsi ę biorc ę . W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż zosta ł a spe ł niona trzecia przes ł anka zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W pi ś mie z dnia 28 czerwca 2007 r. (data wp ł ywu do Urz ę du: 9 lipca 2007 r.) Przedsi ę biorca poinformowa ł , i ż zaniecha ł stosowania zarzucanej mu praktyki. Jako dowód przedstawi ł kopi ę zlecenia zamieszczenia og ł osze ń prasowych, zawieraj ą cego projekty graficzne og ł osze ń . Nowy projekt podlegaj ą cego ocenie Prezesa Urz ę du zawiera nast ę puj ą c ą tre ść : „BRAMA SEGMENTOWA, CENY BRUTTO: 1813,65 (w tym VAT 7% - budownictwo mieszkaniowe); 2 067,90 z ł (w tym VAT 22%)”. Wed ł ug informacji przedstawionych przez Przedsi ę biorc ę , ww. og ł oszenie ukaza ł o si ę po raz pierwszy w dniu 4 lipca 2007 r., b ę dzie si ę równie ż ukazywa ł o w nast ę pnych wydaniach „Gratka” w lipcu oraz we wrze ś niu, pa ź dzierniku, listopadzie i grudniu 2007 r.(dowód: karta nr 23) W wydaniu „Gratka” z dnia 4 lipca 2007 r. ukaza ł o si ę og ł oszenie Przedsi ę biorcy wed ł ug ww. projektu graficznego przedstawionego w pi ś mie z dnia 28 czerwca 2007 r. (dowód: karta nr 31) Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt I sentencji. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o okik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Przepis ten stanowi podstaw ę i granic ę ustalenia kary dla Przedsi ę biorcy, który w 2006 r. osi ą gn ął przychód w wysoko ś ci ( tajemnica przedsi ę biorcy ) z ł a maksymalna kara na ł o ż ona na Przedsi ę biorc ę mo ż e wynie ść ( tajemnica przedsi ę biorcy ) z ł . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. W art. 111 ustawy o okik przyk ł adowo jedynie wskazano, i ż Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o okik, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ponadto orzecznictwo wskazuje, ż e w przypadku kar przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć (por.: wyrok S ą du Najwy ż szego z 27.06.2000 r., sygn.akt I CKN 793/98). Na wysoko ść kary przedmiotowej sprawie mia ł wp ł yw zawodowy (profesjonalny) charakter prowadzonej dzia ł alno ś ci us ł ugowo-handlowej oraz ponad roczny okres stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, które to okoliczno ś ci sk ł aniaj ą do 10 na ł o ż enia kary o charakterze represyjnym. Jednocze ś nie przyj ąć nale ż y, ż e w trakcie post ę powania Przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania kwestionowanych przez Prezesa Urz ę du praktyk, post ę powanie nie zosta ł o wszcz ę te w nast ę pstwie skarg konsumenckich, co mo ż e ś wiadczy ć o ograniczonym zakresie rzeczywistych negatywnych skutków wywo ł anych przez dzia ł ania Przedsi ę biorcy, naruszenie przepisów ustawy o okik mia ł o za ś miejsce po raz pierwszy. To w ostatecznym rachunku przekonuje, aby karze nada ć walor edukacyjny, przy zapewnieniu odpowiedniego stopnia jej odczuwalno ś ci. Zdaniem Prezesa Urz ę du, taki charakter b ę dzie mia ł a kara w wysoko ś ci ok. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) % kary maksymalnej. Z tych powodów na Przedsi ę biorc ę na ł o ż ono kar ę w wysoko ś ci 2 973,00 z ł . Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt II sentencji. Kar ę nale ż y wp ł aci ć w ci ą gu 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Z-ca Dyrektora Delegatury w Ł odzi Barbara Roma ń czak-Graca Otrzymuje: Marcin Górski TGA Tataj Górski Adwokaci sp. P. Kancelaria Adwokacka Ul. Piotrkowska 207 90-451 Ł ód ź b ę d ą cy pe ł nomocnikiem: Jacka Zbie ć ( tajemnica przedsi ę biorcy ) 91-493 Ł ód ź